Up next in 10
Auzef Dünyada ve Türkiye’de Sağlık Sistemleri 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/31/dunyada-ve-turkiyede-saglik-sistemleri-2025-2026-final-sorulari/
uzef, Dünyada ve Türkiye’de Sağlık Sistemleri, Sağlık Yönetimi
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde dünyada ve Türkiye'de sağlık
0:04
sistemleri 2025-2026 konularını ve
0:08
sorularını inceliyoruz. Biliyorum sınav
0:10
stresiyle bazen koca koca konular
0:12
gözümüzde dağ gibi büyüyebiliyor ama hiç
0:14
canınızı sıkmayın. Bugün tam anlamıyla
0:16
sizin çalışma arkadaşınız olacağım. Bu o
0:19
kadar da karmaşık olmayan sağlık
0:21
sistemlerini, o bol sıfırlı finansman
0:23
modellerini ve tarihsel gelişmeleri alıp
0:26
cebinize koyabileceğiniz kadar ufak
0:28
anlaşılır parçalara böleceğiz.
0:29
Hazırsanız lafı uzatmadan hemen konuya
0:32
dalalım. Şöyle bir yol haritamıza
0:34
bakalım. Sınavda işinizi kolaylaştıracak
0:37
üç temel başlığımız var. 1. Küresel
0:40
sağlık finansman modelleri. 2. Koruyucu
0:43
ve halk sağlığı. Ve son olarak 3.
0:46
Türkiye'nin sağlık sistemi. Bu üç ayrı
0:49
sepeti zihnimizde net bir şekilde
0:51
ayıracağız. 1. bölüm, küresel sağlık
0:54
finansman modelleri. Global Health
0:56
Financing Models. Şimdi biraz makro
0:59
düşünelim. Dünya geneline tepeden bir
1:01
bakalım. Farklı ülkeler devasa sağlık
1:04
sistemlerini nasıl finanse ediyor?
1:06
Aslında bu tablo sınavda karşınıza çıkma
1:08
ihtimali en yüksek yerlerden biri.
1:11
Karşılaştırmalı bir matris gibi düşünün
1:13
bunu. Mesela İngiltere yani ulusal
1:15
sağlık sistemi NHS tamamen genel
1:18
vergilerle dönüyor. Tam karşısında ABD
1:21
var. Orada işler özel sigortalar ve
1:24
vatandaşın doğrudan kendi cebinden
1:26
yaptığı ödemelerle yürüyor. Ve bir de
1:28
Güney Afrika'ya bakalım. Onların ana
1:30
odak noktası isa eşitlik. Düşük gelirler
1:33
için sosyal sağlık sigortası
1:34
reformlarına yükleniyorlar. Yani
1:37
İngiltere eşittir vergiler, ABD eş özel
1:40
sigorta ve cepten ödeme, Güney Afrika
1:43
ise eşitlikçi reformlar. Bu üçlü
1:45
bağlantı sınavda çok hayat kurtarır
1:48
benden söylemesi. Ekranda gördüğünüz bu
1:50
rakam tam 9.400 dolar. Rastgele bir sayı
1:54
değil elbette. Bu demin bahsettiğimiz
1:56
Amerika Birleşik Devletleri sisteminde
1:58
kişi başına düşen sağlık harcaması.
2:01
İnanılmaz değil mi? Sistemi genel
2:03
vergiler yerine tamamen özel sektöre ve
2:05
kişisel ödemelere dayandırırsanız
2:07
maliyetler işte böyle tavan yapıyor.
2:09
Sınavda ABD sisteminin o kendine has
2:11
yüksek harcama dinamiğini sorarlarsa bu
2:14
devasa sayı adeta görsel bir çapa gibi
2:16
kullanın ve hemen hatırlayın. İkinci
2:19
bölüm koruyucu ve halk sağlığı.
2:21
Preventive and public health. Küresel
2:24
finansmanları hallettiğimize göre artık
2:26
vizörümüzü biraz daha daraltıp işin
2:28
içine girelim. Tedaviden de önemlisi
2:30
nedir? hastalığın hiç oluşmamasını
2:32
sağlamaktır. Değil mi? İşte bu noktada
2:34
sınav testlerinin bayıldığı iki harika
2:36
İskandinav örneğimiz var.
2:38
Karşılaştırmalı şıklarda çok sık gelir.
2:40
Dikkat İsveç işe doğrudan fiziksel
2:42
aktivite, beslenme ve bulaşıcı
2:44
hastalıklardan korunma gibi risk
2:46
faktörlerine odaklanarak yaklaşıyor.
2:48
Finlandiya isa bambaşka bir telden
2:50
çalıyor ve reformun merkezine toplum
2:52
ihtiyaçlarını ve doğrudan yerel
2:54
yönetimleri yani belediyeleri alıyor.
2:56
Özetle risk faktörü duyarsanız cevabınız
2:58
İsveç, belediye veya yerel yönetim
3:00
duyarsanız cevabınız banko, Finlandiya
3:02
olmalı. Peki şimdi o klasikleşmiş final
3:06
sınavı sorularından birine hazır
3:08
mısınız? Soru geldi. Uygulanan bu
3:11
koruyucu sağlık hizmeti kişiye yönelik
3:13
mi yoksa çevreye yönelik mi? Gerçekten
3:16
bu ayrım halk sağlığının bel kemiğidir.
3:18
Hizmet kime veya neye veriliyor? Şimdi
3:21
bunu çok pratik bir şekilde çözelim. Bu
3:23
ikili ayrımı zihninizde netleştirirseniz
3:26
işiniz çok kolaylaşacak. Eğer hizmet
3:28
doğrudan bireyin bedeniyle veya kişisel
3:31
bilgi düzeyiyle temas ediyorsa mesela
3:33
bağışıklama yani aşılama, aile
3:35
planlaması veya sağlık eğitimi gibi
3:37
bunlar tamamen kişiye yöneliktir. Ama
3:39
odak noktası kişi değil de o kişinin
3:42
içinde yaşadığı ortamın fiziksel
3:43
şartlarıysa o zaman çevreye yönelik
3:45
hizmetlerden bahsediyoruz demektir.
3:47
Radyasyonla veya gürültü kirliliği ile
3:49
mücadeleyi düşünün. Şıklarda aşılama
3:51
gördünüz. Hemen kişiye yönelik deyin.
3:53
Çevre veya gürültü kirliliği mi
3:55
gördünüz? Hiç düşünmeden çevreye yönelik
3:57
seçeneğini işaretleyip geçin. 3. bölüm
4:00
Türkiye'nin sağlık sistemi. Turkey
4:03
health system. Evet, dünyayı şöyle bir
4:05
turladık. Makro modelleri cebe attık ve
4:08
şimdi merceği tamamen mikroya yani kendi
4:10
evimize Türkiye'ye çeviriyoruz. Söz
4:13
konusu Türkiye'nin sağlık sistemi olunca
4:15
kesinlikle ezberlemeniz gereken çok
4:17
kritik tarihsel yasalar var. O meşhur
4:19
soru şimdiden kulağımda çınlıyor. Hangi
4:22
yasa ne zaman çıkarıldı? Biliyorum
4:24
tarihi ezberlemek bazen biraz sıkıcı
4:26
olabiliyor ama gelin şu kronolojiyi
4:28
birlikte bir çırpıda halledelim. Sınavda
4:30
en çok yoklanan tarihler tam da burada.
4:33
İlk ve en önemli durağımız 1930. Umumii
4:36
hıfsı sıhha kanunu. Bunu erken
4:39
cumhuriyet döneminin temel koruyucu
4:41
sağlık anayasası gibi düşünün. Çok ama
4:43
çok temel yapı taşı niteliğinde bir yasa
4:45
bu. Biraz daha ileriye 1946 ile 1960
4:49
arasına zıpladığımızdaysa odağın biraz
4:51
değiştiğini, mevzuatın mesleki düzene
4:54
kaydığını görüyoruz. Mesela Hemşirelik
4:56
Kanunu, Türk Tabipleri Birliği ve
4:58
Eczacılar Kanunu hep bu dönemde çıkıyor.
5:00
Yani soruda temel koruyucu yasa derse
5:03
1930'u yapıştırıyoruz. Ama mesleki
5:05
mevzuat derse gözlerimiz hemen 1946-1960
5:09
aralığını arıyor. Olay tam olarak bu
5:12
kadar basit. Şimdi o tarihi bırakıp
5:14
bugüne, güncel sisteme dönelim. Şu an
5:17
birinci basamak sağlık hizmetlerinin
5:18
mutlak bel kkemiği aile hekimliği
5:20
sistemidir. Vatandaşın o büyük devasa
5:23
sağlık sistemiyle ilk tokalaştığı,
5:25
koruyucu ve temel tedavi edici işlerin
5:27
yürütüldüğü ana merkez burası. Peki ama
5:30
bu bel kemiğinin içinde sistemi ayakta
5:32
tutan aile sağlığı elemanları tam olarak
5:35
ne yapıyor? Onların çok spesifik görev
5:37
tanımları var ve bunları nokta atışı
5:39
bilmenizi isteyecekler. Lütfen bu üçlü
5:41
listeyi zihninize iyice kazın. 1.
5:44
kişilerin hayati bulgularını ölçmek. 2.
5:46
Gerekli tetkik numunelerini almak ve 3.
5:49
Altını koyu koyu çizerek söylüyorum.
5:51
Hekim gözetiminde ilaç uygulamak.
5:54
Birinci basamak sağlık hizmetlerindeki
5:55
işleyiş doğrudan bu görev sınırları
5:57
üzerinden test edilir. Bu listeyi bilmek
5:59
size o sınavda kesin puan getirecektir.
6:02
İşte bu kadar. Küresel sağlık
6:04
finansmanının o bol sıfırlı dünyasından
6:06
başladık. İsveç'e, Finlandiya'ya uğradık
6:09
ve Türkiye'de birinci basamağın kalbine
6:11
kadar inerek bu bölümü harika bir
6:13
şekilde toparladık. Sınava hazırlık için
6:15
lolonolo.com.
6:17
Bu incelemede ele aldığımız konuların ve
6:19
yıllara ait çıkmış soruları kendiniz
6:21
deneme sınavı formatında çözmek ve
6:23
kendinize test etmek için lolonolo.com
6:26
adresini ziyaret edebilir, açıklama
6:27
kısmında yer alan bağlantıya
6:29
tıklayabilirsiniz. Kapatmadan önce sizi
6:31
şu soruyla başa bırakmak istiyorum.
6:33
Sizce gelecekte sağlık bütçelerimiz
6:36
tamamen hastalıkları devasa hastanelerde
6:38
tedavi etmeye mi harcanacak? Yoksa o
6:41
hastalıkların hiç oluşmamasını sağlamaya
6:43
yani önleyici sağlığa mı akacak? Bir
6:45
sonraki incelememizde görüşmek üzere.
6:47
Hepinize şimdiden başarılar dilerim.
6:52
önce
Jobs & Education