Up next in 10
Auzef Erken Çocukluk Eğitiminde Yaklaşımlar Programlar Ünite -8
https://lolonolo.com/2026/05/04/erken-cocukluk-egitiminde-yaklasimlar-programlar-unite-8/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bu incelememize hoş
0:02
geldiniz. Şöyle bir düşünün. Bugün hep o
0:05
bildiğimiz dört duvarı, tahtaları ve
0:07
sıraları tamamen geride bırakıyoruz ve
0:09
doğrudan ormanın kalbine, doğanın ta
0:12
kendisine doğru sürükleyici bir
0:13
yolculuğa çıkıyoruz. Odak noktamızda
0:16
eğitim dünyasında ezberleri bozan ve
0:19
öğrenme kavramını baştan aşağı yeniden
0:21
tanımlayan orman okulu yaklaşımı yani
0:23
açık hava pedagojisi var. Peki bu
0:26
incelemede rotamızda neler var? Hızlıca
0:29
bir bakalım. Önce duvarları olmayan bir
0:31
sınıf diyeceğiz. Sonra öğretmenin
0:34
buradaki asıl rolüne yani rehberliğine
0:36
bakacağız. Ardından doğal materyaller ve
0:39
o esnek müfredatın detaylarına ineceğiz
0:42
ve son olarak da bu işin Türkiye'deki
0:44
uygulamalarına değineceğiz. Hazırsanız
0:47
ilk durağımızla başlayalım. Birinci
0:49
bölümümüz duvarları olmayan bir sınıf.
0:52
Şimdi bu işin kökleri nereye dayanıyor
0:54
biliyor musunuz? İskandinavya'ya. Orada
0:57
früft sleeve dedikleri yani açık hava
1:00
yaşamı diye çevirebileceğimiz harika bir
1:02
felsefe var. İsveç'te, Danimarka'da
1:05
çocukların dışarıda vakit geçirmesi öyle
1:07
sadece teneffüste bahçeye çıkmaktan
1:09
ibaret değil. Kar yağmış, fırtına
1:11
kopmuş, dondurucu bir soğuk varmış
1:13
inanın hiç fark etmiyor. Her çocuğun her
1:16
gün mutlaka doğayla iç içe olması devlet
1:19
güvencesinde olan bir hak. İnanılmaz
1:21
değil mi? Yani doğa burada eğitimin bir
1:23
eklentisi falan değil. bizzat kalbi
1:26
merkez üssü. Klasik akademik sistemle bu
1:29
yaklaşımı yan yana koyduğunuzda aradaki
1:31
zıtlık kelimenin tam anlamıyla gece ile
1:34
gündüz gibi. Bir anda çocukların o sabit
1:37
sıralara çivilendiği, ezberciyi,
1:39
esnemeyen katı planlar var. Diğer
1:41
yandaysa ormanokulu. Ormanokulu bu
1:44
kuralcı yapıyı tamamen reddediyor.
1:46
Mesela o gün bir çocuğun dikkatini
1:48
ilginç bir yaprak mı çekti veya bir
1:50
çamur birikintisi mi buldular? Bütün
1:52
plan anında o yöne kayabiliyor. Her şey
1:55
müthiş bir esneklik içinde ve tamamen
1:57
çocuğun anlık merakıyla şekilleniyor.
2:00
Tabii şu da var. Geleneksel sisteme bu
2:02
kadar zıt diye orman okulunu tek başına
2:05
izole bir model sanmayın. Aslında
2:07
hepimizin az çok aşina olduğu Rego
2:10
Emilia, Woldorf Hatta Montessori gibi
2:12
diğer çocuk merkezli modellerle aynı
2:15
pedagojik DNA'yı paylaşıyor. Odakta hep
2:18
çocuk var. Yaşayarak öğrenme var. Oyunun
2:20
o inanılmaz gücü var. Orman Okulu sadece
2:23
bu vizyonu alıyor ve hadi ormana
2:25
gidiyoruz deyip işi açık havaya taşıyor.
2:28
Peki sabit sıralar o bildiğimiz tahtalar
2:31
yoksa bu geminin kaptanı kim? Geldik
2:34
ikinci bölüme. Rehber olarak öğretmenin
2:37
rolü. Buradaki temel felsefe şu cümlede
2:40
çok güzel özetleniyor. Öğretmen bir
2:42
gözlemci, rehber ve kolaylaştırıcıdır.
2:45
Asla bilgi dikte eden bir otorite
2:47
değildir. Yani öğretmen o şunu yap, bunu
2:50
yapma diyen otorite figüründen tamamen
2:53
sıyrılıyor. Şöyle bir adım geriye
2:55
çekiliyor. Bırakıyor çocuklar kendi
2:57
oyunlarını kursun. Risk alsın, düşsün,
2:59
kalksın. Doğayı kendi hızlarında
3:01
keşfetsin. Sadece ve sadece çocuklar bir
3:04
desteğe ya da ufak bir kıvılcıma ihtiyaç
3:06
duyduğunda nazikçe araya giriyor.
3:08
Aslında bir nevi oyun kurucu değil
3:10
kolaylaştırıcı oluyor. Şimdi haklı
3:12
olarak e iyi de sınav yok, not yok. Bu
3:15
çocukların gelişimi nasıl ölçülüyor diye
3:17
düşünebilirsiniz. Evet, A, B, C gibi
3:20
standart notlar ya da o stresli, çoktan
3:22
seçmeli testler burada kesinlikle yok.
3:24
Onun yerine süreç odaklı, çok daha
3:27
organik bir değerlendirme var.
3:28
Öğretmenler aylarca süren çok dikkatli
3:31
gözlemler yapıyor. Doğa günlükleri
3:33
tutuluyor. Çocukların oyun oynarken, bir
3:35
şeyler keşfederken fotoğrafları
3:37
çekiliyor ve detaylı portfolyolar
3:39
hazırlanıyor. Yani çocukları birbiriyle
3:41
yarıştırmak yerine her birinin kendi
3:43
kişisel gelişim serüveninin izi
3:45
sürülüyor. Bu işin felsefesini
3:47
anladığımıza göre hadi o metaforik
3:49
ağacımızın dallarına yani işin pratik
3:52
kısmına geçelim. 3ünc bölümümüz doğal
3:55
materyaller ve esnek müfredat. Gözünüzün
3:58
önüne o klasik anaokullarındaki pilli,
4:00
ışıklı, tek bir amaca hizmet eden
4:02
plastik oyuncakları getirin. Şimdi
4:04
onların hepsini unutun. Ormanokulunda
4:07
bunların esamesi okunmaz. Onun yerine ne
4:10
var? Taş var, çamur var, kurumuş dallar,
4:13
yapraklar var. Yani yapılandırılmamış,
4:15
ucu tamamen açık materyaller. Neden
4:18
biliyor musunuz? Çünkü bir taşın
4:20
kullanım kılavuzu yoktur. O taş çocuğun
4:22
elinde bir anda hızlı bir arabaya, bir
4:24
uzay gemisine ya da farazi bir akşam
4:27
yemeğine dönüşebilir. İşte bu
4:29
belirsizlik çocukları o yaratıcılık
4:31
kaslarını sonuna kadar kullanmaya, kendi
4:33
problemlerini kendileri çözmeye adeta
4:36
mecbur bırakıyor. Ve inanın işlenen
4:39
temalar kullanılan bu materyallerden çok
4:41
daha büyüleyici. Müfredat dediğimiz
4:44
şeyin ta kendisi, doğanın bizzat kendisi
4:46
oluyor. Mesela biyomimikri. Düşünsenize
4:49
küçücük çocuklar doğanın tasarımlarına
4:51
bakıp ondan ilham almayı öğreniyor.
4:54
Elinde haritayla oryantin yapıyor,
4:56
yönünü buluyor. Daha o yaşta iklim
4:58
değişikliği, sürdürülebilirlik, doğada
5:00
hayatta kalma gibi tamamen gerçek dünya
5:03
meseleleriyle tanışıyorlar. Ve bunların
5:05
hiçbiri sıkıcı bir ders gibi değil.
5:07
Hepsi oyunun içinde. Hepsi elleri
5:10
kirlenerek yaşanıyor. Yalnız burada
5:12
küçük ama çok çok kritik bir parantez
5:14
açmamız lazım. Evet, ormandaki
5:16
kozalakları sayabilirsiniz. taşları yan
5:18
yana dizip temel bir matematik
5:20
kurgulayabilirsiniz. Ama iş o kağıt
5:22
kalem gerektiren formüllere dayalı soyut
5:24
matematiğe geldiğinde orada duruyoruz.
5:27
İleri düzey matematiksel soyutlama bu
5:29
açık hava pedagojisinin kesinlikle
5:31
dışında. Neden derseniz amaç çocuğun
5:34
zihnini masa başında soyut kavramlarla
5:36
yormak değil. İçinde bulunduğu o somut
5:38
dünyayı kendi elleriyle, duyularıyla
5:40
kavramasını sağlamak. Gelelim bu küresel
5:43
rüzgarın bizim topraklarımızdaki
5:45
yansımalarına. 4. bölüm. Türkiye'deki
5:48
ormanokulu uygulamaları. Bu harika
5:51
alternatif eğitim tohumlarının
5:52
Türkiye'de de yeşermeye başladığını
5:54
görmek gerçekten umut verici. İlk
5:57
kıvılcımların, ilk somut orman anaokulu
5:59
girişimlerinin Mersin Tarsus'ta
6:01
atıldığını görüyoruz. Sonrasında iş
6:03
biraz daha büyüyor tabii. Yerel
6:05
yönetimlerin de elini taşın altına
6:06
koymasıyla örneğin Samsun'daki Janik
6:09
Orman Okulu gibi çok daha geniş çaplı
6:11
kurumsal projelere dönüşüyor. Yani
6:13
uluslararası bir felsefenin bizim kendi
6:16
coğrafyamıza, kendi kültürümüze adapte
6:18
edilmesi, yerelleşmesi adına atılmış
6:21
şahane adımlar bunlar. Özellikle bu
6:23
Samsun Jenik Orman Okulu örneğine biraz
6:25
yakından bakmak istiyorum. Çünkü orada
6:28
muazzam bir tema işleniyor. Sıfır atık.
6:31
Çocuklar o ormanın içine sadece oyun
6:33
oynamaya, çamurda yuvarlanmaya gitmiyor.
6:35
Geri dönüşümü öğreniyorlar. Çöpe gidecek
6:38
şeylerden yepyeni şeyler üretiyorlar.
6:40
Buna ileri dönüşüm diyoruz. Biliyorsunuz
6:42
doğada arkalarında tek bir çöp bile
6:43
bırakmadan atıksız bir yaşamın nasıl
6:46
mümkün olabileceğini yaşayarak,
6:48
deneyimleyerek öğreniyorlar. Resmen
6:50
gerçek bir ekolojik yaşam laboratuvarı
6:52
gibi. Aslında bütün bu konuştuklarımızın
6:54
bu sıfır atık temasının falan altında
6:56
yatan çok daha derin bir neden var. Olay
6:59
sadece doğada zaman geçirmek değil. Asıl
7:01
olay ne biliyor musunuz? Her taraftan
7:03
üzerimize hücum eden o çılgın tüketim
7:05
kültürüne dur diyebilecek kaynakların
7:08
sınırsız olmadığını bilen bir nesil
7:10
yetiştirmek. Çocuklarda o sorumlu
7:12
tüketim ve çevre bilincini karakterleri
7:15
daha yeni yeni hamur gibi şekillenirken
7:17
inşa edebilmek. Gezegenin değerini bilen
7:20
ve onu korumayı gerçekten bir yaşam
7:22
biçimi haline getiren bireyler yaratmak.
7:24
Bence işin en can alıcı noktası da
7:26
kesinlikle bu. Tüm bu keyifli
7:28
incelemenin sonunda sizi şöyle biraz
7:30
durup düşündürecek bir soruyla başa
7:32
bırakmak istiyorum. Eğer öğrenmenin en
7:35
iyi yolu doğayı bizzat hissetmek ve
7:37
deneyimlemekse çocuklarımız o dört duvar
7:40
arasına daracık sıralara sıkışıp
7:42
kalmışken hayatın kim bilir hangi önemli
7:44
derslerini kaçırıyor. Belki de o çok
7:47
aradığımız eğitimin geleceği son
7:49
teknoloji cihazlarda falan değil en
7:51
köklerimizde ormanın ta kendisinde
7:53
gizlidir. Bugün benimle bu keşfe
7:55
çıktığınız için çok teşekkürler. Bir
7:58
sonraki incelememizde tekrar görüşmek
8:00
üzere. Merakla kalın.
#Jobs & Education