0:00
Sosyal tabakalaşma 2024-2025
0:04
final soruları. 1. Aşağıdaki klasik
0:07
sosyologlardan hangisi tabakalaşmada
0:10
işlevselci yaklaşımın temellerini
0:11
oluşturmuştur? A) A Giddens B) E.
0:16
Durkeim C) P A Sorokin D) P Bordi E) K
0:23
Marx Cevap B) E. Durkeyim. Emile
0:28
Durkeyim. Toplumdaki iş bölümünün ve
0:30
farklılaşmanın toplumsal düzen için
0:32
gerekli ve işlevsel olduğunu savunarak
0:35
daha sonra geliştirilecek olan
0:36
işlevselci tabakalaşma kuramlarının
0:38
temelini atmıştır. 2. Fordist üretim
0:42
sisteminin temelini oluşturan unsur
0:44
aşağıdakilerden hangisidir? A) sanayinin
0:47
artan önemi. B otomobillerin önem
0:51
kazanması C. Yürüyen bant tekniği. D.
0:55
Mühendisliğin gelişimi. E yenilikçi iş
0:59
modelleri. Cevap C. Yürüyen bant
1:02
tekniği. Henry Ford tarafından
1:04
geliştirilen Fordist üretim sisteminin
1:06
en temel ve devrimci unsuru üretimi
1:09
hızlandıran, maliyetleri düşüren ve
1:11
standartlaşmayı sağlayan yürüyen bant
1:13
tekniğidir. 3. Bireylerin ekonomik
1:16
şartlarında ve yaşam biçimlerinde fazla
1:18
bir değişiklik olmaksızın fiziksel mekan
1:21
veya meslek değiştirmeleri ile
1:22
yaşadıkları hareketlilik aşağıdakilerden
1:24
hangisidir? A. Dikey hareketlilik. B.
1:29
Yatay hareketlilik. C. Siyasal
1:32
hareketlilik. D. Kuşak içi hareketlilik.
1:36
E. Kuşaklararası hareketlilik. Cevap B.
1:41
Yatay hareketlilik. Yatay hareketlilik.
1:44
Bir bireyin sosyal statüsünde veya sınıf
1:47
konumunda önemli bir değişiklik olmadan
1:49
benzer prestij gelire sahip bir
1:51
meslekten diğerine veya bir coğrafi
1:54
mekandan diğerine geçmesidir. 4. Artan
1:57
küreselleşme, farklılaşan sektörel
1:59
kompozisyon ve değişen üretim modeli
2:01
aşağıdakilerden hangisinin ortaya
2:03
çıkışının ana nedenlerinden biridir? A.
2:06
Freekarya. B. Yeni sermaye türleri. C.
2:11
İktisadi eşitlik. D. Proleterya. E.
2:16
Çevrecilik. Cevap A. Prekarya. Guising
2:21
tarafından kavramsallaştırılan prekarya
2:24
küreselleşme ve esnek üretim modelleri
2:26
sonucunda ortaya çıkan güvencesiz,
2:29
geçici ve istikrarsız işlerde çalışan
2:31
yeni bir sosyal sınıfı ifade eder. 5.
2:35
Günümüzde dünyada sosyoekonomik
2:36
ölçümlerde en yaygın olarak kullanılan
2:39
model aşağıdakilerden hangisidir? A)
2:42
Donald J. Tirean ve Harry Ganszebum'un
2:44
birlikte geliştirdikleri IS modeli. B.
2:47
Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından
2:49
geliştirilen ınnational standart
2:52
classification ODU Patience modeli. C)
2:55
Korkut Boratav tarafından geliştirilen
2:57
sınıf şeması. D) Eric Olin Wright
3:00
tarafından geliştirilen sınıf modeli. E
3:03
John Goldorpe tarafından geliştirilen
3:06
EGP modeli. Cevap E. John Goldorpe
3:10
tarafından geliştirilen EGP modeli. John
3:13
Goldorpe tarafından geliştirilen ve
3:15
meslekleri iş ilişkileri ve piyasa
3:17
durumuna göre sınıflandıran EGP şeması.
3:20
Özellikle Avrupa'da ve uluslararası
3:22
karşılaştırmalı tabakalaşma
3:23
çalışmalarında en yaygın olarak
3:25
kullanılan modellerden biridir. 6.
3:29
Avrupa Birliği ülkelerini kapsayan ortak
3:31
bir tabakalaşma ölçüm aracını aşağıdaki
3:33
hangi kurum gerçekleştirmiştir?
3:35
A. Erasmus ofisi. B. Brüksel Konseyi C.
3:41
National Büro. D. Ese. E. Eurostat.
3:47
Cevap E. Eurostat. 7. EGP şemasında
3:52
sınıf konumları aşağıdakilerden
3:54
hangisine göre şekillenmektedir?
3:56
A) İşlevsel düzen. B Sembolik hiyerarşi.
4:01
C Mesleki farklılıklar.
4:04
D. Mülkiyet düzeni. E. İş ilişkileri
4:08
farklılıkları. Cevap E. İş ilişkileri
4:12
farklılıkları. EGP sınıf şeması
4:15
bireylerin sınıf konumlarını belirlerken
4:17
onların mülkiyet durumlarına ve daha
4:20
önemlisi iş piyasasındaki iş
4:22
ilişkilerine göre farklılaştırmaktadır.
4:24
8. Türkiye'de iyi bir işte en fazla
4:27
aranan özellikler arasında iş garantisi
4:29
ve iş güvenliğinin yüksek çıkması neyi
4:31
göstermektedir? A. İnsanlar iyi bir iş
4:35
beklentisinde değildir. B. İş ve
4:38
istihdam piyasalarının koşulları
4:39
yetersizdir. C. İşlerle ilgili
4:42
memnuniyetsizlik yüksektir. D. Meslek
4:46
piyasaları yeterince gelişmemiştir.
4:48
E. Eğitim sistemi mesleklerle ilgili
4:51
yeterli bilgi birikimi
4:54
Cevap B. İş ve istihdam piyasalarının
4:57
koşulları yetersizdir. Bir toplumda
5:00
insanların iş ararken en çok iş
5:02
garantisi ve iş güvenliğine öncelik
5:03
vermesi genellikle o toplumdaki iş ve
5:06
istihdam piyasalarının güvencesiz,
5:08
istikrarsız ve yetersiz olduğu algısını
5:11
yansıtır. 9. ILO tarafından 1968 yılında
5:15
geliştirilen ve her 20 yılda bir
5:17
güncellenen mesleklerle ilgili tasnif
5:19
aşağıdakilerden hangisidir? A. Ulusal
5:23
istihdam ölçeği. B. Hane halkı
5:26
araştırması. C. Kazanç yapısı
5:29
araştırması. D. İş gücü ve itibar
5:32
araştırması. E. Uluslararası standart
5:36
meslekler sınıflandırması.
5:38
Cevap E. Uluslararası Standart Meslekler
5:43
Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından
5:45
geliştirilen ve uluslararası düzeyde
5:47
mesleklerin karşılaştırılabilir bir
5:49
şekilde sınıflandırılmasını sağlayan
5:50
standart tasnifin adı ısçodur.
5:54
10. Borde aynı sınıfsal mevkide yer alan
5:57
farklı pozisyonları aşağıdakilerden
5:59
hangisiyle tanımlar? A) Sınıf
6:03
B) Sınıfsal mevkiler. C) Sosyal hareket
6:08
D) Sınıf çatışması E). Sınıf ayrımı.
6:13
Cevap A. Sınıf fraksiyonları. Pier
6:16
Burdiye'ye göre aynı sınıfsal konum
6:18
içinde yer alan ancak sahip oldukları
6:20
sermaye türleri ve habitusları nedeniyle
6:23
farklı yaşam tarzlarına ve pozisyonlara
6:25
sahip olan alt gruplara sınıf
6:27
fraksiyonları denir. 11. Guglielmo
6:30
Carçed'e göre eski ve yeni orta sınıflar
6:32
arasındaki temel fark aşağıdakilerden
6:34
hangisidir? A) Üretim araçlarına
6:37
sahiplik. B) Siyasal pozisyonlar.
6:41
C. Çalışma koşulları. D. Sahip olunan
6:45
sermayenin biçimi. E sınıf bilinci.
6:49
Cevap A. Üretim araçlarına sahiplik.
6:53
Marksist geleneğine göre eski orta sınıf
6:55
kendi üretim araçlarına sahipken, yeni
6:58
orta sınıf üretim araçlarına sahip
6:59
olmayan ücretli çalışanlardan oluşur.
7:03
Aralarındaki temel fark budur. 12. Bilgi
7:07
işçileri tabiri ilk kez kim tarafından
7:09
kullanılmıştır? A. John Goldtorpe B. Max
7:14
Weber C. Peter Drüuker D. Daniel Bell E.
7:20
Eric Olinright. Cevap C. Peter Drücker.
7:25
Bilgi işçileri tabiri. Sanayi sonrası
7:29
toplumda temel üretim faktörünün kas
7:30
gücünden bilgiye kaydığını ve bu bilgiyi
7:33
üreten ve kullanan yeni bir çalışan
7:35
sınıfının ortaya çıktığını belirtmek
7:37
için ilk kez yönetim grusu. Peter
7:39
Duruker tarafından kullanılmıştır.
7:42
13. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de
7:45
son yıllarda tabakalaşmada yaşanan
7:47
sınıfsal kutuplaşmanın tezahürlerinden
7:49
değildir? A. Hizmet istihdamı
7:51
yükselmekte ve kamu istihdamı
7:54
düşmektedir. B özel sektör eliti
7:57
girişimsel, yönetimsel, profesyonel
8:00
sınıflarda yükselmektedir.
8:02
C. Kayıt dışı sektör işçileri ve yüksek
8:05
derecede eğitimli elitler eş zamanlı
8:07
büyümektedir. D. Üretim ve hizmet
8:10
sektöründe ara kademeler ortaya çıkarken
8:12
eskiler konumlarını muhafaza etmektedir.
8:15
E. Geniş yığınlar işçi piyasalarının alt
8:18
kesimi boyunca yoğunlaşmaktadır.
8:20
Cevap D. Üretim ve hizmet sektöründe ara
8:24
kademeler ortaya çıkarken eskiler
8:25
konumlarını muhafaza etmektedir.
8:28
Türkiye'deki sınıfsal kutuplaşma bir
8:30
yanda yüksek eğitimli elitlerin diğer
8:32
yanda ise güvencesiz ve kayıt dışı
8:34
çalışan yığınların büyümesiyle
8:35
karakterize edilir. Bu süreçte
8:38
geleneksel ara kademeler konumlarını
8:40
muhafaza etmek yerine erimekte ve alt
8:42
kesimlere doğru kaymaktadır. 14. Türkiye
8:45
mesleki itibar araştırması verilerine
8:47
göre iyi bir işte en fazla aranan
8:49
özellik aşağıdakilerden hangisidir? A)
8:52
İş güvenliği. B) İyi bir ücret C işin
8:58
ilginçliği. D işin rahatlığı. E iş
9:02
garantisi. Cevap B. İyi bir ücret.
9:07
Yapılan araştırmalara göre Türkiye'de
9:09
insanlar için iyi bir işte aranan en
9:11
önemli ve en öncelikli özellik iyi bir
9:13
ücrettir. İş garantisi ve iş güvenliği
9:16
gibi faktörler de bunu takip etmektedir.
9:19
15. Kemal Karpat'a göre aşağıdakilerden
9:22
hangisi Osmanlı tabakalaşma sistemindeki
9:24
ana tabakalardan biri değildir? A.
9:27
Asker. B. Esnaf C. Ulema D. Burjuvazi.
9:35
E. Köylü. Cevap D. Burjuvazi. Osmanlı
9:40
toplumsal yapısı yönetenlerle
9:42
yönetilenler şeklinde bir ayrıma
9:44
dayanıyordu. Burjuvazi ise Batı
9:46
Avrupa'da feodalizm sonrası ortaya çıkan
9:49
ve üretim araçlarına sahip olan tüccar
9:51
ve sanayici sınıfıdır. Osmanlı
9:53
sisteminin ana tabakalarından biri
9:55
değildir. 16. Fordizmde işin
9:58
organizasyonu nasıl gerçekleşmektedir?
10:01
A) Daha az yönetici ve yönetim
10:05
B) Esnek ve yapılandırılmamış.
10:08
C. Geleneksel ilişkilere dayalı. D.
10:11
Hiyarşik ve bürokratik. E. Birim
10:14
düzeyinde otonom. Cevap D. Hiyarşik ve
10:19
bürokratik. Fordist üretim sistemi işin
10:22
en ince ayrıntısına kadar planlandığı,
10:24
emir, komuta zincirinin net olduğu ve
10:26
kuralların hakim olduğu hiyerarşik ve
10:28
bürokratik bir iş organizasyonuna
10:30
dayanır. 17. Aşağıdakilerden hangisi
10:34
2000 sonrasında Türkiye'de kadın
10:35
yoksulluğu ve toplumsal cinsiyete dayalı
10:38
gelir eşitsizliğinin sebep ve
10:39
göstergelerinden biri değildir? A)
10:42
Ekonomideki istikrarsızlık.
10:44
B) Ücretsiz aile işçiliğinin kadınlar
10:47
arasında yüksekliği. C) Kadınların büyük
10:50
bir çoğunluğunun gelir açısından
10:52
ailelerine ve eşlerine bağımlılığı. D.
10:55
Kadın istihdam oranının düşüklüğü. E.
10:59
Kadınlara yönelik sosyal transferlerin
11:01
eksikliği. Cevap A. Ekonomideki
11:06
18. Klasik işlevselci yaklaşıma göre
11:09
aşağıdakilerden hangisi toplumun
11:11
işleyişinin bir unsuru değildir? A).
11:14
Toplumda mevcut olan farklılaşma ve
11:16
bütünleşme mekanizmaları bu sosyal
11:18
sistemin dengesinin devamı için
11:20
önemlidir. B. Kurumlar toplumsal
11:23
sistemin öğesidirler ve bir işlev
11:25
sundukları için vardır ve varlıklarını
11:27
sürdürürler. C. Toplum dengeyi sağlama
11:30
eğiliminde olan birbirine bağımlı
11:32
parçaların toplamı bir sistemdir. D.
11:35
Toplumsal yapıda birbiriyle çatışan
11:37
sınıfların varlığı sistemin işleyişinin
11:41
E. Toplum bir organizmaya benzer. Bir
11:44
vücudun işlevini yerine getirebilmesi
11:46
için birlikte çalışan parçalar veya
11:48
sistemlerden oluşan canlı bir organizma
11:50
gibidir. Cevap D. Toplumsal yapıda
11:54
birbiriyle çatışan sınıfların varlığı
11:56
sistemin işleyişinin bir neticesidir.
11:58
İşlevselci yaklaşım toplumu uyum ve
12:01
denge içinde olan bir organizmaya
12:02
benzetir. Bu yaklaşıma göre toplumsal
12:05
yapıda çatışan sınıfların varlığı
12:07
sistemin bir arızası veya geçici bir
12:09
durumudur. Sistemin normal işleyişinin
12:11
bir neticesi değildir. Çatışmayı merkeze
12:14
alan yaklaşım Marksist teoridir. 19.
12:18
Türkiye'deki ilk tabakalaşma çalışması
12:20
aşağıdakilerden hangisi tarafından
12:22
yapılmıştır? A) Korkut Boratav B)
12:26
Mübeccel Kıray C) Behice Boran D) Kemal
12:31
Karpat E. Yunus Kaya. Cevap C. Behice
12:37
Boran. Türkiye'de toplumsal tabakalaşma
12:39
üzerine yapılan ilk kapsamlı ve
12:41
sistematik saha araştırması 1940'lı
12:43
yıllarda sosyolog Behice Boran
12:45
tarafından Manisa'daki köyler üzerine
12:47
yapılmıştır. 20. Kuşaklar arası
12:50
hareketlilik ile ilgili aşağıdakilerden
12:52
hangisi yanlıştır? A) Ebeveyn ile
12:55
çocukların eğitim ve gelir düzeyini,
12:57
siyasal iktidarını, mesleği ve öteki
13:00
özelliklerini birleştirip bir belirleme
13:02
ve ölçme endeksi oluşturulabilmektedir.
13:04
B. kuşaklar arasındaki dikey toplumsal
13:07
hareketliliği çözümleyerek ölçmede ve
13:09
karşılaştırmada araştırmaların hemen
13:11
hepsi değişmez bir ölçü ve birim olarak
13:13
mesleği alıp kullanmaktadır. C. Kuşaklar
13:17
arasındaki hareketliliğin yoğunluğu
13:18
genellikle kuşakların kendi aralarındaki
13:21
uzaklıkla ters orantılı olarak azalma
13:23
eğilimi gösterir. D. Ebeveyn ile
13:26
çocukların statüleri karşılaştırma
13:28
birimi olarak kullanılmaktadır.
13:30
E. Toplumsal hareketlilik denilince
13:32
genellikle ve çoğunlukla kuşaklar arası
13:35
dikey mesleki hareketlilik
13:38
Cevap C. Kuşaklar arasındaki
13:40
hareketliliğin yoğunluğu genellikle
13:42
kuşakların kendi aralarındaki uzaklıkla
13:44
ters orantılı olarak azalma eğilimi
13:46
gösterir. Kuşaklar arası hareketlilik
13:49
ebeveyn ve çocukların statülerinin
13:51
karşılaştırılmasıdır ve genellikle
13:53
meslek üzerinden ölçülür. Ancak
13:56
hareketliliğin yoğunluğunun kuşaklar
13:57
arasındaki uzaklıkla ters orantılı
14:00
olduğu yönünde genel bir kural veya
