Up next in 10
Auzef Değerlendirme ve Dönem Sonu İşlemleri 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/04/17/degerlendirme-ve-donem-sonu-islemleri-2024-2025-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Bir yıl boyunca bir sürü işlem yaptınız.
0:02
Tamam. Peki yıl sonu geldiğinde bütün bu
0:04
rakamlar bir şirketin gerçek mali
0:07
durumunu nasıl yansıtacak? İşte bu
0:09
sunumun odak noktası tam olarak bu.
0:11
Gelin yıl sonu muhasebesinin sırlarını
0:13
hep birlikte bir bakalım. Şimdi
0:16
gözünüzün önüne getirin. İş yılı bitmiş.
0:19
Kayıtlarınız ağzına kadar sayılarla
0:21
dolu. İşte önünüzde duran bu tabloya biz
0:24
düzeltme öncesi mizan diyoruz. Yani bir
0:27
yılın bütün finansal hareketlerinin en
0:30
ham, en işlenmemiş hali. Rakamlar,
0:33
rakamlar, rakamlar. Peki bu rakam yığını
0:36
şirketin asıl hikayesini anlatıyor mu?
0:39
Henüz değil. Daha işimiz var. Ve işte
0:42
bütün meselenin kilitlendiği o can alıcı
0:44
soru. Şirketiniz gerçekten ne kadar
0:48
kazandı? Yıl sonu düzeltmeleri dediğimiz
0:50
şeyin de bütün amacı bu zaten. Kağıt
0:52
üzerindeki rakamlarla şirketin gerçek
0:55
performansını ortaya çıkarmak. Bu gerçek
0:58
tabloyu görmek için o ham rakamlar
1:00
üzerinde bazı çok kritik oynamalar yani
1:02
düzeltmeler yapmamız lazım. Haydi bunu
1:04
bir kontrol listesi gibi düşünelim ve
1:06
başlayalım. Adım adım ilerledikçe resmin
1:09
nasıl netleştiğini siz de göreceksiniz.
1:11
Her şeyin başında adeta bir anayasa gibi
1:14
tek bir temel ilke var. İhtiyatlık. Bu
1:18
yıl sonunda yapacağımız neredeyse bütün
1:20
düzeltmelerin arkasındaki mantık. Bizim
1:23
altın kuralımız. Peki ne demek bu
1:25
ihtiyatlık? Şöyle düşünün. Muhasebe
1:28
diyor ki olası bir zararı görür görmez
1:31
hemen kaydet. Yani en kötüye hazırlıklı
1:33
ol. Ama henüz cebine girmemiş,
1:36
kesinleşmemiş bir karı sakın ola
1:38
kaydetme. Yani dereyi görmeden paçaları
1:41
sıvama. Muhasebenin amacı aşırı iyimser
1:44
olup kendimizi kandırmak değil.
1:46
ayaklarımızın yere sağlam basmasıdır.
1:48
Tamam. O zaman kontrol listemizin ilk
1:51
büyük maddesine geldik. Şirketin sahip
1:54
olduğu fiziksel varlıklar. Yani depodaki
1:56
stoklar, fabrikadaki makineler. Peki
1:59
bunların gerçek değeri ne kadar? Stoklar
2:01
için kural çok net. Türkiye muhasebe
2:04
standartları diyor ki maliyetine mi
2:06
bakacaksın, piyasa değerine mi? Hangisi
2:08
daha düşükse onu alacaksın. İşte bu az
2:11
önce konuştuğumuz ihtiyatlık ilkesinin
2:14
birebir uygulaması. Yani varlıkları asla
2:17
olduğundan daha değerli gösterme. Bakın
2:19
şimdi bu kural pratikte nasıl işliyor?
2:22
Sibel işletmesi üzerinden görelim. A
2:24
ürünü var. Maliyeti 120.000, piyasa
2:26
değeri 40.000. Hangisi düşük? Tabii ki
2:29
maliyet. O zaman 120.000'i alıyoruz.
2:31
Şimdi B ürününe bakın. Maliyeti 500.000
2:34
ama piyasa değeri 400.000'e düşmüş. E o
2:37
zaman ne yapacağız? Elbette düşük olanı
2:40
yani 400.000'i seçeceğiz. Gördünüz mü
2:42
mantığı? Her zaman en temkinli, en düşük
2:45
değeri alıyoruz. Toplamda ne oldu?
2:47
Bilançodaki stok değerimiz 520.000 ya.
2:50
Stokları hallettik. Peki ya o her gün
2:52
tıkır tıkır çalışan makinelar, onların
2:55
maliyeti dediğimizde aklımıza sadece
2:57
etiket fiyatı mı gelmeli? Tabii ki
3:00
hayır. Kapatepe işletmesinin örneği
3:02
durumu çok güzel özetliyor. Makineyi
3:04
40.000'e aldık. Tamam. Ama o makine
3:06
kendi kendine fabrikaya gelip kurulmuyor
3:08
değil mi? Nakliyesi var, kurulumu var.
3:10
İşte bunları da maliyet etliyoruz. Ama
3:13
dikkat, çok kritik bir nokta var. Bu
3:15
alım için ödediğiniz normal bir faiz
3:17
varsa onu makinenin maliyetine
3:19
ekleyemezsiniz. O bir finansman giderir.
3:22
Apayrı bir kalem. Dolayısıyla makinenin
3:24
gerçek maliyeti 41.700 L. Peki bu
3:27
makineyi bir gün satmaya karar verdik
3:29
diyelim. Kar mı ettik, zarar mı? Nasıl
3:32
anlayacağız? Filiz işletmesinin durumuna
3:34
bakalım. Makineyi 50.000'e satmışlar.
3:37
Güzel para. Ama karı bulmak için bu
3:39
satış fiyatından makinenin net defter
3:41
değerini düşmemiz lazım. O ne demek? Şu
3:44
demek. Makinenin ilk maliyetinden
3:46
kullanıldığı süre boyunca biriken
3:48
yıpranma payını yani amortismanı
3:50
çıkarıyoruz. Kalan değer işte bizim net
3:53
defter değerimiz. Bu hesaplamayı yapınca
3:56
görüyoruz ki 16.250 liralık bir satış
3:59
karı var. Bakın o yıpranmayı hesaba
4:01
katmasaydık karı tamamen yanlış
4:03
hesaplardık. Şunu da unutmayalım. Her
4:06
harcama bilançoda varlık olarak
4:08
gösterilmez. Mesela patentler. Bunlar
4:10
fiziki değil maddi olmayan duran
4:12
varlıklardır. Yani ayrı bir kategoridir.
4:15
Daha da önemlisi diyelim ki kendi
4:17
markanızı yaratmak için bir sürü reklam
4:19
ve pazarlama harcaması yaptınız. Bunları
4:21
bilançoda bir varlık gibi
4:23
gösteremezsiniz. O dönemde yapıldığı
4:25
gibi doğrudan gider yazılır. Kontrol
4:28
listemizde ilerlemeye devam. Şimdi
4:30
fiziki varlıkları bir kenara bırakıp
4:32
finansal yatırımlara geçiyoruz. Yani
4:34
başka bir şirketten hissi aldığınızda
4:36
bunu defterlerde nasıl göstereceksiniz?
4:38
Burada her şeyi belirleyen tek bir şey
4:40
var. O şirketin ne kadarına sahipsiniz?
4:43
Sahip olduğunuz hisse oranı hangi
4:45
muhasebe yöntemini kullanacağınızı
4:47
söylüyor. Biz şimdi bu üç dilimden
4:49
ortadakine yani %20 ile 50 arasındaki
4:53
sahiplik durumuna odaklanacağız. Eğer
4:55
bir şirketin %20'si ile 50'si arasında
4:59
bir hisseye sahipseniz muhasebe
5:01
standartları sizin o şirketin kararları
5:03
üzerinde önemli bir etkiniz olduğunu
5:06
varsayar. İşte bu yüzden bu tür
5:08
yatırımlar için öz kaynak yöntemi
5:10
denilen bir yöntemi kullanmak
5:12
zorundasınız.
5:13
Peki bu öz kaynak yöntemi nasıl
5:15
çalışıyor? Manyas işletmesi örneği
5:18
üzerinden gidelim. Başlangıçta 600.000
5:20
liralık bir yatırım yapmışsınız. Yatırım
5:22
yaptığınız şirket o yıl 200.000 L kar
5:25
etmiş. Sizin %30 hisseniz var. Yani
5:28
kardan payınız. L bunu yatırımınızın
5:31
değerine ekliyorsunuz. Sonra şirket
5:34
50.000 L kar payı yani temeddüğ atmış.
5:37
Sizin payınız 15.000 L. Bunu da alıp
5:39
cebinize koyduğunuz için yatırımınızın
5:42
değerinden düşüyorsunuz. Sonuç ne? Yıl
5:45
sonunda yatırımınızın defterdeki değeri
5:47
645.000 liraya çıkmış. Yani yatırımınız
5:50
artık sabit bir rakam değil. Yatırım
5:52
yaptığınız şirketin performansına göre
5:54
sürekli güncellenen canlı bir değere
5:56
dönüştü. Geldik kontrol listemizin son
5:59
ve belki de en kafa karıştırıcı
6:01
bölümüne. Zamanlama ve para birimi ile
6:03
ilgili ayarlamalar yani gelirler,
6:06
borçlar ve yabancı paralar. Muhasebenin
6:09
en temel mantıklarından birine geldik.
6:11
Kural şu: Parayı ne zaman aldığın değil,
6:15
o parayı ne zaman hak ettiğin önemlidir.
6:18
Bakın, Ocak ayında bir hizmet için peşin
6:21
para aldınız ama hizmeti Mart'ta
6:23
vereceksiniz. O para Ocak ayında sizin
6:25
geliriniz sayılan mı? Hayır. O para siz
6:29
Mart ayında hizmeti verene kadar sizin
6:31
için bir gelir değil. Bir borçtur, bir
6:34
yükümlülüktür. Peki bir de şu durum var.
6:37
Kasanızdaki para Türk lirası değil de
6:39
mesela dolar veya euroysa ne olacak? Kur
6:43
sürekli değişiyor. Bu durumu muhasebeye
6:45
nasıl yansıtacağız?
6:46
Diyelim ki NİDE işletmesinin kasasındaki
6:49
dövizin TL karşılığı kayıtlara girdiği
6:52
gün 350.000 liraydı. Bu bizim çıkış
6:55
noktamız. Ama yıl sonu geldi. Defterleri
6:57
kapatıyoruz. O günkü kurdan bir daha
6:59
hesaplama yapıyoruz ve bir bakıyoruz ki
7:02
kasadaki o dövizin TL karşılığı olmuş
7:04
352.000 L. Peki aradaki bu 2.000 liralık
7:07
fark ne olacak? İşte bu şirket için bir
7:10
kazanç. Oturduğunuz yerden para
7:12
kazandınız. Bu fark gelir tablosuna kur
7:15
farkı karı olarak yazılır. Böylece
7:18
kurdaki değişimin şirkete olan etkisi de
7:20
tablolara net bir şekilde yansımış olur.
7:23
Evet, bayağı bir konunun üzerinden
7:25
geçtik. Gelin şimdi tüm bu
7:26
konuştuklarımızın bir özetini yapalım.
7:29
Bu tabloyu yıl sonu muhasebesinin adeta
7:31
bir kopya kağıdı gibi düşünebilirsiniz.
7:34
stoklar, makineler, yatırımlar,
7:36
gelirler. İşte finansal tabloları doğru
7:38
ve güvenilir kılan en temel kurallar
7:41
bunlar. Peki tüm bu kurallar, bütün bu
7:44
düzeltmeler sadece can sıkıcı teknik
7:47
detaylar mı yoksa bir işletmenin
7:49
dürüstlüğünün, şeffaflığının temeli mi?
7:52
Aslında bütün bu çaba bir şirketin
7:54
paydaşlarına verdiği bir sözün yansıması
7:56
değil mi? İşte benim gerçek durumum bu
7:59
demenin bir yolu. Unutmayın gerçek resim
8:02
ham rakamların çok ötesindedir.