Up next in 10
Anadolu Aöf EVİ108U Genel Beslenme 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/09/25/evi108u-genel-beslenme-2024-2025-vize-sorulari/
Anadolu Aöf, Anadolu-Aöf Yaşlı Bakımı, EVİ108U Genel Beslenme
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz.
0:02
Bugün Evi 108U genel beslenme 2024-2025
0:06
döneminin o en kilit konularını, çıkmış
0:08
sınav sorularını ve detaylı
0:09
açıklamalarını şöyle masaya yatırıp
0:11
derinlemesini bir inceleyeceğiz.
0:12
Hazırsanız hemen başlayalım. Hemen yol
0:15
haritamıza hızlıca bir göz atalım. 1.
0:17
Temel besin ögeleri, 2. Menü planlama ve
0:19
seçim ve 3. Mutfak hijyeni ve güvenliği.
0:22
Yani özetle bir yemeğin moleküler yapı
0:24
taşlarından başlayıp mutfak güvenliğine
0:26
kadar uzanan o büyüleyici yaşam
0:28
döngüsünü adım adım takip edeceğiz.
0:30
Bölüm 1. Temel besin ögeleri mikro ve
0:33
makro yapı taşları. Yolculuğumuza işin
0:36
en temelinden yani mikro seviyeden
0:38
başlıyoruz. Vücudumuzun kusursuz
0:40
çalışması için makro ve mikro ögelerin
0:42
eksiksiz alınması şart. Bunu biliyoruz.
0:44
Ama burada asıl dikkat etmeniz gereken
0:46
ve genelde kafa karıştıran nokta şu:
0:48
Mineraller. Bakın, mineraller
0:50
karbonhidratlar gibi kalori vermez. Yani
0:52
doğrudan enerji sağlamazlar. Ancak
0:54
vücudumuz için hayati öneme sahip yapı
0:56
taşlarıdırlar. Peki hepimizin aklındaki
0:59
o meşhur soru, süt gerçekten de
1:01
kusursuz, her şeyi yeten o nihai besin
1:03
midir? Bakın bu sınavlarda çok sık
1:05
karşımıza çıkan tam bir klasik tuzaktır.
1:08
Hepimiz sütün mucizevi olduğuna inanarak
1:10
büyüdük, değil mi? Ama işin aslı pek de
1:11
öyle değil. Süt evet harika bir kalsiyum
1:14
deposudur fakat şaşırtıcı bir şekilde C
1:16
vitamini ve demir açısından resmen
1:18
sınıfta kalır. İşte tam da bu yüzden
1:20
besinleri doğru kombinlememiz gerekiyor.
1:23
Ekranda görüyorsunuz. Kırmızı et size
1:24
sadece o kaliteli proteini sunmaz. Aynı
1:26
zamanda kan yapımı için kritik olan
1:28
demiri de bolca sağlar. Kan hücresi mi
1:30
üreteceksiniz? Adres: Kırmızı et. Süt
1:33
isse tamamen farklı bir kulvarda.
1:34
Yapısal bir amaca hizmet ederek kalsiyum
1:36
depolar. Yani sadece şunu yiyeyim, her
1:38
şeyi alayım diye bir dünya maalesef yok.
1:41
Şimdi bu tablodaki mikroelementlerin
1:43
vücutta nerelere gidip nasıl çalıştığına
1:45
bir bakalım. Kalsiyum kemiklere, flor
1:47
doğrudan dişleri güçlendirmeye gidiyor.
1:49
Demiri zaten az önce söyledik. Kan
1:51
üretimi için şart. Ama burada asıl
1:53
altını çizmek istediğim sınavda da
1:54
karşınıza çıkma ihtimali yüksek olan şey
1:57
A vitamini namı diğer retinol. Neden mi
1:59
önemli? Çünkü eksikliği öyle basit bir
2:01
yorgunluk falan yapmaz. Kelimenin tam
2:03
anlamıyla gece körlüğüne ve çocuklarda
2:05
ciddi büyüme geriliğine yol açar.
2:07
Retinol. Bu kelimeyi bir yere mutlaka
2:09
not edin. Peki vücudumuz bu hayati A
2:12
vitaminini bitkilerden nasıl koparıp
2:14
alıyor? Sınav için işte o kilit terim
2:16
betakaroten. Betakaroten bitkilerin
2:19
mesela o kütür kütür yediğimiz turuncu
2:21
havuçların A vitaminini bize ulaştırma
2:23
şeklidir. Bir nevi öncü madde. Vücudumuz
2:25
bu betakaroteni alır ve içeride o çok
2:28
ihtiyacımız olan retinole yani A
2:30
vitaminine çevirir. Gerçekten harika bir
2:32
sistem değil mi? Bölüm 2. Menü planlama
2:35
ve seçim. Yemeğin o görünmeyen
2:37
psikolojisi. Evet, şimdi biraz daha
2:40
makro boyuta geçiyoruz. Ne yiyeceğimize
2:42
karar vermek. İnanın bana bu sadece
2:44
midemizin guruldaması ile ilgili değil.
2:46
Yemek seçimi, arkadaşlarımız arasında
2:48
kabul görme arzusu veya yaşadığımız
2:50
bölgenin yöresel gelenekleri gibi
2:52
sosyopsikolojik faktörlerle inanılmaz
2:54
derecede bağlantılıdır. Burada bağlam
2:56
her şeydir. Kurumsal menülerle ticari
2:58
menüleri kıyasladığımızda o devasa farkı
3:01
hemen görüyoruz. Düşünün bir askeri
3:03
birlikte veya huzur evinde menü
3:04
planlanıyorsa kimse yemeği allayıp
3:06
pullayıp nasıl daha çekici hale getirip
3:08
satarım diye düşünmez. Orada olay
3:10
tamamen matematikseldir. Amaç sadece
3:12
günlük kalori ve besin ihtiyacını
3:14
eksiksiz karşılamaktır. Ama iş ticari
3:16
bir restorana gelince evet orada amaç
3:18
tamamen cazibe yaratmak ve müşteri
3:20
çekmektir. Hazır kurumsal planlamadan
3:22
bahsetmişken yaşlıların beslenmesine
3:24
özel bir parantez açmalıyız. Yaş
3:26
ilerledikçe malum sindirim sistemi
3:28
yavaşlıyor. Bu yüzden yaşlılar için menü
3:30
planlarken o sindirimi fena halde
3:31
zorlayan pirinç pilavı, makarna veya
3:34
yoğun ağır çorbalar gibi tahıl bazlı
3:36
gıdaların günlük porsiyonlarını
3:37
kesinlikle azaltmalıyız. Bu arada çok
3:39
ilginç bir bilgi. Dünyada sulu bataklık
3:41
ortamlarında en çok yetiştirilen mahsul
3:43
olan pirinç aslında yaşlı bir sindirim
3:45
sistemi için hiç de öyle hafif masum bir
3:47
yük değildir. İnternet veya kitaplar bir
3:50
fikir havuzudur. Bölgenin kültürü ise
3:52
bir eleme filtresidir. Ticari mutfaklar
3:54
için kullanılan bu metafora tek
3:56
kelimeyle bayılıyorum. Şöyle düşünün.
3:58
Bir şef olarak internete girip binlerce
4:00
uçuk kaçık tarif bulabilirsiniz, değil
4:01
mi? Ama o yemeğin gerçekten müşterinin
4:03
masasına gelip gelmeyeceğini belirleyen
4:05
nihai jüri o yörenin kültürüdür. Kültür
4:08
o büyük filtredir. Oradan geçemeyen
4:10
hiçbir yemek menüde kalıcı olamaz. Peki
4:13
bu kültürel filtreyi aşan bir yemeğin
4:15
yılın 365 günü her siparişte gramı
4:18
gramına aynı lezzette çıkmasını nasıl
4:20
garanti ederiz? Standart reçetelerle
4:22
tabii ki. Profesyonel mutfakta
4:23
tesadüflere yer yoktur. Peki bunun ilk
4:25
pratik adımı nedir? Gidip o tarifi
4:27
doğrudan mutfağın kalbinde, tezgahın
4:29
üzerinde bizzat doğrulamaktır. Kağıt
4:31
üzerinde dünyaları vadeden bir tarif
4:33
mutfakta doğrulanmadan asla ama asla
4:36
menüye giremez.
4:37
Tabii madalyonun bir de diğer yüzü var.
4:39
Bazen oteller veya restoranlar müşteriye
4:42
sıfır kısıtlama, mutlak bir özgürlük
4:44
sunmak ister. Müşteriye al şu kadar
4:46
yiyeceksin diye hiçbir porsiyon
4:48
dayatması yapmayan, neyin ne kadar
4:49
yiyeceğini tamamen müşterinin kendi
4:51
insisiyatifine bırakan bu maksimum
4:53
esnekliğe sahip sisteme açık büfe
4:55
diyoruz. Bölüm 3. Mutfak hijyeni ve
4:58
güvenliği. Tabağı korumak. Şimdi
5:00
eğlenceli planlama aşamalarını arkamızda
5:02
bırakıp mutfağın o hata affetmeyen,
5:05
yüksek riskli ortamına giriyoruz.
5:07
Malzeme satın alırken veya depolarken
5:09
gıda güvenliği kurallarına harfiyen
5:10
uymak. Arkadaşlar bu bir tercih değil.
5:13
Mutlak bir zorunluluktur. Örneğin
5:15
sınavda karşınıza çıkma ihtimali çok
5:17
yüksek. Çok spesifik bir detay. Taze
5:19
balık alıyorsunuz. İlk nereye
5:20
bakarsınız? Doğrudan solungaçlara. Taze
5:23
balığın solungaçları o canlı parlak
5:25
kırmızı veya pembe rengi adeta
5:27
bağırmalıdır. Eğer o solungaçlar koyu
5:29
kahverengiye dönmüşse hiç düşünmeyin.
5:31
Arkanıza bakmadan uzaklaşın. Koyu
5:33
kahverengi bir solungaç bozulmanın en
5:35
acil uyarısıdır ve profesyonel mutfakta
5:37
o balık anında reddedilir. Gelelim
5:40
depolamaya. +2 ila +4 s d aralığı. Bu
5:44
rakamı unutmayın. Bu büyük endüstriyel
5:46
mutfak buzdolapları için zorunlu kılınan
5:48
o özel sıcaklıktır. Neden mi? Çünkü et,
5:51
balık gibi en riskli çiğ gıdaları ve
5:53
hemen o gün hızlıca tüketilmesi
5:55
planlanan pişmiş yemekleri tam olarak bu
5:57
aralıkta tutmalısınız ki bakteri
5:59
üremesini yavaşlatabilesiniz.
6:01
Yalnız burada küçük ama çok sinsi bir
6:03
tehlikeye dikkatinizi çekmek istiyorum.
6:05
Pişmiş kümes hayvanları. Pişmiş tavuk
6:07
veya hindi bakteri üretme hızı konusunda
6:09
kelimenin tam anlamıyla korkunç bir
6:11
şöhrete sahiptir. İnanılmaz hızlı
6:13
bozulur. Yani pişmiş tavuğu nasılsa
6:15
dolapta deyip uzun süre bekletemezsiniz.
6:17
Bakteri yuvasına dönüşmeden hızla
6:19
tüketmek zorundasınız. Peki ya
6:21
yiyecekleri çok daha uzun süre korumamız
6:23
gerekiyorsa işte o zaman adeta zamanı
6:25
donduruyoruz. -18 S dce. Bu sıcaklık
6:29
gıda korumanın zirvesidir. Neden -18?
6:31
Çünkü bu derecede yiyeceğin içindeki o
6:33
enzim reaksiyonları şak diye durur.
6:35
Sıvılar tamamen buza döner. Nem azalır
6:38
ve o gıda güvenli bir şekilde zamanda
6:40
kilidli kalır. Tabii buzdolabının içine
6:42
geri dönersek o rafların yerleşimi öyle
6:44
rastgele yapılamaz. Bu hayati bir
6:46
güvenlik meselesidir. Çiğ gıdalarla
6:48
pişmiş gıdalar asla ama asla aynı rafı
6:50
paylaşmamalıdır. Düşünsenize çiğ etteki
6:53
bakterilerin aşağıda duran servise hazır
6:55
yemeğin üzerine damladığını. Biz buna
6:57
çapraz bulaşma diyoruz ve inanın bana
6:59
gıda zehirlenmelerinin bir numaralı
7:01
sebebidir. Aralarında her zaman fiziksel
7:03
bir ayrım olmak zorundadır. Ve son
7:05
olarak mutfaklarda çok ama çok sık
7:08
yapılan inanılmaz tehlikeli bir hata.
7:10
Lütfen artan o ev yemeklerinizi
7:12
marketten aldığınız ürünlerin boşalan o
7:14
ince ucuz tek kullanımlı plastik
7:15
kaplarında saklamayın. O kaplar sadece
7:17
içindeki orijinal ürünü kısa süre tutmak
7:19
için üretilmiştir. Asidik, sıcak veya
7:22
yağlı bir ev yemeğini o kaplara
7:23
koyduğunuz an yemeğinize doğrudan
7:25
kimyasal sızdırabilirsiniz. Bu kuralı
7:27
kesinlikle atlamayın. Peki bu incelemede
7:29
öğrendiğimiz bilgileri test edip
7:31
eksiklerinizi kapatmaya ne dersiniz?
7:33
lolonolo.com adresini ziyaret edebilir,
7:35
aşağıdaki açıklama kısmında yer alan
7:37
bağlantıya tıklayarak pratik
7:38
sınavlarınızı hemen çözebilirsiniz. Tüm
7:41
bu anlattıklarımızdan sonra soruyorum
7:42
size. Bir sonraki yemeğinizde
7:44
tabağınızdaki o görünmez tehlikeleri
7:46
veya menünüzün arkasındaki o güçlü
7:48
kültürel filtreyi fark edebilecek
7:49
misiniz? Menünüzü akıllıca seçin.
7:52
Görüşmek üzere.
Jobs & Education