https://lolonolo.com/2025/07/10/kentsel-yenilesme-ve-kentsel-donusum-2024-2025-final-sorulari/
Kentsel Yenileşme ve Kentsel Dönüşüm 2024-2025 Final Soruları
Kentsel Yenileşme ve Kentsel Dönüşüm: Kavramlar, Uygulamalar ve Türkiye Örnekleri
Giriş
Bu makalede, kentsel yenileşme ve kentsel dönüşüm kavramları, farklı ülkelerdeki uygulama örnekleri ve Türkiye'deki süreçler ele alınacaktır. 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, kentlerin fiziksel, sosyal ve ekonomik olarak yeniden yapılandırılmasına dair önemli bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.
Baltimore Liman Alanı Dönüşüm Projesi
Baltimore Liman Alanı Dönüşüm Projesi, sosyal konutların yıkılmasına, yerel işletmelerin ve pazarın işlevini yitirmesine neden olmuş ancak Little Italy gibi güçlü sosyal bağlara sahip mahallelerde yoğun bir soylulaşma yaşanmamıştır.
Sürdürülebilirlik Prizması Modeli
Sürdürülebilirlik prizması modeli, rekabeti güçlendirmek, katılımı artırmak, atıkları sınırlandırmak ve sosyal kaynaşmayı korumak gibi hedefleri benimserken, "büyümeyi sıfırlamak" gibi bir hedefi benimsemez.
ABD’deki Sosyal Çeşitlilik Uygulamaları ve Yoksulluk Kültürü Tezi
ABD’deki sosyal çeşitlilik uygulamalarını şekillendiren öncü tezlerden biri Yoksulluk kültürü tezidir.
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Yenileşme ve Kentsel Dönüşüm 20242025
0:04
final soruları. 1. Aşağıdakilerden
0:07
hangisi Baltimore liman alanı dönüşüm
0:09
projesinin ürettiği sonuçlardan biri
0:11
değildir? A) Little Italy'de çok yoğun
0:14
bir soylulaşma yaşanması. B) Birçok aile
0:18
işletmesinin küresel zincirler
0:19
karşısında yerinden olması. C) Sown
0:23
Hovard Caddesindeki büyük mağazaların
0:25
liman alanına ya da banliyolere
0:27
taşınması. D. Lengton pazarının eski
0:30
işlevini yitirmesi. E sosyal konutların
0:33
yıkılması. Cevap A. Little Italy'de çok
0:37
yoğun bir soylulaşma yaşanması.
0:40
Baltimore liman alanı projesi sosyal
0:42
konutların yıkılmasına, yerel
0:44
işletmelerin ve pazarın işlevini
0:46
yitirmesine neden olmuştur. Ancak proje
0:49
Little Italy gibi etnik ve güçlü sosyal
0:51
bağlara sahip mahallelerde yoğun bir
0:53
soylulaşmaya yol açmamış. Bu mahalleler
0:55
direncini korumuştur. 2. Prima modelinin
0:58
sürdürülebilirlik kavramı aşağıdaki
1:00
hedeflerden hangisini benimsemez? A)
1:04
Rekabeti güçlendirmek.
1:06
B) Büyümeyi sıfırlamak C. Katılımı
1:09
güçlendirmek.
1:11
D) Atıkları sınırlandırmak.
1:14
E Sosyal kaynaşmayı korumak. Cevap B.
1:18
Büyümeyi sıfırlamak. Sürdürülebilirlik
1:21
prizması modeli ekonomik, ekolojik,
1:24
sosyal ve kurumsal hedefler arasında bir
1:26
denge kurmayı amaçlar. Büyümeyi
1:29
sıfırlamak gibi radikal bir hedef bu
1:31
dengeli yaklaşımın bir parçası değildir.
1:34
3. Aşağıdakilerden hangisi Amerika
1:36
Birleşik Devletleri'ndeki sosyal
1:38
çeşitlilik uygulamalarını şekillendiren
1:40
öncü tezdir? A) Güçlü yerel ekonomi
1:43
savı. B yoksulluk kültürü tezi. C. Ağlar
1:48
ve temaslar tezi. D. Mahalleyi savunmak
1:52
tezi. E. Fırsat eşitliği tezi. Cevap B.
1:57
Yoksulluk kültürü tezi. 4.
2:00
Aşağıdakilerden hangisi David Ley'in
2:02
soylulaşma olgusunu açıklarken
2:04
başvurduğu kavramdır? A. Meslekleşme.
2:08
B Sosyal denetim C rant makası. D.
2:13
Mekansal habitus. E. Kültürel sermaye.
2:18
Cevap E. Kültürel sermaye. 5.
2:22
Aşağıdakilerden hangisi soylulaşmanın
2:24
klasik tanımı içinde yer almaz? A.
2:27
Kiralı konuttan mülk konuta dönüşüm. B.
2:30
Mevcut sakinlerin yerinden edilmesi. C.
2:34
Emlak değerlerinde artış. D. Fiziksel
2:37
yenileme. E. Büyük emlak geliştiriciler
2:41
eliyle yapılması. Cevap E. Büyük emlak
2:45
geliştiriciler eliyle yapılması.
2:47
Soylulaşmanın klasik tanımı bir bölgenin
2:49
fiziksel olarak yenilenmesi, emlak
2:51
değerlerinin artması, kiracıların yerini
2:54
mülk sahiplerinin alması ve mevcut
2:56
sakinlerin yerinden edilmesi gibi
2:58
süreçleri içerir. Bu süreç başlangıçta
3:00
bireysel öncülerle başlar. Büyük emlak
3:03
geliştiricilerinin dahil olması ise
3:05
sürecin sonraki aşamasıdır. 6. Ankara
3:08
Protokol Yolu Düzenlemesi kapsamında
3:10
özel olarak çıkarılan ve kentsel dönüşüm
3:13
kavramını da kullanan yasa
3:14
aşağıdakilerden hangisidir? A 630 sayılı
3:19
yasa. B 5393
3:22
sayılı yasa. C 536
3:26
sayılı yasa. D 5998
3:30
sayılı yasa. E 514 sayılı yasa. Cevap E.
3:36
514 sayılı yasa. Ankara'daki Kuzey
3:39
Ankara girişi kentsel dönüşüm projesini
3:42
düzenlemek amacıyla özel olarak
3:43
çıkarılan kanun 2004 tarihli sayılı
3:47
kanundur. 7. Aşağıdaki tanımlardan
3:50
hangisi ilk defa 6306 sayılı yasada yer
3:53
almaktadır? A) Kentsel Dönüşüm ve
3:56
gelişim alanı. B) Koruma alanı. C)
4:00
Kentsel yenileme alanı. Dlu konut
4:04
uygulama alanı. E rezerv yapı alanı.
4:08
Cevap E. Rezerv yapı alanı. Afet riski
4:12
altındaki alanların dönüştürülmesi
4:14
hakkında kanun olarak bilinen 6306
4:17
sayılı yasa kentsel dönüşüm uygulamaları
4:19
için yeni yerleşim alanı olarak
4:21
kullanılmak üzere rezerv yapı alanı
4:23
kavramını ilk kez yasal mevzuata dahil
4:25
etmiştir. 8. Literatürde guggen hem
4:29
etkisi olarak bilinen tanımlama aşağıda
4:31
yer alan hangi şehirdeki bir dönüşüm
4:33
uygulamasına atıf yapmaktadır? A)
4:36
Londra. B. Glasgow C. Barcelona D.
4:42
Bilbao, E. Lil. Cevap D. Bilbao.
4:48
Guggenhem etkisi. İspanya'nın sanayi
4:50
kenti Bilbao'da inşa edilen Guggenhem
4:52
müzesi gibi ikonik bir kültür yapısının
4:54
kentin imajını tamamen değiştirmesi,
4:57
turist çekmesi ve ekonomik bir canlanma
4:59
yaratmasıyla sonuçlanan başarılı kentsel
5:02
dönüşüm modeline atıf yapar. 9.
5:05
Aşağıdakilerden hangisi kentsel
5:07
toplumsal hareketlerle bu hareketleri
5:09
doğuran politik bağlam arasındaki
5:10
ilişkiyi anlamak için geliştirilen
5:12
politik fırsat yapısı ile ilişkili
5:14
kavramlar arasında? Yer almaz. A) büyüme
5:18
koalisyonları
5:20
B. Kentsel rejim C sosyal sermaye. D
5:25
sosyal reform koalisyonları E. Fırsat.
5:30
Cevap C. Sosyal sermaye. Politik fırsat
5:34
yapısı. büyüme koalisyonları, kentsel
5:36
rejimler ve sosyal reform koalisyonları
5:38
gibi kentsel yönetim ve güç ilişkileri
5:41
ile ilgili kavramları içerir. Sosyal
5:43
sermaye ise daha çok bireylerin ve
5:45
grupların sahip olduğu sosyal ağları ve
5:48
güven ilişkilerini ifade eden farklı bir
5:50
kavramdır. 10. Aşağıdakilerden hangisi
5:53
Nezar, El Sayyat ve Ananyoro'un 3. Dünya
5:56
enformelliği ne dair iddiaları
5:58
çerçevesinde tanımlayıcı asli unsur
6:00
olarak yer almaz? A. Enformellik mekanın
6:03
temel üretilme tarzıdır. B. Enformel
6:06
alanlar master planların ve
6:08
düzenlenmelerin dışında kalan yerlerdir.
6:11
C. Enformallik kısmen yoksulların
6:14
yerleşim alanlarında gelişmektedir.
6:16
D. Enformelliğin üretiminde devlet
6:19
merkezi bir rol oynamaktadır. E.
6:22
Enformallik kamu alanlarına münhasır
6:24
gelişmemekte, özel alanları da
6:26
kapsamaktadır. Cevap B. Enformel alanlar
6:30
master planların ve düzenlenmelerin
6:32
dışında kalan yerlerdir. Elat ve Roy
6:35
göre 3. dünyada enformallik sadece
6:37
planların dışında kalan bir istisna
6:39
değil. Aksine devletin de dahil olduğu
6:41
mekanın temel üretilme tarzıdır. Bu
6:44
nedenle enformel alanların sadece plan
6:46
dışı yerler olduğu iddiası bu yaklaşıma
6:49
göre eksik ve hatalıdır. 11. Türkiye'de
6:52
gecekondu alanlarına yaklaşım süreç
6:54
içerisinde sırasıyla nasıl değişmiştir?
6:57
A. Göz yumma ve ıslah imar affi ile
7:00
ranta ortak etme varoşların tasfiyesi.
7:03
B. İmar affi ile ranta ortak etme göz
7:06
yumma ve ıslah varoşların tasfiyesi. C.
7:09
Göz yumma ve ıslah varoşların tasfiyesi
7:12
imar affi ile ranta ortak etme. D.
7:15
Varoşların tasfiyesi imar affi ile ranta
7:18
ortak etme göz yumma ve ıslah. E.
7:20
Varoşların tasfiyesi. Göz yumma ve ıslah
7:23
imar affi ile ranta ortak etme. Cevap A.
7:27
Göz yumma ve ıslah imar affı ile ranta
7:30
ortak etme varoşların tasfiyesi.
7:32
Türkiye'de gecekondulara yönelik
7:33
politikalar tarihsel olarak şu sırayı
7:36
izlemiştir. İlk dönemlerde göz yumma ve
7:39
temel hizmet götürme, ardından oy
7:42
potansiyeli nedeniyle imar hafları ile
7:44
ranta ortak etme ve son olarak kentsel
7:46
dönüşüm projeleriyle bu alanların
7:48
yıkılarak yeniden yapılandırılması.
7:51
12. İstanbul'da yapılan kentsel dönüşüme
7:54
dair riskler ve beklentiler
7:56
araştırmasına göre kentsel dönüşüme dair
7:58
tutumda evrenler dışında aşağıdaki
8:00
faktörlerden hangisinin mukayeseli
8:02
olarak daha belirleyici olduğu söylenir?
8:05
A) Yerlilik durumu. B) Meslek C) Konut
8:11
büyüklüğü D) Bina tipi. E konut yaşı.
8:16
Cevap C. Konut büyüklüğü. 13.
8:20
Aşağıdakilerden hangisi Manuel Castels'e
8:22
göre bir kentsel toplumsal hareketin
8:24
başarılı olabilmesi için yerine
8:26
getirmesi gereken yapısal şartlar
8:28
arasında yer almaz? A) Güçlü medya
8:31
imkanlarına sahip olabilmesi. B)
8:34
Pratiğini başka hareketlerin amaçlarıyla
8:36
eklemleyebilmesi.
8:38
C) örgütsel kapasite oluşturması ve
8:40
kurumsallaşması.
8:42
D. Politik partilerden bağımsız
8:44
kalabilmesi. E. Entelektüeller ve
8:47
profesyonellerle güçlü etkileşim
8:49
sağlaması. Cevap C. Örgütsel kapasite
8:53
oluşturması ve kurumsallaşması.
8:55
14. Aşağıdakilerden hangisi compact
8:59
kentin ekonomik boyuttaki dezavantajları
9:01
arasında yer almaktadır? A. Kent
9:03
içindeki yeşil ve açık alanların
9:05
azalması. B. Ulaşım maliyetlerinin
9:09
artması. C. Kalabalık kentsel yaşam. D.
9:13
Konut darlığı. E. Özel otomobil
9:17
bağımlılığının artması. Cevap D. Konut
9:20
darlığı. Kompakt kent modelinde kentsel
9:24
yayılmanın önlenmesi hedeflenir. Bu
9:26
durum arsa ve konut fiyatlarının
9:28
artmasına ve dolayısıyla özellikle düşük
9:30
gelirlut darlığı yaşanmasına neden
9:33
olabilir. Ulaşım maliyetleri ve otomobil
9:36
bağımlılığı ise genellikle azalır. 15.
9:40
Aşağıdaki yerlerden hangisi postfordist
9:42
üretim yapısı ve ölçeğiyle diğerlerinden
9:45
ayrılmaktadır? A) Manchester B) Lil
9:51
C) Emilia Romagna D) Ruh E) Detroit
9:58
Cevap C. Emilia, Romagna, Manchester,
10:03
Detroit ve Ruhr gibi bölgeler büyük
10:05
ölçekli ve standart üretime dayalı
10:07
Fordis sanayinin klasik merkezleridir.
10:09
İtalya'daki Emilia, Romagna bölgesi ise
10:12
küçük ve orta ölçekli işletmelerin
10:14
oluşturduğu esnek ve uzmanlaşmış üretim
10:16
ağlarına dayalı post Fordist üretim
10:18
yapısıyla diğerlerinden ayrılır. 16.
10:21
İstanbul'a dair aşağıdaki tespitlerden
10:24
hangisi bugün geçerli değildir? A.
10:27
İstanbul dünya ticareti ve finansmanı
10:29
için ilk grupta yer alan küresel
10:31
şehirlerden biridir. B. İstanbul'un
10:34
merkezi iş alanı Şişli, Zincirli Kuyu ve
10:37
Levent, Maslak, İstinya aksında
10:39
Büyüklere Caddesi üzerinde
10:40
yoğunlaşmıştır.
10:42
C. Hinterlandı'nda yer alan Bursa,
10:44
Sakarya, İzmit, Tekirdağ, Balıkesir,
10:48
Çanakkale gibi şehirlerle etkileşimli
10:50
bir kent bölgedir. D. Hadımköy, Silivri,
10:54
Tuzla, İki, Dudullu ve Gebze
10:56
bölgelerinde küçük ve orta boy
10:58
işletmeler toplanmıştır. E. İstanbul'un
11:01
kültür kümelenmesinde Beyoğlu'nun
11:03
tarihsel ağırlığı vardır. Cevap A.
11:06
İstanbul dünya ticareti ve finansmanı
11:09
için ilk grupta yer alan küresel
11:10
şehirlerden biridir. İstanbul küresel
11:13
bir şehir olmakla birlikte dünya
11:15
ticareti ve finansmanını yöneten Londra,
11:17
New York, Tokyo gibi ilk grupta yer alan
11:20
şehirlerden biri olarak kabul
11:21
edilmemektedir. Genellikle ikinci veya
11:24
3üncü grupta sınıflandırılır.
11:27
17. Aşağıdakilerden hangisi kültür
11:29
odaklı kentsel dönüşüm gerçekleştirme
11:31
hedefi kapsamında yapılacak öncelikli
11:33
uygulamalar için de değerlendirilmez?
11:36
A. Tohum takas sistemi. B. Uluslararası
11:40
Film Festivali Organizasyonu. C. Olimpik
11:43
köy kurulması. D. Dünyaca ünlü bir
11:47
mimarca tasarlanmış opera binası inşası.
11:50
E. Tarihi yapıların restorasyonu. Cevap
11:54
A. Tohum takas sistemi. Kültür odaklı
11:57
kentsel dönüşüm. Film festivali,
11:59
olimpiyat köyü, ikonik kültürel yapılar
12:02
ve tarihi restorasyonlar gibi kentin
12:04
kültürel imajını ve turizmini
12:06
güçlendirecek uygulamaları içerir. Tohum
12:08
takas sistemi ise kültürel bir
12:10
uygulamadan çok ekolojik ve tarımsal bir
12:13
faaliyettir. 18. Atkinson tarafından
12:16
geliştirilen sosyal karışım politikaları
12:18
çerçevesine göre aşağıdaki ifadelerden
12:21
hangisi doğru değildir? A. Amerika'da
12:24
karışım politikasının hedefi etnik
12:26
karışımdır. B. Fransa ve İngiltere'de
12:29
sosyal karışım politikaları yoksul
12:31
mahallelere ve dezavantajlı kesimlere
12:33
odaklanmaktadır.
12:35
C. İsveç ve Finlandiya gibi ülkelerde
12:38
sosyal çeşitlilik politikası herkesin
12:40
yaşam kalitesini artırmayı
12:41
hedeflemektedir.
12:43
D. Sosyal karışım politikası olarak
12:45
belli mahalleri ve belli kesimleri
12:47
hedefleyen seçici uygulamalar Batı
12:49
Avrupa geleneğine özgüdür. E. Avrupa'da
12:53
daha çok sosyoekonomik karışım
12:54
hedeflenmektedir.
12:56
Cevap D. Sosyal karışım politikası
12:59
olarak belli mahalleri ve belli
13:01
kesimleri hedefleyen seçici uygulamalar
13:03
Batı Avrupa geleneğine özgüdür. Metinde
13:05
bahsedildiği gibi belirli mahalleleri ve
13:08
kesimleri hedefleyen seçici sosyal
13:10
karışım politikaları Batı Avrupa'ya
13:12
değil. Daha çok Amerika Birleşik
13:14
Devletleri'nin kentsel politikalarına
13:16
özgü bir yaklaşımdır. Avrupa'da ise daha
13:19
çok evrensel politikalar öne çıkar. 19.
13:23
Kentsel dönüşümde riskler ve beklentiler
13:25
E dair İstanbul'da yapılan araştırmaya
13:27
göre kentsel dönüşüm sürecinde hakkınızı
13:29
koruma konusunda kime güvenirsiniz?
13:32
Sorusunda öne çıkan seçenek hangisidir?
13:35
A. Mahalle derneği. B. Belediye C.
13:40
Mahkemeler D. Kendisi. E. Muhalefet
13:45
partileri. Cevap B. Belediye. 20.
13:50
Aşağıdakilerden hangisi toplulukların
13:52
kentsel dönüşüm sürecine etkili
13:54
katılımlarının önünde engel
13:56
oluşturabilir? A. Yerel aktörlerin karar
13:59
ve projelere ilgisi. B. Yerel
14:02
toplulukların değişim
14:03
yaratabileceklerine dair inançlarının
14:05
olması. C. Yerel güç dağılımının dengeli
14:08
olması. D. Merkeziyetçi ve bürokratik
14:12
kamu yönetimi yapılanması. E. Yerel
14:15
topluluklar arasında diyalog ve
14:17
hoşgörünün varlığı. Cevap D.
14:20
Merkeziyetçi ve bürokratik kamu yönetimi
14:22
yapılanması. Toplulukların dönüşüm
14:25
sürecine etkili katılımı. ilgi, inanç,
14:28
diyalogeli güç dağılımı gibi faktörlerle
14:30
mümkün olur. Kararların tepeden alındığı
14:33
ve halkın katılımına kapalı olan
14:35
merkeziyetçi ve bürokratik kamu yönetimi
14:37
yapılanması ise katılımın önündeki en
14:39
büyük engellerden biridir. Ş.
#Education

