Up next in 10
Auzef Elektrikle Çalışmalarda İş Sağlığı ve Güvenliği 2023-2024 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/04/18/elektrikle-calismalarda-is-sagligi-ve-guvenligi-2023-2024-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Evimizde elektriği her gün neredeyse her
0:02
an kullanıyoruz, değil mi? Peki o
0:04
duvarların arkasında hepimizi çevreleyen
0:06
görünmez riskleri gerçekten ne kadar
0:08
biliyoruz? Gelin şimdi bu gizli
0:11
tehlikelere birlikte bir göz atalım.
0:13
Evet, bu soru kulağa biraz çarpıcı
0:15
gelebilir biliyorum ama aslında hiç de
0:16
abartılı değil. Çünkü her bir prizin
0:18
arkasında sizi ve sevdiklerinizi korumak
0:21
için gece gündüz çalışan akıllı bir
0:23
güvenlik sistemi var. İşte şimdi bu
0:25
sistemin nasıl işlediğini ve neden bu
0:27
kadar önemli olduğunu göreceğiz. İlk
0:29
olarak şunu anlamamız şart. Elektrik
0:31
çarpması dediğimiz şey hani o cız
0:34
ettiğimiz an basit bir sarsıntıdan çok
0:36
daha fazlası. Vücudumuz üzerinde
0:38
doğrudan ve oldukça yıkıcı biyolojik
0:41
etkileri var. Bakın en kritik nokta tam
0:43
olarak bu. Elektrik akımı vücudunuza
0:45
girdiği an kalbinizin o tıkır tıkır
0:48
işleyen mükemmel ritmini alıp paramparça
0:50
edebilir. Kalp artık kan pompalamak
0:52
yerine sadece çaresizce titremeye
0:55
başlar. İşte buna fibrilasyon deniyor.
0:58
Ve işin en kötü yanı ne biliyor musunuz?
1:00
Saniyeler içinde müdahale edilmezse
1:02
sonuç maalesef ölümcül. Peki bu ölümcül
1:05
tehlike için ne kadar yüksek bir voltaj
1:07
gerekiyor dersiniz? Cevap sizi
1:09
şaşırtacak. İnanılmaz derecede düşük.
1:12
Evdeki prizlerdeki akım var ya hani
1:14
alternatif akım yani AC. Onun için
1:17
tehlike sınırı sadece 50 volt. Evet
1:19
yanlış duymadınız. 50 doğru akımda yani
1:22
DC'de bile bu sınır 120 volt. Kısacası
1:25
aman canım düşük voltaj deyip geçmemek
1:28
lazım. Tamam tehlikeyi anladık. Peki
1:31
madem tehlike bu kadar büyük bizi ne
1:33
koruyor? Savunma nerede başlıyor? Cevap
1:36
çok yakınınızda. Her gün kullandığımız o
1:38
prizlerin ta kendisinde. Şöyle bir
1:40
topraklı prize daha yakından bakalım.
1:42
İçinde aslında üç temel kablo var. Biri
1:45
elektriği getiren o canlı uç yani faz.
1:48
İkincisi akımın geri döndüğü yol yani
1:50
nötr ve üçüncüsü işte bu belki de en
1:54
önemlisi bizim hayat sigortamız toprak
1:56
hattı. İşte sistemin beynine geldik.
1:59
Bunlara RCD deniyor. Yani kaçak akım
2:02
koruma röleleri. Onları tesisatınızın
2:04
sessiz koruma melekleri gibi
2:06
düşünebilirsiniz. En ufak bir
2:08
anormalliği, bir kaçağı hissettikleri an
2:10
hani bildiğimiz sigortalar gibi yavaş
2:12
değiller. Hayır. Adeta bir refleksle göz
2:15
açıp kapayıncaya kadar geçen süreden
2:17
bile daha hızlı milisaniyeler içinde
2:19
elektriği kesiveriyorlar. Tam anlamıyla
2:21
hayat kurtarıyorlar. Şimdi burası çok
2:24
önemli. Çünkü evimizde iki farklı RCD
2:27
var ve görevleri de bambaşka. Prizleri
2:30
koruyan 30 milamperlik olan sizin
2:32
kişisel korumanız. Vücudunuzdan
2:34
geçebilecek en ufak bir akımı bile
2:36
hisseder. ve sizi korumak için anında
2:38
devreye keser. Ama ana sigorta
2:40
kutusundaki 300 milamperlik olanın
2:42
görevi daha farklı. O da tesisatı
2:45
koruyor. Daha büyük kaçakları tespit
2:47
edip kabloların ısınıp yangın
2:49
çıkarmasını engelliyor. Şimdi de gelelim
2:51
o adı pek duyulmayan ama en büyük
2:54
kahramanlardan birine. Topraklama.
2:57
Çoğumuz ne işe yaradığını tam bilmeyiz
3:00
ama inanın topraklama kelimenin tam
3:03
anlamıyla bir hayat sigortası. Gözünüzde
3:06
canlandırın. Çamaşır makinesinin içinde
3:08
bir kablo koptu ve makinenin o metal dış
3:10
yüzeyine değiyor. Eğer evinizde
3:13
topraklama yoksa ne olur? Siz makineye
3:15
dokunduğunuz an o elektrik sizin
3:17
vücudunuzu bir köprü gibi kullanarak
3:19
toprağa ulaşmaya çalışır. Yani fena
3:21
halde çarpılırsınız. Ama eğer topraklama
3:24
varsa işte o zaman sihir gerçekleşir. O
3:27
tehlikeli akım sizin yerinize topraklama
3:29
kablosunu kullanarak güvenli bir şekilde
3:31
toprağa akar. Bu sırada da o
3:33
bahsettiğimiz RCD'yi anında attırır ve
3:36
tehlike başlamadan biter. İşte bu kadar
3:39
basit, bu kadar daha iyice. Şimdi çok
3:41
yaygın bir yanlış anlamayı düzeltelim.
3:43
Bazıları topraklamanın yangına neden
3:45
olabileceğini düşünüyor. Hayır, tam
3:47
tersi. Topraklama bir sorunun nedeni
3:49
değil. Sorunu önleyen bir çözümdür. bir
3:52
arızanın habercisi değil bir güvenlik
3:54
kalkanıdır. Amacı o kaçak akımı güvenli
3:57
bir yola sokarak hem sizi çarpılmaktan
4:00
hem de o kaçağın bir yangına
4:01
dönüşmesinden korumaktır. Tabii elektrik
4:04
tehlikesi deyince akla sadece çarpılma
4:06
gelmesin. Başka riskler de var. Mesela
4:09
yangın ve o meşhur statik elektrik. Hadi
4:11
gelin şimdi bunlara da bakalım. Çünkü bu
4:13
konularda da çok fazla yanlış bilinen
4:15
şey var. Yangın deyip geçmemek lazım.
4:18
Çünkü her yangın bir değil. Bakın bu
4:20
tabloda çok net görünüyor. A sınıfı
4:22
yangınlar bildiğimiz odun, kağıt gibi
4:24
katı malzemelerin yanması. B sınıfı ise
4:26
benzintiner gibi sıvıların alev alması.
4:28
Bir de çok özel D sınıfı var ki bunlar
4:31
magnezyum gibi metallerin yanmasıdır ve
4:33
aman dikkat bunlara suyla müdahale etmek
4:35
faciaya yol açabilir. Kısacası yangın
4:38
türünü bilmeden doğru müdahaleyi
4:40
yapamazsınız. Şimdi size ufak bir zihin
4:42
egzersizi. Kışın o yün kaza çıkarırken
4:45
duyduğunuz çıt çıt seslerini ve o küçük
4:47
çarpılmayı hatırlayın. Peki o statik
4:50
elektrik kıvılcımını engellemek için ne
4:52
yapmak lazım? Ortamın kup kuru mu olması
4:55
daha iyi yoksa biraz nemli mi? Bir
4:57
düşünün bakalım. Cevap ilk akla gelenden
4:59
biraz farklı olabilir. Ve doğru cevap
5:02
nemli hava. Evet biliyorum biraz ters
5:04
köşe gibi gelebilir ama mantığı çok
5:06
basit. Kuru hava yalıtkan olduğu için
5:08
üzerinizde biriken o statik elektriğin
5:10
hiçbir yere gitmesine izin vermez.
5:12
birikir de birikir. Ama nemli hava yani
5:14
havadaki su buharı iletkendir. Bu sayede
5:17
o yük tehlikeli bir seviyeye ulaşmadan
5:20
yavaşça havaya karışır, dağılır gider.
5:22
İşte bu yüzden nemli bir odada çarpılma
5:24
ihtimaliniz çok daha düşüktür. Peki bu
5:27
kadar teknik bilgiden sonra gelelim en
5:29
önemli kısma. Tamam anladık da biz ne
5:32
yapacağız diyorsanız işte şimdi bütün bu
5:34
konuştuklarımızı hayat kurtaran basit
5:36
uygulanabilir kurallara dökeceğiz. Bakın
5:39
bu cümle aslında her şeyi özetliyor.
5:41
Küçücük yıpranmış bir fiş ölümcül
5:44
sonuçlara yol açabilir. O ucu çatlamış,
5:47
kablosu soyulmuş bir şarj aleti, bantla
5:50
tutturulmuş bir uzatma kablosu, bunları
5:52
kullanmak inanın bana kelimenin tam
5:55
anlamıyla ateşle oynamak gibi bir şey.
5:57
İşte size aklınızın bir köşesine
5:59
yazmanız gereken bir kontrol listesi. 1.
6:02
Topraklı priz kullanmak lüks değil,
6:04
şart. 2. Çatlak hasarlı fiş kablo
6:07
gördüğünüz atın gitsin. 3. Özellikle
6:10
evde çocuk varsa o kapaklı prizler hayat
6:12
kurtarır. 4. Tek bir prize 10 tane alet
6:15
takıp sistemi yormayın. Aşırı
6:17
yüklemeyin. Ve son olarak belki de en
6:19
önemlisi düşük voltajdan bir şey olmaz
6:21
demeyin. Unutmayın sadece 50 volt bile
6:24
ne kadar tehlikeli olabilir. Evet artık
6:27
duvarın arkasında sizi koruyan o gizli
6:29
sistemi biliyorsunuz. Tehlikeleri de.
6:32
Şimdi bir saniye durun ve düşünün.
6:34
Evinizde, ofisinizde gözünüze takılan o
6:37
çatlak priz, o ezilmiş kablo, o sallanan
6:41
fiş, artık bunların ne anlama geldiğini
6:43
biliyorsunuz. Peki kendi güvenliğiniz
6:45
için daha bu bölüm biter bitmez
6:47
yapacağınız ilk küçük değişiklik ne
6:49
olacak?