Up next in 10
Auzef Erken Çocukluk Eğitiminde Yaklaşımlar Programlar Ünite -12
https://lolonolo.com/2026/05/04/erken-cocukluk-egitiminde-yaklasimlar-programlar-unite-12/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün erken çocukluk
0:02
eğitimindeki o meşhur proje yaklaşımını
0:04
masaya yatırıyoruz. Biliyorsunuz
0:06
çocuklara sürekli bir şeyleri dikte
0:08
ettiğimiz o klasik öğretim modelinden
0:09
çıkıp onların o bitmek tükenmek bilmeyen
0:12
doğal merakını rehber edinen dinamik bir
0:14
keşif yolculuğuna geçişten bahsediyoruz.
0:17
Çünkü aslında her çocuk doğuştan gelen
0:19
muazzam birer araştırmacıdır. Hadi
0:21
başlayalım. Önümüzde harika bir yol
0:23
haritası var. Bu derin pedagojik teoriyi
0:26
beş mantıklı parçaya ayırdık. Önce
0:28
tarihsel temellere bakacağız. Sonra
0:30
doğru konuyu nasıl seçeceğimizi
0:32
konuşacağız. Ardından geleneksel
0:34
eğitimden farklarını, projenin üç
0:36
aşamasını ve en sonunda da öğretmenin
0:38
rolüyle karmayş uygulamalarını hızlıca
0:41
gözden geçireceğiz. Birinci bölümümüzle
0:44
yani proje yaklaşımının tarihsel
0:46
temelleriyle hemen işe koyulalım. Şimdi
0:48
bu yaklaşım öyle bir anda ortaya çıkmış
0:51
yeni bir heves falan değil. Kökleri
0:53
oldukça derine, John Douy'nin o efsanevi
0:56
ilerlemeci eğitim felsefesine kadar
0:58
uzanıyor. 1918'de William Killpatrick bu
1:01
işi Amerika'da epey popülerleştiriyor.
1:04
Ardından 20'li yıllarda Doy'nin
1:05
etkisiyle Avrupa'ya sıçrıyor. Ve asıl
1:08
can alıcı nokta 80'lerin sonu ve 90'lara
1:11
geldiğimizde Lilian Cats ve Sylvia
1:13
Chardın bunu alıp özellikle erken
1:16
çocukluk dönemi için adeta yeniden
1:18
harmanlaması. Yani arkasında devasa bir
1:21
tarihsel birikim var. Bu kısım gerçekten
1:24
çok ilginç. Divi diyor ki çocuk okula
1:27
zaten boş bir levha olarak gelmez.
1:29
Doğuştan getirdiği dört muazzam içgüdüsü
1:32
vardır. Nedir bunlar? İletişim kurmak
1:34
için sosyal iç güdü, bir şeyleri
1:36
kurcalayıp anlamak için araştırma
1:38
içgüdüsü, bir şeyler inşa etmek için
1:40
yapma içgüdüsü ve tabii ki kendini ifade
1:43
etme içgüdüsü. Ama listeye dikkatli
1:45
bakın. Burada çok ama çok çarpıcı bir
1:48
eksik var. Rekabet. Evet. Div'nin
1:51
felsefesinde rekabete kesinlikle yer
1:53
yok. Çünkü gerçek ve kalıcı öğrenme
1:56
birbirini ezerek yapılan bir yarış
1:57
değil. tamamen işbirliğine dayanan doğal
2:00
bir süreçtir. Gelelim ikinci bölüme.
2:02
Doğru proje konusunu nasıl seçeceğiz?
2:05
Kriterleri tek tek saymadan önce size
2:07
ufak bir beyin fırtınası sorusu sormak
2:09
istiyorum. 4 yaşındaki bir çocuğun o
2:12
somut dünyasını her şeye dokunma
2:14
ihtiyacını bir düşünün. Sizce uzay gibi
2:17
hepimize olağanüstü büyüleyici gelen bir
2:19
kavram neden küçük çocuklar için aslında
2:21
hiç de iyi bir proje konusu değildir?
2:24
İşte cevap tam da burada yatıyor. Uzay
2:26
ya da okyanusun karanlık derinlikleri.
2:29
Bunlar 4 yaşındaki bir çocuk için
2:30
tamamen soyut, dokunulmaz ve
2:32
ansiklopedik kavramlar. Gerçek bir proje
2:35
konusu mahallenizdeki o mis gibi kokan
2:38
fırın veya okulun bahçesinde bulduğunuz
2:40
salyangozlar gibi birinci elden
2:42
deneyimlenebilir olmalı. Yani gerçek
2:44
öğrenme çocuğun bizzat gidip
2:46
görebileceği, elleriyle dokunabileceği
2:48
somut gerçekliklerle başlar. Uzaya roket
2:51
fırlatıp gidemezsiniz, değil mi? Ama o
2:53
mahalle fırınındaki un çuvallarına
2:55
dokunabilir, bahçedeki böcek yuvalarını
2:57
kendi gözlerinizle saatlerce
2:58
inceleyebilirsiniz. Hız kesmeden 3.
3:01
bölüme geçiyoruz. Temalar ve geleneksel
3:04
öğretimden temel farklar. Buradaki o
3:06
keskin zıtlığı görmek gerçekten çok
3:09
önemli. Yıllardır alışkın olduğumuz o
3:11
geleneksel tema veya ünite kavramları
3:13
genellikle biz yetişkinler yani
3:15
öğretmenler tarafından yukarıdan aşağıya
3:17
belirlenir. Hayvanlar veya mevsimler
3:20
gibi çok geniş, ucu açık ve bazen de
3:22
belirsiz başlıklardır bunlar. Projelerse
3:25
tam tersi. Tamamen çocukların kendi
3:28
sorduğu o an akıllarına takılan özgü
3:30
sorular etrafında şekillenir. Yani
3:32
hayvanlar bir temadır tamam ama
3:35
sınıfımızın penceresine yuva yapan o kuş
3:37
somut ve tamamen çocukların merakıyla
3:40
organik olarak büyüyen şahane bir
3:41
projedir. Şunu da özellikle vurgulamak
3:44
lazım. Kats ve Chard'a göre projeler
3:46
müfredatı çöpe atıp yerine geçmez.
3:49
Sistematik öğretim hala oradadır. Çocuk
3:52
makas tutmayı, sayı saymayı öğretmen
3:55
rehberliğinde öğrenir. Ama proje
3:57
çalışması bu becerileri gerçek dünyada
3:59
uygulama fırsatı verir. Yani çocuk sayı
4:02
saymayı sınıfta öğrenir doğru ama o
4:04
beceriyi mahalledeki fırında yeni çıkmış
4:07
sıcacık ekmek somlarını sayarken hayata
4:09
geçirir. İşte bilgiyi zihne kazıyan o
4:12
kalıcı yapan sihir tam olarak budur. Ve
4:15
geldik 4. bölüme. İşin pratiği. Proje
4:18
sürecinin üç aşaması. Peki bu iş sınıfta
4:21
tam olarak nasıl işliyor? Cuts ve chart
4:24
bu organik süreci çok net üç adıma
4:26
ayırıyor. Birinci adımımız başlangıç.
4:28
Amacımız çocukların o konu hakkında
4:31
halihazırda ne bildiklerini deşmek ve ne
4:33
öğrenmek istediklerini o merak dolu
4:35
sorularla listelemek. İkinci adım saha
4:38
çalışması. Burası işin kalbi en uzun ve
4:41
en heyecanlı evre. Sorulara cevap bulmak
4:43
için bizzat sahaya iniyoruz. Ve son
4:45
adımımız tamamlama evresi. Elde
4:48
ettiğimiz tüm o harika bulguları
4:49
değerlendiriyoruz, sergiliyoruz ve
4:51
kocaman bir kutlamayla herkesle
4:53
paylaşıyoruz. Şu saha çalışması evresini
4:56
biraz açalım çünkü burası cidden
4:57
inanılmaz. Bu aşamada çocuklar
5:00
sıralarında oturan pasif dinleyiciler
5:02
olmaktan tamamen çıkıp gerçek birer
5:04
dedekti, birer araştırmacıya
5:06
dönüşüyorlar. Düşünsenize alan
5:08
gezilerine çıkıyorlar, eskizler
5:10
çiziyorlar ve en can alıcı kısmı
5:13
marangoz, fırıncı ya da polis memuru
5:15
gibi gerçek uzmanlarla yüz yüze röportaj
5:17
yapıyorlar. Bir çocuğun kendi merak
5:20
ettiği soruyu doğrudan o işin ustasına
5:22
sorması ve aldığı cevabı bizzat
5:24
kaydetmesi var ya inanın bana bu onların
5:27
aktif dinleme ve sorgulama becerilerini
5:29
tahmin edemeyeceğiniz kadar çok
5:30
geliştiriyor. 5. ve son bölümümüz
5:33
öğretmenin rolü ve karma yaş
5:35
sınıflarındaki o eşsiz uyum. Ucu açık
5:37
görevlerin en büyüleyici yanı nedir
5:39
biliyor musunuz? Karma yaş gruplarıyla
5:41
adeta kusursuz bir uyum içinde
5:43
çalışması. Görevler katı kalıplara
5:45
sıkıştırılmadığı için 5 yaşındaki bir
5:47
çocuk bulguları kağıda çizerek projeye
5:50
yön verirken hemen yanı başındaki 3
5:52
yaşındaki bir çocuk etkinlikteki
5:54
materyalleri taşıyarak ya da boyama
5:55
yaparak kendi potansiyeliyle o sürece
5:58
omuz verir. Her çocuk kendi kapasitesini
6:01
yetiyorsa o devasa araştırma
6:03
orkestrasının paha biçilmez bir
6:05
enstrümanı haline gelir. Tabii her şey
6:07
kulağa harika geliyor ama madalyonun bir
6:09
de diğer yüzü var. Bu işin eğitimci
6:12
açısından ne kadar zorlu olabileceğini
6:14
de görmemiz lazım. Bakın bu yaklaşım
6:16
size öyle önceden paketlenmiş, dakikası
6:18
dakikasına planlanmış katı ders planları
6:21
sunmaz. Bu tamamen bir zihniyet
6:23
meselesidir. Öğretmen olarak süreci
6:25
tepeden yöneten otoriter figür şapkanızı
6:27
çıkarıp belirsizliğe kucak açmanız
6:29
gerekiyor. Sadece çocukların sorularını
6:31
dinleyen, onlara rehberlik eden bir yol
6:33
arkadaşı olmalısınız. Yıllarca her şeyin
6:35
önceden belli olduğu sistemlerde
6:37
çalışmış bir eğitimci için bu kontrolü
6:39
bırakma hissi gerçekten ciddi bir
6:41
felsefi sıçrama gerektirir. Tam da bu
6:44
noktada sizi düşünmeye sevk edecek şu
6:46
çarpıcı soruyla veda etmek istiyorum. Ya
6:48
o sımsıkı sarıldığımız katı ders
6:50
planlarından vazgeçmek aslında bir
6:53
kontrol kaybı değil de bir çocuğun
6:55
içindeki o saf ve sonsuz potansiyelin
6:57
kilidini kırmak için elimizdeki en güçlü
7:00
anahtarsa çocuğun doğuştan getirdiği o
7:02
muazzam keşfetme arzusu bizim onlar için
7:05
önceden çizdiğimiz sınırların çok daha
7:07
ötesinde bir dünya inşa etmeye
7:08
yetebilir. Bu analizimizde bize eşlik
7:10
ettiğiniz için çok teşekkürler. Bir
7:12
sonraki incelememizde görüşmek üzere.
7:14
Hoşça kalın.