0:00
Herkese merhaba. Bugün çocukların
0:02
hareket etmeyi nasıl öğrendiğinin
0:04
ardındaki o gizli bilime, o büyüleyici
0:06
dünyaya dalıyoruz. Bir çocuğun koşması,
0:09
zıplaması ve oynaması sadece enerji
0:12
harcamak gibi görünebilir. Ama aslında
0:14
bu gelecekteki bütün fiziksel
0:16
yeteneklerinin temelini atan müthiş bir
0:18
macera. Haydi sizi hemen düşündürecek
0:21
bir soruyla başlayalım. Bir çocuğun o
0:23
basit görünen sekme hareketi onun
0:26
ilerideki atletik başarısı hakkında bize
0:28
ne gibi sırlar fısalıyor olabilir? Bu
0:31
kadar basit bir hareketin aslında ne
0:32
kadar derin anlamlar taşıdığını
0:34
keşfetmeye hazır mısınız? İlk olarak
0:37
hareket eğitiminin neden bu kadar kritik
0:39
olduğunun temellerini anlamak için gelin
0:41
hareketin gizli bilimine bir göz atalım.
0:44
Bakın genelde şöyle bir yanılgıya
0:46
düşülüyor. Hareket eğitiminin asıl
0:48
hedefi sanki çocukların ders notlarını
0:51
yükseltmekmiş gibi düşünülüyor. Oysa
0:53
gerçek amaç bu değil. Asıl amaç çocuğun
0:55
motor yeterliliğini yani fiziksel
0:57
becerisini ve en önemlisi kendine olan
1:00
güvenini inşa etmek. Akademik başarı mı?
1:03
O bu sürecin harika bir yan ürünü
1:05
olabilir ama asla ana hedef değil. Şimdi
1:07
de işin biraz daha biyolojik tarafına
1:09
inelim ve bir çocuğun fiziksel
1:11
yeteneklerini şekillendiren o temel
1:13
kuralları yani büyüyen bir vücudun
1:16
sırlarını anlayalım. Bebeklerin neden
1:18
sürekli sendelediğini ya da düştüğünü
1:20
hiç merak ettiniz mi? Cevap: O minicik
1:23
vücutlarının oranlarında saklı.
1:25
Bebeklikte baş vücuda göre o kadar
1:28
büyüktür ki bu durum ağırlık merkezini
1:30
epey yukarıda tutar. Çocuk büyüdükçe
1:33
oranlar yerine oturur. Ağırlık merkezi
1:35
aşağıya doğru kayar ve denge sorunları
1:37
da sanki sihirli bir değnekteymiş gibi
1:39
azalır. Vücut oranları gibi gözler de bu
1:42
gelişimden payını alıyor. Tabii çocuk
1:44
kitaplarındaki o kocaman harflerin ve
1:46
resimlerin sebebi sadece sevimli
1:48
olmaları değil. Okul öncesi dönemdeki
1:51
çocukların gözleri doğal olarak
1:52
hipermetrop. Yani aslında uzağı bizden
1:55
daha iyi görüyorlar ama yakına
1:57
odaklanmakta biraz zorlanıyorlar. İşte o
2:00
büyük puntolar onların dünyayı rahatça
2:02
görebilmesi için bir zorunluluk. Bütün
2:04
bu gelişim sürecinde karşımıza çok
2:07
önemli bir kelime çıkıyor. Fenotip
2:09
kulağa bilimsel geliyor ama aslında çok
2:11
basit. Fenotip bir kişinin genetik
2:13
mirasıyla yani genleriyle çevresel
2:16
faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkan
2:19
gözle görülebilir özellikleridir. Yani
2:21
bir çocuğun potansiyeli sadece
2:23
genlerinde değil aynı zamanda ona
2:25
sunduğumuz oyun alanında verdiğimiz
2:27
eğitimde gizlidir. Tamam teoriyi
2:30
anladık. Peki ya pratik? Etkili bir
2:33
hareket dersi nasıl olmalı? Gelin adım
2:36
adım mükemmel bir dersin anatomisini
2:38
çıkaralım. Her iyi planlanmış hareket
2:41
dersi aslında üç basit ama çok önemli
2:44
aşamadan oluşur. Önce ısınmayla
2:46
başlarız. Vücudu ve zihni derse
2:49
hazırlarız. Sonra ana etkinlik gelir.
2:51
Burada yeni beceriler üzerinde çalışır,
2:53
pratik yaparız ve en sonda da
2:56
değerlendirme aşamasıyla
2:57
öğrendiklerimizi pekiştirir, kalıcı hale
3:00
getiririz. Peki bu son aşama yani
3:03
değerlendirme ne kadar sürmeli dersiniz?
3:05
Şöyle uzun uzun bir 1520 dakika falan
3:09
Hayır işte işin sırrı tam da burada.
3:12
İdeal bir değerlendirme sadece 3 ila 5
3:15
dakikalık kısa ve odaklanmış bir geri
3:17
bildirim seansıdır. Amaç çocukları
3:19
sıkmak değil, tam tersine ne
3:21
yaptıklarını, ne öğrendiklerini hızlıca
3:23
fark etmelerini sağlamak. Bir başka
3:26
klasik yanılgıya gelelim. Hani ne kadar
3:28
büyük o kadar iyi derler ya. İşte bu
3:31
oyun alanları için pek de geçerli değil
3:33
aslında. Aşırı geniş ve kontrolsüz
3:36
alanlar sınıf yönetimini zorlaştırabilir
3:38
ve çocukların dikkatini fena halde
3:40
dağıtabilir. Yeterli büyüklükte ama
3:43
yönetilebilir bir alan öğrenme için çok
3:45
daha verimlidir. Peki tüm bunları doğru
3:48
yapmak için elimizde ne gibi araçlar
3:50
var? Gelin şimdi de eğitimcinin araç
3:53
kutusuna yani olumlu ve etkili bir ortam
3:56
yaratmamızı sağlayan o başarının
3:58
anahtarlarına bakalım. İşte size basit
4:00
ama hayat kurtaran bir kontrol listesi.
4:03
Gruplar her zaman heterojen yani karışık
4:06
olmalı. Farklı yeteneklerdeki, farklı
4:08
cinsiyetlerdeki çocuklar bir arada çok
4:10
daha iyi öğrenir. Kıyafetler, bu çok
4:13
önemli. Terleten yapış yapışl
4:16
rahat, nefes alan pamuklu olmalı. Ve
4:19
alan az önce dediğimiz gibi amaca hizmet
4:21
etmeli. Ne bunaltıcı olmalı ne de
4:24
kaybolacak kadar büyük. Hatırlarsanız en
4:26
başta bir soru sormuştuk. Sekme. Sekme
4:29
dediğimiz şey öyle rastgele zıplamak
4:32
değildir. Çok özel bir ritmi vardır. Bir
4:34
adım atıyorsun ve hop aynı ayağının
4:36
üzerinde bir kez daha sıçrıyorsun. Sonra
4:39
diğer ayağa geçiyorsun. Bu adım sıçra
4:41
ritmi onu diğer hareketlerden ayıran en
4:44
temel özelliktir. Peki bu basit ritim
4:47
neden bu kadar önemli? Çünkü bu hareket
4:49
inanılmaz bir şekilde ip atlama, halk
4:52
oyunları ve hatta olimpiyatlarda
4:54
izlediğimiz üç adım atlama gibi çok daha
4:56
karmaşık becerilerin temel taşıdır. İşte
4:58
bu yüzden bir çocuğun sekip sekememesi
5:01
bize gelecekteki potansiyeli hakkında
5:03
çok değerli ipuçları veriyor. Şimdiye
5:05
kadar hep işin fiziğinden, tekniğinden
5:08
bahsettik ama madalyonun bir de diğer
5:10
yüzü var. işin insani boyutu yani motor
5:13
gelişimin bir çocuğun psikososyal
5:15
dünyası üzerindeki o kritik etkileri.
5:18
Her çocuğun biricik olduğunu hepimiz
5:20
biliyoruz. Bu yüzden bireyselleştirilmiş
5:22
öğretim altın değerinde. Çocuğun
5:25
motivasyonunu ve başarısını kesinlikle
5:27
arttırıyor. Ama dürüst olalım. Bu yöntem
5:29
öğretmene zaman kazandırmaz. aksine daha
5:32
fazla emek ve daha fazla planlama
5:34
gerektirir. Ama inanın o sonuçları
5:36
gördüğünüzde her şeye değiyor. Sonuç
5:39
olarak en can alıcı nokta şu ki fiziksel
5:42
yeterlilikle psikososyal gelişim
5:44
arasında doğrudan bir bağ var. Fiziksel
5:47
etkinliklerde başarılı olan bir çocuk
5:49
arkadaşları arasında daha kolay kabul
5:51
görür, dışlanmaz. Bu başarı hissi de
5:54
özgüvenini adeta tavana vurdurur. İşte
5:56
tam da bu yüzden bizim yani
5:58
eğitimcilerin rekabeti körükleyen değil
6:01
pozitif ve destekleyici bir ortam
6:03
yaratmamız bu kadar hayati. Başarı hissi
6:05
her şeyin anahtarı. Unutmayalım ki
6:08
bugünün oyun alanında attırdığımız her
6:10
adım, öğrettiğimiz her küçük beceri
6:13
aslında yarının kendine güvenen sağlam
6:15
bireylerin temellerini atıyor. Öyleyse
6:18
soruyu kendimize soralım. Bizler bugünün
6:21
oyun alanında yarının o sağlam
6:23
özgüvenini inşa etmek için daha iyi ne
