Up next in 10
Auzef Borçlar Hukuku 2023-2024 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/04/borclar-hukuku-2023-2024-butunleme-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Hukukun o karmaşık ama bir o
0:02
kadar da büyüleyici dünyasına adım
0:03
attığımız bu yeni incelememize hoş
0:05
geldiniz. Bugün hayatımızın bir
0:07
köşesinde öyle ya da böyle yer edinen,
0:10
bizi başkalarına bağlayan görünmez
0:12
bağları yani borçları konuşacağız. Ama
0:15
öyle sıkıcı, ağır, teorik bir dersten
0:17
bahsetmiyorum. Odaklanmayı ve pratik
0:19
şekilde öğrenmeyi sevenler için
0:20
hazırladığımız bu sunumda bir borcun
0:22
doğumundan ölümüne kadar geçen o
0:24
inanılmaz yaşam döngüsünü masaya
0:26
yatıracağız. Hazırsanız başlayalım. Ama
0:29
başlamadan önce size gerçekten çarpıcı
0:31
bir sorun var. Evlilik borçlarınızı
0:33
gerçekten durdurabilir mi? Yani
0:36
romantizm hukuki bir kalkan olabilir mi?
0:39
Kulağa bir film senaryosu gibi gelse de
0:41
cevabımız kesinlikle hukukun o ince
0:44
kurallarında gizli. Bu soruyu aklınızın
0:46
bir köşesinde tutun. Çünkü birazdan tam
0:48
da bu kronolojik yolculuğumuz sırasında
0:50
bu gizemi çözeceğiz. Pekala, hadi konuya
0:53
girelim. Birinci perde, sözleşmeler,
0:56
temsil ve muvaza. Yani hukuki işlemlerin
0:59
dünyası. Biliyor musunuz? Çoğu insan
1:02
sorumluluğun sadece o imzayı attıktan
1:04
sonra başladığını sanıyor. Ama kazın
1:06
ayağı hiç de öyle değil. Hukukta çulpa
1:08
inkontrahendo diye harika bir Latince
1:10
kavram var. Yani sözleşme görüşmelerinde
1:13
kusur. Masaya oturdunuz. Henüz ortada
1:16
bitmiş bir anlaşma, sıkılmış bir el
1:17
falan yok ama kötü niyetli davrandınız.
1:20
İşte karşı tarafın güvenini boşa
1:21
çıkarmak daha ortada sözleşme yokken
1:23
bile başınızı fena halde derde
1:25
sokabilir. Sorumluluk çok daha erken
1:27
başlıyor. Bazen de halihazırda tıkır
1:30
tıkır işleyen bir ilişkiye dışarıdan
1:32
biri dahil olur. Borcun dış üstlenilmesi
1:34
tam da bu. Diyelim ki asıl borçlu fena
1:37
sıkıştığı ödeyemiyor. Hop üçüncü bir
1:39
kişi ortaya çıkıyor. Doğrudan
1:41
alacaklıyla anlaşıp bu borcu onun yerine
1:43
ben devralıyorum diyor. Bu kadar basit.
1:45
alacaktı tamam derse eski borçlu aradan
1:47
çekilir ve yola o yeni kişiyle devam
1:49
edilir. Tabii her şey her zaman bu kadar
1:52
şeffaf yürümüyor. İşin bir de karanlık
1:54
tarafı var. Mutlak muvaza yani
1:56
danışıklılık. Bunu tamamen dışarıdaki
1:59
insanları kandırmak için oynanan bir
2:01
tiyatro gibi düşünün. İşin ilginç yanı
2:03
ortada gizlenen gerçek bir sözleşme, bir
2:06
niyet bile yok. sadece dışarıya karşı
2:08
bir numara çekiliyor. Haliyle kanunda bu
2:11
numaraları yemiyor. Bu sahte
2:13
anlaşmaların hukuken hiçbir geçerliliği
2:15
olmuyor. Peki diyelim ki birini temsil
2:18
ediyorsunuz. Bu yetki sonsuza kadar
2:20
sürer mi? Kesinlikle hayır. Temsil
2:23
yetkisini anında otomatik olarak kesip
2:26
atan bazı kesin hayat olayları var.
2:28
Nedir bunlar? Ölüm, gaiplik yani hukuken
2:31
kaybolma durumu, iflas ve fiil
2:34
ehliyetini kaybetme. Bunlardan biri oldu
2:36
mu o temsil ilişkisi bir saniye bile
2:39
beklemeden kendiliğinden sona erer.
2:41
Şimdi işin gerçekten enteresan kısmına
2:44
geliyoruz. Nelerin yetkiyi bitirdiğini
2:46
saydık ama nelerin bitirmediği çok daha
2:49
şaşırtıcı olabilir. Mesela malların hac
2:51
edilmesi temsil yetkisini bitirmez.
2:54
Evet, doğru duydunuz. Birinin tüm mal
2:56
varlığına haciz gelmiş, el konulmuş
2:58
olabilir. Ama bu durum onun hukuki işlem
3:00
yapma veya temsil yetkisini
3:02
kendiliğinden sona erdirmez. Hukukun
3:04
olaylara nasıl keskin çizgilerle
3:06
yaklaştığının harika bir örneği de mi?
3:08
Evet. Geçelim ikinci perdemize. İşlerin
3:11
biraz daha sarpa sardığı yer. Haksız
3:14
fiil ve kusur yani zararlar dünyası.
3:17
Kuralımız çok net. Birinin vücut
3:19
bütünlüğüne izinsiz müdahale etmek
3:21
kesinlikle hukuka aykırıdır. Ama hayat
3:24
kurtarmak söz konusuysa işler değişir.
3:27
Acile bilinci tamamen kapalı bir hasta
3:29
getirildiğini düşünün. Doktor o an
3:31
ameliyatı alıyor. Hastanın izni var mı?
3:34
Yok. Ama burada farazi rıza yani
3:37
varsayılan rıza devreye giriyor. Hayat
3:40
kurtarmak üstün nitelikte özel bir yarar
3:42
olduğu için bu müdahale haksız fiil
3:45
olmaktan çıkıyor ve tamamen hukuka uygun
3:47
kabul ediliyor. Peki rıza her şeyi çözer
3:51
mi? Yani benim kendi rızam var. Bana
3:53
istediğini yapabilirsin demek her zaman
3:55
geçerli mi? Hayır. Rızanın da yasal ve
3:58
etik bir sınırı var. Eğer bir müdahale
4:01
ahlaka veya tıp kurallarına aykırıysa
4:04
siz kendi isteğinizle rıza gösterseniz
4:06
bile hukuk bunu kesinlikle geçersiz
4:08
sayar. Kimse kendi kendine zarar
4:11
verebileceği durumlara geçerli bir
4:12
hukuki onay veremez. Bir haksız fiil
4:15
olunca ortada bir fiili zarar oluşur. Bu
4:18
hukuki terim kulağa biraz soğuk
4:20
gelebilir ama aslında mantığı çok basit.
4:23
Fiili zarar demek sadece cebinizdeki
4:25
veya bankadaki paranızın azalması yani
4:28
aktifin azalması demek değil. Aynı
4:30
zamanda borçlarınızın çoğalması da yani
4:33
o pasifin artması da bir fiili zarardır.
4:36
Zararı hesaplarken hukuk terazinin iki
4:39
tarafına da mutlaka bakar. Zarar gören
4:42
tarafın hakkını arayabilmesi için
4:43
elbette belli süreler var ve burada
4:46
mağduru koruyan çok adil bir dengeleyici
4:48
kural işliyor. Eğer haksız fiil aynı
4:51
zamanda bir ceza davası konusuysa ve
4:53
ceza hukukundaki o zaman aşımı süresi
4:55
daha uzunsa işte o uzun süre tazminat
4:58
davaları için de aynen geçerli oluyor.
5:00
Hukuk mağdura hakkını araması için
5:02
verebileceği o en geniş zaman dilimini
5:04
veriyor aslında. Gelin şimdi bir sonraki
5:06
adıma geçelim. 3üncü perdemiz ifa
5:09
engelleri ve kurallar. Yani o meşhur
5:11
sözleşme pürüzleri. Diyelim ki
5:14
alacaklısınız ve borçlu işini yapmıyor.
5:16
Hemen köprüleri atamazsınız. Hukukun
5:19
çizdiği adım adım bir yol var. Birinci
5:21
adım borçlu temerrüde düşecek. Yani
5:24
borcunu zamanında yapmayacak. İkinci
5:26
adım çok kritik. Alacaklı doğrudan
5:28
sözleşmeyi iptal ediyorum diyemiyor.
5:30
Önce borçluya makul uygun bir ek süre
5:33
vermesi lazım. Biz buna mehil diyoruz.
5:36
Ha eğer bu sürede de borç ödenmezse işte
5:39
o zaman 3üncü adıma geçiliyor ve
5:41
alacaklı sözleşmeden dönme hakkını
5:43
kazanıyor. Yani sistem her şeyi yıkmadan
5:45
önce mutlaka bir şans daha verdiriyor.
5:48
Günlük hayattan iki çok önemli adeta taş
5:51
gibi kesin kurala hızla değinelim.
5:53
Birincisi ev kiraları. Kiracısınız ve
5:56
evi başkasına devretmek istiyorsunuz.
5:58
Bunu kafanıza göre veya sözlü bir onayla
6:00
yapamazsınız. Ev sahibinin mutlaka ama
6:03
mutlaka yazılı rızası şart. İkincisi de
6:06
iletişim gecikmeleri ile ilgili. Biri
6:08
size teklif yaptı. Kabul ettiniz ama
6:10
haberiniz gecikti. Teklifi yapan kişi bu
6:13
gecikmeyi size derhal bildirmezse hukuk
6:15
o kabulün zamanında ulaştığını farz eder
6:17
ve sözleşme kurulur. Bazen sessizlik
6:20
sözleşmeyi bir anda hayata geçiriverir.
6:23
Ve geldik son perdemize. Zaman aşımı ve
6:25
borcun bitmesi. Bakalım bu uzun süreç
6:28
nasıl sonlanıyor? Ve işte en başta
6:31
sorduğumuz o merak uyandıran sorunun
6:33
cevabı da tam burada yatıyor. Hukukta
6:35
saati sıfırlamak ile saati duraklatmak
6:37
tamamen farklı şeylerdir. Zaman aşımını
6:40
kesen sebepler. Mesela borcun bir
6:42
kısmını veya faizini ödemek saati
6:44
tamamen sıfırlar ve baştan başlatır. Ama
6:46
durduran sebeplere baktığımızda
6:48
karşımıza ne çıkıyor? Evlilik. Eşler
6:51
birbirine dava açamayacağı için evlilik
6:53
süresince o borcun zaman aşımı sadece
6:54
durur. Yani evlenmek borcu silmiyor.
6:57
Sadece hukuki süreyi donduruyor.
6:59
İnanılmaz değil mi? Ödemelerle ilgili
7:02
bilmeniz gereken çok kritik, çok net bir
7:04
hak daha var. Borcunuzu vadesi gelmeden
7:07
yani erkenden ödemek istiyorsunuz
7:09
diyelim. sözleşmeye erken ödeyemez diye
7:12
bir madde koymuş olsalar bile o madde
7:14
tamamen geçersizdir, yok hükmündedir.
7:17
Hukuk borçlunun borçtan kurtulma
7:19
özgürlüğünü her şeyin üstünde tutar.
7:21
Yani paranız varsa borcunuzu istediğiniz
7:24
zaman kapatabilirsiniz. Peki ana borcu
7:27
ödediniz. Her şey bir anda bitti mi? Pek
7:30
sayılmaz. Yan hakların da kendine has
7:32
bir döngüsü var. Birinci nokta, ana borç
7:34
bitiyor. İkinci nokta, kefalet veya
7:37
taşınır rehni gibi haklar saniyesinde
7:40
otomatik olarak sona eriyor. Ama üçüncü
7:42
noktaya yani ipoteğe dikkat edin. Ana
7:45
borç bitse bile ipotek inatla yaşamaya
7:47
devam eder. Ta ki tapu sicilinden resmi
7:50
olarak silinene yani terkin edilene
7:52
kadar. O işlem gidip tapuda mutlaka
7:55
bitirilmelidir. Bu incelemeyi bitirirken
7:57
sizi şu düşündürücü soruyla başa
7:59
bırakmak istiyorum. Bir haksız fiil var.
8:01
Ortada bir zarar var ama mağdur bu
8:03
zararın miktarını tam olarak ispat
8:05
edemiyor. Hukuk burada kestirip atıp
8:07
davayı reddetmiyor. Hakime hakkaniyete
8:10
göre bir tazminat belirleme gibi
8:11
inanılmaz bir güç veriyor. Sizce zararın
8:14
miktarı ispatlanamasa bile hakimin kendi
8:16
takdiriyle bir bedel belirlemesi
8:18
gerçekten adaleti sağlar mı? Yoksa bu
8:20
bir insana verilmiş çok büyük bir güç
8:22
mü? Bunu biraz düşünün derim. Borçların
8:24
bu karmaşık yaşam döngüsünü birlikte
8:25
inceledik. Umarım bugün konuştuğumuz
8:27
pratik bilgiler zihninize yepyeni
8:28
ufuklar açmıştır. Bir sonraki
8:30
incelememizde görüşmek üzere. Hoşça
8:32
kalın.
Jobs & Education