live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Bireysel Emeklilik Aracıları Sınavı (e-BEAS) Çıkması Muhtemel Soruları -13
https://lolonolo.com/2023/11/12/bireysel-emeklilik-deneme-sinav-sorulari-13/
Paylaşılan kaynaklar, Bireysel Emeklilik Aracılığı Sınavı (e-BEAS) hazırlık sürecine yönelik hazırlanan kapsamlı deneme soruları ve cevap anahtarlarını içermektedir. Metin genelinde, katılım esaslı emeklilik sisteminin işleyişi, danışma komitelerinin denetim rolleri ve İslami finans hukukunun temel prensipleri üzerinde durulmaktadır. Özellikle faizsiz yatırım araçları, ortaklık modelleri ve tekafül sistemi gibi teknik konular detaylı sorularla işlenmektedir. Ayrıca katılımcıların sistemden ayrılma süreçlerindeki stopaj kesintileri ve prim ödemelerine sağlanan vergi avantajları gibi mali hesaplamalara da yer verilmektedir. Kaynak, adayların hem fıkıh usulü hem de güncel sigortacılık mevzuatı konularındaki yetkinliğini ölçmeyi amaçlamaktadır. Son olarak, sınavda çıkması muhtemel hesaplama soruları üzerinden devlet katkısı ve hak kazanma süreleri somut örneklerle açıklanmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Şöyle bir düşünelim. Hepimiz geleceğimiz
0:02
için özellikle de o rahat edeceğimiz
0:04
emeklilik günleri için birikim yapmaya
0:06
çalışıyoruz bu cepte. Ama peki ya bu
0:09
birikimi yaparken aldığımız kararlar
0:11
yani paramızı yatırdığımız yerler bizim
0:13
en temel değerlerimizle, inançlarımızla
0:15
çelişiyorsa işte bu durum biraz can
0:17
sıkıcı olabilir değil mi? Bugün tam da
0:19
bu hassas dengeyi konuşacağız. Aslında
0:22
bu birçoğumuzun kafasını kurcalayan bir
0:24
soru. Peki temel inançlarımızdan,
0:26
prensiplerimizden ödün vermeden
0:28
emeklilik için nasıl para
0:29
biriktirebiliriz? İşte bu analizimizde
0:31
tam bu noktada devreye giren bir sistemi
0:34
yani finansal gelecek ile kişisel
0:36
ilkelerimiz arasında adeta bir köprü
0:38
kuran katılım emeklilik sisteminin nasıl
0:40
çalıştığına yakından bakacağız. Bugünkü
0:42
yol haritamız şöyle. Önce ilkelerle
0:44
emekliliğin ne olduğuna bakacağız. Sonra
0:46
işin temelindeki İslami finans
0:48
prensiplerini ve sistemin bekçilerini
0:50
tanıyacağız. Paramızın nereye gittiğini
0:52
anladıktan sonra katılımcılar için
0:54
kurallara göz atıp en sonunda da bütün
0:56
bunlar neden önemli sorusuyla konuyu
0:58
toparlayacağız. Hadi o zaman ilk adımla
1:01
başlayalım. Nedir bu katılım emekliliği?
1:04
Yani bu kavramı duyduğumuzda aklımıza ne
1:05
gelmeli ve belki de en önemlisi
1:08
alıştığımız o geleneksel emeklilik
1:10
planlarından ne gibi temel farkları var?
1:12
Aslında olayın özü şu. Bu sistem katılım
1:15
hassasiyeti olan yani yatırımlarının
1:18
kendi İslami finans ilkeleriyle, kendi
1:20
değerleriyle uyumlu olmasını isteyen
1:22
insanlar için bir çözüm sunuyor.
1:24
Temelinde yatan şey tam olarak bu
1:25
hassasiyet. Yani diyor ki sizin adınıza
1:28
yapılan her finansal işlem, her yatırım
1:31
belirli etik ve dini kurallara sıkı
1:33
sıkıya bağlı kalmak zorunda. Peki güzel
1:35
kurallar var dedik ama bu kurallar
1:37
nereden geliyor? Kaynağı ne? İşte bunu
1:39
tam olarak anlamak için sistemin
1:41
üzerinde kurulduğu o felsefeye yani
1:44
İslami finansın temellerine inmemiz
1:46
gerekiyor. Çünkü bu kurallar inanın
1:48
sistemin adeta DNA'sı gibi. Her şey
1:52
muamelat dediğimiz bir kavramla
1:53
başlıyor. Muamelat fıkıh yani İslam
1:56
hukukunun ticari ve finansal işlemleri
1:59
düzenleyen dalı. Yani bir nevi bu
2:01
sistemin kural kitabı. paranın nasıl
2:03
kazanılacağı, nasıl harcanacağı, nasıl
2:05
yatırıma dönüştürüleceği. İşte bütün bu
2:07
soruların cevabı bu rehberin içinde. Ve
2:10
geldik belki de bu sistemin en temel, en
2:12
ayırt edici ilkesine. Faiz ya da Arapça
2:15
adıyla riba. Kesinlikle ve kesinlikle
2:17
yasak. Bakın bu bir yorum meselesi falan
2:20
değil. Bu kural doğrudan İslam hukukunun
2:22
ana kaynakları olan Kur'an ve sünnetten
2:24
geliyor. Bütün sistem işte bu temel
2:27
direğin üzerine kurulmuş durumda. Peki
2:29
diyelim ki günümüzde yeni bir finansal
2:31
ürün çıktı. Bu durumda kural nasıl
2:33
belirleniyor? Süreç aslında oldukça
2:36
sistematik işliyor. Bir hiyerarşi var.
2:38
İlk bakılan yer her zaman ana kaynaklar
2:41
yani Kur'an ve sünnet. Eğer burada
2:44
doğrudan bir cevap bulunamazsa ikinci
2:46
adımda alimlerin ortak görüşüne yani
2:49
icmaya bakılıyor. Orada da bir netlik
2:51
yoksa son çağ olarak kıyas yöntemine
2:54
yani mevcut bir kuraldan yola çıkarak
2:57
mantıksal bir benzetme yapmaya
2:59
gidiliyor. Ama olay sadece faizden
3:01
kaçınmakla bitmiyor. Onu da söyleyelim.
3:03
Bu sistem aynı zamanda garar dediğimiz
3:05
yani işin içinde aşırı belirsizlik olan
3:07
durumlardan da kaçınıyor. Bir de meysir
3:09
var. O da kumar ve aşırı spekülatif
3:11
işlemler anlamına geliyor. O da yasak.
3:13
Temel prensip şu. İşlemler şeffaf
3:15
olacak, adil olacak ve yatırımlar alkol,
3:17
tütün, domuz ürünleri gibi hem dini hem
3:19
de etik olarak sakıncalı görülen
3:21
alanlardan kesinlikle uzak duracak.
3:23
Tamam, teorik kısmı anladık. Kurallar
3:25
var, ilkeler var ama işin pratiği ne
3:27
olacak? Yani bu kadar katı kuralın
3:30
gerçekten uygulandığından kim nasıl emin
3:32
oluyor? Sistemi kim denetliyor? İşte tam
3:35
bu noktada sistemin bekçileri devreye
3:37
giriyor. Karşınızda sistemin kilit taşı
3:40
en önemli güvencesi danışma komitesi. Bu
3:43
komite alanında uzman bağımsız
3:46
akademisyenlerden oluşuyor ve görevi de
3:48
sistemin bütünlüğünü sağlamak. Yani her
3:51
şeyin ilkelere uygun gittiğinden emin
3:53
olmak. Ve altını çizelim bu ürünleri
3:55
sunan her şirketin böyle bir komite
3:57
kurması yasal bir zorunluluk. Yani biz
3:59
kurmasak da olur diyemiyorlar. Bu
4:02
komitenin rolünü bir nevi evet bir
4:04
kalite kontrol mekanizması gibi
4:06
düşünebilirsiniz. Hatta bir hakem gibi
4:09
de olabilir. Şirketin A'dan Z'ye tüm
4:11
faaliyetlerini, her bir işlemini
4:13
denetliyorlar. Piyasaya yeni bir fon mu
4:15
çıkacak? Portföye yeni bir hisse senedi
4:18
mi alınacak? Önce danışma komitesinin
4:20
uygundur damgasını alması şart. Hatta
4:23
işler o kadar sıkı ki diyelim onaylanmış
4:25
bir fonradan bu ilkelere aykırı bir hale
4:28
geldi. Komite anında müdahale edip o
4:30
fonun katılım etiketini söküp alabilir.
4:32
İşte bu da katılımcıyı koruyan en son en
4:35
güçlü kalkan. Peki tamam danışma
4:37
komitesi de devrede. Peki bu kadar
4:39
kural, bu kadar denetim pratikte ne
4:40
anlama geliyor? Yani siz sisteme
4:42
girdiğinizde o biriktirdiğiniz paralar
4:44
nereye gidiyor? Nerelere kesinlikle
4:46
gitmiyor? İşte aradaki ayrım burada çok
4:49
net. İzin verilen yani tamam denilen
4:52
varlıklara bakalım. Katılım ilkelerine
4:54
uygun şirketlerin hisse senetleri, altın
4:56
gibi kıymetli madenler, sukuk yani
4:59
faizsiz bono diyebileceğimiz kira
5:00
sertifikaları ve kar zarar ortaklığı
5:03
hesapları. Peki ya yasaklılar listesinde
5:05
neler var? Faiz getiren her şey. Yani
5:08
faizli mevduat hesapları, bildiğimiz
5:10
devlet tahvilleri, şirket tahvilleri.
5:12
Bir de tabii ki alkol, kumar gibi
5:14
sektörlerdeki şirketlerin hisseleri.
5:16
Kırmızı çizgi burada çok net. E peki
5:19
faiz yoksa finansman nasıl sağlanıyor
5:21
diye sorabilirsiniz. İşte en yaygın
5:23
yöntemlerden biri muraba. Mantığı çok
5:25
basit. Finans Kurumu size al şu parayı
5:27
git ne alıyorsan al sonra bana faiziyle
5:30
öde demiyor. Onun yerine sizin
5:32
ihtiyacınız olan malı mesela bir arabayı
5:34
kendisi peşine alıyor. Sonra üzerine en
5:37
başta anlaştığınız bir kar payı koyarak
5:39
size vadeli olarak satıyor. Gördüğünüz
5:41
gibi ortada bir borç ilişkisi yok.
5:43
Tamamen bir mal alım satımı var.
5:45
Sistemin ruhunda yatan bir diğer önemli
5:47
fikir de riskin paylaşılması. Mudaraba
5:50
ve müşareke gibi ortaklık modelleri tam
5:52
olarak bunu yapıyor. Olay şu: "Ben
5:55
paramı koydum ne olursa olsun garantili
5:57
faizimi alırım mantığı yok. Onun yerine
5:59
bir ortaklık var. Bir projeye giriliyor.
6:02
Proje kar ederse herkes anlaştığı oranda
6:05
karını alıyor. Ama ya zarar ederse o
6:08
zaman da herkes zarara ortak oluyor.
6:10
Yani sabit garantili bir getiri değil.
6:12
gerçek ekonomik hayata dayalı bir kar ve
6:14
zarar paylaşımı söz konusu. Ve işte bu
6:17
da çok kritik bir kural. Bir şirket eğer
6:20
ben katılım emeklilik şirketiyim diyorsa
6:22
sunduğu fonların %99'unu değil %100'ünü
6:26
tamamını bu ilkelere uygun hale getirmek
6:29
zorunda. Yani aynı sepetin içine hem bu
6:31
ilkelere uygun fonları hem de
6:33
uymayanları koyup karışık bir sepetimiz
6:36
var diyemez. Bu sistemin saflığını
6:38
koruyan çok net bir güvence. Şimdi de
6:40
madalyonun diğer yüzüne yani katılımcı
6:42
tarafına bakalım. Sisteme dahil olan
6:45
biri olarak sizin için pratik anlamda
6:47
bilinmesi gereken önemli detaylar neler?
6:49
Bu gördüğünüz üç rakamı aslında oldukça
6:51
önemli. Bu sistemdeki sertifikalı
6:54
profesyonellerin yani size danışmanlık
6:57
yapan uzmanların her 3 yılda bir
6:59
bilgilerini tazelemek için zorunlu bir
7:01
eğitime girmesi gerektiği anlamına
7:03
geliyor. Yani sistem diyor ki size
7:06
hizmet veren kişi her zaman güncel ve
7:08
donanımlı olmalı. Bu da bir nevi kalite
7:11
standardı. Gelelim en merak edilen
7:13
konulardan birine. Vergi yani stopaj.
7:16
Diyelim ki sistemden erken çıkmak
7:18
istediniz. Eğer 10 yılı dondurmadan
7:20
çıkarsanız elde ettiğiniz yatırım
7:22
getirisinden %15 vergi kesiliyor. 10
7:25
yılı doldurdunuz ama henüz emekli
7:27
olmadan ayrıldınız. O zaman oran %10'a
7:29
düşüyor. En avantajlı oran olan %5'lik
7:32
kesinti ise sadece emekli olduğunuzda ya
7:35
da Allah korusun vefat veya maluliyet
7:37
durumlarında geçerli. Gördüğünüz gibi
7:39
yapı insanları sistemde uzun süre
7:41
kalmaya teşvik ediyor. Şimdi tüm bu
7:44
teknik detayları, kuralları, oranları
7:46
bir anlığına kenara koyalım ve biraz
7:48
geri çekilip büyük resme bakalım. Bu
7:50
sistemin varlığı bireysel birikim
7:52
yapmanın ötesinde ne ifade ediyor? Neden
7:55
bu kadar önemli? Çünkü olay sadece
7:57
belirli bir hassasiyete sahip insanlara
7:59
alın size de bir ürün demek değil.
8:01
Bundan çok daha fazlası. Asıl mesele
8:04
finansal sistemin kendisinin daha
8:06
kapsayıcı, daha kucaklayıcı hale
8:08
gelmesi. Yani farklı değerlere, farklı
8:10
inançlara sahip insanların da ama bu
8:12
benim ilkelerime uymuyor demeden gönül
8:15
rahatlığıyla geleceklerini güvence
8:16
altına alabilmelerini sağlamak. Bu
8:18
aslında finansal dünyanın daha adil ve
8:21
çeşitli olması yolunda atılmış çok ama
8:23
çok önemli bir adım. O zaman şöyle bir
8:25
toparlayalım. Katılım emeklilik sistemi
8:27
aslında üç temel sütun üzerinde duruyor.
8:29
Birincisi değerlerinizle uyumlu bir
8:31
yatırım felsefesi. İkincisi faiz yerine
8:34
kar zarar ortaklığına dayanan bir model.
8:36
Ve üçüncüsü de danışma komitesi gibi
8:39
sağlam bir denetim mekanizması. Peki
8:41
bütün bunların sonucu ne? Sonuç
8:43
insanların acaba param nerede
8:45
değerlendiriliyor diye endişe etmeden
8:47
vicdanen rahat bir şekilde gelecekleri
8:49
için birikim yapabilmesi. Ve belki de
8:51
tüm bu analizden çıkarmamız gereken en
8:54
önemli ders şu: Finans dediğimiz şey
8:56
illaki soğuk rakamlardan, karmaşık
8:59
grafiklerden ibaret olmak zorunda değil.
9:01
Aynı zamanda bizim insani değerlerimizi,
9:04
hayata bakışımızı da yansıtabilen bir
9:06
araç olabilir. Peki emekliliğin ötesinde
9:09
finans dünyamızın başka hangi köçelerini
9:12
daha geniş bir değerler yelpazesini
9:14
yansıtacak şekilde yeniden
9:16
düşünebiliriz? İşte bu sanırım hepimizin
9:18
üzerine biraz kafa yorması gereken bir
9:20
soru.
#Finance
#Retirement & Pension
#Investing
#Education