Up next in 10
Auzef Erken Çocukluk Eğitiminde Yaklaşımlar Programlar Ünite -10
https://lolonolo.com/2026/05/04/erken-cocukluk-egitiminde-yaklasimlar-programlar-unite-10/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugünkü incelememizde
0:02
gerçekten ufuk açıcı hatta dönüştürücü
0:04
diyebileceğim bir konuyu masaya
0:05
yatırıyoruz. Erken çocukluk özel
0:08
eğitiminin o derin felsefelerinden
0:10
başlayacağız ve günümüzde uzmanların,
0:12
ailelerin kullandığı o spesifik, ince
0:15
düşünülmüş programlara doğru çok keyifli
0:17
bir yolculuğa çıkacağız. Hazırsanız lafı
0:19
hiç uzatmadan bu yapıyı adım adım
0:21
çözmeye başlayalım. Bugünkü yol
0:23
haritamız oldukça net. Erken müdahale ve
0:26
temel amaçla başlayıp eğitimin kalbi
0:28
olan eve ve aileye uzanacağız. Ardından
0:31
kapsayıcı eğitimin gücünü, eve dayalı
0:34
spesifik modelleri ve son olarak otizm
0:36
için geliştirilmiş o özel yaklaşımları
0:38
konuşacağız. Hızlıca ilk durağımıza
0:40
geçelim. 1ci bölüm Erken müdahale ve
0:43
temel amaç. Yani 06 yaş arası erken
0:46
çocukluk özel eğitiminin o asıl o gerçek
0:49
hedefine odaklanıyoruz. Özel eğitim
0:51
deyince akla bazen hemen çocuklara
0:53
harfleri, sayıları öğretmek geliyor,
0:55
değil mi? Ama asıl mesele kesinlikle bu
0:57
değil. Asıl mucize beynin en esnek, yeni
1:00
şeyler öğrenmeye en açık olduğu o ilk
1:02
yıllarda gerçekleşiyor. Bizim buradaki
1:04
tek hedefimiz çocuğun fiziksel, bilişsel
1:07
ve sosyal potansiyelini zirveye taşımak.
1:09
Yani onu sadece bir sınava değil
1:11
olabildiğince bağımsız bir yaşama
1:13
hazırlamak. Bakın geçmişten gelen çok
1:16
tehlikeli hatta modası geçmiş bir klinik
1:19
alışkanlık var. Bekle ve görsefesi. Yani
1:23
çocuğa kesin bir teşhis konana kadar
1:25
beklemek. Bilim bize diyor ki kesinlikle
1:28
hayır. Bu durum beynin gelişime en aç
1:31
olduğu o altın aylarını, yıllarını tam
1:34
anlamıyla çöpe atmaktır. Modern
1:36
kuralımız çok net ve acildir. Erken fark
1:39
et ve anında harekete geç. Gelişimsel
1:42
bir risk mi gördünüz? Doğal ortamlarda
1:45
destek süreci 10 saniye başlamalı.
1:48
İkinci bölüm: Evile merkezli eğitim.
1:51
Peki bu anında müdahale tam olarak
1:53
nerede gerçekleşmeli? Eğitim nerede
1:56
başlar? Düşünsenize çocukların
1:58
hayatlarının ilk yıllarında dünyaları
2:00
neresidir? Tabii ki evleri. Gerçek ve
2:03
kalıcı öğrenme haftada sadece bir ik
2:06
saat gidilen o yapay soğuk klinik
2:08
ortamlarında değil. Akşam banyo
2:10
yaparken, yemek yerken, oyun halısında
2:12
yuvarlanırken gerçekleşir. İşte tam da
2:15
bu yüzden eğitim dediğimiz şey tam
2:17
olarak o evin içine sızmalı. Burada
2:20
ebeveynleri birer koç gibi düşünün.
2:22
Profesyonellerin işi aileyi bu süreçten
2:24
dışlayıp sihirli değnek dokundurmak
2:26
değil. Aksine aileyi eğitip onları
2:29
donatıp güçlendirmektir. Annesi babası
2:32
tarafından desteklenen bir çocuk için
2:34
artık öğrenme sadece belli saatlerle
2:36
sınırlı kalmaz. 24 saatlik koskoca bir
2:39
gün tamamen kesintisiz bir gelişim
2:42
fırsatına dönüşür. Çünkü hayattaki ilk
2:44
ve en kalıcı öğretmenler anne ve
2:46
babalardır. 3üncü bölüm kapsayıcı
2:49
eğitimin gücü. Bu özel çocukların o daha
2:52
geniş dış dünyayla nasıl harika bir
2:55
şekilde bütünleştiğine bakıyoruz.
2:57
Kapsayıcı elim kavramını duymuşsunuzdur.
3:00
Temel mantık oldukça basit ve bir o
3:02
kadar da güçlü. özel gereksinimli
3:04
çocukları izole edip farklı kurumlara
3:06
göndermek yerine onlara gerekli desteği
3:08
sağlayıp tipik gelişim gösteren kendi
3:10
akranlarıyla aynı öğrenme ortamında
3:12
buluşturmak. Aynı sınıf, aynı oyun
3:15
parkı, aynı hayat. Bu ortak yaşam alanı
3:18
öğrenmenin en doğal, en itici gücü.
3:21
Üstelik bu tek taraflı bir fayda değil.
3:24
İnanılmaz güzel işleyen iki yönlü bir
3:26
yol. Bir yanda özel gereksinimli
3:28
çocuklarımız var. Onlar sınıf
3:30
arkadaşlarını izleyerek dili, oyun
3:32
kurmayı, sosyal becerileri muazzam bir
3:35
hızla öğreniyorlar. Diğer yanda tipik
3:37
gelişim gösteren çocuklarımız, onlar da
3:40
hayatın gerçek çeşitliliğine, empati
3:42
kurmayı ve farklılıklara saygı duymayı
3:45
daha o küçücük yaşlarda
3:46
içselleştiriyorlar. Ve inanın bana ön
3:49
yargılardan tamamen arınmış bir nesil
3:51
yetişiyor. Herkes kazanıyor. 4.üncü
3:54
bölüm. Eve dayalı eğitim modelleri.
3:56
Felsefeyi bir kenara bırakıp işin biraz
3:58
da o pratik araç çantasına, spesifik
4:01
programlara inelim. Bu modellerin ilk
4:03
yıldızlarından biri portacı modeli.
4:06
Amerika'da ortaya çıkan ama tüm dünyaya
4:08
yayılan bu sistemin olayı şu: Uzmanı
4:11
alıp doğrudan ailenin oturma odasına
4:13
getiriyor. Uzmanlar her hafta düzenli
4:15
olarak eve geliyor. Çok detaylı kontrol
4:17
listeleriyle çocuğun durumunu
4:18
değerlendiriyor. Ve asıl can alıcı nokta
4:21
uzman aileye evde nasıl etkinlik
4:23
yapacaklarını, çocuğa nasıl
4:25
yaklaşacaklarını bizzat model olarak
4:27
gösteriyor. Türkiye'ye geldiğimizde ise
4:30
karşımıza çok özel bir model çıkıyor.
4:33
Profesör Doktor İbrahim Halil Diken'in
4:34
ülkemize uyarladığı bu model öyle
4:37
mekanik kurallar veya katı akademik
4:39
hedefler peşinde koşmuyor. Odaklandığı
4:41
tek ve en güçlü şey ilişki. Duyarlı
4:44
öğretim diyoruz biz buna. Anne, baba ve
4:46
çocuk arasındaki o etkileşimin
4:48
kalitesini arttırdığınızda inanın bana
4:50
gelişim zaten çok organik bir şekilde
4:52
kendiliğinden geliyor. Başka bir harika
4:55
örnek de Avustralya'dan çıkan ve küçük
4:58
adımlar olarak bilinen Makuari programı.
5:00
Bunu devasa bir merdiven gibi hayal
5:03
edin. Gözünüzü korkutan, aşılması
5:05
imkansız gibi görünen çok karmaşık
5:07
beceriler düşünün. Bu program o devasa
5:10
beceriyi o kadar küçük, o kadar mikro
5:12
hedeflere bölüyor ki çocuk o küçücük
5:15
adımı attığında başarı hissini tadıyor.
5:17
İnanılmaz bir motivasyon kazanıyor ve
5:19
bir sonraki basamağa çok daha güvenle
5:21
tırmanıyor. Buraya kadar anlattıklarım
5:24
aslında genel gelişim geriliklerini
5:26
kapsayan mükemmel stratejilerdi. Ama
5:28
şimdi işin rengini biraz değiştirelim.
5:30
Karşımızdaki durum spesifik olarak otizm
5:32
spektrumu olduğunda ne oluyor?
5:34
Nöroçeşitli zihinler için hangi özel
5:37
felsefeler öne çıkıyor? Gelin odağımızı
5:39
otizme daraltalım. 5. ve son bölümümüz
5:43
otizm için özel yaklaşımlar. Bu alanda
5:45
rüştünü ispatlamış, dünyaya yayılmış o
5:48
büyük müdahale modellerini konuşacağız.
5:51
Otizm dünyasında adını sıkça duyduğumuz
5:53
bu üç devi yan yana koyduğumuzda tablo
5:55
oldukça netleşiyor aslında. Teach görsel
5:58
bir dünyaya odaklanırken kısaca Denver
6:01
dediğimiz ESDM davranışsal disiplini
6:03
oyunla harmanlıyor. Dir floor Time ise
6:06
ipleri tamamen çocuğun eline veriyor.
6:08
Birbirinden ne kadar farklı gözüküyorlar
6:10
değil mi? Hadi detaylarına inelim.
6:13
Twitch modelinin stratejisi tek
6:14
kelimeyle zekice. Otizmli bireylerin
6:17
görsel öğrenme konusunda muazzam bir
6:19
yeteneği vardır ve teach tam olarak bu
6:21
gücü alıp bir avantaja dönüştürür.
6:24
Biliyorsunuz otizmli çocuklar
6:25
belirsizlikten, rutin dışı şeylerden çok
6:28
kaygı duyarlar. Bu model fiziksel
6:30
sınırları çok net çizer. Burası oyun
6:32
alanı, şurası çalışma alanı gibi. Günü
6:35
de resimli çizelgelerle görselleştirir.
6:38
Çocuk ne yapacağım? Bu ne zaman bitecek?
6:40
sorularının cevaplarını gözüyle gördüğü
6:43
için kaygı olur, öğrenme başlar. Gelelim
6:46
erken başlangıçlı Denverware modeline
6:48
yani ESDM. Bu model aslında psikolojinin
6:51
birbirine çok zıt iki kutbunu
6:53
birleştirerek imkansızı başarıyor
6:55
diyebiliriz. Bir yanda son derece katı,
6:58
kuralcı, veriye dayalı, uygulamalı
7:00
davranış analizi, diğer yanda son derece
7:02
serbest, yerde oynanan ilişki odaklı
7:04
gelişimsel oyunlar. İşte Denverware
7:06
modeli özellikle 12 ila 48 aylık o çok
7:09
minik bebekler için bu ikisini alıyor ve
7:11
mükemmel bir harmoni içinde tek bir
7:13
paket olarak sunuyor. Ve benim anlatmayı
7:16
çok sevdiğim dr/forlorime yaklaşımı.
7:20
Drtor Stanley Greenspain'ın bu vizyonu
7:22
geleneksel eğitime biraz kafa tutuyor
7:24
diyebiliriz. Neden mi? Çünkü burada ben
7:27
büyüğüm, ben bilirim, benim kurallarıma
7:29
uyacaksın mantığı yok. Yetişkin o
7:31
kontrolcü kimliğini kapıda bırakıyor.
7:33
Eğitimci ya da ebeveyn süreci dikte
7:35
etmiyor. Çocuğun dünyasına saygı duyarak
7:38
tamamen onun liderliğini takip ediyor.
7:40
Ne yapmak istiyorsa onu yapıyorlar. Bu
7:43
çocuğun peşinden gitme olayının varacağı
7:45
son durak nedir biliyor musunuz? Ortak
7:47
dikkat dediğimiz o sihirli an. Floor
7:49
time'da biz büyüklere düşen tek şey
7:51
fiziksel olarak yere inip o halanın
7:53
üstüne oturmaktır. Çocuk arabaları
7:55
saatlerce arka arkaya mı diziyor? Siz de
7:58
onunla uzanacaksınız ve onunla birlikte
8:00
o arabaları dizeceksiniz. İşte o an o
8:03
halının üzerinde çocuğun kendi
8:04
tutkularıyla inşa ettiğiniz şeye sosyal
8:07
köprü diyoruz ve tüm iletişim o köprünün
8:09
üzerinden akmaya başlıyor. Doktor
8:12
Greenspen'in o inanılmaz felsefesinden
8:14
doğan şu fikir durumu ne kadar güzel
8:16
özetliyor. Çocuğu zorla çekiştirerek
8:19
kendi dünyamıza getirmeye çalışmak
8:21
yerine kendi dizlerimizin üzerine çöküp
8:24
onunla tam da o halının üzerinde onun
8:26
dünyasında buluşmak. İşte eğitimin ve
8:29
empatinin ulaşabileceği en yüksek nokta
8:32
olarak budur. Ve incelememizin sonuna
8:34
gelirken tüm bu modelleri, yaklaşımları
8:37
cebimize koyduk. Şimdi size dönmek
8:39
istiyorum. İster bir ebeveyn olun, ister
8:42
bir öğretmen, isterseniz de bu konuya
8:44
ilgi duyan duyarlı bir birey, kendi o
8:47
sıradan sandığınız günlük rutinlerinizi
8:49
çevrenizdeki birinin belki bir çocuğun
8:51
en büyük öğrenme fırsatına bugün nasıl
8:54
dönüştürebilirsiniz?
8:55
Öğrendiklerimizin sadece teoride
8:57
kalmaması dileğiyle bir sonraki
8:59
analizimizde görüşmek üzere. Merakla ve
9:02
keşifle kalın.
Jobs & Education