Up next in 10
Auzef E-Ticaret ve Web Tasarımı 2024 Üç Ders Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/05/e-ticaret-ve-web-tasarimi-2024-uc-ders-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selam millet. 2024 e-ticaret ve web
0:03
tasarımı sınavına hazırlanan son dakika
0:05
notlara gömülen herkese merhaba. Bu
0:07
yepyeni anlatıma hoş geldiniz. Biliyorum
0:10
ezberlemeniz gereken bir ton teknik
0:12
bilgi var ama bugün bu karmaşık konuları
0:14
zihnimize kazımak için harika bir yöntem
0:16
kullanacağız. Dijital bir ev inşa
0:18
edeceğiz. Aynen öyle. O sıkıcı teknik
0:21
detayları alıp bu evin sağlam
0:23
tuğlalarına dönüştüreceğiz. Hazırsanız
0:25
sınavı fethetmek için ilk adımı atalım.
0:28
Gündemimiz çok net. Dört aşamamız var.
0:31
Önce internetin temelleri ile
0:33
başlıyoruz. Sonra web'in yapı taşları.
0:35
Ardından içerik yönetimi ve son olarak
0:38
da dinamik web diyeceğiz. Hızlıca
0:40
üzerinden geçip evimizin temelini atmaya
0:43
başlayalım. 1inci bölüm internetin
0:46
temelleri ve tarihi. Evimizin temelini
0:49
atmak için biraz geçmişe soğuk savaş
0:51
yıllarına gidiyoruz. İnternetin hikayesi
0:54
öyle sıkıcı bilgisayar
0:55
laboratuvarlarında değil. ta 1957'de
0:58
Sovyetlerin Sputnik 1 uydusunu uzaya
1:00
fırlatmasıyla başlıyor. İşte o kıvılcım
1:03
ilerleyen yıllarda ağa bağlı
1:05
bilgisayarların birbirini bulması için
1:07
IP yani internet protokolünün doğmasını
1:10
sağlıyor. Modern çağa geldiğimizde ise o
1:12
altın ismi Tim Burners Lee'yi görüyoruz.
1:15
kendisi HTML'yi geliştirip bugün her gün
1:17
kullandığımız web'i yani world Wide
1:20
Web'i icat ediyor. Sınavda bu Sputnik ve
1:22
Tim Burnersle bağlantısına kesinlikle
1:24
dikkat edin. Doğrudan puan kazandırır.
1:27
Peki bu web'i bir arada tutan harç
1:29
nedir? İşte ona hipermetin veya
1:31
İngilizce adıyla hypertext diyoruz. Hani
1:34
ekranda okuduğunuz bir metinde
1:36
tıkladığınız an sizi başka bir bilgiye
1:38
uçuran o bağlantılar var ya işte onlar.
1:41
Tim Burners leinin icadını devasa bir
1:43
ağa dönüştüren o sihirli bağlayıcı tam
1:45
olarak bu. Sınavda okuyucunun hemen
1:48
erişebileceği diğer metinlere
1:50
referanslar içeren metin tanımını
1:51
gördüğünüz an yapıştırın cevabı
1:54
hipermetin. Şimdi evin temeline giden
1:56
yollara yani HTTP'ye gelelim. HTTP'yi
2:00
tarayıcınızla sunucu arasındaki o son
2:03
derece resmi ve kurallı konuşma yani bir
2:06
veri alışveriş protokolü olarak düşünün.
2:08
Burada çok ince bir ayrım var ve
2:10
sorularda sıkça gelir. HTTP mesajları
2:14
verinin nasıl alınıp verileceğini
2:16
anlatan formatı içerir. Paketin ta
2:18
kendisidir. Mesaj tipi ise adı üstünde
2:22
bu paketin sizden sunucuya giden bir
2:24
istek mi yoksa sunucudan size dönen bir
2:27
yanıt mı olduğunu söyler? Bu iki terimi
2:29
birbirine karıştırmak yok. Anlaştık mı?
2:32
Sistemdeki orta düzey yöneticimize yani
2:34
vekil sunucuya, diğer adıyla proxyye
2:37
selam verin. Neden orta düzey yönetici
2:39
diyorum? Çünkü siz doğrudan ana sunucuya
2:42
gitmezsiniz. Talebinizi kapıdaki bu
2:44
vekile söylersiniz. O sizin yerinize
2:46
gidip veriyi alır ve size getirir. Web
2:49
ekosisteminde istemcinin başka
2:51
sunuculara erişimini yöneten ara
2:52
yazılımlardır. Sorularda erişimi yöneten
2:55
ara yazılım lafını duyarsanız aklınızda
2:57
hemen bu aracı yönetici yani proxy
3:00
canlansın. Evet, dikkat dikkat. Bu
3:03
anlatımdaki ilk tuzak alarmımız çalıyor.
3:05
Veri depolama ve transferinde en küçük
3:07
yapı taşımız 0 ve 1'lerden oluşan
3:10
bittir, değil mi? Sonra kilobit,
3:12
megabit, gigabit, terabit ve petabit
3:15
diye büyüyüp gider. Ama sınavda şıkların
3:17
arasına sinsice bir şey sıkıştırıyorlar.
3:20
Tetabit. Arkadaşlar böyle bir ölçü
3:22
birimi yok. Doğrusu terabit olacak.
3:25
Sınav stresiyle o küçücük harf oyununa
3:27
kanıt boş yere puan kaybetmeyelim.
3:29
İkinci bölüm. Web'in yapı taşları HTML
3:33
ve CSS. Temeli sağlamlaştırdık. Artık
3:36
dijital evimizin iskeletini kurma
3:38
zamanı. Tabii bu iskeleti kafamıza göre
3:40
kurmuyoruz. Uymamız gereken bazı
3:42
kurallar var. İşte belge türü tanımı
3:43
veya kısı adıyla DTD işaretleme
3:46
dillerinin söz dizimi kurallarını
3:47
tanımlayan o temel yapıdır. Çoktan
3:49
seçmeli bir soruda söz dizimi kuralları
3:51
ifadesini mi gördünüz? Cevap direkt
3:53
DTD'dir. Bu kadar net. Evin iskeletini
3:56
oluştururken en çok kullandığımız temel
3:59
HTML elemanlarını sınıflandırmak çok
4:01
önemli. Mesela kullanıcıdan bir bilgi
4:04
alacaksanız bunu kapsayan en geniş
4:06
eleman form etiketidir. Eğer elinizdeki
4:09
verileri satır ve sütunlar halinde
4:10
listeleyecekseniz en kapsayıcı eleman
4:13
table yani tablo etiketidir. Tabii biz
4:15
bu etiketleri öylece kuru kuru
4:17
bırakmıyoruz. Öz nitelikler yani
4:19
attribute'larla zenginleştiriyoruz.
4:21
Örneğin kodda name eşittir tırnak içinde
4:24
title yazıyorsa buradaki name kelimesi
4:27
öz niteliğin adıdır. İçindeki değerde
4:29
title'ır. İskelet bittiğine göre artık
4:32
CSS'le evimizi boyamaya, süslemeye
4:35
başlayabiliriz. CSS seçicilerinin harika
4:37
bir mantığı vardır. Tıpkı içe geçen Rus
4:40
matruşka bebekleri gibi çalışır. Örneğin
4:42
main, P ve span etiketlerinden oluşan
4:45
bir kural gördünüz. Bu ne demek biliyor
4:47
musunuz? Önce en soldaki main elemanını
4:49
bul. Onun altındaki P yani paragraf
4:52
elemanlarına gir ve en son onun da
4:54
altındaki span elemanlarını hedef al.
4:57
Boyayı sadece o en içteki spana sürer.
5:00
Unutmayın sıralama her zaman dıştan içe
5:02
doğrudur. 3ün bölüm içerik yönetimi ve
5:06
sunucular. Dijital evimizi kurduk ama
5:10
kod yazmayı hiç bilmeden burayı nasıl
5:12
yöneteceğiz? İşte içerik yönetim
5:14
sistemleri kısaca CMS'ler burada hayat
5:17
kurtarıyor. Eğer sınavda karşınıza kod
5:20
yazmadan internet sitelerini yönetmeyi
5:22
sağlayan popüler sistem diye bir soru
5:25
çıkarsa hiç düşünmeden WordPress şıkkını
5:27
işaretleyin. WordPress bugün o kadar
5:30
güçlüdür ki tek satır kod bilmeseniz
5:32
bile devasa bir evi tek başınıza çekip
5:34
çevirmenizi sağlar. Sınavların en banko
5:37
sorularından biridir. Gelelim ikinci
5:40
tuzak alarmına. E-ticaret sitenizi
5:42
barındırmak için web sunucularına
5:44
ihtiyacınız var. Apaçı, Ningzix, Open
5:46
Light Speed veya ANJI. Bunların hepsi
5:49
doğru cevaptır. Ama şıklara gidip bir de
5:52
bind yazarlar. Arkadaşlar BIND bir web
5:54
sunucusu falan değildir. O bir DNS
5:56
sunucusudur. Yani sitenizi içinde
5:58
barındırmaz. Sadece alan adınızı
6:00
yönlendirir. Bu çok bilinen klasik bir
6:02
sınav hilesidir. Kesinlikle kanmıyoruz.
6:05
4. ve son bölümümüz Dinamic Web,
6:09
JavaScript ve PHP.
6:11
Evin boyası badası bittiğine göre
6:13
içeriye hareket katacak tesisatı ve
6:15
elektriği çekme vakti geldi. Dinamik bir
6:17
web sitesinde görev dağılımı jilet gibi
6:19
keskindir. JavaScript işin bitrinidir.
6:22
Doğrudan ziyaretçinin tarayıcısında yani
6:25
istemci tarafında çalışır. PHP ise arka
6:27
plandaki o ağır işçidir. Tamamen sunucu
6:30
tarafında çalışır. Veri tabanı
6:32
sorguları, güvenlik işlemleri, bunların
6:34
hepsi PHP'nin omuzlarındadır. Kısacası
6:37
soruda istemci diyorsa gözünüz
6:38
JavaScript'te, sunucu diyorsa PHP
6:41
arasın. Yalnız JavaScript'in kendine has
6:44
çok katı söz dizimi kuralları vardır.
6:47
Büyük ve küçük harfe karşı inanılmaz
6:49
duyarlıdır. Hata affetmez. Değişken
6:52
isimlerinde asla boşluk bırakamazsınız.
6:54
Harflerle rakamları karıştırıp
6:56
kullanabilirsiniz ama her değişkenin
6:58
ismi benzersiz olmak zorunda. Bir de
7:00
fonksiyonları o süslü parantezler içine
7:02
yazarız. Peki buradaki büyük tuzak ne?
7:04
Size şıklarda değişken isimlerinin
7:06
başına diez işareti konarak tanımlanır
7:09
diyecekler. Külliyen yalan.
7:11
JavaScript'te böyle bir kural asla yok.
7:14
Gördüğünüz an o şıkkın üstünü çizin
7:16
gitsin. JavaScript o kadar karmaşıktı.
7:19
Peki PHP nasıl? PHP'in değişken
7:21
kuralları aslında çok daha net ve akılda
7:23
kalıcıdır. İki tane altın kuralımız var.
7:26
Birincisi, değişken isimleri asla ama
7:28
asla bir sayıyla başlayamaz. İkincisi,
7:30
tıpkı az önce konuştuğumuz gibi
7:32
kelimelerin arasına boşluk bırakılamaz.
7:35
Bu iki basit kuralı cebinize koyduğunuz
7:37
an PHP değişkenlerinden soru falan
7:39
kaçırmazsınız. Ve geldik son tuzak
7:41
alarmımıza. PHP'nin yerleşik temel veri
7:45
türleri şunlardır: int yani tam sayılar,
7:48
float yani ondalıklı sayılar, string
7:51
yani metinler ve bull yani mantıksal
7:53
değerler. Ama sınavı hazırlayanlar size
7:56
desimal diye bir şık sunacak. Kulağa çok
7:59
tanıdık gelse de hayır PHP'de desimal
8:02
diye yerleşik bir veri türü kesinlikle
8:04
yoktur. Ondalık sayılar için float ya da
8:06
double kullanılır. Bu tuzağa da
8:08
düşmeyelim. İşte bu kadar. Dijital
8:11
evimizi temelinden çatı katına kadar
8:13
eksiksiz inşa ettik ve sınav için
8:16
gereken o en kritik tuğlaları yerlerine
8:18
koyduk. Bitirmeden önce kafanızda şu
8:20
sorunun yankılanmasını istiyorum.
8:22
Düşünsenize o devasa internetin ilk
8:25
kıvılcımını 1957'deki minicik bir
8:28
Sputnik uydusu yaktıysa ve bugün yapay
8:30
zeka bizim yerimize harika kodlar
8:32
yazabiliyorsa acaba 2034'te web tasarımı
8:36
ve bu girdiğiniz sınavlar neye
8:37
benzeyecek? Bence üzerine düşünmeye
8:39
değer. Sınavlarınıza harika bir şekilde
8:41
hazırlandınız. Kendinize güvenin. Açık
8:44
öğretim denemeleri ve öğrencilerin
8:45
akıllarında kalan o zorlu sınav
8:47
sorularının pratik çözümleri için
8:49
lolonolo.com.com'u ziyaret etmeyi
8:51
unutmayın. Şimdilik benden bu kadar.
8:53
Sınavda başarılar. Hoşça kalın.
#Jobs & Education