live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
https://lolonolo.com/2025/07/07/uygurlar-2024-2025-final-sorulari/
Uygurlar 2024-2025 Final Soruları
Uygurlar: Tarih, Kültür ve Devlet Yapısı
Giriş
Bu makalede, Uygur tarihinin önemli dönemleri, kültürel özellikleri ve devlet yapısı ele alınacaktır. 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, Uygurların kökenlerinden Doğu Türkistan'daki varlıklarına kadar çeşitli konuları kapsamaktadır.
Tölesler ve Uygurların Kökeni
Türkistan sahasında yayılan kalabalık Türk boyları ve topluluklarına Tölesler adı verilmiştir.
Doğu Türkistan Cumhuriyeti
Doğu Türkistan Cumhuriyeti 12 Kasım 1944 tarihinde ilan edilmiş ve ilk cumhurbaşkanı Alihan Töre olmuştur.
18. Yüzyılda Doğu Türkistan'da Hakim Güçler
18. yüzyılda Mançular istilaya başlamadan önce Doğu Türkistan'da Hocalar saltanatı ve Çungarya Hanlığı hakim güçlerdi.
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
20242025
0:02
final soruları. 1. Türkistan sahasında
0:05
yayılan kalabalık Türk boyları ve
0:08
topluluklarına verilen isim
0:09
aşağıdakilerden hangisidir? A) Ogurlar
0:13
B) Tarduşlar C 10 Oklar Dölesler
0:20
E) Uygurlar Cevap D. Tölesler. Çin
0:25
kaynaklarında Göktürk Kananlığı
0:27
döneminde Türkistan coğrafyasında
0:29
yaşayan ve zaman zaman isyan eden
0:31
kalabalık Türk boy ve toplulukları için
0:33
kullanılan genel ad tölerdir. 2. Doğu
0:37
Türkistan Cumhuriyeti ne zaman ilan
0:38
edilmiş ve ilk cumhurbaşkanı kim
0:41
olmuştur? A 12 Kasım 1933
0:45
Osman Batur B 12 Kasım 1944 Ali Han Töre
0:51
C 20 Ekim 1944 İsa Yusuf Alttekin D 13
0:57
Şubat 1940 Mehmet Emin Buğra E. 24 Kasım
1:02
1941. Mesut Sabri Baykuzu. Cevap B. 12
1:08
Kasım 1944. Alihan Töre. Doğu Türkistan
1:12
Cumhuriyeti 12 Kasım 1944 tarihinde
1:15
Gulca'da ilan edilmiş ve ilk
1:17
cumhurbaşkanı olarak Ali Hanre
1:19
seçilmiştir. 3. 18. Yüzyılda Mançular
1:24
istilaya taarruza başlamadan önce Doğu
1:26
Türkistan'da hakim olan güç
1:28
aşağıdakilerden hangisidir? A. Apak Hoca
1:31
Hakimiyeti ve Kaşkar Devleti. B) Oyrat
1:35
ve Moğol Hakimiyeti. C) Hocalar
1:38
Saltanatı ve Çungar Yahanlığı. D.
1:41
Karadağlı hocalar saltanatı ve Çin
1:43
hakimiyeti. E. Hokant ve Hive hanlığı
1:46
hakimiyeti. Cevap C. Hocalar Saltanatı
1:50
ve Çungarya Hanlığı. 18. yüzyılın
1:53
ortalarında Mançu istilası öncesinde
1:55
Doğu Türkistan'da bir yanda Akdağlı ve
1:58
Karadağlı olarak ikiye ayrılan hocalar
2:00
saltanatı, diğer yanda ise bölge
2:03
üzerinde baskı kuran Moğol kökenli
2:05
Çungarya hanlığı hakim güçlerdi. 4.
2:08
Birinci 1517 yılında sarı Uygurlar ve
2:12
Kırgızlar üzerine sefer düzenledi. 2524
2:16
yılında oğlu Abdurreşid Sultan'ı
2:18
kalmuklar üzerinde sefere yolladı. Üç
2:20
birçok Kırgız ve Kazak kabilesini
2:22
idaresi altına alan Tahir Han karşısında
2:24
zor durumda kaldı. 4538 yılında Bel ve
2:29
Horasan üzerine sefer düzenledi. Beşke
2:31
Keşmiri'i ele geçirdi ve gelirinin
2:34
yarısını yarken göndermesi karşılığında
2:36
barış yaptı. 6 Çağtay Hanlığı'na son
2:39
verdi ve Doğu Türkistan'da siyasi
2:41
birliği sağladı. Yarkent Hanlığı
2:43
kurucusu Sait Han'la alakalı yukarıda
2:46
verilen bilgilerden hangileri yanıştır?
2:48
A 4 ve 5. B
2:53
C 2 ve 6 D 4 ve 6 E 1 ve 3. Cevap D 4 ve
3:02
6. 5. Aşağıdakilerden hangisi yada
3:06
taşının yapabildiklerinden biri
3:07
değildir? A) Dolu yağdırabilmek.
3:11
B) Yağmur yağdırabilmek.
3:14
C) Fırtınalar çıkarabilmek.
3:17
D. Sihir yapabilmek. E. Kar
3:20
yağdırabilmek.
3:22
Cevap D. Sihir yapabilmek. Eski Türk
3:25
inancına göre ya da taşı, yağmur, kar,
3:29
dolu yağdırma ve fırtına çıkarma gibi
3:31
doğa olaylarını kontrol etme gücüne
3:32
sahip olduğuna inanılan kutsal bir
3:34
taştır. Sihir yapabilmek ise çok daha
3:36
genel bir ifadedir ve yada taşının
3:39
spesifik işlevini tam olarak karşılamaz.
3:42
6. 740 yılında Göktürk Devleti'ne son
3:45
veren Basmıl, Uygur, Karluk ittifakı
3:47
aralarında anlaşarak aşağıdakilerden
3:49
hangi kaganı ilan etmişler ve merkez
3:52
olarak nereyi seçmişlerdir? A) Asinas
3:55
Beş Balık Şehri B) Ozmus Tufan Şehri C)
4:01
İdikut Ordu Balık Şehri D. Sulu Tokmak
4:05
Şehri E) Pakan Hambalık Şehri. Cevap: A,
4:11
Asinas, 5 Balık şehri. 7. Kansu
4:15
bölgesinin Çin açısından önemi
4:16
aşağıdakilerden hangisidir? A)
4:19
Uygurlarla yapılan ticarette pazar yeri
4:22
olması. B) Tibet hücumlarına karşı
4:25
savunma alanı olması. C) Bozkır
4:28
kavimlerinin akınlarına set oluşturması.
4:30
D. İsyan hareketlerinin üssü konumunda
4:33
olması. E, Çin'in batıdaki topluluklarla
4:36
temas noktası olması. Cevap E. Çin'in
4:40
batıdaki topluluklarla temas noktası
4:42
olması. Kansu koridoru tarih boyunca
4:45
Çin'in batıya yani Orta Asya ve İpek
4:47
Yoluna açılan en önemli geçiş güzergahı
4:50
ve batıdaki topluluklarla temas kurduğu
4:52
stratejik bir nokta olmuştur. 8. 795
4:56
senesinde Ayengri'de ülük bulmuş Alpulu
4:59
Bilge unvanıyla tahta geçen Uygur kaganı
5:01
aşağıdakilerden hangisidir? A. Çehheg
5:04
Kagan B. Kutluk Bilge C. Bögü D. Tun
5:10
Bagat Arkan. E. Tu. Lo SU Kagan. Cevap
5:16
B. Kutluk Bilge. Yaglakar hanedanının
5:20
sona ermesinin ardından 795 yılında
5:23
Edisoyundan gelen ve bir bakan olan
5:25
Kutluk. Kurultay tarafından Ay Tengri'de
5:28
ülük bulmuş Alp Kutluk Bilge Kaan
5:30
unvanıyla tahta geçirilmiştir. 9. Uygur
5:33
kaganlığında Apa Tarhan'ın unvanı ve
5:36
devletteki görevi aşağıdakilerden
5:38
hangisidir? A) ınal boy beyleri arasında
5:41
münasebeti sağlamak. B) İl Ügesi iç ve
5:45
dış işleri yönetmek C. Sübaşı askerlik
5:49
işlerini yönetmek. D. Tudun mali işleri
5:53
yönetmek. E. Bitikci, devletin
5:56
yazışmalarını yapmak. Cevap B. İl üyesi,
6:00
iç ve dış işleri yönetmek. Uygur
6:03
Kanlığında il ügesi, başbakan veya
6:05
başvezir konumunda olan iç ve dış işleri
6:08
yöneten yüksek devlet görevlisidir. Apa
6:11
Tarkan bu unvanı taşıyan önemli bir
6:13
devlet adamıydı. 10. Bir Uygur devleti
6:16
9. Oğuz boyları üzerinde gelişmeye
6:18
başlamıştır. İki kara balsagun yazıtında
6:21
Uygur kaganı dokuz soyun kaganı olarak
6:24
zikredilmiştir. Üç Uygurlar 10 kısma
6:26
bölünmüşlerdi ve ilk hanedanın adı
6:29
Yaglakar ailesinden gelmekteydi. Dört
6:32
Uygur Kaganlığı içerisinde beş balık
6:34
civarında oturan basmılar da
6:36
bulunmaktaydı. 5 Balkaş Gölü ve 5 Balık
6:39
civarında bulunan Türgişler Uygur
6:41
kaganlığı içerisindeydi. Yukarıda
6:43
Uygurlarla ilgili verilen bilgilerden
6:45
hangisi ya da hangileri yanlıştır? A) 2
6:49
3 ve 4. B) 1 3 ve 5. C) Yalnız 1. D
6:58
yalnız 5. E 4 ve 5. Cevap D. Yalnız 5.
7:04
Uygur Kananlı 9. Ovuzlar temelinde
7:07
yükselmiştir. Doğru. Kanlar kendilerini
7:10
bu birliğin lideri olarak görmüştür.
7:12
Doğru. 10 boydan oluşuyorlardı ve ilk
7:15
hanedan Yaglakar idi. Doğru. Basmlılar
7:18
da kanlık içinde yer alıyordu. Doğru.
7:21
Ancak Türgişler Uygur Kanlığının
7:23
batısında yer alan farklı ve bağımsız
7:25
bir Türk devletiydi. Yanlış. 11.
7:28
Aşağıdaki boylardan hangisi Moyen
7:30
Çorkaga'nın batı seferi ile alakalıdır?
7:33
A. Karluklar, Türgişler.
7:36
B 8 Oğuzlar 9 Oğuzlar C Oğuzlar Tölesler
7:43
D 9 Tatarlar 10 oklar E Kırgızlar Çikler
7:49
Cevap A Karluklar Türgişler Uygur Kaanı
7:54
Moyen Çor batı yönünde yaptığı
7:56
seferlerde Batı Türkistan'da hakimiyet
7:58
kurmak için o bölgedeki Türgişler ve
8:00
karluklar ile savaşmıştır. 12. Uygur
8:03
toplumunda ziraatın ve şehirciliğin
8:05
gelişmesine bağlı olarak Uygur kaganının
8:07
emriyle inşa edilen iki şehir
8:09
aşağıdakilerden hangisidir? A) Hambalık
8:12
ile Kansu. B) Ordubalık ile yeni kent
8:17
Curfan ile Kaşkar D) Aksu ile Koçu. E
8:23
beş balık ile karabalsagun. Cevap E. Beş
8:27
balık ile karabalsagun. Uygurların
8:29
yerleşik hayata geçiş sürecinde tarım ve
8:32
ticaretin gelişmesine paralel olarak beş
8:34
balık ve başkent olan Karabal Sagun gibi
8:36
önemli şehirler inşa edilmiştir. 13. Bir
8:40
samur kürkü imal ederler. 2. Po tieh
8:43
imal ederler. 3. Hayvan motifleriyle
8:46
işlenmiş elbise imal ederler. Dört
8:49
başlarına yu mao takarlar.
8:52
Yukarıdakilerden hangileri Çin elçisi
8:54
Wangien T'nin Uygur ülkesine yaptığı
8:56
seyahat sırasında gözlemlediği
8:58
kadınlarla ilgili verdiği
8:59
bilgilerdendir?
9:00
A) 1 2 ve 4. B) 1 ve 2 C 2 3 ve 4 D 1 3
9:11
ve 4. E 1 2 ve 3. Cevap A 1 2 ve 4. 14.
9:20
Uygur Kaganlığı kurulduktan sonra
9:22
Oğuzlarla ilgili aşağıda verilen
9:23
bilgilerden hangisi yanlıştır? A)
9:26
Moyençor Oğuzları Burgu'da ve Selenge
9:29
kıyısında mağlup etmiştir. B) 8 yıl
9:33
sonlarında Oğuz Yabgu devletini
9:35
kurmuşlardır.
9:37
C. Moyenor 8 Oğuz birliğini oluşturan
9:40
Bilarla savaşmıştır. D. Oğuzlar
9:43
mağlubiyet üzerine selengeyi geçerek
9:45
çekilmişlerdir.
9:47
E. Moyençor tegin iken 9 Oğuzları
9:50
toplamıştır. Cevap B. 8. Yüzyıl
9:54
sonlarında Oğuz Yabgu Devleti'ni
9:56
kurmuşlardır. Metinde bahsedilen Oğuz
9:59
boyları Uygur Kanlığı döneminde onlara
10:01
karşı savaşmış ve yenilmişlerdir.
10:04
Oğuz Yabgu Devleti ise 8. yüzyıl
10:06
sonlarında değil yüzyılın ikinci
10:09
yarısında kurulmuştur. Bu nedenle B
10:12
şıkkı yanlıştır. 15. Dini Merasimler
10:15
Bakanı Lişangin imparatora Çinli
10:17
prensesle evlenme isteğinin
10:19
reddedilmesinin sakıncalarını belirttiği
10:21
Uygur kaganı aşağıdakilerden hangisidir?
10:23
A) Gün Tengri'de kut bulmuş Alpagan. B)
10:28
Ay Tengri'de kut bulmuş Alp bilgekagan
10:31
C. Gün Tengride kut bulmuş Alp
10:33
bilgekagan. D. Ay Tengri'de kut bulmuş
10:37
bilgagan. E. Tengri'de kut bulmuş Alp
10:40
bilg. Cevap E. Tengri'de kut bulmuş Alp
10:44
Bilgagan. 16. 816 yılında Abbasi
10:48
ordusuna yenilen karlı yapabgusu kimlere
10:50
sığınmıştır? A. Tibetliler.
10:54
B Sarı Türgişler Cimekler
10:58
D. Oğuzlar E. Kara Türgişler. Cevap C.
11:05
Kimekler. 17. Divan-ı Lügatit. Türk ile
11:08
alakalı aşağıda verilen bilgilerden
11:10
hangisi yanlıştır? A) Türk insanını ve
11:13
kültürünü tanıtmak gayesiyle
11:15
yazılmıştır. B. Lügat Gramer kitabı ve
11:19
Türk dünyasının sosyolojisi ile alakalı
11:21
eserdir. C. Türk dünyasının coğrafyası
11:24
hakkında bilgi vermektedir. D. Türk halk
11:28
edebiyatı ve folklorundan örnekler
11:30
içermektedir. E. Reşit rahmeti Arat
11:33
tarafından günümüz Türkçesine
11:35
çevrilmiştir. Cevap E. Reşit rahmeti
11:38
Arat tarafından günümüz Türkçesine
11:40
çevrilmiştir. Divan-ı Lügatit, Türk,
11:43
Kaşkarlı Mahmut tarafından yazılmış çok
11:46
yönlü bir eserdir. Ancak eserin günümüz
11:48
Türkçesine en bilinen ve standart kabul
11:50
edilen çevirisi Reşit Rahmeti Arata'a
11:53
değil, Besim Atalaya'ya aittir. 18. Bir
11:56
kamların tavsiyeleriyle
11:58
iki örf ve adetlerle 3. Ayuku denilen
12:02
hükümetin kararıyla 4. Kurultayda alınan
12:05
kararlarla 5. Kaganların buyruklarıyla
12:09
törenin teşekkül şekli ile alakalı
12:11
yukarıda verilen bilgilerden hangileri
12:13
doğrudur? A 2 4 ve 5. B 1 2 ve 3. C 2 3
12:23
ve 4. D 1 3 ve 5. E 3, 4 ve 5. Cevap A.
12:32
2, 4 ve 5. Eski Türklerde devletin
12:36
yazılı olmayan anayasası niteliğindeki
12:39
töre. Atalardan gelen örf ve adetler,
12:42
devletin en üst meclisi olan kurultayda
12:44
alınan kararlar ve kanların çıkardığı
12:46
buyruklar gibi temel unsurlardan
12:48
oluşmaktaydı. 19. Bir Gulca, Hoten,
12:52
Urumçi, Kaşkar bölgelerinde müstakil
12:55
yönetimler kurulmuştur. İki atalık Gazi
12:58
Yakup Bey liderliğinde bağımsız Kaşkar
13:00
devleti kurulmuştur. Üç Doğu Türkistan
13:03
ülkesi Çungarya ve Kaşkarya vilayetleri
13:05
olarak iki kısma bölünmüştür. 4. Yakup
13:08
bey Doğu Türkistan'daki mahalli beyleri
13:11
bir çatı altında toplamıştır. 19.
13:13
yüzyılın ikinci yarısında doğru
13:15
Türkistan'da büyük siyasi değişimler
13:17
yaşanmış ve Uygur Türkleri Çin
13:19
işgalinden kurtularak bağımsızlarını
13:21
kazanmak için harekete geçmişlerdir.
13:24
Yukarıdakilerden hangileri bu durum
13:26
neticesinde gerçekleşen olaylardandır?
13:29
A 3 ve 4. B
13:38
2 3 ve 4. E 1 ve 2. Cevap C. 1 2 ve 4.
13:47
19. yüzyılın ikinci yarısında Çin'deki
13:49
merkezi otoritenin zayıflamasıyla Doğu
13:52
Türkistan'da Gulca, Hoten gibi
13:53
bölgelerde müstakil yönetimler kurulmuş.
13:56
Atalık Gazi Yakup Bey bu beylikleri
13:59
birleştirerek bağımsız bir Kaşkar
14:01
devleti kurmuştur. 20. Uygur ülkesinin
14:04
coğrafyası ve askeri teşkilatı hakkında
14:07
bilgi vermektedir. Yaklaşık 12 yıllık
14:10
bir devreye ışık tutmaktadır.
14:13
Uygur Kaganı Moen Çor adına
14:15
diktirilmiştir. Göktürk Uygur bağlantısı
14:18
hakkında bilgi vermektedir. Yukarıda
14:21
özellikleri verilen Uygur yazıtı
14:22
aşağıdakilerden hangisidir? A. Ulağan
14:26
gom yazıtı. B su yazıtı. C terhin yazıtı
14:32
D. Şine usu yazıtı. E tez yazıtı. Cevap
14:38
C. Terhin yazıtı.
14:41
M.
#Education