Up next in 10
Auzef Değerlendirme ve Dönem Sonu İşlemleri 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/02/degerlendirme-ve-donem-sonu-islemleri-2024-2025-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Yeni bir inceleme ile
0:01
karşınızdayız. Finaller kapıda değil mi?
0:04
2024-2025 Değerlendirme ve Dönem Sonu
0:07
işlemleri sınavı için o kalın kitaplar
0:09
arasında kaybolmaya artık son. Bugün o
0:12
karmaşık bilanço yolculuğunun
0:13
şifrelerini birlikte kırıyoruz. Gözünüz
0:16
açık olsun. Çünkü tüm o ezberletilmeye
0:18
çalışılan hesaplamaların mantığını
0:20
oturtup final sınavınıza tam donanımlı
0:22
girmenizi sağlayacak o temel kuralları
0:24
birlikte açığa çıkaracağız. Hızlıca
0:26
sınav hazırlık yol haritamıza bir göz
0:28
atalım. Önce iştirakler ve öz kaynak
0:31
yöntemi ile başlıyoruz. Sonra hemen
0:33
garanti karşılıklarına geçeceğiz.
0:35
Ardından sermaye işlemleri, TFRS15 ve
0:38
finansal kiralama kurallarına dalıp en
0:40
son ertelenmiş vergi ve tahvil işlemleri
0:42
ile kapanışı yapacağız. Yani
0:44
anlayacağınız temel muhasebe denklemini
0:47
sistematik bir şekilde masaya
0:48
yatırıyoruz. Başlayalım mı? Evet. 1ci
0:51
bölüm iştirakler ve öz kaynak yöntemi.
0:55
Tamam. Hadi hemen bilançonun varlık
0:57
tarafına. Özellikle de %20 ile %50
0:59
arasında hissesine sahip olduğumuz o
1:01
stratejik yatırımlara odaklanalım. Bakın
1:04
öz kaynak yöntemiyle değerleme yaparken
1:06
bilmeniz gereken o altın kural aslında
1:08
çok basit. Değer takibi. Burada işler
1:11
iki zıt yönde ilerliyor. Düşünün ki
1:13
iştirakiniz kar etti. Şahane. Bu
1:16
yatırımınızın değerini doğrudan artıran
1:18
bir şeydir ve gelir olarak kaydedilir.
1:20
Ama işin rengi iştirak temeddüdü atmaya
1:22
karar verdiğinde biraz değişiyor.
1:24
Normalde cebinize para girdiği için
1:26
sevinirsiniz değil mi? haklısınız ama
1:28
muhasebe mantığında bu yatırımınızın
1:31
içindeki paranın dışarı çıkması
1:32
demektir. Yani o dağıtılan temeddüler
1:35
aslında bir eksi işlevi görüyor ve
1:37
doğrudan yatırımın maliyetinden
1:38
düşülüyor. Mantık aslında bu kadar net.
1:41
Gelin bunu havada bırakmayalım.
1:43
Kaynaklarımızdaki menekşe işletmesi
1:45
örneğiyle biraz daha somutlaştıralım.
1:47
İlk adımda menekşe işletmesi ne yapıyor?
1:50
%30 hissesine sahip olduğu şirketin
1:52
karından kendi payına düşeni alıp bunu
1:54
yatırımında doğrudan bir değer artışı
1:56
olarak deftere yazıyor. Buraya kadar her
1:59
şey harika. İkinci adımda o şirket
2:01
temeddü dağıttığında Menekşe işletmesi
2:03
kendi payına düşen kısmı alıyor ama bunu
2:06
doğrudan yatırım değerinden düşüyor yani
2:08
eksiltiyor. Kafanızda bu görsel mantığı,
2:11
bu artı ve eksi dengesini oturttuğunuz
2:13
an iştirak sorularında hata yapma
2:15
ihtimaliniz gerçekten sıfıra iniyor.
2:17
Gelelim ikinci bölüme. Garanti
2:20
karşılıkları. Şimdi varlıklardan
2:22
bilançonun diğer tarafına yani o biraz
2:25
daha baş ağrıtan yükümlülüklere
2:26
geçiyoruz. Gelecekteki onarım
2:28
sorumluluklarımızdan bahsediyorum. İşin
2:31
içine tahminler giriyor. Biliyorsunuz bu
2:33
konunun tam kalbinde çok temel bir kural
2:35
yatar. Dönemsellik ilkesi. Peki bu ilke
2:38
bize aslında ne diyor? Şunu diyor. Eğer
2:40
bir satışı bugün yapıyorsanız o satıştan
2:43
kaynaklanacak ileride başınıza
2:45
gelebilecek olası garanti ve tamir
2:47
masraflarını da bugün yani o satışı
2:49
yaptığınız dönemde tahmin edip kaydetmek
2:51
zorundasınız. Yani maliyetleri daha
2:53
gerçekleşmeden öngörmemiz gerekiyor.
2:55
Neden mi? Çünkü gelir hangi dönemdeyse
2:58
gider de o dönemin formasıyla sahaya
3:00
çıkmalıdır. Bu durumu gözünüzde
3:02
canlandırmanın en güzel yolu devasa bir
3:05
yükümlülük kovası hayal etmektir.
3:07
Birinci aşamada yani TAMOS satış anında
3:10
bu masrafları tahmini olarak
3:11
giderleştirip garanti karşılıkları
3:13
adında bir hesaba atıyoruz. Yani
3:15
kovamızı gelecekteki ihtimallerle ağzına
3:17
kadar dolduruyoruz. İkinci aşamada zaman
3:20
geçiyor ve diyelim ki o ürün gerçekten
3:22
bozuldu. İşte o zaman cebimizden çıkan
3:24
gerçek onarım masrafları bu karşılık
3:27
hesabından yani o doldurduğumuz kovadan
3:29
düşülüyor. Kova yavaş yavaş boşalmaya
3:31
başlıyor. Dönem sonunda bu bakiyeyi
3:33
takip etmek bilançodaki net
3:35
yükümlülüğünüzü görmek demek. Hepsi bu.
3:38
Sırada 3üncü bölümünüz var. Sermaye
3:40
işlemleri. Bilanço yolculuğumuzda şimdi
3:43
öz kaynaklara geçiyoruz. Bir şirket
3:45
sermaye yapısını tam olarak nasıl
3:47
güçlendirir? Şimdi dikkatinizi çekmek
3:49
istediğim çok ilginç bir nokta var.
3:51
Ekranda gördüğünüz bu 20 öyle sıradan
3:54
rastgele bir rakam değil. Bu hisse
3:56
senedi ihraç primi. Diğer adıyla emisyon
3:59
primi. Şöyle düşünün. 100 nominal diyeli
4:02
olan bir hisse senedini yatırımcılara
4:04
120'ye sattınız. Aradaki bu 20'lik fark
4:08
sizce bir satış geliri midir? Çoğu kişi
4:10
evet der ama hayır kesinlikle değildir.
4:13
Bu doğrudan şirketin öz kaynaklarını
4:16
arttıran bir primdir. Gidip gelir
4:18
tablosunu ve karı suni olarak şişirmez.
4:20
Doğrudan bilançonun sermaye yapısını
4:22
güçlendiren o sağlam temele ihraç
4:25
primleri hesabına çimento gibi eklenir.
4:27
Varlık ve öz kaynak faslını kapatmadan
4:29
önce kaynaklarımızda özellikle altı
4:32
çizilen bir kavrama daha değinelim.
4:33
Maddi olmayan duran varlıklar,
4:36
yazılımlar, patentler, telif hakları.
4:38
Hani şu fiziksel bir tözü, elle tutulur
4:40
bir maddesi olmayan ama şirkete
4:43
inanılmaz paralar kazandıran varlıklar
4:45
var ya işte onlar. Sağladıkları ekonomik
4:47
fayda kesinlikle tartışmaz. Aslında bu
4:50
bize şunu çok net kanıtlıyor. Bir şeyin
4:52
bilançoda devasa bir ekonomik değer
4:54
taşıması için ille de gidip
4:56
dokunabileceğiniz fiziksel bir formda
4:58
olması gerekmiyor. Geldik 4. bölüme.
5:01
TFRS 15 ve finansal kiralama. İşte şimdi
5:05
dönem sonu ayarlamalarının en karmaşık,
5:08
en çok dikkat gerektiren sularına
5:10
giriyoruz. Vadeli satışlar ve kiralık
5:12
varlıklarla ilgili o katı kurallar. Bu
5:15
grafik aslında durumu zekice özetliyor.
5:17
Eğer bir vadeli satış yapıyorsanız öyle
5:20
tek bir toplam fiyatı alıp muhasebeye
5:22
lap diye yazamazsınız. TFRS15 kuralları
5:25
çok net. O toplam tutarı iki ayrı dilime
5:28
ayırmanız şart. İlk dilim ürünün o anki
5:30
gerçek peşin fiyatı. İkinci dilimse
5:33
vadeli satıştan kaynaklanan o zaman
5:35
farkının bedeli yani finansman bileşeni
5:37
olan faiz geliri. Sizin de tahmin
5:40
edeceğiniz gibi gerçek nakit değeri ile
5:42
finansman faizi kayıtlarda kesin
5:44
çizgilerle birbirinden ayrılmak zorunda.
5:46
Başka yolu yok. Benzer bir mantık
5:49
finansal kiralama yani leasing işlemleri
5:51
için de geçerli. Burada karşımıza iki
5:54
temel kural çıkıyor ve birincisi
5:55
gerçekten çok enteresan. Finansal
5:58
kiralama yoluyla erindiğiniz bir varlık
5:59
var diyelim. mülkiyeti yasal olarak tam
6:02
sizde olmasa bile muhasebe dünyasında o
6:04
varlığı tamamen işletmenin kendi öz
6:06
varlığı gibi amortismana tabi
6:08
tutarsınız. Yani bilançonunuza koyup
6:10
kendi malınızmış gibi paşa paşa
6:12
eskitirsiniz. Ama tabii her güzel şeyin
6:14
bir kuralı var. İşte burada da ikinci
6:16
kural devreye giriyor. Yaptığınız o
6:18
kiralama ödemelerini yekpare tek bir
6:20
gider olarak yazamazsınız. Her bir ödeme
6:22
faiz gideri ve ana para ödemesi olarak
6:24
birbirinden titizlikle cerrah gibi
6:26
ayrıştırılmalıdır.
6:28
Ve büyük finale 5. bölüme geldik.
6:30
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü ve
6:32
tahviller. Sınav rehberimizin son
6:35
düzlüğündeyiz. Şu vergilerin ve tahvil
6:37
ihraçlarının ardındaki ince detayları
6:39
bir çözelim. Şimdi sizden bilançomuzun
6:42
tam ortasında duran kocalan bir terazi
6:44
hayal etmenizi istiyorum. Bir kefede
6:46
ticari karınız duruyor. Diğer kefede ise
6:48
vergiye tabi olan mali karınız. Tabii
6:51
muhasebe standartları ve vergi kanunları
6:53
farklı diller konuştuğu için bu iki kefe
6:56
her zaman aynı hizada durmaz. Diyelim ki
6:58
bugünkü bir gelir ticari karınıza hemen
7:01
giriyor ama vergi matrahına yani mali
7:03
kara daha geç yansıyor. Terazi ne oldu?
7:06
Bozuldu. İşte bu dengesizlik sizin
7:08
gelecekte devlete daha fazla vergi
7:10
ödeyeceğiniz anlamına gelir. Biz de
7:12
bilançodaki bu ağırlığa ertelenmiş vergi
7:14
yükümlülüğü diyoruz. Çok mantıklı değil
7:16
mi? Son olarak tahvil ihraçlarında
7:19
başımızı ağrıtan o sık görülen duruma
7:21
bir bakalım. Buradaki can alıcı nokta
7:23
şu. Diyelim ki şirketinizin piyasaya
7:26
sunduğu tahvilin nominal faiziyle
7:28
piyasadaki geçerli güncel faiz oranı
7:30
birbirinden farklı. Ne oldu? Arada bir
7:33
uçurum oluştu. İşte tahvil iskontosu tam
7:36
da bu uçurumu kapatan sağlam bir köprü
7:38
işlevi görüyor. Piyasa faizi ile nominal
7:41
faiz arasındaki o fark bilançoda bir
7:43
ertelenmiş gider olarak usulce
7:45
denkleştirilir ve dönemsellik ilkesi
7:48
gereği zamanla kayıtlara yedirilir.
7:50
Evet, bilançomuzdaki o büyük ve
7:53
korkutucu hesapları iştiraklardan tutun
7:55
da leinge, ertelenmiş vergilere kadar
7:58
adım adım birlikte denkleştirdik. Geriye
8:01
tek ve bence en can alıcı soru kalıyor.
8:03
Peki sizin kendi zihninizdeki hesaplar
8:06
bu finaller için denkleşti mi? Bu
8:08
incelemede üzerine konuştuğumuz
8:10
kuralları ve o kuralların dayandığı
8:12
temel mantığı aklınızda tuttuğunuz
8:14
sürece o sınav kağıdını dolu dolu
8:16
vereceğinize eminim. Acaba gerçek
8:18
dünyadaki o devasa karmaşık şirket
8:21
bilançoları bu kuralları kendi lehlerine
8:23
nasıl esnetiyor dersiniz? Kim bilir
8:25
belki bir sonraki incelememizde bu derin
8:28
sulara da dalarız. Şimdilik merak
8:30
etmeye, sorgulamaya ve öğrenmeye devam
8:32
edin. Görüşmek üzere.
Jobs & Education