live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Beden Eğitimi ve Oyun Eğitimi 2024-2025 Vize Soruları,
Auzef Rekreasyon Lisans
https://lolonolo.com/2026/03/13/beden-egitimi-ve-oyun-egitimi-2024-2025-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Bir topun peşinden koşuyoruz, bir
0:01
yapbozla uğraşıyoruz ya da kendimizi
0:04
tamamen sanal bir dünyaya kaptırıyoruz.
0:06
Hepimiz evet hepimiz oyun oynarız. Peki
0:09
ya size bu çok doğal, çok basit görünen
0:11
eylemin aslında kim olduğumuzu
0:13
şekillendiren derin bir kod, bir sır
0:16
olduğunu söylesem? Hadi gelin bugün bu
0:18
sırı çözmek için birer dedektif olalım.
0:21
İşte çözmemiz gereken asıl gizem tam
0:23
olarak bu. Oyun dediğimiz şey sadece boş
0:26
zamanlarımızı doldurduğumuz, şöyle bir
0:28
kafa dağıttığımız bir eğlence mi yoksa
0:31
yoksa beynimizi, bedenimizi hatta
0:34
ruhumuzu inşa eden temel bir mimar mı?
0:37
Hazırsanız bu gizemi hep birlikte
0:39
aydınlatmaya başlayalım. Yol haritamızda
0:42
beş ana ipucu var. Önce oyunun ne
0:45
olduğunu anlamaya çalışan ilk
0:46
düşünürlerle tanışacağız. Sonra
0:48
beynimizin derinliklerine dalıp oyunun
0:50
orada neler yaptığını göreceğiz. Oradan
0:53
da sporun toplumdaki yerine ve dijital
0:55
çağda oyunun nasıl bir şekil aldığına
0:57
bakacağız. Ve macera başlıyor. İlk
1:00
durağımız tarihin biraz tozlu sayfaları.
1:03
Oyunun şifresini çözmek için
1:05
büyüteçlerini eline alan o ilk
1:07
düşünürlerle yani bu gizemin diyelim ki
1:10
klasik dedektifleriyle tanışma zamanı
1:12
geldi. Karşınızda ilk dedektifimiz Carl
1:15
Gross. Ona göre bir kedi yavrusunun o
1:18
yün yumağına saldırması sadece şirin bir
1:21
görüntü değil. Hayır, hayır. O aslında
1:23
gelecekteki avcılık günleri için yaptığı
1:25
çok ciddi bir antrenman. Yani Gruce
1:27
diyor ki oyun aslında hayatın ta kendisi
1:31
için yapılan bir kostümlü provadır.
1:33
Schiller ve Spencer ise olaya çok daha
1:36
basit bir yerden bakıyor. Hiç kendiniz
1:38
böyle enerjiden patlayacak gibi
1:39
hissettiğiniz oldu mu? İşte onlara göre
1:41
oyun tam olarak bu. Vücudumuzda biriken
1:44
o fazla enerjiyi boşalttığımız bir
1:47
emniyet subabı gibi. Tıpkı bir düdüklü
1:49
tencerenin o ps diye buharını salması
1:51
gibi bir şey. G Stanley Hall ise
1:53
bambaşka bir yöne, geleceğe değil
1:56
binlerce yıl öncesine bakıyor. Diyor ki,
1:58
"Çocuklar saklambaç oynarken aslında
2:00
mağaralarda saklanan atalarını ağaçlara
2:03
tırmanırken de avlanan dedelerinin o
2:05
genetik mirasını canlandırıyor." Yani
2:08
oyun geçmişin kanımızdaki bir fısıltısı
2:10
adeta. İşte burada karşımıza iki devasa
2:14
fikir çıkıyor. Oyun geleceğe yönelik bir
2:17
hazırlık mı yoksa geçmişi tekrar yaşamak
2:19
mı? Yani bir nevi uçak simülatörü mü
2:22
yoksa tarihi bir canlandırma mı? Belki
2:25
de kim bilir. Asıl sihir bu ikisinin
2:27
aynı anda doğru olmasında yatıyordur. Ne
2:29
dersiniz? Ve şimdi sahneye bambaşka bir
2:33
dedektif çıkıyor. Sigmund Freud. Ona
2:35
göre oyun aslında çocuğun kendi kendine
2:38
yaptığı bir terapi seansı. Oyuncak
2:41
bebekleriyle oynarken belki de kardeş
2:43
kıskançlığıyla yüzleşiyor. Canavarlarla
2:45
savaşırken aslında karanlık korkusunu
2:47
yenmeye çalışıyor. Yani oyun kelimelere
2:50
dökemediği duyguların sahneye çıktığı
2:52
yer. Bu felsefi teorilerden sonra şimdi
2:55
büyüteci biraz daha yakına getirme
2:57
zamanı. Peki oyun bir çocuğun denini ve
3:00
bedenini bir mimar gibi nasıl ilmek
3:03
ilmek işliyor? Gelin bu gelişim
3:05
motorunun kaputunu bir açalım. Bakalım
3:07
içinde neler var. Bir çocuğun hayatının
3:10
ilk yılları sanki bir süper kahramanın
3:13
doğuş hikayesi gibi. Gerçekten de öyle.
3:15
Dört ana alanda inanılmaz bir hızla
3:18
gelişiyor. İşte ekranda gördüğünüz bu
3:20
alanlar onun gelecekteki kimliğinin
3:22
temel taşları. Ama bir dakika dikkatli
3:24
bakın. Aralarında bir sahtekar sızmış
3:26
gibi. Evet şimdi dedektiflik sırası
3:29
sizde. Şöyle bir listeye bakın. Hangi
3:32
terim size bir çocuğun gelişim alanı
3:34
gibi değil de sanki bir laboratuvardan
3:36
çıkmış gibi geliyor? Hangisi bu gruba
3:38
ait değil sizce? Eğer aklınızdan
3:40
antropometri geçtiyse tebrikler. Doğru
3:43
bildiniz. Çünkü o bir gelişim alanı
3:45
değil. Basitçe insan vücudunu mezuraile
3:48
ölçen bir bilim dalının teknik adı.
3:50
Bizim asıl kahramanlarımız diğer dördü.
3:53
Yani çocuğun zihnini, bedenini, dilini
3:55
ve sosyal becerilerini inşa eden o temel
3:58
direkler. Peki bu gelişim nasıl oluyor?
4:01
Efsanevi psikolog Jean Piaje beynimizi
4:04
dev bir kütüphaneye benzetiyor. Mesela
4:06
bir çocuk dört ayaklı tüylü bir varlığın
4:09
köpek olduğunu öğrendiğinde bu bilgiyi
4:11
kafasındaki hayvanlar rafına koyuyor.
4:13
Buna özümleme diyoruz. Ama sonra bir
4:16
kedi gördüğünde o bilgi köpek rafına
4:18
sığmıyor. İşte o an beyin hemen yeni bir
4:21
raf açıyor. Kediler rafı. Buna da uyum
4:24
deniyor. Oyun ise işte bu kütüphaneyi
4:26
sürekli düzenleyen, yeni raflar açan,
4:29
yorulmak bilmez bir kütüphaneci gibi
4:30
çalışıyor. Eric Erikson da oyunun kimlik
4:33
inşasındaki rolüne dikkat çekiyor. Bir
4:36
bebek elini ağzına götürdüğünde aslında
4:39
aa bu el benim. demeyi öğreniyor. Kendi
4:42
başına bir kuleyi devirdiğinde bunu ben
4:45
yaptım gücünü hissediyor. Yani oyun
4:48
çocuğun dünyaya ben varım, ben ayrı bir
4:51
bireyim ve bir şeyler yapabiliyorum diye
4:53
bağırmasının en eğlenceli yolu. Oyunun
4:56
beynimizde yarattığı o sihri gördük. İyi
4:59
de biz okullarda, spor sahalarında bu
5:02
sihri nasıl bir sisteme dönüştürüyoruz?
5:04
Şimdi merceğimizi biraz daha genişletip
5:07
beden eğitimi ve sporun ardındaki büyük
5:09
hedeflere çevirelim. Şöyle bir an için
5:11
beden eğitimi dersindeki bir basketbol
5:13
maçını düşünelim. O maç sadece topu
5:15
potaya atmaktan ibaret değil değil mi?
5:17
Kime pas vereceğini düşünürken zihinsel
5:19
becerilerin. Takım arkadaşına sevinirken
5:22
sosyal becerilerin ve topu sürmek için
5:24
zıplarken de fiziksel becerilerin
5:26
devrede. Yani spor aslında bedeni, zihni
5:29
ve ruhu aynı anda çalıştıran komple bir
5:31
antrenman. Madem spor bu kadar faydalı,
5:34
o zaman sormak lazım. Bu oyuna kimler
5:36
katılmalı? Sadece en hızlılar, en
5:38
güçlüler mi? Yoksa herkesin bu sahada
5:41
bir yeri var mı? İşte bu çok önemli
5:43
soru. Bizi sporun toplumdaki yerine yani
5:46
spor sosyolojisi alanına getiriyor. Size
5:49
çok ilginç bir detay vereyim. Olimpik
5:51
jimnastikte denge aleti olarak
5:53
bildiğimiz o incecik tahta var ya işte
5:55
orada sadece kadın sporcular yarışır.
5:58
Erkekler için böyle bir kategori yok. Bu
6:00
küçücük bir örnek ama spor kurallarının
6:02
bile ne kadar karmaşık sosyal
6:03
dinamiklerle şekillendiğini gösteriyor.
6:06
İşte tam da bu tarz ayrımlara karşı
6:08
çıkan evrensel harika bir ilke var.
6:10
Yaygınlık ilkesi. Bu felsefe diyor ki
6:13
spor yapmak nefes almak gibidir. Yaşın,
6:16
cinsiyetin, ekonomik durumun ya da
6:18
fiziksel bir engelin ne olursa olsun
6:20
hareket etme ve oyun oynama keyfi
6:23
herkesin en temel hakkıdır. Nokta. Ve
6:26
evet sporun toplum üzerindeki bu devasa
6:29
etkisini, politikasını, ekonomisini,
6:31
kültürünü inceleyen koskoca bir bilim
6:33
dalı var. Spor sosyolojisi. Yani bir
6:36
futbol topunun peşinden koşan 22 insanın
6:38
yarattığı o etkinin bile bilimsel bir
6:40
açıklaması mevcut. Ama oyun tarih
6:43
boyunca olduğu gibi bugün de sürekli
6:45
değişiyor. Parklar ve sahalar yavaş
6:47
yavaş yerini ekranlara bırakıyor. Bu da
6:50
bizi o büyük oyun gizemimizdeki son ve
6:52
belki de en modern ipucuna getiriyor.
6:55
Dijital oyun alanı. Dijital oyunlar
6:58
gerçekten de çift ağızlı bir kılıç gibi.
7:01
Bir tarafıyla problem çözme, hızlı karar
7:03
verme, strateji kurma gibi inanılmaz
7:06
beceriler kazandırabiliyor. Ama
7:07
madalyonun diğer yüzünde kontrolsüz
7:10
kullanıldığında zamanımızı ve
7:12
potansiyelimizi çalan bir bağımlılık
7:14
tuzağına dönüşme riski var. Ve böylece
7:16
büyük oyun gizemimizin sonuna gelmiş
7:18
bulunuyoruz. Anlıyoruz ki aradığımız
7:21
cevap tek bir anahtar değil, adeta bir
7:23
anahtar setiymiş. Oyun hem geleceği
7:26
hazırlayan bir simülatör, hem geçmişten
7:28
gelen bir fısıltı, hem ruhumuzun bir
7:31
aynası, hem beynimizin spor salonu, hem
7:33
de hepsinden önemlisi evrensel bir hak.
7:37
Ve şimdi son soru size geliyor. Artık
7:39
oyun alanlarımız topraktan, çümenden
7:41
değil piksellerden oluşuyor. Peki
7:44
binlerce yıllık bu iç güdümüzün bu yeni
7:46
dijital dünyadaki kurallarını kim
7:48
yazacak? Ve belki daha da önemlisi bu
7:50
yeni oyunda kazanmak ya da kaybetmek
7:53
artık ne anlama gelecek? İşte bu hep
7:55
birlikte üzerinde düşünmemiz gereken bir
7:57
soru.
#Games
#People & Society
#Sports