live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Bireysel Emeklilik Aracıları Sınavı (e-BEAS) Çıkması Muhtemel Soruları -10
https://lolonolo.com/2023/09/04/bireysel-emeklilik-deneme-sinav-sorulari-10/
Bu metin, 2024 yılı Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) sertifika sınavına yönelik hazırlanan kapsamlı bir deneme testidir. Toplamda 120 çoktan seçmeli sorudan oluşan kaynak; mikroekonomi, makroekonomi, para politikaları ve piyasa yapıları gibi temel iktisadi konuları detaylıca ele almaktadır. Sorular aracılığıyla enflasyon türleri, Merkez Bankası işlemleri, arz-talep dengesi ve ulusal gelir hesaplamaları gibi kritik kavramlar uygulamalı örneklerle açıklanmaktadır. Ayrıca adayların finansal piyasaların işleyişi ve kamu maliyesi hakkındaki bilgilerini ölçmeyi amaçlayan teknik terimler ve hesaplama problemleri sunulmaktadır. Kaynak, sınav formatına uygun bir şekilde hem teorik tanımları hem de güncel ekonomik göstergelerin yorumlanmasını içeren bir rehber niteliği taşımaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Ekonominin o gizli dilini
0:02
çözmeye hazırsanız doğru yerdesiniz.
0:05
Gelin bu ilk bakışta karmaşık görünen
0:07
dünyayı birlikte adım adım aydınlatalım.
0:11
Ya şu fiyatlar neden sürekli artıyor?
0:14
Haberlerde bir safi milli hasıla lafı
0:17
geçiyor. O da ne demek? Ve tabii ki en
0:19
önemlisi bu devasa ekonominin dümeninde
0:22
kim var yahu? Eminim bu sorular
0:24
hepimizin aklında değil mi? İşte güzel
0:27
haber. Tüm bu soruların cevapları
0:29
aslında ekonominin kendi şifrelerinin
0:32
içinde gizli. O zaman ne duruyoruz?
0:34
Haydi bu konuya şöyle bir dalalım ve o
0:36
sırların kilidini birlikte açalım.
0:39
Tamam. Her şeyden önce şöyle en temelden
0:41
bir başlayalım bakalım. Ekonomi
0:43
dediğimiz şey tam olarak nedir? Ekonomi
0:46
en basit tanımıyla şöyle: insanların
0:48
ihtiyaçlarını karşılamak için
0:50
kullandığımız kıt kaynakların idaresi.
0:53
Yani kaynaklarımız sınırlı ama
0:55
isteklerimiz neredeyse sonsuz. İşte
0:57
ekonomi tam da bu hassas dengeyi
0:59
inceleyen bilim dalının ta kendisi.
1:02
Tabii bu kıtlık durumu bizi sürekli
1:04
seçim yapmaya zorluyor. Bu da bizi çok
1:06
önemli bir kavrama getiriyor. Alternatif
1:09
maliyet. Nedir bu? Bir şeyi elde etmek
1:11
için vazgeçmek zorunda kaldığınız diğer
1:14
şeyin değeri. Şöyle düşünün. Bu akşam
1:16
dışarıda yemek yemeği seçtiniz diyelim.
1:18
O parayla alabileceğiniz bir kitaptan da
1:20
vazgeçmiş oldunuz. İşte o kitap sizin o
1:23
yemeğinizin alternatif maliyeti oluyor.
1:25
Basit değil mi? Peki tüm bu ekonomik
1:28
kararları nerede veriyoruz? Nerede
1:30
alınıp satılıyor her şey? Tabii ki
1:32
piyasalarda. O zaman şimdi gelin
1:34
piyasaların gerçekte nasıl işlediğine ve
1:36
hayatımızı nasıl şekillendirdiğine bir
1:38
bakalım. Piyasada genellikle iki temel
1:41
rekabet türüyle karşılaşıyoruz. Bir
1:44
tarafta monobolcu rekabet var. Yani çok
1:46
sayıda satıcı var ve hepsi birbirinden
1:49
biraz farklı ürünler satıyor. Mesela
1:52
mahallenizdeki o kendine özgü
1:53
konseptleri olan kahve dükkanlarını bir
1:55
düşünün. Her biri farklı bir deneyim
1:57
sunuyor. Diğer tarafta ise oligopol var.
2:00
İşte burada durum farklı. Sadece birkaç
2:03
tane dev şirket tüm pazarı kontrol
2:05
ediyor. Cep telefonu operatörleri
2:07
bunacuk oturan bir örnek. Aslında bu
2:09
değişimi şu alıntı ne kadar da güzel
2:11
özetliyor. Mahalle bakkallarının yerini
2:14
büyük marketlerin ve alışveriş
2:16
merkezlerinin alması. Bu hepimizin
2:19
gözünün önünde yaşanan o küçük ve çok
2:21
sayıdaki dükkandan yani monopolcü
2:24
rekabetten birkaç devin kontrol ettiği
2:26
oligopol piyasasına doğru bir geçişin
2:28
hikayesi. Peki bu piyasalarda fiyatlar
2:31
nasıl belirleniyor? İşte burada sihirli
2:33
bir kelime var. Piyasa dengesi. Bu ne
2:36
demek? Alıcıların satın almak istediği
2:38
ürün miktarıyla satıcıların satmak
2:40
istediği miktar tam olarak eşitlendiği o
2:43
tatlı nokta. Hani Adam Smith'in meşhur
2:45
bir lafı vardır ya görünmez el diye.
2:47
İşte o el tam da bu dengeyi kuruyor ve
2:50
her şeyin fiyatını belirliyor. Tamam.
2:52
Bireysel piyasaları anladık. Şimdi vites
2:54
büyütelim ve büyük resme bakalım. Yani
2:57
bir ülkenin ekonomisinin genel sağlığını
2:59
nasıl ölçüyoruz? Gelin ona bir göz
3:01
atalım. Bir ülkenin ekonomik karnesine
3:04
bakmak için kullandığımız en önemli
3:06
notlardan biri safi milli hasıla. Bu şu
3:09
demek. Ülkenin bir yılda ürettiği her
3:11
şeyin toplam değerini alıyoruz ama sonra
3:14
üretim yaparken eskiyen, yıkranan
3:16
makineların, binaların değerini bu
3:18
toplamdan düşüyoruz. Kısacası ülkenin
3:21
eline net ne kalmış o üretim gücünü bize
3:23
gösteriyor. Ve tabii ki ekonominin
3:26
ateşini ölçen iki önemli termometremiz
3:28
var. Enflasyon ve deflasyon. Enflasyonu
3:31
hepimiz yaşıyoruz zaten. Fiyatların
3:33
genel olarak sürekli artması demek. Yani
3:36
cebimizdeki paranın alım gücü eriyor.
3:39
Deflasyonsa tam tersi. Fiyatlar sürekli
3:41
düşüyor. E fiyatlar düşüyor ne güzel
3:44
diye düşünebilirsiniz ama durun bakalım
3:46
düşen fiyatlar gerçekten her zaman iyi
3:49
bir şey midir? İşte tam bu noktada işler
3:52
fena halde karmaşıklaşıyor. Çünkü bir de
3:54
stakflasyon diye bir kabus senaryosu
3:57
var. düşünün. Bir anda ekonomi durmuş,
3:59
işsizlik tavan yapmış, diğer yanda da
4:01
fiyatlar roket gibi furluyor. İkisinin
4:04
aynı anda olması işte bu ekonominin en
4:07
acı verici durumlarından biri ve çözmesi
4:09
de inanılmaz zor. Neden? Çünkü işsizliği
4:12
düşürmek için atacağınız bir adım
4:14
enflasyonu daha da azdırabilir. Tam bir
4:16
ikilem. Şimdi size küçük bir test. Hazır
4:19
mısınız? Diyelim ki bir yatırım yaptınız
4:22
ve %95 getiri sağladınız. Süper. Ama
4:27
aynı dönemde ülkede enflasyonda %50.
4:30
Şimdi sıkı durun. Sizin reel yani gerçek
4:34
kazancınız %45 midir? Basit bir çıkarma
4:37
işlemi değil mi? Cevap %45 değil. Doğru
4:41
cevap şaşırtıcı ama gerçek %30. Nasıl
4:45
olur dediğinizi duyar gibiyim. Çünkü
4:47
enflasyon sadece sizin ilk koyduğunuz
4:49
parayı değil, o paranın üzerine
4:51
kazandığınız getiriyi de eritiyor. Yani
4:53
basit bir çıkarma işlemiyle bu işin
4:55
içinden çıkamazsınız. İşte bu küçük ama
4:58
çok önemli hesap enflasyonun kağıt
5:00
üstündeki kazançlarımızı gerçekte nasıl
5:03
da kemirdiğini bize acı bir şekilde
5:04
gösteriyor. Peki tamam tüm bu karmaşık
5:08
ekonomik tabloyu kim yönetiyor? Bu
5:10
devasa geminin dümeninde kimler var?
5:13
Diyelim ki bir ülke az önce
5:15
bahsettiğimiz enflasyon canavarıyla ya
5:17
da yüksek işsizlik sorunuyla boğuşuyor.
5:19
Elinde ne gibi araçlar var? Bu
5:21
sorunlarla nasıl mücadele eder? Cevap:
5:24
İki farklı kurumun kullandığı iki ayrı
5:26
araç setinde gizli. Bir tarafta
5:29
hükümetin kullandığı araçlar var. Buna
5:31
maliye politikası diyoruz. Yani vergiler
5:34
ve kamu harcamaları. Diğer tarafta ise
5:36
Merkez Bankası'nın araçları var. Bu da
5:38
para politikası yani faiz oranları ve
5:41
piyasadaki para miktarı. Maliye
5:43
politikasını iş başında görelim. Hükümet
5:45
ekonomiyi canlandırmak istiyorsa ne
5:47
yapar? Hop vergileri düşürebilir. Ya da
5:50
yollar, okullar, hastaneler gibi kamu
5:52
harcamalarını artırabilir. Peki
5:54
ekonomiyi biraz frenlemek, soğutmak
5:56
isterse o zaman da tam tersini yapar.
5:58
Aynı şekilde Merkez Bankası'nın da
6:01
elinde iki ana hamle var. Birincisi faiz
6:04
oranlarını değiştirmek. İkincisi de
6:06
piyasadaki para miktarını yani para
6:09
arzını yönetmek. İşte bu iki güçlü
6:12
araçla enflasyon ve büyüme gibi
6:14
hedeflere ulaşmaya çalışır. Şimdi tüm bu
6:17
kavramlar size biraz teorik, biraz uzak
6:20
gelmiş olabilir ama inanın anlattığım
6:23
her şey sizin her gün verdiğiniz
6:25
kararları ve en önemlisi cebinizdeki
6:27
parayı doğrudan etkiliyor. Nasıl mı?
6:30
Gelin bu yolculuktan cebimize
6:32
koyacağımız en önemli dersleri şöyle bir
6:34
özetleyelim. 1. Kıtlık bizi sürekli
6:37
seçim yapmaya zorlar ve her seçimin bir
6:40
bedeli yani alternatif maliyeti vardır.
6:42
2. Aldığınız her bir ürünün fiyatını
6:45
piyasadaki arz ve talep dengesi
6:47
belirler. 3. Enflasyon kazandığınız
6:50
paranın gerçekte ne kadar ettiğini
6:52
belirleyen en önemli faktördür. Ve 4.
6:55
Hükümetler ve merkez bankalarının aldığı
6:57
o büyük kararlar ekonominin genel
6:59
gidişatını ve dolayısıyla doğrudan sizin
7:02
hayatınızı şekillendirir. Evet. Artık
7:05
ekonominin o gizli dilinden
7:07
anlıyorsunuz. Şifreleri çözdük. Peki tüm
7:10
bu yeni bilgilerle yarın markete
7:12
gittiğinizde, bir fatura ödediğinizde ya
7:15
da bir yatırım kararı alırken hangi
7:17
seçiminizi artık bambaşka bir gözle
7:19
bakacaksınız? düşünmeye değer.
#Finance
#Education
#Reference