live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Mikro İktisat 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/18/mikro-iktisat-2025-2026-final-sorulari/
Bu metin, mikro iktisat dersinin temel kavramlarını ve piyasa işleyişlerini içeren kapsamlı bir akademik özet ve soru bankası niteliği taşımaktadır. Kaynakta, tüketici teorisinden üretim maliyetlerine, piyasa dengesinden çeşitli rekabet modellerine kadar geniş bir yelpazede teorik bilgiler sunulmaktadır. Özellikle arz ve talep kanunları, esneklik analizleri ve firmaların kapanma noktası gibi stratejik karar mekanizmaları detaylandırılmaktadır. Metin ayrıca, tekelleşme ve devlet müdahalelerinin sosyal refah üzerindeki etkilerini inceleyerek öğrencilerin sınavlara hazırlanmasına yardımcı olmayı hedeflemektedir. Son bölümde yer alan çözümlü sorularla, teorik bilginin pratik uygulama ve iktisadi analiz yeteneğine dönüştürülmesi amaçlanmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. O her gün aldığınız kahvenin
0:02
fiyatı neden o fiyat hiç düşündünüz mü?
0:05
Ya da bir mağaza nasıl oluyor da
0:06
zararına satış yapmaya devam edebiliyor?
0:09
İşte mikroekonominin o gizemli dünyasına
0:11
dalıyoruz ve bu gibi sorularla bilginizi
0:14
test ediyoruz. Hazırsanız bu meydan
0:16
okuma başlasın. Gün içinde verdiğimiz o
0:19
kadar çok kararın arkasında aslında
0:21
görünmez güçler var. Peki bu ekonomik
0:23
mantığı ne kadar iyi anlıyoruz? Gelin
0:26
hep beraber bu şifreleri çözelim. Bunu
0:28
kişisel bir beyin fırtınası gibi
0:30
düşünün. Bakalım temel ekonomi
0:32
prensipleri ne kadar aklınızda kalmış.
0:34
Hazır mısınız? İlk turumuz geliyor. İlk
0:37
turda hepimizin en iyi bildiği roldeyiz.
0:40
Tüketici rolü. Yani alışveriş sepetimizi
0:42
doldururken verdiğimiz kararların
0:44
arkasındaki o ince hesaplara
0:46
odaklanıyoruz. İşte ilk bulmacamız.
0:49
Şöyle düşünün. Bir ürünün fiyatı iki
0:51
katına çıksa onu almaktan tamamen
0:53
vazgeçer misiniz? Yoksa ne yapalım?
0:55
Mecbur deyip almaya devam mı edersiniz?
0:57
İşte bu tepkinin ekonomik bir adı var.
0:59
Bir düşünün bakalım. Cevabımız talebin
1:02
fiyat esnekliği. Aslında bu
1:04
ekonomistlerin biz tüketicilerin fiyat
1:06
değişikliklerine ne kadar hassas
1:08
olduğumuzu, ne kadar kafa taktığımızı
1:10
ölçmek için kullandıkları süslü bir
1:12
terim. Peki bu neden bu kadar önemli?
1:15
Çünkü bir şirket zam yapmayı
1:17
düşündüğünde müşterilerinin ne kadar
1:19
esnek olduğunu bilmek zorunda. Eğer
1:21
müşteriler çok hassassa yani talep
1:23
esnekse ufacık bir fiyat artışı bile
1:25
satışların anında çakılmasına neden
1:27
olabilir. Tamam. Şimdi işleri biraz
1:30
karıştıralım. Normalde bir şeyin fiyatı
1:32
düşünce daha çok almak istersiniz değil
1:33
mi? Mantık bu. Ama ya tam tersi olsaydı.
1:36
Evet. Fiyatı düştüğü için insanların
1:39
daha az satın aldığı bazı tuhaf mallar
1:41
var. Cevap GFEN malı. Şimdi bu tuhaf
1:45
durumun arkasında iki tane ekonomik güç
1:46
resmen birbiriyle savaşıyor. Birincisi
1:49
ikame etkisi. Yani bir şey ucuzlayınca
1:51
pahalı olan yerine onu alırsınız. Çok
1:54
mantıklı. İkincisi de gelir etkisi. Yani
1:56
bir şeyin fiyatı düşünce cebinizde para
1:58
kalır. Kendinizi daha zengin
1:59
hissedersiniz. İşte GIFEN mallarında ki
2:02
bunlar genelde patates gibi temel gıda
2:04
maddeleridir. Bu gelir etkisi çok garip
2:06
çalışıyor. Patatesin fiyatı düşünce
2:08
insanlar kendilerini o kadar rahatlamış
2:09
hissediyorlar ki artan paralarıyla artık
2:11
patates almak yerine gidip daha kaliteli
2:13
ürünler mesela et alıyorlar. Kısacası
2:15
gelir etkisi o mantıklı olan ikame
2:17
etkisini resmen ezip geçiyor. Haydi
2:19
şimdi tezgahın diğer tarafına geçelim.
2:21
Alıcıdan satıcıya. Odak noktamız
2:23
üreticiler ve karlarını maksimize etmek
2:25
için kullandıkları stratejiler. Bir an
2:28
için düşünün. Bir işletme zarar ediyorsa
2:30
neden hemen kepenkleri indirip gitmiyor?
2:32
Yani zararına da olsa çalışmaya devam
2:34
etmenin mantıklı olduğu bir son nokta
2:37
olabilir mi? İşte o nokta fiyatın
2:39
ortalama değişken maliyetin altına
2:41
düştüğü an. Biliyorum kulağa çok teknik
2:43
geliyor değil mi? Ama şöyle
2:45
basitleştirelim. Bu nokta bir işletmenin
2:47
hayatta kalmak için tutunduğu son dal.
2:50
Yani artık sattığım her bir ürün bana
2:52
maliyetini bile karşılatmıyor dediği o
2:54
kritik eşik. İşte size günlük hayattan
2:57
mükemmel bir örnek. Hani o nasıl ayakta
2:59
duruyor bu dükkan dediğimiz restoranlar
3:01
var ya işte onlar gelen müşterilerden en
3:04
azından o günkü malzeme ve çalışan
3:06
masrafını karşılayabildikleri sürece
3:08
açık kalmayı tercih ediyorlar. Çünkü
3:10
kapalı kalsalar hiç gelirleri olmayacak
3:12
ama o yüklü çirayı yine de ödemek
3:14
zorundalar. Bu durum açık kalmaktan daha
3:17
kötü. İşte kapanma noktasının
3:19
arkasındaki strateji tam olarak ekonomi
3:21
grafiklerinde o meşhur U şeklindeki
3:23
eğrileri mutlaka görmüşsünüzdür. Peki
3:26
neden maliyetler önce düşer? bir
3:28
noktadan sonra tekrar yükselmeye başlar.
3:30
Bunun arkasında çok temel bir üretim
3:32
kanunu yatıyor. Gelin bir fırın hayal
3:34
edelim. İlk fırıncı işe başladığında çok
3:36
verimlidir. İkinci fırıncı gelince iş
3:38
bölümü yaparlar. Verim daha da artar.
3:41
İşte bu U eğrisinin aşağı doğru inen
3:43
kısmı. Ama 4 5 fırıncıyı da o küçücük
3:46
dükkana aldığınızda ne olur? Artık
3:48
birbirlerinin ayağına dolanmaya
3:50
başlarlar. Verimlilik düşer ve
3:52
ürettikleri her ekmek daha maliyetli
3:53
hale gelir. İşte bu da eğrinin tekrar
3:56
yukarı tırmanan kısmı. Azalan verimler
3:58
kanunu tam olarak budur. Tamam,
4:00
tüketicileri anladık, üreticileri de
4:02
anladık. E şimdi ne olacak? Onları aynı
4:04
ringe yani piyasa arenasına çıkaralım.
4:07
Çünkü her piyasanın kendine özgü
4:08
kuralları, kendine özgü bir rekabet
4:10
seviyesi var. Bakalım bu arenaların
4:12
dinamiklerini ne kadar iyi biliyorsunuz?
4:15
Neden bazı şirketler yıllarca devasa
4:18
karlar açıklarken bazıları sadece günü
4:20
kurtarmaya çalışır? Cevap: İçinde
4:23
bulundukları piyasanın yapısında gizli.
4:26
Bu dört piyasa türünden hangilerinde
4:28
uzun vadede aşırı kar etmek neredeyse
4:30
imkansızdır? Doğru cevap: T rekabet ve
4:34
tekelci rekabet. Peki neden? Çünkü işin
4:37
sırrı şu: Bu piyasalara yeni rakiplerin
4:39
girmesi çok kolay. Bir yerde güzel bir
4:42
kar olduğunu gören girişimciler hemen
4:44
oraya akın eder. Bu da arzı arttırır,
4:46
fiyatları düşürür ve sonunda o aşırı
4:49
karlar eriyip normal seviyeye iner. Ama
4:51
oligopon ve tekelde ise piyasaya giriş
4:54
engelleri o kadar yüksektir ki mevcut
4:56
firmalar adeta kalelerini korur ve uzun
4:59
yıllar boyunca aşırı kar elde etmeye
5:01
devam edebilirler. Ve geldik sonumuza.
5:03
Oyunun kuralları. Çünkü piyasalar bir
5:05
boşlukta işlemiyor. Bir de oyunun
5:07
kurallarını koyanlar var. Yani
5:08
hükümetler vergilerle, düzenlemelerle
5:11
oyuna dahil oluyorlar ve bazen bütün
5:13
dengeleri değiştiriyorlar. Bakalım
5:14
kurallar değişince neler oluyor. İşte
5:17
size tam bir vergi bulmacası. Devlet bir
5:19
ürüne vergi koyduğunda bu yükü kimin
5:21
sırtlanacağına ne karar verir? Eğer biz
5:24
tüketicilerin sonsuz seçeneği varsa yani
5:27
talep tam esnekse faturayı kim öder
5:29
dersiniz? Üretici mi yoksa tüketici mi?
5:32
Cevap: Üreticinin ta kendisi. İşte size
5:35
altın kural. vergi yükü pazarlık gücü en
5:38
az olanın yani daha az esnek olanın
5:40
sırtına biner. Eğer tüketiciler olarak
5:43
bu fiyatı almam gider yüzlerce başka
5:45
seçenekten birini alırım
5:46
diyebiliyorsanız yani esnekseniz
5:49
üreticinin vergiyi size yansıtma şansı
5:51
kalmaz. verginin tamamını mecburen kendi
5:54
karından ödemek zorunda kalır.
5:56
Gördüğünüz gibi esneklikten azalan
5:58
verimlere, piyasa yapılarından vergi
6:00
yüküne kadar konuştuğumuz tüm bu
6:01
kavramlar aslında etrafımızdaki dünyayı
6:04
anlamak için kullandığımız güçlü birer
6:06
mercek. Yaptığınız her harcamanın,
6:08
gördüğünüz her fiyat etiketinin
6:09
arkasında işte bu dinamikler işliyor. Bu
6:12
analizden sonra umarım ekonomik
6:14
kararlara artık daha farklı bir gözle
6:15
bakarsınız. Bir tüketici olarak, bir
6:17
çalışan olarak, belki de bir girişimci
6:19
olarak. Şu anda içinde bulunduğunuz
6:21
ekonomik oyunun kuralları neler ve siz
6:24
bu oyunu nasıl oynuyorsunuz? Sanırım bu
6:26
üzerine düşünmeye değer bir soru.
#Education