Up next in 10
Auzef Erken Çocukluk Eğitiminde Yaklaşımlar Programlar, Ünite -3,
Auzef Çocuk Gelişimi
https://lolonolo.com/2026/03/30/erken-cocukluk-egitiminde-yaklasimlar-programlar-unite-3/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Bir çocuğun zihni nasıl çalışır? Onlara
0:02
en iyi nasıl öğretebiliriz? Bu sorular
0:04
aslında yüzyıllardır eğitimcilerin ve
0:06
düşünürlerin aklında. Hadi gelin bugün
0:09
sınıflarda gördüğümüz neredeyse her şeyi
0:11
şekillendiren o büyük fikirlerin
0:12
kökenine inelim ve bir çocuğun zihninin
0:14
o muhteşem planını birlikte keşfedelim.
0:17
Aslında bütün olay bu temel soruyla
0:19
başlıyor. Bir çocuğun zihni üzerine her
0:21
şeyi yazabileceğimiz bomboş bir sayfa mı
0:24
yoksa içinde zaten potansiyeli olan
0:26
sadece doğru toprağa doğru suyu bekleyen
0:29
bir tohum mu? Vereceğiniz cevap eğitime
0:31
dair her şeyi ama her şeyi değiştirir.
0:34
İşte bu soru bizim de yolculuğumuzu
0:36
başlatan Kıvılcum. Bu tartışmayı
0:38
ateşleyen ilk isimlerden biri İngiliz
0:41
düşünür John Locke ve onun meşhur Tabula
0:43
Rasa yani boş levha fikriydi. Lck'a göre
0:47
çocuk çevrenin üzerine istediğini
0:49
yazabileceği boş bir sayfadan ibaretti.
0:51
Bir düşünsenize o dönem için ne kadar
0:53
devrimci bir fikir. Yani her şey
0:55
doğuştan gelmiyor, deneyimle kazanılıyor
0:58
diyordu. Peki bu yolculukta rotamız ne?
1:00
Şöyle hızlıca bir bakalım. Önce
1:02
felsefenin devleri arasındaki o büyük
1:05
boş levha mı tohum mu tartışmasına
1:06
dalacağız. Oradan hemen sahaya inip
1:09
yaparak öğrenmenin gücünü göreceğiz.
1:11
Sonra bir adım daha ileri gidip zihnin
1:12
içine gireceğiz. O yapı taşlarını ve
1:14
sosyal bağların öğrenmeyi nasıl
1:16
şekillendirdiğini anlamaya çalışacağız.
1:18
Ve en sonunda da tüm bu fikirlerin
1:20
bugünün modern sınıflarında nasıl bir
1:21
araya geldiğine tanık olacağız.
1:23
Hazırsanız ilk round başlasın.
1:25
Karşınızda eğitim tarihini şekillendiren
1:28
iki felsefe devinin büyük mücabelesi.
1:31
Şimdi iki zıt kutup düşünün. Bir tarafta
1:33
çocuğun tamamen çevre tarafından yani
1:36
deneyimlerle şekillendirildiğini
1:38
söyleyen lok var. Diğer taraftaya
1:40
çocuğun içindeki doğal potansiyele ve
1:43
doğuştan gelen iyiliğe inanan Russo.
1:46
Yani asıl soru şu: Çocuğu biz mi
1:48
yazıyoruz yoksa onun zaten var olan
1:51
doğasına mı eşlik ediyoruz? Büyük bir
1:53
fark. Bu iki devin neye karşı
1:55
çıktıklarına bakarsak fikirlerini çok
1:57
daha iyi anlarız. Lck doğuştan gelen
2:00
bilgi diye bir şey yoktur. Diyerek o
2:01
dönemin tabularını yıkıyordu. Rusoa kat
2:04
müfredatlara, papağan gibi ezberciliğe
2:06
adeta savaş açmıştı. Ona göre bir çocuğa
2:09
zorla bir şeyler öğretmeye çalışmak bir
2:11
çiçeği daha hızlı büyüsün diye
2:13
yapraklarından çekmeye benziyordu. Sonuç
2:15
sadece zarar verirsiniz. Tamam. Felsefi
2:18
tartışmalar harika ama bu büyük fikirler
2:21
sınıflara yani gerçek hayata nasıl indi?
2:24
Gelin şimdi teoriyi pratiğe döken, işin
2:27
mutsğına giren düşünürlerle tanışalım.
2:29
İşte karşınızda uygulamalı eğitimin
2:32
süper kahramanları. Pestalozi dedi ki,
2:35
"Durun bir dakika. Eğitim sadece beyinle
2:37
olmaz. Kalp ve eller de bu işin içinde
2:40
olmalı." Frel ise bize bugün bile
2:42
kullandığımız o harika kelimeyi hediye
2:44
etti. Kinder Garten yani çocuk bahçesi.
2:48
Ve son olarak John Dewy belki de en can
2:51
alıcı dersi verdi. Okul hayata hazırlık
2:53
falan değildir. Okul hayatın ta
2:55
kendisidir. Yani ne demek bu? Öğrenmek
2:59
yaparak ve yaşayarak olur. Nokta. Modern
3:02
psikolojiye geçmeden önce şöyle bir
3:03
toparlayalım mı? Lok'un boş levhası,
3:05
Russo'nun doğaya dönüşü, Pestaloj'nin
3:08
bütüncül yaklaşımı, Fröbel'in oyun
3:09
bahçesi ve Doy'nin yaparak öğren
3:12
felsefesi. İşte gördüğünüz bu fikirlerin
3:14
hepsi bugünkü modern eğitim sistemimizin
3:17
temel taşlarını oluşturuyor. Şimdiye
3:19
kadar hep dışarıdan baktık, çocuğa neyi
3:21
nasıl öğreteceğimize odaklandık. Artık
3:24
içeri girme zamanı. Bir çocuğun zihninin
3:27
içinde neler oluyor? Gelin o gizemli
3:29
yapı taşlarını birlikte deşifre etmeye
3:31
çalışalım. Ve burada sahneye Jean Piaje
3:34
ve onun temel kavramı çıkıyor. Şemalar.
3:37
Şimdi şemaları beynimizdeki küçük
3:39
etiketli klasörler gibi düşünün olur mu?
3:41
Bir çocuk ilk defa bir köpek gördüğünde
3:43
zihninde köpek diye bir klasör açar.
3:46
Artık dört bacaklı, tüylü, havlayan her
3:48
şeye köpek der. Sonra bir kedi
3:50
gördüğünde bir an duraksar. Hım, bu da
3:52
dört bacaklı ve tüylü ama havlamıyor.
3:54
İşte o an ya köpek klasörünü günceller
3:57
ya da kedi diye yepyeni bir klasör açar.
3:59
Öğrenme tam olarak bu zihinsel dosyalama
4:02
ve organize etme sürecidir. Peki size
4:05
bir soru. Eric Erikson'a göre okul
4:08
çağında yeni bir şeyler öğrenmeye
4:09
çalışan bir çocuk bunu bir türlü
4:11
başaramazsa, sürekli başarısız olursa
4:14
sizce nasıl bir ruhsal krizle karşı
4:16
karşıya kalır? Bu onun gelecekteki bütün
4:19
özgüvenini etkileyecek hayati bir andır.
4:22
Cevap: Çalışkanlığa karşı aşağılık
4:25
duygusu krizi. Bakın bu çok önemli. Bu
4:28
dönemde çocuklar ben yapabilirim, ben
4:30
yeterliyim." demek ister. Başardıkça bu
4:33
çalışkanlık ve yetkinlik duyguları
4:35
güçlenir. Ama sürekli dulara toslarsa o
4:38
zaman içten içe benden bir şey olmaz
4:40
demeye başlarlar. İşte bu yüzden onlara
4:43
doğru desteği vermek bu kadar kritik.
4:45
Şimdiye kadar hep çocuğun kendi bireysel
4:48
yolculuğuna, iç dünyasına odaklandık.
4:50
Ama ya öğrenmenin asıl sırrı tek başına
4:53
değil de birlikte olmakta yatıyorsa.
4:56
Gelin şimdi madalyonun diğer yüzüne yani
4:59
sosyal etkileşimin gücüne bakalım. İşte
5:02
bu noktada Lev Vigotski ve onun dahihane
5:05
yakınsal gelişim alanı kavramı devreye
5:07
giriyor. Şöyle hayal edin. Bir çocuk
5:09
bisiklete binmeyi öğreniyor. Tek başına
5:11
denese düşecek. Yapamaz ama babası
5:14
arkadan selesini tutunca işte o zaman
5:16
yapabiliyor. Hah işte Vigotski'nin
5:18
bahsettiği o sihirde alan, o destekli an
5:21
tam olarak burası. Gerçek öğrenmenin
5:24
gerçekleştiği yer orasıdır. Kendi
5:26
başınıza yapamadığınız ama bir
5:28
başkasının yardımıyla yapabildiğiniz o
5:30
aralık. Yani Vigotski'nin bize söylediği
5:32
en temel, en vurucu şey şu: Öğrenme tek
5:35
kişilik bir gösteri falan değildir.
5:37
Tamamen sosyal bir eylemdir. Çocukları
5:39
tek başlarına bir odaya kapatıp kendi
5:41
kendilerine öğrenmelerini bekleyemeyiz.
5:44
Öğrenme bir başkasının yardımıyla
5:46
konuşarak, tartışarak, paylaşarak inşa
5:49
edilir. Peki Lokdan Russo'ya, Piaj'den
5:53
Vigotski'ye kadar tüm bu devlerin
5:55
fikirleri bugün nerede birleşiyor? Bütün
5:57
bu teorileri bir araya getiren modern
5:59
bir altın standart var mı? Evet var. Ve
6:02
adı gelişimsel olarak uygun uygulamalar
6:05
ya da kısaca GOU. Gelişimsel olarak
6:08
uygun uygulamalar yani GOU aslında çok
6:10
basit bir prensipe dayanır. Tek beden
6:12
herkese uymaz. Bu yaklaşım öğretimi
6:16
çocuğun yaşına, gelişim düzeyine,
6:18
kültürüne ve bireysel ihtiyaçlarına göre
6:20
şekillendirmek demektir. Yani aslında
6:23
tüm o büyük tarihi teorilerin en iyi
6:25
yönlerini alıp bugünün çocuğu için bir
6:27
araya getiren modern bir sentezdir bu.
6:29
Bu slayt Geoon'nun ne kadar sağlam ve
6:31
zengin bir temele oturduğunu harika bir
6:33
şekilde gösteriyor. Temelinde kimler var
6:35
bir bakın. Piaj'in çocuk kendi bilgisini
6:38
inşa eder fikri, Vigotski'nin birlikte
6:40
öğrenme gücü, Erikson'ın duygusal
6:43
gelişim evrelerine duyarlılık ve daha
6:45
fazlası. Gördüğünüz gibi hepsinin ortak
6:47
noktası çocuğu pasif bir dinleyici
6:49
değil, öğrenme sürecinin aktif bir
6:51
kahramanı olarak görmek. Ama dikkat
6:54
edin, bu yappozun içinde olmayan daha
6:56
doğrusu olmaması gereken önemli bir
6:59
parça var. Skinner'ın davranışçılık
7:01
kuramı. Peki neden dışarıda? Çünkü
7:03
davranışçılık çocuğu adeta bir makine
7:05
gibi görür. Ödül verirseniz çalışır,
7:08
ceza verirseniz durur. Bu mekanik bakış
7:10
açısı çocuğun merak eden, keşfeden,
7:13
kendi bilgisini yaratan bir birey olduğu
7:15
fikrine yani Gion'un ruhuna taban tabana
7:18
zıttır. Sonunda her şey Jean Piaj'in şu
7:22
muhteşem sözüne geliyor. Eğitimin amacı
7:25
bilgi miktarını artırmak değil, bir
7:27
çocuğun icat etmesi ve keşfetmesi için
7:29
olanaklar yaratmaktır. Yani
7:31
yolculuğumuzun en başına o temel soruya
7:34
dönersek, mesele boş levhaları doldurmak
7:37
değil. O değerli tohumların filizlenip
7:39
kendi potansiyellerine ulaşmalarına izin
7:41
vermek. Peki bir düşünelim. Eğer bugün
7:45
bile sınıflarımızı 100 y yıl önceki bu
7:48
dev fikirler şekillendiriyorsa gelecekte
7:50
bizi ne bekliyor? Çocuklarımızın zihni
7:53
için bir sonraki büyük plan ne olacak?
7:56
Belki de o planı sizlerden biri yazacak.
7:59
Bu yolculukta bize katıldığınız için çok
8:01
teşekkürler. Hoşça kalın.
#Jobs & Education
#Education
#Early Childhood Education