live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri 2025-2026 Bütünleme Soruları,
Auzef İktisat Lisans sınav soruları
https://lolonolo.com/2026/03/16/avrupa-birligi-turkiye-iliskileri-2025-2026-butunleme-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bu bölümümüzde yine oldukça
0:02
karmaşık bir konuyu ele alıp herkesin
0:04
anlayabileceği şekilde parçalara
0:06
ayırıyoruz. Evet, bugün masamızda ne var
0:08
biliyor musunuz? Belki de modern
0:10
siyasetin en çetrefilli, en uzun soluklu
0:13
ilişkilerinden biri Avrupa Birliği ve
0:16
Türkiye. Tam 60 yıldır devam eden bir
0:18
serüven. Ama işte o büyük soru. Bu
0:21
gerçekten bir ortaklık mı yoksa hiç
0:23
bitmeyen bir bekleyiş mi? Şimdi bu
0:26
devasa konuyu beş basit adımda ele
0:28
alacağız. Önce Avrupa'nın inşasına
0:31
bakacağız. Sonra makinenin nasıl
0:33
çalıştığını göreceğiz. Birliğe giden
0:35
yolu, Türkiye'nin o uzun yolculuğunu ve
0:38
son olarak da bu ilişkinin kurumlarını
0:40
inceleyeceğiz. Hadi hemen başlayalım.
0:42
İlk durağımız Avrupa'nın inşası. Yani
0:46
Türkiye'nin varmak istediği bu yer, bu
0:48
Avrupa Birliği dediğimiz yapı aslında
0:50
tam olarak nedir? Gelin temelden
0:52
başlayalım. Şimdi bakın, Avrupa Birliği
0:55
dediğimiz şey böyle bir gecede pat diye
0:58
ortaya çıkmış bir yapı değil. Bu aşama
1:00
aşama ilerleyen bir süreç. Her şey basit
1:03
bir serbest ticaret alanıyla başlıyor.
1:05
Sonra gümrük birliği, ortak pazar derken
1:08
işin ucu ekonomik ve parasal birliğe
1:10
yani bugünkü euroya kadar uzanıyor. Adım
1:13
adım inşa edilmiş bir proje aslında. Ve
1:16
bu adımların içinde öyle bir tanesi var
1:19
ki işte o çok kritik. Gümrük Birliği. Bu
1:22
aşama artık ülkelerin ekonomik olarak
1:25
gerçekten biz bir olduk dediği nokta.
1:28
Sadece kendi aralarında değil dışarıya
1:30
karşı da tek bir ses oluyorlar. Ve evet
1:33
bu gümrük birliği meselesi birazdan
1:35
göreceğiz Türkiye içinde tam bir dönüm
1:37
noktası. Ama tabii bu yolculuk hiç de
1:40
güllük gülistanlık geçmiyor. Tarih
1:42
sahnesine bir bakıyorsunuz 1970'lerdeki
1:45
o meşhur petrol krizi gibi devasa bir
1:47
olay çıkıyor karşınıza. Ve işte böyle
1:50
küresel bir şok bütün planları alt üst
1:52
edip o entegrasyon sürecini resmen durma
1:55
noktasına getiriyor. Peki bu devasa yapı
1:58
kuruldu da nasıl işliyor? Hangi çarklar
2:00
dönüyor? Gelin şimdi AB makinesının
2:03
biraz kaputunu açıp içine bakalım.
2:05
AB'nin en temel felsefelerinden biri şu:
2:09
Aramızda kimse geride kalmasın. Yani
2:11
zengin bölgelerle daha az gelişmiş
2:13
olanlar arasındaki farkı kapatmak
2:15
istiyorlar. İşte tam bu amaçla 1975'te
2:19
Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonunu
2:21
kuruyorlar. Bu fon sayesinde ihtiyacı
2:24
olan bölgelere ciddi bir kaynak
2:25
aktarılıyor. Sadece bu da değil. Bir de
2:28
diyorlar ki her karar Brüksel'deki
2:30
kapalı kapılar ardında alınmasın. İşte
2:32
bunun için bölgeler komitesi diye bir
2:34
yapı var. Yani eğitim, kültür, ulaşım
2:37
gibi doğrudan halkı etkileyen bir konuda
2:39
karar mı alınacak? Hop! Önce bu
2:41
komitenin kapısı çalınıyor, fikri
2:43
soruluyor. Böylece en yereldeki sesin
2:45
bile duyulması hedefleniyor. Tamam,
2:48
kulübün nasıl kurulduğunu anladık.
2:50
İçeride işlerin nasıl yürüdüğüne de
2:52
baktık. Peki bu kulübe girmek isteyen
2:54
biri ne yapmalı? Gelin şimdi de üyelik
2:56
kurallarına yani birliğe giden yola
2:59
bakalım. Bakın, AB üyeliği öyle ben
3:02
geldim kapıyı açın diyebileceğiniz bir
3:04
şey değil. Çok net, çok yapılandırılmış
3:06
adımları var. Her şey tarama denilen bir
3:09
aşamayile başlıyor. Bu nedir derseniz AB
3:12
eline adeta bir büyüteç alıp aday
3:14
ülkenin bütün yasalarını ama istisnasız
3:17
hepsini kendi hukuk sistemiyle
3:19
karşılaştırıyor. İğneyle kuyu kazmak
3:21
gibi bir iş. Peki aday ülke bu yolda
3:24
kaybolmasın diye ne yapıyorlar? İşte
3:26
burada devreye katılım ortaklığı belgesi
3:29
giriyor. Bu belge aslında AB'nin adaya
3:32
verdiği kişiye özel bir yol haritası.
3:35
diyor ki bak üyeliğe giden yolda şu şu
3:37
şu alanlarda reform yapman lazım. Adeta
3:40
bir ödev listesi gibi düşünebilirsiniz.
3:43
Ve bu zorlu süreç pek çok ülkenin
3:45
üyeliğiyle sonuçlandı. Baktığımızda bu
3:48
kapıdan en son giren yani birliğin 7.
3:51
Büyük genişleme dalgası ile üye olan
3:53
ülke 2013 yılında Hırvatistan oldu.
3:57
Evet, şimdiye kadar anlattıklarımız işin
3:59
teorisiydi. Gümrük birliği dedik, tarama
4:01
süreci dedik. Peki bütün bu kavramlar
4:03
Türkiye için ne anlama geliyor? İşte
4:06
şimdi Türkiye'nin o opuzun ve gerçekten
4:08
kendine özgü yolculuğuna başlıyoruz. Şu
4:11
tarihlere bir bakın. 1963, 1970, 1995,
4:16
1999. Dile kolay 60 yılı aşkın bir mazi.
4:20
Türkiye'nin yolculuğu gerçekten çok uzun
4:23
zaman önce Ankara anlaşması ile başlıyor
4:25
ve bu yolda Gümrük Birliği'nin
4:27
kurulmasından resmi adaylık statüsünün
4:29
tanınmasına kadar her biri ilişkinin
4:31
kaderini değiştiren çok önemli virajlar
4:34
var. Şimdi bu yolculukta iki tane çok
4:36
temel belge var. Ankara Anlaşması ve
4:39
katma protokol. Bunları karıştırmamak
4:41
lazım. Şöyle düşünün. Ankara anlaşması
4:44
bu ortaklığın anayasası. Yani genel
4:47
hedefleri temel çerçeveyi çiziyor. Katma
4:49
protokolse bu anayasanın nasıl hayata
4:51
geçirileceğini anlatan yani işin teknik
4:54
detaylarını, uygulama adımlarını içeren
4:56
bir bir nevi yönetmelik. Ve işte geldik
4:59
o meşhur 1995'e ve Gümrük Birliği'ne. Bu
5:03
adım o kadar önemli ki pek çok uzmana
5:05
göre Türkiye AB ortaklığının nihai
5:07
dönemi tam da bu noktada başlıyor. Yani
5:10
artık geri dönülmez bir yola girildi
5:12
denilen aşama bu. Peki bu kadar derin,
5:15
bu kadar karmaşık bir ilişki nasıl
5:17
yönetiliyor? Tabii ki kendi özel
5:20
kurumları var. Şimdi de bu ilişkinin
5:22
idari yapısına yani motor odasına bir
5:25
göz atalım. Bakın bu tablo her şeyi çok
5:28
güzel özetliyor aslında. Entepe'de
5:30
siyasi kararların alındığı bir ortaklık
5:32
konseyi var. Bu işin zirvesi. Onun
5:35
altında da ona teknik konularda yardımcı
5:37
olan ortaklık komitesi, parlamenterler
5:40
arası diyaloğu sağlayan karma parlamento
5:42
komisyonu ve tabii ki gümrük birliğinin
5:44
günlük işleyişini yöneten o çok önemli
5:46
ortak komite yer alıyor. Bayağı katmanlı
5:49
bir yapı. Mesela şu Gümrük Birliği ortak
5:52
komitesini ele alalım. Bunların işi
5:54
büyük siyasi demeçler vermek değil.
5:56
Onlar işin tamamen mutfağında. Gümrük
5:59
birliğinde bir sorun mu çıktı? Teknik
6:01
bir düzenleme mi gerekiyor? İşte bu
6:03
komite devreye giriyor, tavsiyelerde
6:05
bulunuyor, raporlar hazırlıyor. Yani
6:07
makinenin tıkır tıkır çalışmasını
6:09
sağlıyor. Ama ilişki sadece bu ortaklık
6:13
kurumlarıyla da sınırlı değil. Onu da
6:14
söylemek lazım. Bunun ötesinde Türkiye
6:17
Avrupa Çevre Ajansı gibi AB'nin kendi
6:20
ajanslarına da katılıyor. Bu da demek
6:22
oluyor ki çevre gibi hepimizi
6:23
ilgilendiren konularda da birlikte
6:25
çalışılıyor. Bu ajansın ne yaptığına
6:27
baktığımızda ana odak noktalarının
6:29
çevreyi iyileştirmek, sürdürülebilirliğe
6:31
geçişi sağlamak ve bu konudaki bilgi
6:33
ağlarını yönetmek olduğunu görüyoruz.
6:35
Ama bakın burada önemli bir detay var.
6:37
Bu ajansın görev tanımında enerji
6:39
güvenliği diye bir madde yok. Bu başka
6:42
kurumların konusu. Toparlayacak olursak
6:45
şunu net olarak görmemiz gerekiyor. AB
6:47
Türkiye ilişkisi dediğimiz zaman
6:49
aklımıza sadece o üyelik müzakereleri
6:51
gelmemeli. Bu buzdağının sadece görünen
6:54
kısmı aslında arkada 60 yıldır ilmek
6:58
ilmek dokunmuş inanılmaz derin, çok
7:01
katmanlı, hukuki, ekonomik ve kurumsal
7:04
bir ortaklık yatıyor. Ve işte tüm bu
7:06
anlattıklarımızdan sonra bugün
7:08
geldiğimiz noktada akıllardaki o tek ve
7:11
büyük soruyla sizi başa bırakıyoruz. 60
7:14
yılı devirmiş, bu kadar köklü, bu kadar
7:16
karmaşık bir ortaklığın geleceği ne
7:18
olacak? Bu tarihi yolculuk bir sonraki
7:21
adımda nereye evrilecek?