live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
https://lolonolo.com/2025/01/09/cocuk-edebiyati-2024-2025-final-sorulari/
Çocuk Edebiyatı 2024-2025 Final Soruları
Çocuk Edebiyatı 2024-2025: Kapsamlı Bir İnceleme
Çocuk edebiyatı, yetişkinlerin dünyası ile çocukların gelişim özellikleri arasında köprü kuran çok yönlü bir alandır. Burada sadece ders kitabı ya da masal formatını değil, çocukların duygusal, bilişsel ve sosyal ihtiyaçlarını gözeten tüm yazın türlerini kapsar. Bu kapsam, edebiyatın pedagojik, psikolojik ve sosyolojik yönleriyle bir arada düşünülmesini gerektirir. Aşağıdaki başlıklar, hem bu dersin temel konularına dair bir çerçeve çizer hem de sınavda öne çıkan noktaları pekiştirir.
1. Derleme Masallar ve Kadına Bakış Açısı
Derleme masallar, sözlü kültürden yazılı kültüre aktarılan, toplumsal değerleri ve rolleri yansıtan yapıtlardır. Toplumun kadına bakışının, sosyal yapının ve geleneksel rollerin bu masallara yansıdığını görebiliriz. Kadın karakterin masallarda çoğunlukla edilgen konumda temsil edilmesi, kurtarıcıyı bekleyen bir profil çizmesi, “derleme masal” geleneğinde sık karşılaşılan kalıplar arasındadır. Bu durum, masalın kaynağı olan sözlü kültürdeki cinsiyet rollerini doğrudan yansıtmasıyla açıklanabilir.
Önemli nokta:
Derleme masallar, sosyal yapıyı ve kadına ilişkin toplumsal algıları açığa çıkarmak için önemli bir kaynaktır.
Modern yaklaşımlar, masallardaki bu kalıpların dönüştürülmesi gerektiğini vurgular.
2. Modernitede Okul Kavramı ve Çocuğun Yaşı
Modernitenin getirdiği en büyük yeniliklerden biri, çocukluk olgusunu belirli bir eğitim sürecine tabi tutma fikridir. Bu bakış açısıyla kurumsallaşan “okul” olgusu, genellikle 7 yaşından itibaren çocukların örgün eğitime başlamasını öngörmüştür. 7 yaş, çocuğun zihinsel ve duygusal olgunlaşması açısından bir dönüm noktası kabul edilir.
3. Öykü Türünde Zaman ve Mekân
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba öğrenci dostu LoloNolo'ya hoş
0:04
geldiniz. Çocuk edebiyatı 202425
0:08
final soruları. 1.1. Kadına yüklenen rol
0:12
modelleri tanımlamaz. 2. Kadına bakış
0:15
açısını ortaya koyar. 3. Sosyal yapıyı
0:19
vurgular. Yukarıdakilerden hangisi veya
0:22
hangileri derleme masalın
0:24
özelliklerindendir?
0:25
A. Yalnız 2. B. 2 ve 3. C 1 ve 3. D
0:33
yalnız 1. E 1 ve 2. Cevap B. 2 ve 3l
1:02
masallar çoğunlukla sözlü kültürün
1:04
izlerini taşıyan ve toplumun kadına
1:06
bakış açısını yansıtan eserlerdir.
1:08
Aynı zamanda sosyal yapıyı, gelenekleri
1:11
ve toplumsal beklentileri de
1:12
vurgularlar. Ancak kadına yüklenen rol
1:15
modelleri tanımlamaz. İfadesi doğru
1:17
değildir. Aksine masallar genellikle
1:19
kadın ve erkeğe biçilen roller konusunda
1:22
belirgin mesajlar içerebilir.
1:24
İki, modernitede çocuklar için ortaya
1:26
çıkan okul kavramı çocuğun hangi yaştan
1:29
itibaren gideceği bir yerdir? A 3 yaş. B
1:34
9 yaş C 7 yaş D 10 yaş E 15 yaş. Cevap C
1:43
7 yaş. Modern eğitim sistemi çocukların
1:47
genellikle 7 yaşından itibaren okula
1:49
başlamalarını öngörmüştür. Bu yaş
1:52
çocukların zihinsel ve fiziksel olarak
1:54
örgün eğitim kurumuna hazır sayılmasının
1:56
geleneksel ölçütüdür. Diğer şıklardaki 3
1:59
veya 9 yaş gibi değerler farklı eğitim
2:02
modellerinde geçerli olabilse de
2:04
modernite ile birlikte yaygın kabul
2:05
gören yaş 7'dir. Üç öykü genel anlamda
2:09
kısa bir anlatı olmasının yanında hangi
2:12
özellikle bilinmektedir? A) Uzun ve
2:15
sorun eşitsizliği. B) Uzunluk ve mekan
2:18
aynılılığı C. Düşünce ve sorunun
2:22
eşitsizliği.
2:23
D. Zaman ve mekan aynılığı. E. Zaman ve
2:27
mekan eşitsizliği. Cevap D. Zaman ve
2:31
mekan aynılığı. Öyküler, kısa metinler
2:34
olmalarının yanı sıra genellikle zaman
2:37
ve mekan sınırlandırmasıyla bilinirler.
2:39
Yani olay kısa bir zaman diliminde ve
2:42
çoğunlukla tek bir mekanda geçer. Bu
2:45
öykünün en karakteristik özelliklerinden
2:47
biridir. Yanlış şıklar ya uzunluğu
2:50
vurgulamakta ya da mekan zaman açısından
2:53
eşitsizlik veya farklılıklar
2:55
içermektedir.
2:56
4. Türkiye'de çocuk edebiyatında
2:59
yayıncılık ilk olarak ne zaman
3:00
başlamıştır? A 17. yüzyılın ikinci
3:04
yarısı B. yılın 2. yarısı. C 20 yüzyılın
3:10
2. yarısı D. 18. yüzyılın 2. yarısı E.
3:16
16. yüzyılın 2. yarısı Cevap B. 19.
3:20
yüzyılın 2. yarısı. Türkiye'de çocuklara
3:23
yönelik yayıncılık faaliyetlerinin ilk
3:25
adımları 19. yüzyılın ikinci yarısında
3:29
görülmüştür. Tanzimat fermanı sonrası
3:32
dönemde matbaa ve yayıncılık alanında
3:34
yaşanan gelişmeler çocuk kitaplarının da
3:36
basılmaya başlamasına imkan tanımıştır.
3:39
17 ya da 18. yüzyıl gibi tarihleler ise
3:42
daha çok sözlü kültür unsurlarının
3:44
yaygın olduğu dönemlere işaret eder ve
3:46
modern anlamda çocuk kitabı
3:47
yayıncılığıyile örtüşmez.
3:50
5. Aşağıdakilerden hangisinin ergen
3:52
edebiyatı türleri arasında yer aldığı
3:54
söylenemez? A) Dedektif romanları. B)
3:58
Tarihi romanlar.
4:00
C. Masal, D. Polisiye romanlar. E. Bilim
4:06
kurgu romanları. Cevap C. Masal. Ergen
4:10
Edebiyatı. Gençlik dönemi ilgi ve
4:13
sorunlarına odaklanan roman veya öyküler
4:15
içerir. Tarihi romanlar, dedektif
4:18
romanlar ve bilim kurgu romanları ergen
4:20
okur kitlesine hitap edebilir. Masallar
4:23
ise genellikle daha küçük yaştaki
4:25
çocuklara yöneliktir ve ergenlik dönemi
4:27
gerçeklikleriyle doğrudan örtüşmez.
4:30
Bu nedenle masal tipik ergen edebiyatı
4:33
türleri arasında yer almaz.
4:35
6. Aşağıdakilerden hangisi kitabın
4:38
basıma verilmeden önce yapılması gereken
4:40
önemli aşamalardan biridir? A.
4:43
Yazılanlar mutlak olarak kabul
4:45
edilmelidir. B. Denetlenmeye gerek
4:48
duyulmamalıdır.
4:50
C. Metinde herhangi bir düzenleme
4:52
yapılmamalıdır.
4:54
D. Editör denetiminden geçmelidir. E.
4:58
Metinler sorgulanmamalıdır.
5:00
Cevap D. editör denetiminden geçmelidir.
5:04
Bir kitabın yayına hazır hale gelmesi
5:06
için en önemli aşamalardan biri editör
5:08
denetimidir. Editör metnin tutarlılığı,
5:12
dil bilgisi, anlatım akıcılığı ve hedef
5:14
kitleye uygunluğu gibi önemli konuları
5:16
değerlendirir. Diğer şıklarda belirtilen
5:19
yazılanları mutlak kabul etme veya
5:21
düzenlememe gibi yaklaşımlar kaliteli
5:23
bir yayın sürecine aykırıdır.
5:26
7. Çocuklara kitap seçerken
5:28
aşağıdakilerden hangisi dikkate
5:30
alınmalıdır?
5:31
A. Kitap kapağı güzel kitaplara öncelik
5:34
verilmelidir. B. Çocukların yerine kitap
5:37
seçimlerini her zaman yetişkinler
5:39
yapmalıdır. C. İçinde çok yazı olan
5:43
kitaplar tercih edilmelidir. D. Temel
5:46
ölçütler belirlemeli ve bunları
5:48
mutlaklaştırmadan yer. Dur durum ve
5:50
hedef kitleye göre yenileştirerek kitap
5:52
seçilmelidir. E. Sayfa sayısı en fazla
5:55
olan kitaplar alınmalıdır. Cevap D.
5:59
temel ölçütler belirlemeli ve bunları
6:01
mutlaklaştırmadan yer, durum ve hedef
6:03
kitleye göre yenileştirerek kitap
6:05
seçilmelidir. Çocuklara kitap seçiminde
6:08
içerik, görseller, dil seviyesi ve
6:11
çocuğun yaşına uygunluk gibi temel
6:13
ölçütler dikkate alınmalıdır. Ancak bu
6:15
ölçütler katı kurallara dönüşmemeli.
6:18
Çocuğun bireysel ilgi alanı ve gelişim
6:20
düzeyi göz önünde bulundurulmalıdır.
6:22
Kitap kapağı güzelliği veya sayfa
6:24
sayısının fazlalığı tek başına yeterli
6:26
bir kıstas değildir. Çocukların yerine
6:28
her zaman yetişkinlerin seçmesi de
6:30
çocukların ilgi ve beğeni gelişimini
6:32
sınırlayabilir.
6:34
8. Matilda kitabı ile ilgili verilen
6:36
bilgilerden hangisi yanlıştır? A)
6:40
Kitapta eğitimden aile sistemine uzanan
6:42
eleştiri gizlidir. B) Abartılı
6:45
tiplemeleriyle aileyi, eğitim sistemini
6:47
alaya alır. C) Matilda çevresi ve
6:51
özellikle ailesi tarafından normal
6:53
görülmektedir. D. Matilda 4 yaşında bir
6:57
kız çocuğudur. E kitabın yazarı
7:00
Roldald'dır.
7:01
Cevap C. Matilda çevresi ve özellikle
7:05
ailesi tarafından normal görülmektedir.
7:08
Rold Dahl'ın Matilda adlı eserinde
7:10
Matilda üstün zekalı ve okumaya meraklı
7:13
bir çocuktur. Ancak ailesi ve çevresi
7:15
tarafından normal olarak görülmez.
7:18
Aksine ailesi onu ciddiye almaz ve çoğu
7:20
zaman değersiz hissetmesine neden olur.
7:23
Kitapta aile ve eğitim sistemine yönelik
7:25
eleştiri net biçimde hissedilir. Bu
7:28
yüzden Matilda normal görülmektedir
7:30
ifadesi yanlıştır.
7:32
9. Okuma eylemi türlerinden biri olan
7:34
metnin sözcüklerini cümlelerini okumakla
7:37
aşağıdakilerden hangisi sağlanır? A.
7:40
Çıkarımlarda bulunulur. B. Metin
7:43
hakkında sorular üretilir. C. Söylem
7:47
çözümlemesi yapılır. D. Metinle
7:50
tartışılır. E. Sadece okuma eylemi
7:53
gerçekleşir. Cevap E. Sadece okuma
7:57
eylemi gerçekleşir. Metnin yalnızca
8:00
sözcüklerini ve cümlelerini okumak çoğu
8:02
zaman salt okuma eylemidir. Bu süreçte
8:04
derinlemesini anlama, yorumlama veya
8:06
eleştirel bakış devrede olmaz. A, B, C
8:10
ve D şıklarında bahsedilen aşamalar
8:12
derin okuma veya eleştirel okuma olarak
8:15
tanımlanabilecek ileri seviyede okuma
8:17
süreçlerini ifade eder. 10. Masallarda
8:20
kadına biçilen rol aşağıdakilerden
8:22
hangisi değildir? A) Kadın edilgen
8:25
konumdadır. B) Kadın sıkıntıları
8:29
ailesiyle paylaşamaz. C. Kadına
8:32
kurtarıcısını bekleme rolü verilir. D.
8:36
Kadın sabırla mutlu olacağı günü bekler.
8:39
E. Kadın bir kurtarıcı beklemez. Cevap
8:43
E. Kadın bir kurtarıcı beklemez.
8:46
Geleneksel masallarda kadın karakterler
8:48
çoğunlukla edilgen bir yapıda sunulur.
8:50
Sıkıntılarını çevresine anlatamaz.
8:53
Sabırla bekler ve çoğunlukla bir
8:54
kurtarıcı figürün gelip sorunları
8:56
çözmesini umar. Kadın bir kurtarıcı
8:59
beklemez. ifadesi klasik masal
9:01
kalıplarıyla uyuşmadığı için masallarda
9:03
kadına biçilen rol değildir.
9:06
11. Aşağıdakilerden hangisi derleme bir
9:09
masaldır? A) Matilda B) Şeker portakalı
9:15
C) Küçük Kadınlar D) Sadako. E Uyuyan
9:20
Güzel. Cevap E. Uyuyan güzel. Uyuyan
9:25
güzel. Birçok farklı coğrafyada
9:27
varyantları bulunan geleneksel bir peri
9:29
masalı olup derleme masal kategorisine
9:31
girer. Diğer eserler roman veya özgün
9:34
yazılı metinlerdir. Ör Matilda Roald Dah
9:38
tarafından yazılmış bir çocuk romanıdır.
9:40
Şeker portakalı Brezilyalı yazar Jos
9:42
Mauro de Vasconstos'a aittir. Küçük
9:44
kadınlar Leis May Alcott'un romanıdır.
9:47
Sadako Elanorquer'ın bir hikayesidir.
9:50
12. Çocuk Edebiyatı tarihine ilk
9:52
psikolojik roman örneği olarak geçen ve
9:55
Peter Hartling tarafından kaleme alınan
9:57
roman aşağıdakilerden hangisidir? A)
10:00
Benjamin Anna'yı seviyor. B) Köprü Altı
10:04
Çocukları C) Küçük Kadınlar D) Küçük
10:09
vampir E). Charlie'nin çikolata
10:12
fabrikası. Cevap A. Benjamin Anna'yı
10:15
seviyor. Peter Hertling çocukların iç
10:19
dünyasını ve psikolojik durumlarını
10:21
gerçekçi biçimde yansıtan eserleriyle
10:23
tanınır. Benjamin Anna'yı seviyor. Çocuk
10:26
edebiyatı tarihinde psikolojik yönü ağır
10:28
basan ilk roman örneklerinden biri
10:30
olarak kabul edilir. Diğer şıklardaki
10:33
eserler ise farklı yazarlara aittir veya
10:36
farklı türleri temsil etmektedir.
10:38
13.1. Çocuğun ilgisini çeken bir kitap
10:42
olmalıdır. 2. Öğretmen rolü üstlenen bir
10:45
kitap olmalıdır. 3. Kitap ve çocuk
10:48
arasında dostluk kurmayı
10:49
sağlayabilmelidir.
10:51
Okul öncesi çocukla iletişim kuracak
10:53
kitap yukarıda verilen hangi özellik
10:56
veya özelliklere sahip olmamalıdır? A 2
10:59
ve 3 B yalnız 1. C) 1 ve 3. D 1 ve 2. E
11:08
yalnız 2. Cevap E. Yalnız iki okul
11:13
öncesi çocuklar için hazırlanan
11:15
kitapların çocuğun ilgisini çekmesi ve
11:17
çocukla arasında duygusal bir bağ
11:19
kurmayı sağlaması istenir. Fakat aşırı
11:22
didaktik ya da öğretmen rolü üstlenen,
11:25
direkt öğretici mesajlar veren kitaplar
11:27
çocukların doğal merakını köreltebilir
11:29
ve öğrenme sürecine zarar verebilir. Bu
11:32
nedenle iki öğretmen rolü üstlenen bir
11:34
kitap istenmeyen bir özelliktir.
11:37
14. Kemalettin Tuğcu'ya göre çocuk nasıl
11:40
tanımlanmaktadır?
11:42
A. Çocuk bir sevap ürünüdür. B. Çocuk
11:45
kibirli ve kinci olarak dünyaya gelir ve
11:48
çocuğun sonradan değişmesi mümkün
11:50
değildir. C. Çocuk gayet saf ve temiz
11:53
ruha sahip olarak doğuyor. Çocuğu
11:55
sonradan bozan çevredir. D. Çocuk kötü
11:59
bir ruha sahip olarak doğuyor. Çocuğu
12:01
sonradan iyiye döndüren ailedir. E.
12:04
Çocuk bir günah ürünüdür. Cevap C. Çocuk
12:08
gayet saf ve temiz ruha sahip olarak
12:10
doğuyor. Çocuğu sonradan bozan çevredir.
12:13
Kemalettin Tuğcu eserlerinde çocukların
12:16
doğuştan masum ve saf olduğuna ancak
12:18
çevre faktörleri ve toplumsal koşullar
12:20
nedeniyle masumiyetlerini
12:22
kaybedebileceklerine vurgu yapar. Ona
12:24
göre çocuk saf ve temizdir. Onu bozan
12:27
ise çoğunlukla dış etkenlerdir.
12:30
15. Batıda çocuğu hedef kitlesine alan
12:32
metinlerin yazılmak ve yayımlanma süreci
12:35
hangi dönemde gerçekleşmeye başlamıştır?
12:37
A 18 yüzyıl sonu. B 15. Sonu C 19. Sonu
12:46
D 17. yüzyıl sonu. E 16. Sonu. Cevap A.
12:53
18. yüzyıl sonu. Batıda çocukları
12:56
doğrudan hedefleyen, onların ilgi ve
12:58
gereksinimlerini gözeten metinlerin
13:00
düzenli biçimde yazılmaya ve
13:01
yayımlanmaya başlaması 18. Yüzyılın
13:04
sonları ile 19. yüzyıl başlarına denk
13:07
gelir. Bu dönemde çocukluk olgusu farklı
13:10
bir sosyal kimlik olarak ele alınmaya
13:12
başlandığından çocuk edebiyatı da yavaş
13:14
yavaş şekillenir.
13:16
16. Aşağıdakilerden hangisi 1960'lı
13:20
yıllardan sonra çocuk edebiyatının temel
13:22
anlayışını oluşturmaya başlamıştır? A)
13:25
Edebiyat çocuğa göre değildir. B) Çocuk
13:29
edebiyatı sorgulanmaz bir edebiyattır.
13:32
C) Çocuk edebiyatı yoktur. D. Çocuk
13:36
edebiyatın öznesidir. E. Çocuk edebiyatı
13:40
ideal figür yaratmak içindir. Cevap D.
13:44
Çocuk edebiyatın öznesidir. 1960'lı
13:47
yıllardan sonra özellikle pedagojik ve
13:49
psikolojik yaklaşımların
13:51
yaygınlaşmasıyla çocukların bireysel
13:52
özellikleri, ilgi alanları ve duyguları
13:55
çocuk edebiyatında merkezi konum
13:57
kazanmaya başlamıştır. Çocuk edebiyatın
14:00
öznesidir düşüncesi bu dönemin temel
14:02
anlayışını yansıtır ve çocuğun pasif
14:04
alıcı olmaktan çıkıp aktif bir birey
14:06
olarak ele alınmasını ifade eder. 17.
14:10
Çocuk edebiyatına ilişkin aşağıdaki
14:12
düşüncelerden hangisi Peter Hertling'e
14:15
ait değildir? A. Çocukları ciddiye alan
14:18
bir edebiyat gereklidir. B. Çocuk
14:21
edebiyatında çocuğa güzelleştirilmiş bir
14:23
dünya sunulmalıdır. C. Çocukların
14:26
gerçekliğini yansıtan bir edebiyata
14:28
gereksinim duyulmalıdır. D. Hayatın
14:31
gerçeklerini yansıtan bir edebiyat
14:33
gereklidir. E. Çocukların dünyasının
14:37
kaygı ve gereksinimlerine karşı duyarlı
14:39
olunmalıdır. Cevap B. Çocuk edebiyatında
14:42
çocuğa güzelleştirilmiş bir dünya
14:44
sunulmalıdır. Peter Hertling çocukları
14:47
ciddiye alan, onların gerçek duygularını
14:50
ve sorunlarını yansıtan bir edebiyat
14:52
anlayışına sahiptir. Hayatın sert
14:54
yönlerini ya da çocukların yaşadığı
14:56
travmaları da metinlerde işlemeyi
14:58
savunur. Dolayısıyla çocuğa
15:00
güzelleştirilmiş bir dünya
15:02
sunulmalıdır." ifadesi Hertling'in
15:04
yaklaşımına ters düşer. 18. Gençlik
15:07
edebiyatı metinlerinin seçiminde
15:09
vazgeçilmez en temel ölçüt açık
15:12
metinlerle karşılaşmak ve karşılaştırmak
15:15
olmalıdır. Yukarıdaki cümledeki boşluğa
15:18
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
15:21
A) Eleştirel okumaya B) Sadece bilimsel
15:25
bilgilere. C) Sadece eğitime. D sadece
15:30
anlamaya. E sadece eğlenmeye. Cevap A.
15:35
Eleştirel okumaya.
15:37
Gençlik edebiyatı okuyucunun kendi
15:39
düşünsel ve duygusal dünyasını
15:41
sorgulamasını, farklı bakış açılarını
15:43
tanımasını ve eleştirel bir tutum
15:45
kazanmasını hedefler. Bu nedenle
15:47
eleştirel okumaya açık metinler genç
15:50
okuyucuların gelişimine katkı sağlar.
15:52
Diğer seçenekler metnin işlevini sınırlı
15:55
bir amaca indirger.
15:57
19JW
15:59
Göte'nin 1774 yılında yayımlanan ve
16:02
ergenlik dönemine dönük sorunları
16:03
yansıtan eseri aşağıdakilerden
16:05
hangisidir? A. Suç ve ceza. B. Genç
16:09
verterin acıları. C. Harry Potter D.
16:14
Yüzüklerin efendisi. E. Alaca karanlık.
16:19
Cevap B. Genç Werter'in acıları. Wohan
16:23
Wolfgang von Gölte'nin D leendes Jungen
16:25
Wters 1774'te yayımlanan ve genç bir
16:28
karakterin iç bunalımlarını, aşk
16:30
acılarını konu alan bir romandır. Eser
16:33
döneminde büyük yankı uyandırmış ve
16:35
ergenlik gençlik edebiyatının önemli bir
16:38
kilometre taşı olarak kabul edilmiştir.
16:41
15-27 yaş aralığında bulunan bir insan
16:43
tanımı aşağıdakilerinden hangisine denk
16:46
gelmektedir? A. Genç B. Erişkin C.
16:52
Yetişkin D. Yaşlı, E. Çocuk. Cevap A.
16:58
Genç. Birçok uluslararası kurum ve
17:01
sosyolojik araştırma 1524 veya 15-27 yaş
17:05
aralığını genç olarak tanımlar. Elbette
17:07
farklı kaynaklarda başlangıç ve bitiş
17:09
yaşları değişebilir. Ancak genel
17:12
yaklaşım ergenlik sonrası dönemi ve
17:14
erken yetişkinlik evresinin başlangıcını
17:16
gençlik kavramı altında Lolonolo
17:19
ücretsiz bir öğrenme yönetim sistemidir.
17:22
Tüm çıkmış sınav soruları için
17:24
lolonolo.com'u ziyaret edin. Testi
17:27
yapmak için videonun altındaki linki
17:29
tıklayın. Yeah.
#Education