live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Finansal Piyasalar Ve Kurumlar 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/02/05/finansal-piyasalar-ve-kurumlar-2024-2025-vize-sorulari/
Bu metin, Finansal Piyasalar ve Kurumlar dersinin vize sınavı kapsamındaki temel konuları ve örnek soruları özetleyen bir kaynaktır. İçerik, birincil ve ikincil piyasalar arasındaki farklardan başlayarak, bankacılık sektörü, sigortacılık gelişmeleri ve risk yönetimi gibi kritik alanlara odaklanmaktadır. Merkez Bankası'nın fiyat istikrarı hedefi, leasing ve factoring gibi alternatif finansman yöntemleri ile menkul kıymetlerin teknik özellikleri ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır. Ayrıca, yatırım bankacılığındaki yüklenim işlemleri ve farklı ülkelerdeki borsa yapıları gibi kurumsal dinamikler açıklanmaktadır. Kaynak, finansal sistemin işleyişini hem teorik bilgilerle hem de sınav formatındaki pratik soru ve çözümlerle kapsamlı bir şekilde sunmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Finans dünyası gözünüzü korkutmasın.
0:02
Aslında her şey ODV şirketlerin parayı
0:04
nereden bulduğu gibi oldukça basit
0:06
sorularla başlıyor. Gelin bu analizde
0:09
finansın temel mekanizmalarını,
0:11
bankaların karşılaştığı riskleri ve daha
0:13
fazlasını birlikte adım adım çözelim.
0:16
Hazırsanız başlıyoruz. Hadi direkt
0:19
konunun kalbine dalalım. Her gün
0:21
gördüğümüz, kullandığımız o dev
0:23
markalar, o büyük şirketler yola çıkmak
0:25
için ihtiyaç duydukları o ilk o devasa
0:28
sermayeyi nereden buluyorlar? Aklımıza
0:31
ilk gelen cevap genellikle banka oluyor.
0:33
Ama cevap her zaman bu kadar basit
0:35
değil. Şimdi her şeyin başladığı o yere
0:38
gidelim. Paranın piyasasına. Burası
0:41
parlak bir fikrin ya da büyümek isteyen
0:43
bir şirketin ihtiyaç duyduğu sermaye ile
0:46
ilk defa kucaklaştığı yer. Peki bu büyük
0:49
buluşma tam olarak nerede ve nasıl
0:52
gerçekleşiyor?
0:53
Gözünüzde canlandırın. Yepyeni bir
0:55
şirket büyük hayalleri var ve halka
0:57
açılmaya karar veriyor. Peki o ilk
1:00
hisseler, o ilk tahviller tam olarak
1:02
nerede satılıyor? Yatırımcıyla ilk
1:04
tanışma nerede oluyor? Eğer birincil
1:07
piyasa dediyseniz tebrikler. Tam isabet.
1:10
Burası menkul kıymetlerin adeta
1:12
doğumhanesi gibi. Bir hisse senedi ya da
1:15
tahvil piyasaya ilk adımını burada
1:17
atıyor. Yatırımcıyla ilk kez burada
1:19
tanışıyor. Şirketler de büyümek için
1:21
ihtiyaç duydukları o taze sermayeyi
1:24
doğrudan yatırımcılardan tam da bu
1:26
piyasada topluyor. İşte bu tablo aradaki
1:29
farkı çok net bir şekilde ortaya
1:31
koyuyor. Bakın birincil piyasa 0 km
1:35
arabanın fabrikadan çıktığı yerdir. Para
1:37
doğrudan şirkete gider. Borsa gibi
1:40
ikincil piyasalarsa ikinci el araba
1:42
pazarı gibidir. Yani daha önce satılmış
1:44
olan hisseler yatırımcılar arasında el
1:46
değiştirir. Para artık şirkete gitmez.
1:49
İşte bütün mesele bu. Peki iyi. Güzeldi.
1:53
Bu piyasaya parayı kim pompalıyor?
1:55
Kaynak neresi? Cevap aslında çok basit.
1:58
Bizleriz. Yani hepimizin, hane
2:00
halklarının yaptığı o küçük küçük
2:02
tasarruflar, bankadaki mevduatlarımız,
2:05
emeklilik fonlarımız hepsi birleşip
2:07
devasa bir kaynak oluşturuyor. Tabii bir
2:10
de kar eden şirketler ve diğer fon
2:12
sağlayıcılar var. İşte sistemin can
2:14
damarları tam olarak bunlar. Piyasalar
2:17
sermayeyi bir araya getiriyor. Anlaştık.
2:20
Peki bu devasa sistemin tam ortasında
2:22
yani kalbinde kim duruyor? Elbette
2:25
bankalar. Gelin şimdi de bu sistemin
2:27
yöneticilerine, onların her gün
2:29
karşılaştığı risklere ve bu oyunu hangi
2:32
kurallara göre oynadıklarına bir göz
2:33
atalım. Kendinizi bir bankanın yerine
2:36
koyun. Etrafınızdaki her şey sürekli
2:39
dalgalanıyor. Faizler bir iniyor bir
2:41
çıkıyor. Döviz kurları bir an bile
2:43
yerinde durmuyor. İşte bu genel piyasa
2:46
çalkantısından kaynaklanan o büyük riske
2:48
ne ad veriyoruz? Evet, doğru tahmin.
2:51
Piyasa riski. Bu aslında şu demek.
2:54
Piyasadaki en ufak bir dalgalanma mesela
2:56
faizlerin ya da kurların ani bir
2:58
hareketi bankanın bilançosundaki
3:00
varlıkların değerini bir anda
3:02
eritebilir. İşte bu yüzden de bankaların
3:04
uykusunu kaçıran, sürekli yönetmek
3:06
zorunda oldukları en büyük baş
3:07
ağrılarından biridir bu. Peki bu
3:09
riskleri daha büyük ölçekte yani ülke
3:12
genelinde kim dizginlemeye çalışıyor?
3:14
İşte burada devreye Merkez Bankası gibi
3:16
kurumlar giriyor. Hatta bakın 2001
3:19
yılında yapılan bir yasal düzenlemeyle
3:21
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın
3:23
temel görevi tek bir şeye indirgendi.
3:25
Fiyat istikrarını sağlamak. Yani bütün
3:28
mesaisi bu. Tamam bankalar sistemin
3:31
merkezinde bunu anladık ama oyundaki tek
3:34
oyuncu onlar değil. Büyümek isteyen bir
3:36
şirket banka kapısını çalmak istemiyorsa
3:38
başka ne gibi seçenekleri var? Sermaye
3:41
bulmak için hangi farklı yollara
3:42
başvurabilir? İşte şimdi işler daha da
3:45
heyecanlı bir hal alıyor. İşte tam bu
3:47
noktada yatırım bankaları sahneye
3:49
çıkıyor ve çok ama çok kritik bir rol
3:51
oynuyorlar. Peki bir yatırım bankasının
3:54
bir şirketin hisselerine fiyat garantisi
3:56
verip sonra da bunları halka satma
3:58
işlemine ne deniyor? Bunun adı yüklenim
4:01
ya da uluslararası piyasalardaki ismiyle
4:04
underwriting. Bu aslında dev bir güvence
4:07
demek. Yatırım Bankası şirkete diyor ki
4:09
sen arkana yaslan. Bu iş bende.
4:12
Hisselerini ben satar sana o parayı
4:14
bulurum. Bu garanti olmadan halka
4:16
arzların çoğu gerçekleşemezdi bile.
4:19
Sürecin adeta omurgası bu hizmet. Şimdi
4:22
burada çok önemli bir ayrım var.
4:25
Piyasadan bir şey alıyorsunuz ama ne
4:27
aldığınızı bilmeniz lazım. Eğer tahvil
4:29
ya da bonu alıyorsanız siz aslında o
4:32
şirkete borç para veriyorsunuz ve
4:34
karşılığında düzenli bir faiz geliri
4:36
bekliyorsunuz. Ama hisse senedi
4:38
alıyorsanız artık o şirketin bir ortağı
4:40
oluyorsunuz. Borç vermiyorsunuz ortak
4:43
oluyorsunuz ve şirketin karından pay
4:46
almayı yani temettü almayı umuyorsunuz.
4:49
İşte borsaların bütün olayı bu.
4:51
Şirketleri sadece bankaların kapısına
4:53
muhtaç bırakmıyor. Onlara doğrudan halka
4:55
gitme, sermayeyi tabana yayarak toplama
4:58
şansı veriyor. Bu da ne demek? Hem
5:00
sahiplik daha çok kişiye yayılıyor hem
5:02
de yatırım fırsatları tüm ekonomiye
5:04
dağılıyor. Çok daha demokratik bir yapı
5:06
aslında. Şimdiye kadar hep paranın nasıl
5:09
yaratıldığından, nasıl yatırıma
5:12
dönüştüğünden bahsettik. Ama madalyonun
5:14
bir de öbür yüzü var. Risk. Hayatta her
5:17
an her şey olabilir. Peki bu beklenmedik
5:19
olayların finansal yükünü kim
5:21
üstleniyor? İşte şimdi rotamızı bambaşka
5:24
bir alana yani garanti satma işine
5:26
sigorta dünyasına çeviriyoruz. Sigorta
5:29
sektörü öyle bir dev ki büyüme hızı
5:32
genellikle ekonominin genel büyüme
5:34
hızını bile geride bırakıyor. Yani bir
5:36
ülkenin ekonomisi %3 büyürken sigorta
5:39
sektörü %5 büyüyebiliyor. Bu da ne kadar
5:43
dinamik ve ne kadar önemli bir alan
5:45
olduğunu bize gösteriyor. Tabii bu
5:47
sektörde yerinde saymıyor. Sürekli bir
5:49
evrim içinde. Mesela Türkiye'ye bakalım.
5:52
1990 öncesinde fiyatları devletin
5:55
belirlediği sabit bir sistem vardı. Ama
5:58
1990'dan sonra her şey değişti ve
6:00
rekabetin olduğu, fiyatların serbestçe
6:03
belirlendiği bir piyasa yapısına
6:04
geçildi. Bu da hizmet kalitesini ve
6:07
çeşitliliği artıran çok önemli bir
6:08
adımdı. Bu sektörde de bazı ülkeler
6:12
adeta birer marka haline gelmiş durumda.
6:14
Mesela konu saat ya da çikolata olunca
6:16
nasıl aklımıza İsviçre geliyorsa işte
6:19
hayat dışı sigortacılıkta da yani kaza,
6:22
yangın gibi sigortalarda da İsviçre
6:24
küresel bir lider konumunda. Geleneksel
6:27
yolları gördük. Bankalar, halka arzlar.
6:30
Ama bir de reel sektörün en can alıcı
6:33
sorunlarından biri var. Nakit akışı.
6:35
Düşünün malı satmışsınız, faturayı
6:38
kesmişsiniz ama para belki de aylar
6:40
sonra gelecek. Sizin ise bugün acil
6:43
nakte ihtiyacınız var. Ne yapacaksınız?
6:46
İşte son bölümümüzde bu derde deva olan
6:49
zekice finansman çözümlerine
6:50
odaklanacağız.
6:52
İşte tam da bu senaryo için bir soru
6:54
geliyor. Bir şirketin elindeki o vadeli
6:57
faturaları yani alacaklarını bir finans
7:00
şirketine belirli bir indirimle yani
7:02
iskontoyla satıp anında nak dönmesine ne
7:05
ad verilir? Bu işlemin adı factoring ve
7:09
bu aslında bir nevi üçü bir arada bir
7:11
hizmet. Neden mi? Çünkü Factoring
7:13
şirketi sizin için hem o faturaların
7:16
takibini yapıyor yani alacaklarınızı
7:18
yönetiyor. Hem vadesi geldiğinde parayı
7:20
tahsil ediyor hem de en önemlisi size
7:23
beklemeden anında o paranın büyük bir
7:25
kısmını peşin olarak ödüyor. Nakit
7:27
akışını anında düzenliyor. Yalnız burada
7:30
sık yapılan bir hatayı düzeltelim.
7:33
Factoring ile leasing aynı şey değil.
7:35
Kesinlikle karıştırmayalım. Bakın,
7:37
factoring sizin zaten hak ettiğiniz bir
7:40
alacağınızı nak çevirmektir. Leasing ise
7:42
sahip olmadığınız bir makineyi, bir
7:45
tıbbi cihazı, bir aracı kiralamaktır.
7:48
Biri alacak satışı, diğeri varlık
7:50
kiralaması. Arada dağlar kadar fark var.
7:53
Evet, böylece finans dünyasında hızlı
7:56
bir tur atmış olduk. Halka arzlardan,
7:58
sigortaya, risk yönetiminden faktörünge.
8:00
Gördünüz değil mi? Hepsi aslında
8:02
birbiriyle ne kadar bağlantılı. Bütün bu
8:04
devasa çarklar paranın bir yerden bir
8:07
yere verimli bir şekilde akmasını
8:08
sağlamak için dönüyor. Peki şimdi her
8:11
şeyi bir kenara bırakıp düşünelim. Bütün
8:13
bu anlattıklarımızdan sonra sizce bu dev
8:15
finansal sistemin hangi parçası sizin,
8:18
benim, hepimizin günlük hayatına en çok
8:20
dokunuyor? Cevap belki de ilk aklınıza
8:23
gelenden çok daha farklı bir yerdedir.