Up next in 10
Auzef Din Eğitimi ve Din Hizmetlerinde Rehberlik 2023-2024 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/05/12/din-egitimi-ve-din-hizmetlerinde-rehberlik-2023-2024-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bu harika incelemeye hemen
0:02
dalalım. Ne dersiniz? Bu görsel rehbere
0:04
hepiniz hoş geldiniz. Bugün şu meşhur
0:07
din eğitimi ve din hizmetlerinde
0:09
rehberlik konusunun o yoğun bazen de göz
0:11
korkutan pedagojik ve psikolojik
0:13
altyapısını alacağız. Sezgisel,
0:15
inanılmaz anlaşılır ve ustalaşması çocuk
0:18
oyuncağı bir hale getireceğiz. Sadece
0:20
kuru kuruya okuyup geçmek yok. Kilit
0:22
noktalarla bu devasa yapıyı adım adım,
0:25
ilmek ilmek çözeceğiz. Aslında bugün
0:27
makrodan mikroya doğru harika bir
0:29
yolculuğa çıkıyoruz. Geniş eğitim
0:31
manzaralarından başlayıp ta bireyin o
0:33
gizemli iç dünyasına kadar inen çok
0:36
katmanlı bir haritayı hep birlikte
0:37
keşfedeceğiz. Hazırsanız başlayalım.
0:40
Peki rotamızda neler var? Bugün beş ana
0:42
durağımız olacak. Önce eğitimde temel
0:44
kavramlar diyeceğiz. Ardından tarihsel
0:46
süreçte din eğitimine uzanacağız. Sonra
0:48
okullarda din öğretimine bakıp oradan
0:50
psikolojik gelişim ve inanç durağına
0:52
geçeceğiz ve finali dini iletişim ve
0:54
rehberlik ile yapacağız. Hızlıca ilk
0:56
durağımıza geçelim. 1ci bölüm eğitimde
0:59
temel kavramlar ve sınırları çizmek.
1:02
Şimdi öğrenme dediğimiz şeyin her zaman
1:04
dört duvar arasında o klasik sınıf
1:06
ortamında gerçekleştiğini sanırız, değil
1:08
mi? Ama informal eğitim kavramı bize tam
1:11
olarak hayır, dur bakalım diyor. Düşünün
1:14
ailenizle birlikte namaz kılıyorsunuz.
1:16
Bir müzeyi geziyorsunuz ya da çok
1:18
sevdiğiniz bir yetişkini rol model
1:20
alıyorsunuz. Bakın bunların hiçbirinin
1:22
planlı bir müfredatı yoktur. tamamen
1:24
anlık, tamamen doğal gelişir. Bu durum
1:27
herkese açık ve gönüllü olsa da içinde
1:29
belli bir yapı barındıran yaygın
1:31
eğitimden gerçekten çok farklı. Informal
1:34
eğitim dediğimiz şey kelimenin tam
1:35
anlamıyla hayatın ta içine sızmış,
1:38
kendiliğinden akan bir süreçtir. Tabii
1:40
işin biraz daha yapılandırılmış tarafına
1:42
geçersek karşımıza iki çok kritik kavram
1:45
çıkıyor. Biri öğretim stratejisi. Bu
1:48
işin ana çerçevesini o genel yol
1:50
haritasını çizer. Ama asıl sihir nerede
1:53
biliyor musunuz? Gösterip yaptırma
1:55
yönteminde. Neden derseniz şöyle
1:58
düşünün. abdest almak ya da namaz kılmak
2:00
gibi fiziksel yani psikomotor bir beceri
2:03
öğretiyorsanız bunu sadece sözcüklerle
2:05
anlatamazsınız. Göstermeniz şart. Ama
2:08
burada inanılmaz kritik bir detay var.
2:10
Eğitimi veren kişinin kusursuz bir rol
2:13
model olması ve öğrettiği o beceride
2:15
bizzat yetkin olması gerekiyor. Yoksa
2:18
modelleme tamamen çuvallar. Kesinlikle
2:20
çuvallar. İkinci bölüm. Tarihsel süreçte
2:23
din eğitimi ve kurumların evrimi. Tarihi
2:26
şöyle bir geri saralım. En başa asrı
2:28
saadet dönemine gittiğimizde eğitimin
2:31
suffa, küttap ve daru kurra gibi o muazz
2:34
kurucu mekanlarda filizlendiğini
2:35
görüyoruz. Sonra zaman akıyor. Osmanlı
2:38
dönemi ile birlikte bu yapı medreselere
2:40
dönüşerek iyice kurumsallaşıyor.
2:42
Cumhuriyet dönemine yani 1924 yılına
2:45
geldiğimizde ise Tevhidi Tedrisat
2:47
Kanunuunun kabulü ile beraber bambaşka
2:49
yepyeni bir sayfa açılıyor. Darülfün ve
2:52
Ankara üniversitelerinde modern ilahiyat
2:54
fakültelerinin kurulmasının yasal temeli
2:57
işte tam burada atılıyor. Ancak Osmanlı
3:00
medreseleri sonsuza dek o altın çağında
3:02
kalmadı maalesef. Tarihsel eleştiriler
3:04
çok net. Müderris atamalarında liyakatın
3:07
yerini yavaş yavaş kayırmacılığın alması
3:09
ve akli bilimlerin terk edilmesi. Bu
3:12
çöküşün tamamen nesnel sebepleri bunlar.
3:15
Tam burada bir saniye durup çok kritik
3:16
bir uyarı yapmak istiyorum.
3:18
Şaşırtmacılara dikkat. Bir yerlerde cer
3:21
ve irşat ifadelerini duyarsanız aklınız
3:23
sakın ola doğrudan suffa veya küttap
3:25
gibi fiziksel bir mekana gitmesin. Cer
3:27
ve irşat medrese öğrencilerinin
3:29
tatillerde halkı aydınlatmak için
3:31
yaptığı bir faaliyetti. Yani asrı saadet
3:33
döneminden kalma bir eğitim binası falan
3:35
değil. Bu ayrım hayatiye önem taşıyor.
3:37
Lütfen bunu not alın. 3. bölüm.
3:39
Okullarda din öğretimi ve sınıfa
3:42
yakından bakış. Kaynak metnimizdeki
3:44
bence en çarpıcı ve zekice tespitlerden
3:46
biri tam olarak şu: Bir ülkenin din
3:48
eğitim sisteminin nasıl şekillendiğini
3:50
düşündüğümüzde ilk aklımıza ne gelir? Ne
3:52
kadar para harcandığı yani bütçe değil
3:55
mi? Kesinlikle hayır. Bir sistemi
3:57
temelde şekillendiren asıl şeyler o
3:59
ülkenin laiklik anlayışı, toplumun
4:01
dindarlık düzeyi ve demografik
4:03
yapısıdır. Eğitime ayrılan bütçe bu
4:05
temel felsefeyi falan belirlemez.
4:07
Düşünsenize din eğitiminin aslında ne
4:09
kadar derin bir sosyolojik zemine
4:11
oturduğunun bundan daha iyi bir kanıtı
4:13
olabilir mi? Sınıfın içine o felsefeye
4:15
girersek karşımızda iki farklı pedagojik
4:18
kutup duruyor. Bir tarafta dinden
4:21
öğrenme var. Bu yaklaşım öğrencinin
4:23
doğrudan ruhsal dünyasına dokunur. Ona
4:26
ölüm gibi, evren gibi, koca varoluşsal
4:28
meselelerde derinlik katar. Yani
4:31
maneviyatı besler ve kesinlikle teolojik
4:33
bir temeli vardır. Diğer taraftaya din
4:36
hakkında öğrenme yer alıyor. Bu biraz
4:38
daha mesafeli diyebiliriz. Tamamen
4:41
seküler, tamamen nesnel bir perspektifle
4:43
dinleri sadece birer olgu olarak
4:45
inceler. Aradaki bu ince ama çok keskin
4:49
çizgiyi anlamak öğretmenin sınıftaki o
4:51
duruşunu kavramak için gerçekten kilit
4:54
nokta. Peki bu felsefenin
4:56
okullarımızdaki o somut müfredattaki
4:58
karşılığı ne? Günümüz Türkiye'sindeki
5:01
ortaokul müfredatına baktığımızda çok
5:03
net bir ikiye ayrılma görüyoruz. Din
5:05
kültürü ve ahlak bilgisi dersi işin
5:07
zorunlu temel taşını oluşturuyor.
5:09
Peygamberimizin hayatı, Kur'an-ı Kerim
5:11
ve temel dini bilgiler dersleri ise
5:14
tamamen seçmeli kategoride. Böylece
5:16
öğrencilere kendi inanç yönelimlerine
5:18
göre konuyu derinleştirme imkanı
5:19
sunulmuş oluyor. 4. bölüm. Psikolojik
5:23
gelişim ve İnanç. Bireyin iç dünyası.
5:26
Şimdi işi biraz daha mikroya bire
5:28
indirelim.
5:30
Erikson'ın psikososyal gelişim teorisi
5:32
bize der ki, "Hayatımızın her bir
5:34
döneminde çözmemiz gereken, yüzleşmemiz
5:37
gereken krizler vardır. Mesela
5:39
bebeklikte bütün mesele dünyayı güvenli
5:42
bulup bulmamaktır. Temel güvene karşı
5:45
güvensizlik.
5:46
Oyun çağına gelen o fıldır fıldır dönen
5:49
bir çocuk girişkenliğiyle sınırları
5:51
sonuna kadar test ederken aniden bir
5:53
suçluluk duygusuyla yüzleşebilir ve
5:55
yetişkinliğe adım attığınızda odak
5:57
noktanız insanlarla yakınlık kurmak ya
6:00
da üretkenlikle durgunluk arasında bir
6:02
denge bulmak olur. Bir eğitimcinin
6:04
karşısındaki insanın tam olarak hangi
6:06
kriz evresinde olduğunu bilmesi inanın
6:08
bana şarttır. Tabii bu tür kavramları
6:11
incelerken her zaman içine
6:13
düşebileceğimiz bazı tuzaklar var.
6:15
Bakın, eğer kaynaklarda saf çıkarcı
6:17
eğilime karşı diğerklılık gibi fiyakalı
6:20
bir ifade görürseniz ve zihniniz sizi
6:22
hemen Eriksson'a götürüyorsa orada acil
6:24
bir fren yapın. Yok öyle bir şey. Çünkü
6:26
bu kavram Eriksson'un o meşo psikososyal
6:29
krizlerinden biri değil. Bu daha çok
6:31
Kberg'in ahlaki gelişim çerçevesine ait
6:34
bir fikir, bir şaşırtmaca. Sınavlarda
6:36
veya analizlerde bu ince ayrımı
6:39
cebinizde tutmak konuya ne kadar hakim
6:41
olduğunuzun en büyük kanıtıdır. İnsan
6:43
zihni gerçekten inanılmaz. Bir diğer
6:45
muazzam model de Ernest Harmes'ın
6:47
çocukların zihnindeki tanrı kavramının o
6:50
evrimini anlattığı çalışmasıdır. Şöyle
6:52
düşünün. Çocuk 3 ila 6 yaş
6:54
aralığındayken tam bir peri masalları
6:56
evresindedir. Her şey sihirli, her şey
6:58
olağanüstüdür. Okul çağına geldiğinde
7:00
ise işin içine biraz mantık, biraz
7:03
somutlaştırma girer. Buna gerçekçi evre
7:05
diyoruz. Asıl fırtına ergenlikte yani
7:08
bireysel evrede kopar. Artık inanç
7:10
dışarıdan dikte edilen bir kural değil.
7:12
Tamamen soyut, kişiselleştirilmiş ve
7:14
bireyin kendi iç dünyasında
7:16
anlamlandırdığı devasa bir olgudur. İşte
7:19
tam da bu bireysel evredeki kafası
7:21
karışık elgenlerle iletişim kurarken
7:23
asla unutmamamız gereken altın bir kural
7:25
var. Genci karşısına geçip parmak
7:28
sallayarak ona sürekli didaktik
7:29
nasihatlar vermek ya da kendi haline
7:31
bırakalım öğrenir demek inanın bunlar
7:33
işe yaramadığı gibi zarar bile
7:35
verebilir. Asıl yapılması gereken nedir
7:37
biliyor musunuz? Onlara örnek
7:39
alabilecekleri güçlü, sağlam, tutarlı
7:41
özdeşim modelleri sunmak. Tepeden
7:44
bakmadan tamamen arkadaşça bir tutum
7:46
sergilemek. Gerçek inanç ancak böyle
7:48
güvenli bir zeminde şekillenir. 5. ve
7:51
son bölümümüz dini iletişim ve
7:53
rehberlik. Doğru desteği sağlamak.
7:56
sahaya o kurumsal yapılara şöyle bir
7:58
baktığımızda yetki ve görevlerin aslında
8:00
ne kadar net ayrıldığını görebiliyoruz.
8:02
Mesela Diyanet bünyesindeki Aile ve Dini
8:05
Rehberlik Büroları gerçekten hayati bir
8:07
görev üstleniyorlar. İstismar
8:09
mağdurlarına, kadınlara ve gençlere o
8:11
çok ihtiyaç duydukları o can simidi gibi
8:13
manevi ve psikolojik desteği
8:14
sağlıyorlar. Ama burada devasa bir ancak
8:17
var. Bu büroların görevi halka hukuki ya
8:20
da dini fetvalar vermek kesinlikle
8:22
değildir. Kesinlikle. Bu görev kime ait?
8:24
Doğrudan Din İşleri Yüksek Kuruluna
8:27
ister halk olsun ister mahkumlar resmi
8:29
dini soruları onlar yanıtlar. Bu destek
8:31
ve fetva mercilerini birbirine
8:33
karıştırmamak gerçekten çok çok önemli.
8:35
İletişim tarafının terminolojisini de
8:37
şöyle bir sağlama alalım. Dini iletişim
8:39
dediğimizde davet, tebliği ve tezkir
8:42
kelimeleri sıkça karşımıza çıkar. Bunlar
8:45
mesajı karşı tarafa ulaştırmak için
8:47
kullandığımız o aktif somut iletişim
8:49
yöntemleridir. Fakat kaynak metnimizin
8:51
altını kalın kalemle çizdiği bir detay
8:53
var. Maruf, iyilik veya doğruluk
8:55
anlamına gelen maruf, bir eylemin ya da
8:57
mesajın değerini tanımlayan ahlaki bir
8:59
terimdir. O bir iletişim stratejisi
9:01
değildir. Bu ayrımı hemen aklımızın bir
9:03
köşesine yazıyoruz. Ve işte bu harika
9:06
incelemenin sonuna geldik. Ayrılmadan
9:08
önce makro düzeydeki iletişim
9:10
yöntemleriyle bireyin o hassas
9:12
mikropsikolojisini muazzam bir şekilde
9:14
birleştiren şu soruyla sizi başa
9:16
bırakmak istiyorum. Bir gencin içinde
9:18
bulunduğu o fırtınaları, o psikolojik
9:20
gelişim evresini gerçekten ama gerçekten
9:22
anlarsak ona sulacağımız davet ve tebliğ
9:25
süreci mekanik ve soğuk bir anlatımdan
9:27
çıkıp nasıl o dönüştürücü, o sıcak
9:29
deneyime evrilir? Zihnimizdeki
9:31
şablonları ne kadar esnetmemiz gerekir?
9:33
Bunun üzerine biraz kafa yormanızı rica
9:35
ediyorum. Bu keyifli öğrenme
9:37
yolculuğunuzda hepinize zihin açıklığı
9:39
dilerim. Hoşça kalın.
Jobs & Education