Up next in 10
Anadolu Aöf FEL404U Çağdaş Felsefe-2 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/10/fel404u-cagdas-felsefe-2-2024-2025-final-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selam millet. Çağdaş Felsefe 2 final
0:02
sınavlarınıza girmeden önceki hayat
0:05
kurtarıcı rehberimize hoş geldiniz.
0:07
Biliyorum sınav haftası tam bir kaos.
0:09
Yüzlerce felsefi kavramın kafanızda
0:11
birbirine girmesi çok normal. Ama inanın
0:14
bana hiç stres yapmanıza gerek yok.
0:16
Bugün o devasa okurken insanı yoran
0:19
felsefe metinlerini alıp tıkır tıkır
0:21
anlaşılır ve akılda kalıcı bir hale
0:22
getireceğiz. Hazırsanız lafı hiç
0:24
uzatmadan hemen konuya dalalım ve bu
0:26
sınavı nasıl fethedeceğimize bir
0:28
bakalım. O devasa müfredatı çok daha
0:31
rahat hazmetmek için konuları dört ana
0:33
çalışma sepetine ayırdık. Fenomenoloji
0:36
ve varoluşçuluk, daha ve yaşamsal zeka,
0:39
postyapısalcılık ve öteki ve finali de
0:41
siyaset felsefesiyle yapacağız. O zaman
0:44
hemen ilk çalışma sepetimiz gelsin.
0:46
1inci bölüm Edmund Hussell'in kavramları
0:48
ve varoluşçuluğun kökleri. Husrel
0:51
dediğimizde sınav kağıdında arayacağınız
0:53
ilk terim kesinlikle psişik olan olmalı.
0:56
Bakın masayı, sandalyeyi yani o fiziksel
0:58
şeyleri bir kenara bırakın. Huster
1:00
tamamen doğrudan araya hiçbir filtre
1:03
koymadan o an deneyimlediğimiz mutlak
1:05
akışla yani psişik olanla ilgileniyor.
1:08
Amacı ne biliyor musunuz? Fenomenoloji
1:10
aracılığıyla varlıkları sırf bize o saf
1:12
bilinçte nasıl veriliyorlarsa tam olarak
1:14
öyle kavramak. Yani sınavda fiziksel
1:17
kelimesinin zıttı olarak bu doğrudan
1:19
deneyimi yakalarsanız bilin ki doğru
1:21
yoldasınız. Huster'den varoluşçuluğa
1:23
geçerken de şu üç ağır topu ve anahtar
1:26
kelimelerini hızlıca cebimize atalım.
1:29
Birincisi Schopenhauer. Kendisi batının
1:32
o bitmek bilmeyen akıl sevdasına sağlam
1:34
bir eleştiri getiriyor. İkincisi Kirkard
1:37
ki kendisi varoluş terimini modern
1:40
anlamda kullanan ilk büyük isim ve tabii
1:42
ki Nietzschee. Onun için nihilizm yani o
1:45
meşhur hiçmicilik her şeyin sonu değil
1:48
yepyeni bir anlam yaratmak için
1:50
atlanması gereken çok hayati bir eşik.
1:53
Bu kavram eşleştirmeleri sınavda size
1:55
banko puan kazandıracaktır. Benden
1:57
söylemesi. Harika. Şimdi çok vakit
1:59
kaybetmeden ikinci bölüme, Dzign ve
2:02
yaşamsal zekaya geçiyoruz. Sınavların
2:04
bir numaralı favorisi Heideger ve
2:06
Berkson sahnede. Evet, geldik felsefe
2:09
tarihinin o efsane kavramına daha sayın.
2:12
Heer'in dilinde orada olan demek. Peki
2:16
bizi yani insanı yoldaki taştan bir
2:19
masadan veya ormandaki bir ağaçtan
2:22
ayıran şey ne? Heger diyor ki Dasin
2:25
kendi varoluşunu kendisine bir mesele
2:28
eder. Biz öylece ot gibi yaşamıyoruz.
2:30
Ben neden buradayım? Bu varoluş ne
2:33
anlama geliyor diye dert ediniyoruz.
2:34
Değil mi? İşte Heideg insan varlığını
2:37
sadece ve sadece bu terimle ifade eder.
2:40
İşte burası çok kritik. Lütfen buraya
2:43
dikkat edin. Dasaya duhası gereği
2:45
zamansal ve sonlu olduğunu bilmeniz
2:47
gerekiyor. Neyse o olmayabilen ve ne
2:51
değilse o olabilendir. Yani sınavda
2:53
hayat kurtaracak o kritik detay şu:
2:56
Dasayan kesinlikle ama kesinlikle ezeli
2:59
ve ebedi değildir. Sınava hazırlayanlar
3:02
bayılır bunu yapmaya. Şıklara Dasayan
3:05
sonsuz veya zamansız bir ruhtur falan
3:07
yazıp sizi tuzağa düşürmeye çalışırlar.
3:10
Bu tuzağa düşmeyin. Dasaya sonlu
3:12
olduğunu aklınıza iyice kazıyın. Aynı
3:15
dönemlerde Henry Berkson Heiderger'den
3:18
bambaşka bir kavrama zekaya odaklanıyor.
3:21
Ama Berkson'un zeka tanımı gündelik
3:23
kullanımdan biraz farklı. Ona göre zeka
3:26
doğanın canlılara sadece hayatta
3:28
kalmaları, o inorganik katı nesnelere
3:31
uyum sağlamaları için verdiği tamamen
3:33
pratik bir alet çantası. Yani zeka
3:36
hayatta kalmak içindir. Fizikseldir.
3:38
Hayatın o derin, akışkan doğasını
3:40
kavramak ise sezginin işidir. Bu pratik
3:43
adaptasyon aracı olan zekanın değil. Hız
3:45
kesmeden 3üncü çalışma sepetimizi
3:47
atlıyoruz. Post yapısalcılık ve öteki
3:50
Levinas'ın etik dünyası ve Derida'nın
3:53
metin okumaları bizi bekliyor. Emanuel
3:55
Levinas deyince aklınıza hemen öteki
3:57
yani başkasına duyulan o devasa etik
4:00
sorumluluk gelmeli. Levinas'ın düşünsel
4:02
evrimi aslında üç basamaklı bir
4:04
yolculuk. Birinci adım hipostaz. Yani o
4:07
anonim varlık yığınından sıyrılıp bir
4:09
özne olarak doğuşumuz. İkinci adım
4:11
varlıktan bir çıkış yolu aradığı iyiye
4:13
doğru hareket ve üçüncü en olgun adım
4:16
yakınlık. Bu aslında konumsuzlaşmış, her
4:19
türlü kalıbı aşan bir etik ve Levinas
4:21
için etik bir özne olmak doğrudan kutsi
4:24
oğlanla yani kutsalla kurulan bir
4:26
ilişkidir. Ve tabii ki Jacqu Derrida.
4:29
Sınav kağıdında bu ismi görür görmez
4:31
beyninizde yanması gereken tek bir
4:33
sihirli kelime var. Yapısöküm ya da
4:35
diğer adıyla dekonstrüksiyon. Deridağ
4:38
gençliğinde Sartr'ın varoluşçuluğundan
4:40
epey etkilenmiş siyasi fırtınalardan
4:42
kaçıp Husserlin limanına sığınmış çok
4:45
katmanlı bir düşünür. İşte bu zengin
4:47
altyapı onun metinleri adeta bir cerrah
4:49
gibi benzersiz bir şekilde değişmesini
4:51
sağlamıştır. Peki Derida neyi hedef
4:54
alıyordu? Şöyle düşünün. Batı felsefesi
4:57
binlerce yıl boyunca akla, sese ve o
4:59
sabit sandığı hakikate büyük bir
5:01
ayrıcalık tanımış. Deridağ bu takıntıya
5:03
logosentrizm yani söz merkezcilik diyor
5:06
ve bunu yerden yere vuruyor. Ve bu bize
5:08
şunu harika bir şekilde gösteriyor.
5:10
Deridağ felsefeyi kalkıp dışarıdan
5:12
taşlamıyor. Tam aksine metnin tam
5:14
kalbine iniyor ve metnin neleri dışarıda
5:17
bıraktığını, o içsel açmazları bizzat
5:19
metnin kendi silahıyla yapı bozuma
5:21
uğratıyor. Yani Deridaya göre felsefi
5:23
analizin yegane sahnesi dildir. Felsefe
5:26
yazıyla oynar. yazının içinde hareket
5:29
eder. O kesin mutlak değişmez sandığımız
5:32
koskoca felsefi doğruların aslında dirin
5:35
içindeki o karar verilemezlikte nasıl
5:37
hapolduğunu bize doğrudan metnin içinde
5:39
kanıtlar. Kısacası ortada sabit donuk
5:42
bir anlam yok. Anlam her zaman dirin
5:44
elinde oyuncak olan, ertelenen bir
5:46
şeydir. Ve geldik 4. Çalışma sepetimize.
5:50
Siyaset felsefesi, toplumsal yapılar,
5:52
adalet kavramları. Şunu en baştan
5:55
belirteyim. Bu farklı siyasi kuramlara
5:57
tamamen tarafsız, sadece ve sadece
6:00
akademik analizimizin gerektirdiği o
6:02
objektif mercekten bakacağız. John Rolls
6:05
ve onun o meşhur bir adalet kuramı.
6:08
Rose, "Doğru iyiden önce gelir." diyerek
6:11
deolojik bir yaklaşım benimsiyor ve
6:13
bildiğimiz o klasik toplum sözleşmesi
6:15
geleneğiyle ciddi bir hesaplaşmaya
6:18
giriyor. Rolls için kamusal alandaki
6:20
öznenin mutlaka makul olması gerekiyor.
6:23
Ortak ilkeler, hoşgörü bunlar zaten
6:25
cepte. Ancak sınavda sizi öne geçirecek
6:28
ince bir detay var. Makul bir birey
6:30
olmak muhakeme sürecinin, o akıl
6:33
yürütmenin getirdiği zorlukların
6:34
sonuçlarına katlanmayı da kesinlikle
6:36
içerir. O zorlukları reddedemezsiniz.
6:40
Şimdi sınavda şıkları tıkır tıkır
6:41
elerken hayatınızı kurtaracak bir
6:43
zıtlığı gözünüzde canlandırmanızı
6:45
istiyorum. Bir tarafta Rals'ın o
6:47
tarihsel bağlardan kopuk, toplumdan
6:49
izole, tek tabanca takılan atomist
6:51
bireyi kurgusu duruyor. Diğer tarafta
6:53
ise buna şiddetle itiraz eden Walzer,
6:56
Taylor, Sandel, Mckintire gibi
6:58
komünitaryyen yani toplulukçu isimler.
7:00
Onlar diyor ki bireyi içinde yaşadığı
7:02
toplumun kültüründen, tarihinden öyle
7:04
kolayca soyutlayamazsın. Bu keskin ayrım
7:07
aklınızın bir köşesinde mutlaka dursun.
7:09
Sırada Frankfurt okulun ikinci kuşak
7:12
temsilcisi Yürgen Habermas var. Habermas
7:15
postmetafizik denen bir düşünce hattı
7:17
çizerek postmodernizmin o aşırı her şey
7:21
görece tutumuna fena halde karşı
7:23
çıkıyor. Habermas'a göre felsefe de
7:26
dahil olmak üzere hiçbir düşünce
7:28
dokunulmaz veya eleştirilemez değildir.
7:31
Testlerde evrensel pragmatik veya
7:33
söylemetiği kavramlarını görürseniz
7:36
ibreyi direkt habermasa
7:37
çevirebilirsiniz. Habermas'ın Marksizme
7:39
yaklaşımı da az önce bahsettiğim o
7:41
akademik tarafsızlığın adeta ete kemiğe
7:44
bürünmüş halidir. O Marksizmi topluma
7:46
giydirilecek hazır bir model ya da bir
7:48
ideoloji olarak görmez. Tam aksine
7:51
kapitalizmi ve modern demokrasiyi
7:53
ameliyat masasına yatırmak, oradaki
7:55
eksikleri analiz etmek için
7:56
kullanılabilecek katı bir metodolojik
7:58
araç bir yöntem olarak kullanır.
8:01
Bugünlük mesaimizi tamamlamadan önce
8:03
karşınıza bağımsız bir bilgi sorusu
8:05
olarak şak diye çıkma ihtimali yüksek
8:07
hızlı bir bonus kavram verelim.
8:09
Neopozitivizm. Arkadaşlar bu akım bilimi
8:12
sadece dille sınırlandırıyor ve
8:14
felsefenin yapabileceği tek bir iş
8:16
olduğunu savunuyor. O da sadece dil
8:18
çözümlemesi, dil analizi yapmak.
8:20
Şıklarda neopozitivizm ve dil analizini
8:23
gördüğünüz an hiç düşünmeden eşleştirin.
8:26
Evet, felsefenin bu yoğun labirentinden
8:28
sağ salim çıkmayı başardık. Bu zorlu
8:31
metinleri birlikte deşifre ettikten
8:33
sonra eminim sınavda çok daha rahat
8:35
edeceksiniz. Peki sınavı bir kenara
8:37
bırakırsak onca filozofun hakikati
8:40
arayışını dinledikten sonra siz kendi
8:43
varoluşsal meselenizi, kendi dazenizi
8:45
nasıl anlamlandıracaksınız?
8:47
Bence üzerine biraz düşünmeye değer.
8:49
Öyle değil mi? Açık öğretim denemeleri
8:51
ve öğrencilerin akıllarında kalan o
8:53
zorlu sınav sorularının pratik çözümleri
8:55
için lolono.com'u ziyaret etmeyi
8:58
unutmayın. Hoşça kalın.
#Jobs & Education