Up next in 10
Auzef Ergonomi 2024-2025 Bütünleme Soruları (Bahar)
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Çalışma hayatının o görünmez
0:02
kurallarını masaya yatırdığımız bu yeni
0:04
açıklayıcı rehberimize hoş geldiniz.
0:07
Hani mesai bitiminde ofisten çıkarken
0:09
boynunuzda o ince sızıyı hissedersiniz
0:11
ya da zihninizde o tam adını
0:14
koyamadığınız derin tükenmişliği inanın
0:16
bana yalnız değilsiniz. Bugün her gün
0:19
verdiğiniz o sessiz mücadeleyi
0:21
konuşacağız. O kapalı kapılar ardında
0:23
ofisinizde veya fabrikanızda sağlığınızı
0:25
gizliden gizliye kemiren görünmez
0:27
güçleri günüzüne çıkaracağız. Sizin için
0:30
derlediğimiz bu çok kritik iş sağlığı ve
0:32
ergonomi verilerini adım adım
0:33
inceleyeceğiz. Bugün konuşacağımız her
0:35
detay aslında çalışma hayatınızı nasıl
0:38
çok daha yaşanabilir hale
0:39
getirebileceğinizin bir nevi anahtarı.
0:41
Hazırsanız hadi hiç vakit kaybetmeden
0:43
başlayalım. Bugün yol haritamız oldukça
0:46
net. Önce fiziksel ve psikososyal
0:48
risklere bakacağız. Sonra antropometrik
0:50
tasarım ve postür konularına dalıp en
0:53
sona termal konfor ve yasal sınırlara
0:55
değineceğiz. O zaman hemen birinci
0:57
bölümle yani fiziksel ve psikososyal
1:00
risklerle iş yerindeki o görünmez
1:03
tehditlerle başlayalım. Kaynaklarımız iş
1:06
stresini tetikleyen o temel faktörleri
1:08
aslında çok net bir şekilde ortaya
1:09
koyuyor. Neler mi bunlar? Altından
1:12
kalkılamayan o devasa iş yükü, uyku
1:14
düzenimizi altüst eden vardiyalı çalışma
1:17
sistemi, benim işim tam olarak ne
1:19
dedirten rol belirsizliği ve tabii ki
1:22
mobing yani o yıpratıcı psikolojik
1:24
taciz. Bunlar kağıt üzerinde kalan
1:26
şeyler değil. Bizzat yaşadığımız gerçek
1:28
ve somut tehlikeler. Belki şu an beni
1:30
dinlerken, "Yahu ben bunu her gün
1:32
yaşıyorum zaten diyorsunuz içinizden."
1:33
değil mi? İşte tüm bu faktörler bir
1:36
araya geldiğinde zihnimizde inanın
1:38
devasa bir baskı yaratıyor. Ama durun,
1:41
her şey o kadar da karanlık değil. Tüm o
1:43
yıpratıcı stres faktörlerinin tam
1:45
karşısında duran çok güçlü bir panzehil
1:47
var aslında. Liyakate dayalı terfii.
1:49
Düşünsenize sistemin adil olduğunu
1:52
biliyorsunuz. Hak edenin gerçekten hak
1:54
ettiği yere geldiğini görüyorsunuz. İşte
1:56
bu çalışan üzerindeki stresi inanılmaz
1:58
derecede azaltıyor. Bilimsel olarak da
2:00
kanıtlanmış bir stres savar bu. Adil bir
2:03
sistem sadece moral vermekle kalmıyor.
2:05
Sağlığımızı gerçekten iyileştiriyor.
2:07
Şimdi incelediğimiz materyallerde
2:09
karşılaştığımız oldukça spesifik hatta
2:11
biraz da ilgiz bir detaya gelelim.
2:13
Yüksek gürültü. Evet, çok ciddi fiziksel
2:17
bir risktir. İşitme kaybına yol açar ve
2:19
az önce bahsettiğimiz o psikolojik
2:21
stresi kesinlikle tetikler. Ama ve
2:24
burası çok önemli. Yüksek gürültünün
2:26
şeker hastalığıyla yani diyabetle
2:28
uzaktan yakından hiçbir ilgisi yoktur.
2:31
Bu iş sağlığı hefsaneleri arasında
2:33
dolaşan klasik bir yanılgı. Gürültü
2:36
bedeninize pek çok zarar verebilir
2:38
kesinlikle ama diyabet bunlardan biri
2:40
değil. Sizden şimdi kısacık bir an için
2:42
etrafınıza bakmanızı isteyeceğim. Eğer
2:44
şu an camları asla açılmayan, o tamamen
2:47
yapay havalandırmayla nefes almaya
2:48
çalışan modern devasa cam plazalardan
2:51
birindeyseniz bu sıradaki konu tam
2:53
sizlik. Buna hasta bina sendromu
2:55
diyoruz. Neden bu modern binalara
2:57
girdiğimizde aniden o yorgunluk ve
2:59
halsizlik çöker dersiniz? Çünkü dış
3:01
dünyaya tamamen kapalı, yapay olarak
3:03
havalandırılan bu kapalı kutular
3:05
maalesef toplu halde fiziksel
3:06
rahatsızlıklar yaşamamıza neden oluyor.
3:08
Yani demem o ki sorun bazen gerçekten
3:10
sizde değil o süslü binanın ta
3:12
kendisinde. Peki tüm bu kuralların onca
3:15
yönergenin asıl amacını iş sağlığı ve
3:17
güvenliğinin yani ISG'nin en hayati, en
3:20
birincil görevi nedir biliyor musunuz?
3:22
Ölümlere ve ciddi travmalara yol açan iş
3:24
kazalarını önlemek. Nokta. Stres veya
3:27
demin bahsettiğimiz o bina sendromları
3:29
elbette çok önemli ama sistemin ilk ve
3:31
en mutlak görevi çalışanın hayatını yani
3:34
o fiziksel bütünlüğünü ne pahasına
3:36
olursa olsun güvence altına almaktır.
3:38
Gelelim vücudumuzun çaldığı o alarm
3:40
zillerine. Kötü çalışma koşulları veya o
3:43
sürekli durmadan tekrarlayan hareketler
3:46
doğrudan kas iskelet sistemi
3:47
hastalıklarına kısaca kişe yol açar.
3:50
Peki vücudunuz size bu hasarı nasıl
3:52
haber veriyor? ağrıyla, o sinir bozucu
3:55
karıncalanmayla ve batma hissiyle. Eğer
3:57
gün boyu Mals ile aynı hareketi yapmak
3:59
veya o montaj hattında saatlerce aynı
4:01
vid sıkmak vücudunuzda bu sinyalleri
4:04
tetikliyorsa ortada acilen çözülmesi
4:06
gereken çok ciddi bir ergonomik sorun
4:08
var demektir. Fiziksel riskler
4:10
listesindeki bir diğer sinsi düşmanımız
4:12
ise titreşim yani vibrasyon. Sürekli
4:16
titreyen aletler kullanmak öyle basit,
4:18
gelip geçici bir rahatsızlık falan
4:19
değildir. Titreşim halk arasında beyaz
4:22
parmak olarak bildiğimiz el, kol
4:24
titreşim sendromuna ve sinirlerin o feci
4:27
şekilde sıkışmasıyla oluşan meşhur
4:29
karpal tünel sendromuna yol açar.
4:31
Zamanla o aletin gücü vücudunuzun kendi
4:34
donanımını yani o hassas sinirlerinizi
4:36
deyim yerindeyse yavaş yavaş tahrip
4:38
eder. İkinci bölümümüze geçiyoruz.
4:41
Antropometrik tasarım ve postür. Yani
4:44
dünyayı tamamen size uyarlamak. Bugüne
4:46
kadar nedense hep biz çalışma ortamına
4:48
uymaya çabaladık, değil mi? Oysa asıl
4:51
olması gereken bunun tam tersi. İnsan
4:53
odaklı tasarım felsefesini anlamak için
4:56
gelin bir çorapla araba koltuğunu
4:58
kıyaslayalım. Çoraplar esnektir, öyle
5:00
değil mi? Ortalama bir ayak ölçüsüne
5:02
göre üretilir ve çoğumuz giydiğimizde
5:04
bize uyar. Ama mesele insan omurgası
5:07
olduğunda onu esnek bir çorap gibi öyle
5:10
ortalama bir kalıba asla
5:11
sığdıramazsınız. İşte tam da bu yüzden
5:14
otomobil koltukları tamamen farklı
5:16
anatomilere sahip bireyler için ince
5:18
ince ayarlanabilen mekanizmalarla
5:20
doludur. Herkesin ayarı kendine özeldir.
5:23
Aslında az önceki araba koltuğu örneği
5:25
bizi doğrudan ergonominin o temel
5:27
tanımına götürüyor. Ergonomi en basit
5:30
tabiriyle sistemin insana
5:32
uydurulmasıdır.
5:34
Yani araçların, eşyaların ve fiziksel
5:37
ortamın hem anatomik yapınıza hem de
5:39
psikolojik ihtiyaçlarınıza göre
5:41
şekillenmesidir.
5:43
Bir nevi makineyi insanlaştırmaktır bu.
5:46
Lütfen ofisteki koltuğunuz sizi bir daha
5:48
rahatsız ettiğinde şunu hatırlayın. Siz
5:51
o koltuğa uymak zorunda değilsiniz. O
5:53
koltuk size uymak zorunda. İşte ortam
5:56
size uymaya başladığında o çok
5:57
konuştuğumuz doğru postürü yani ideal
6:00
duruşu da yakalayabiliyorsunuz.
6:02
Bakın, postür demek sadece asker gibi
6:04
dimdik durmak demek değildir. Aslında
6:07
postür vücut bölümlerinizin o bizi
6:09
sürekli aşağı çeken görünmez güç olan
6:11
yer çekimine karşı bedeninize en az yükü
6:14
bindirecek şekilde geometrik ve
6:16
biyomekanik olarak kusursuz bir uyum
6:18
içinde olmasıdır. Kısacası doğru post
6:21
yer çekimiyle savaşmak değil onunla
6:24
barışmaktır. Ve inanın bu bedensel uyumu
6:27
korumanın en etkili yolu bedeni o
6:29
kapasitesinin ötesinde asla
6:31
zorlamamaktır. Yükleri elle manuel
6:33
olarak taşımak kas iskelet sistemini
6:36
korkunç derecede yıpratır. Bu gerçekten
6:38
çok tehlikeli bir alışkanlık. Bunun
6:40
yerine yapılması gereken o güvenli ve
6:42
doğru seçenek her zaman bellidir. İnsan
6:45
gücü yerine transpalet ya da forklift
6:47
gibi o mekanik ekipmanları kullanmak.
6:49
Unutmayın ağır yükleri makineler
6:51
taşımalıdır insanlar değil. Geldik 3ün
6:54
ve son bölümümüze. Termal konfor ve
6:56
sınırlar. Tasarım işini hallettik. Şimdi
6:58
çalışanları korumak için bilimsel olarak
7:01
belirlenmiş o kesin yasal sınırlara
7:03
bakacağız. Bir ortama girdiğimizde, "Of
7:06
burası çok bunaltıcı dediğimizde aslında
7:08
bilimsel olarak neyi kastediyoruz
7:10
biliyor musunuz? Kaynağımız termal
7:12
konforu belirleyen dört çok net çevresel
7:15
faktörü sıralıyor. Havanın sıcaklığı,
7:17
havadaki nem oranı, hava akım hızı ve
7:20
nesnelerin yaydığı o radyant ısı. Şunu
7:23
unutmayın. Bu dört parametreden sadece
7:25
bir tanesi bile dengesiz olsa o
7:27
ortamdaki konforunuz ve haliyle
7:29
verimliliğiniz bir anda sıfıra iner.
7:31
Burada araya çok keskin ve sınavlarda
7:33
falan da çok kafa karıştıran bir bilgi
7:35
sıkıştırayım. Gürültü ve titreşim
7:37
bedeninizin çevreyle olan ısı
7:38
alışverişini kesinlikle etkilemez.
7:41
Az önce bu ikisinin ne kadar zararlı
7:42
olduğunu, neler yapabileceğini uzun uzun
7:44
anlattık. Haklısınız. Ama iş termal
7:46
konfor denklemine geldiğinde bu ikisinin
7:48
orada yeri yoktur. Isı alışverişini
7:50
değiştiren tek şey az önce saydığımız o
7:52
dört temel parametredir. Hazır gürültü
7:55
demişken sesi teknik anlamda tam olarak
7:58
nasıl tanımlıyoruz? Sesin kaynağının
8:00
etrafa yaydığı o mutlak enerji sesin
8:03
gücü olarak ifade ediliyor ve birimi de
8:05
watt. Yani o koca koca fabrikalardaki
8:08
makineların çıkardığı gürültü sadece
8:11
havada asılı kalan bir ses değil
8:13
aslında. Doğrudan kulak zarlarınıza
8:15
çarpan saf ve mutlak bir enerjidir.
8:18
Şimdi karşınıza çok net altı çizilesi
8:21
bir veri çıkarıyorum. 0.5. Bu öylesine
8:24
sıradan bir sayı değil. Bu rakam
8:26
saniyede metrekare cinsinden el kol
8:28
titreşimi için belirlenmiş eylem
8:30
sınırıdır. Peki bu ne anlama geliyor?
8:33
Eğer kullandığınız o alet size bu
8:35
seviyede bir titreşim veriyorsa
8:37
işverenin veya iş güvenliği uzmanının
8:40
derhal evet derhal eyleme geçmesi ve bu
8:43
maruziyeti azaltacak müdahalelerde
8:45
bulunması gerekir. Bu resmen sistemin
8:47
çaldığı ilk uyarı zilidir. Hemen
8:49
ardından gelen bu ikinci rakam ise artık
8:52
hikayenin son noktasını koyuyor. 1.15.
8:56
Bu el kol titreşimi için aşılamaz kesin
8:59
yasal sınır değerdir. 05'te önlem
9:02
alınmaya başlanmalı demiştik ya 1.15'e
9:05
ulaşıldığındaya artık her şey
9:06
durmalıdır. Bir işçi bu mutlak yasal
9:09
sınırın üzerindeki bir titreşime hiçbir
9:11
koşulda, hiçbir mazerette maruz
9:13
bırakılamaz. Kanun bedeninizi tam da bu
9:16
sınırda koruma altına alır. Peki tüm bu
9:19
önlemlere, tüm bu risk haritalarına
9:21
rağmen o hastalık bir şekilde ortaya
9:22
çıkarsa ne olacak? İşte burada bürokrasi
9:25
inanılmaz katı bir zaman çizelgesi
9:27
işletiyor. Tam 10 gün. Eğer yetkili
9:30
mercilerce size veya bir çalışana meslek
9:33
hastalığı tanısı konulursa bu durumun
9:35
Sosyal Güvenlik Kurumuna yani SGK'ya en
9:38
geçirilmesi
9:40
kesin bir yasal zorunluluktur. Zaman çok
9:42
dar, kurallar ise tavizsiz.
9:44
İncelediğimiz kaynak materyalin belki de
9:47
en sert, en altı çizilesi ifadelerinden
9:49
biri şudur. Personelin eğitim almadan
9:52
aletleri deneyerek öğrenmesi asla ve
9:55
asla kabul edilemez. İş yerinde o çok
9:57
duyduğumuz ya sen biraz kurcala yapa
9:59
yapa öğrenirsin mantığına kesinlikle yer
10:01
yoktur. Profesyonel eğitim her zaman ama
10:04
her zaman şarttır. Deneme yanılma
10:06
yöntemini belki oyuncaklarla
10:07
yapabilirsiniz ama iş sağlığı söz konusu
10:09
olduğunda inanın bana o yanılmanın
10:11
bedeli insan hayatı olabilir. Ve bu
10:14
açıklayıcı rehberimizin sonuna doğru
10:15
gelirken sizi gerçekten ufuk açıcı bir
10:18
soruyla başa bırakmak istiyorum. Yarın
10:20
ofise gittiğinizde etrafınıza şöyle bir
10:22
bakın. Masanıza, koltuğunuza, tüm gün
10:24
kullandığınız aletlere çalışma ortamınız
10:27
o anatomik ve psikolojik ihtiyaçlarınıza
10:29
hizmet edecek şekilde tamamen size mi
10:30
uyuyor? Yoksa siz sessiz sedasız ona
10:33
uymak, o kalıba zorla girmek için
10:35
bedeninizi mi feda ediyorsunuz? Lütfen
10:37
unutmayın. Gerçek ergonomi ortamın size
10:39
hizmet etmesidir. Sizin ortama değil.
10:42
Umarım bugün paylaştığımız bu verilerle
10:44
çalışma sağlığınızın iplerini yeniden
10:46
elinize almak için güçlü bir adım
10:47
atmışsınızdır. Bir sonraki incelememizde
10:50
görüşmek üzere. Lütfen kendinize iyi
10:51
bakın. Sağlıklı ve güvende kalın.
#Jobs & Education