live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Mikro İktisat 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2025/11/16/mikro-iktisat-2025-2026-vize-sorulari/
Bu metin, mikro iktisat dersinin temel prensiplerini ve sınav hazırlık sorularını içeren kapsamlı bir eğitim kaynağıdır. Kaynakta arz ve talep dengesi, tüketici fayda teorisi, üretim maliyetleri ve farklı piyasa yapıları gibi ana başlıklar detaylandırılmaktadır. Ekonomik kararların temelini oluşturan fırsat maliyeti ve ceteris paribus gibi kavramlar, hem teorik açıklamalarla hem de pratik test sorularıyla pekiştirilmiştir. Ayrıca esneklik hesaplamaları, devletin piyasaya müdahaleleri ve üretim faktörlerinin gelirleri gibi teknik konulara da yer verilmiştir. Genel olarak bu içerik, öğrencilerin piyasa mekanizmalarını ve bireysel ekonomik birimlerin davranışlarını anlamalarına yardımcı olmayı amaçlar
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Her gün verdiğimiz o basit kararların
0:02
ardında aslında gizli bir dil olduğunu
0:04
hiç düşündünüz mü? Bugün işte o dile
0:06
dalıyoruz. Kahvenizin fiyatından tutun
0:09
da maaşınıza kadar her şeyi yöneten o
0:11
ekonomik kodun şifrelerini gelin
0:13
birlikte kıralım. Şöyle bir düşünelim. 1
0:15
litre benzinle şöyle güzel köpüklü bir
0:18
kahvenin fiyatı nasıl oluyor da
0:20
neredeyse aynı olabiliyor? Yani biri
0:22
yeraltının binlerce metre altından
0:24
çıkıyor, öbürü dağların tepesinde
0:26
yetişiyor. Bu fiyatları kim belirliyor?
0:29
nasıl belirleniyor? Hiçbiri tesadüf
0:31
değil. Çünkü piyasanın kendine ait bir
0:34
dili var. Bir nevi gizli bir kodu. Ve
0:36
merak etmeyin bu bölümün sonunda siz de
0:38
bu dili akıcı bir şekilde konuşuyor
0:40
olacaksınız. Peki bu kodun ilk kuralı
0:43
ne? Aslında her şey, tüm ekonomik
0:45
etkileşimler çok basit ama asla
0:48
değişmeyen bir gerçeğe dayanıyor. İşte o
0:50
gerçek bu. İsteklerimiz sınırsız ama
0:53
kaynaklarımız eh onlar sınırlı.
0:56
Ekonominin bütün olayı aslında bu ve bu
0:58
basit gerçek verdiğimiz her kararın,
1:00
yaptığımız her seçimin aslında
1:02
görünmeyen bir bedeli olduğu anlamına
1:04
geliyor. İktisatçılar buna havalı bir
1:06
isim takmış. Fırsat maliyeti. Ne demek
1:09
bu? Çok basit. Bir şeyi seçtiğinizde
1:11
ondan sonraki en iyi seçenekten
1:13
vazgeçmiş oluyorsunuz. O vazgeçtiğiniz
1:16
şeyin değeri işte bu maliyet. Hani
1:18
derler ya gidilmeyen yolun hayaleti
1:20
diye. Tam olarak o. Peki tamam her
1:23
seçimin bir bedeli var anladık. Ama
1:25
milyonlarca insan her gün binlerce seçim
1:27
yapıyor. Bütün bu kararlar bir araya
1:29
gelip koskoca bir piyasayı nasıl
1:31
oluşturuyor? İşte cevap. Birbiriyle
1:33
sürekli çekişen adeta dans eden iki zıt
1:36
güçte saklı. Gözünüzde canlandırın. Bir
1:39
anda alıcılar, bir anda satıcılar
1:41
bitmeyen bir halat çekme yarışındalar.
1:43
Bir uçta biz varız tüketiciler, diğer
1:46
uçta da üreticiler. Bizim yani tüketici
1:48
takımının kuralı çok basit ve hepimizin
1:51
bildiği bir şey. Bir ürün ucuzladığında
1:53
ondan daha çok almak isteriz. Gayet
1:55
mantıklı değil mi? İşte iktisatçılar
1:57
buna o meşhur Latince terimleriyle
2:00
seteris paribus varsayımı altında yani
2:03
diğer her şey sabitken diyerek talep
2:05
kanunu adını veriyorlar. E bir dakika.
2:08
Alıcılar olabildiğince ucuza almak
2:10
istiyor. Satıcılar da olabildiğince
2:12
pahalıya satmak. E bu durumda nasıl
2:14
anlaşacaklarda bir şeyler alınıp
2:16
satılacak? İşte işin sihri de tam burada
2:19
başlıyor. O halat çekme yarışındaki iki
2:21
zıt güç sonunda öyle sihirli bir noktada
2:24
buluşuyor ki herkes memnun kalıyor. Buna
2:26
piyasa dengesi diyoruz. Yani alıcıların
2:29
almak istediği miktar, satıcıların
2:31
satmak istediği miktara tamına
2:33
eşitleniyor. Fiyatlar da işte tam o anda
2:35
belirleniyor. Ama durun bu denge öyle
2:38
pamuk ipliğine bağlı ki çok kırılgandır.
2:40
Peki ya oyunun kuralları takımlardan
2:43
biri için aniden değişirse? Mesela
2:45
diyelim ki yeni bir teknoloji çıktı ve
2:47
üretim maliyetleri düştü. Üreticiler
2:50
artık aynı fiyattan çok daha fazla ürün
2:52
satabilir, değil mi? İşte bu durum o
2:54
meşhur grafiklerde tüm arz eğrisinin hop
2:57
diye sağa kaymasına neden olur. Peki
2:59
sonuç ne olur? Piyasa anında kendine
3:02
yeni bir denge noktası bulur ve bu yeni
3:04
nokta eskisinden daha düşük bir fiyatta
3:06
oluşur. Yani bizim için anlamı şu: Daha
3:08
düşük fiyatlar ve piyasada daha fazla
3:10
üzün. Ve işin en güzel yanı ne biliyor
3:12
musunuz? Bu sadece bir teori değil. laf
3:15
da kalmıyor. Bu kodu kullanarak
3:17
piyasanın tam olarak nerede dengeye
3:19
geleceğini yani o kesin fiyatı ve
3:21
miktarı biraz matematikle çat diye
3:23
hesaplayabiliyoruz. Bakın yaptığımız şey
3:25
aslında çok basit. Alıcıların
3:27
davranışını gösteren talep denklemiyle
3:29
satıcılarınkini gösteren arz denklemini
3:31
alıyoruz ve birbirine eşitliyoruz. Bu
3:33
kadar. Çünkü o halatın iki ucunun da tam
3:36
dengede olduğu tek bir nokta var. İşte
3:38
bu eşitlik bize o noktadaki miktarı
3:41
veriyor. Ve işte karşımızda sihirli
3:43
rakam 30. Bu ne demek? Hem alıcıların
3:46
ödemeye razı olduğu hem de satıcıların
3:48
satmaya gönüllü olduğu o mükemmel denge
3:50
fiyatı. Piyasanın gizli kodu işte tam da
3:53
bu şekilde tıkır tıkır işliyor. Şimdiye
3:56
kadar büyük resme, piyasaya baktık.
3:59
Gelin biraz da zoom yapalım ve tek bir
4:01
insana yani kendimize odaklanalım.
4:03
Kararlarımızın arkasında yatan mantık
4:05
ne? Neden bir şeyi isteriz ya da
4:08
istemeyiz? Şöyle bir an hayal edin. Çok
4:10
açsınız. Gerçekten karnınız zil çalıyor
4:12
ve sıcacık bir pizza söylediniz. O
4:14
kutudan çıkan ilk dilim. Ah o ilk dilim.
4:17
Saf mutluluk değil mi? İkinci dilim de
4:20
harika. Üçüncüye geldiniz. Hala güzel.
4:23
Evet. Ama o ilk andaki sihir sanki biraz
4:27
azalmış gibi. 5. dilime gelindiğinde ise
4:30
artık yavaşlıyorsunuz. Hatta belki de
4:33
doydunuz. Yediğiniz her yeni dilim size
4:35
bir öncekinden daha az keyif vermeye
4:37
başlıyor. İşte hepimizin yaşadığı bu
4:40
deneyimin de bir adı var. Azalan
4:43
marjinal fayda kanunu. Bu sadece pizza
4:46
için değil neredeyse her şey için
4:48
geçerli olan temel bir insan davranışı
4:50
kuralı. Ve işin en can alıcı noktası da
4:53
şu. Toplamda en çok keyfi aldığınız yani
4:56
duyuma ulaştığınız o zirve anı aslında
5:00
bir sonraki dilimin size sıfır keyif
5:02
vereceği an. O noktadan sonra
5:04
yiyeceğiniz her dilim keyif yerine
5:06
pişmanlığa dönüşebilir. Peki son olarak
5:09
şuna da değinelim. Bu bahsettiğimiz
5:11
kodun kuralları her zaman her yerde aynı
5:14
mı işler? Hayır. İçinde bulunduğunuz
5:16
pazarın yapısına göre bu kurallar da
5:18
değişebiliyor. Mesela hepimizin bildiği
5:20
bir sürü alıcı ve bir sürü satıcının
5:22
olduğu pazarları düşünün. Tam rekabet
5:25
ortamı. Orada kimse tek başına fiyatı
5:27
pedirleyemez. Ama bir de madalyonun tam
5:29
tersi var. Monopson. Düşünün bir
5:32
kasabada yüzlerce çalışan var ama işe
5:35
alacak tek bir dev fabrika var. İşte o
5:37
zaman o tek alıcı yani fabrika oyunun
5:40
bütün kurallarını kendi koyar ve bütün
5:43
bunlar bizi son ve belki de en
5:46
kışkırtıcı soruya getiriyor. Madem
5:48
piyasanın böyle doğal bir işleyişi, bir
5:50
kodu var. Peki birileri mesela devletler
5:54
bu koda müdahale edip asgari ücret veya
5:56
tavan fiyat gibi kurallar koyarak oyunu
5:58
değiştirmeye çalıştığında ne olur? İşte
6:01
bu bambaşka ve çok daha derin bir
6:03
tartışmanın konusu.
#Education