Up next in 10
Auzef Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/07/ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-2-2025-2026-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bu yeni incelememize
0:02
hoş geldiniz. Hiç vakit kaybetmeden hadi
0:04
hemen konuya girelim. Bugün ne yapıyoruz
0:06
biliyor musunuz? Genç Türkiye
0:07
Cumhuriyetinin erken dönemini anlamak
0:09
için ihtiyacınız olan o nihai rehberi
0:12
yani bir nevi o efsanevi çalışma
0:14
notlarını birlikte karıştıracağız.
0:16
Sadece ezberlenecek isimler veya
0:18
tarihler değil. Bir imparatorluktan
0:20
modern bir devlete geçişin o kritik
0:22
adeta nefes kesen kırılma noktalarını
0:24
adım adım keşfedeceğiz. Eğer bu dönemin
0:27
siyasi, ekonomik ve sosyal kodlarını
0:29
şöyle bir çırpıda çözmek istiyorsanız
0:31
kesinlikle doğru yerdesiniz. Önümüzde
0:34
epey yoğun bir tarih var ama merak
0:36
etmeyin işinizi kolaylaştırmak için bunu
0:38
sindirmesi çok kolay. Beş ana yapı
0:40
taşına böldük. Siyasi temeller, iç
0:43
politikadaki kilometre taşları, dış
0:45
politika, ekonomik kalkınma ve son
0:48
olarak eğitim ve bilim. Tarihin o
0:50
karmaşık detayları arasında kaybolmadan
0:52
tam da odaklanmamız gereken temel
0:54
yapılara hızlıca göz atacağız. Birinci
0:57
bölümümüz siyasi temeller. Sonuçta her
1:00
yeni devletin üzerine inşa edileceği çok
1:02
sağlam bir ideolojik zemin gerekirdi
1:04
değil mi? Cumhuriyetin de yepyeni bir
1:06
vizyona ihtiyacı vardı. Şimdi burada
1:09
kilit bir kavramımız var. Laiklik.
1:11
Biliyorsunuz en basit haliyle din ve
1:13
devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını
1:15
savunan temel bir Atatürk ilkesi bu. Ama
1:17
asıl yani gerçekten kritik olan nokta
1:19
şu. Bu sadece kağıt üzerinde alınmış
1:22
idare bir karar falan değildi. Yepyeni
1:24
kurulan cumhuriyetin kimliğinin o en
1:26
sarsılmaz temeliydi. Modernleşme
1:28
vizyonunun anahtarı olarak devlet
1:30
mekanizmasını ayakta tutan ana kolon
1:32
diyebiliriz. Şimdi şu iki tarihi anı bir
1:35
karşılaştıralım. Aradaki fark inanılmaz
1:37
net. Bir tarafta koskoca bir devrin
1:39
sonunu görüyoruz. Saltanat
1:41
kaldırıldıktan sonra istifa eden son
1:43
Osmanlı hükümeti yani Tevfik Paşa
1:45
hükümeti. Bu yüzyıllık bir
1:47
imparatorluğun kelimenin tam anlamıyla
1:49
sahneden çekilişi. Diğer tarafta ise
1:51
yepyeni bir temelin atılışı var. Gazi
1:53
Mustafa Kemal'in 8 Nisan 1923'te
1:56
yayımladığı 9umde düşünsenize gücün
1:59
resmi olarak nasıl el değiştirdiğini ve
2:01
yepyeni bir devletin rotasının nasıl
2:03
çizildiğini gösteren muazzam bir yol
2:05
haritası bu. Gelelim ikinci bölüme. İç
2:07
politikadaki kilometre taşları.
2:10
İdeolojik temelleri attık. Peki ya
2:11
içerideki o kaçınılmaz büyüme sancıları
2:14
ve yapısal değişimler? Yasama
2:16
meclisindeki resmi tarihlere dalmadan
2:18
önce sokağın ve basının nabzını bir
2:20
tutalım. Mesela Mondros Mütarekesi
2:23
sonrasında halkın bir araya geldiği o
2:25
muazzam mitingler var ya işte o
2:27
mitinglerin düzenlenmesinde Türk
2:29
Ocakları inanılmaz kilit bir rol
2:31
oynamıştı. Tabii bir de madalyonun diğer
2:33
yüzü var. Basın. Hint hilafet
2:35
komitesi'in yazdığı mektupların dönemin
2:38
ünlü Tanin gazetesinde yayımlanması
2:40
ortalığı epey karıştırmış, tansiyonu
2:42
yükseltmişti. Yeni devletin iç siyasette
2:44
karşılaştığı ilk ciddi krizlere çok
2:47
çarpıcı bir örnek bu. Ve anlatacağımız
2:49
bu olaylar dizisi süreci o kadar harika
2:51
özetliyor ki bakın birbirinden çok
2:54
bağımsız görünen ama siyasi evrimin tam
2:56
da merkezinde olan adımlar var. 21
2:59
Haziran 1934'te soyadı kanunu çıkıyor.
3:02
Tam bir toplumsal kimlik devrimi.
3:04
Ardından 1938'de Atatürk'e ebedi şef
3:07
unvanı veriliyor. Sonra çok partili
3:10
hayata geçiş sancıları başlıyor. 24
3:12
Temmuz 1945'e geldiğimizde Nuri
3:15
Demirağın Milli Kalkınma Partisi'ni
3:16
kurduğunu görüyoruz. Hatta siyaset
3:19
coğrafyayı bile değiştiriyor.
3:20
İnanabiliyor musunuz? 1954 seçimlerinden
3:23
sonra Kırşehir ilçeye dönüştürülüp
3:25
Nevşehir adında yepyeni bir il
3:27
kuruluyor. Devletin iç yapısı adeta
3:30
sürekli olarak yeniden şekilleniyor.
3:32
3üncü bölümümüz dış politika. İçerideki
3:35
bu baş döndürücü tempodan biraz sıyrılıp
3:38
kafamızı kaldırıp dışarıya komşulara ve
3:41
sınır güvenliğine bir bakalım. Bu
3:43
diplomatik gelişmelere baktığımızda genç
3:45
cumhuriyetin o ince denge politikasını
3:47
nasıl kurduğunu çok net görebiliyoruz.
3:49
1923 ile 1930 arası dönem Türk Sovyet
3:52
ilişkilerinin ilk yılı ve geçici barış
3:54
dönemi olarak biliniyor. Yine
3:55
Sovyetlerle yaşanan o Odessa sorunu 11
3:58
Mart 1927'de ticaret ve seyri sefin
4:00
anlaşmasıyla masada ustalıkla çözülüyor.
4:03
Yıllar geçtikçe ufuk genişliyor tabii.
4:05
28 Şubat 1953'te Türkiye Yunanistan ve
4:08
Yugoslavya arasında bölgesel bir ittifak
4:10
olan Balkan Paktı imzalanıyor ve elbette
4:12
hepimizin bildiği o uzun Avrupa
4:13
serüveni. Türkiye'nin Avrupa Birliği
4:15
süreci Ankara Anlaşması ile başlarken
4:17
kurumun kendisi de evriliyor ve Avrupa
4:19
topluluğu Mastrid anlaşmasıyla bugünkü
4:21
bildiğimiz AB adını alıyor. Tamam.
4:23
Diplomatik anlaşmalar yapıldı, sınırlar
4:26
korundu ve siyasi bağımsızlık başarıldı.
4:29
Peki ama işin can alıcı kısmı yani
4:32
ekonomik bağımsızlık ne olacak? İşte bu
4:34
bizi 4. bölümümüze getiriyor. Ekonomik
4:37
kalkınma. Şimdi burada asıl dikkat çeken
4:40
şey yeni cumhuriyetin kendi bankacılık
4:43
ve ekonomik altyapısını kurmada ne kadar
4:45
ama ne kadar hızlı davrandığı.
4:48
Bahsedeceğimiz bu kritik isimleri ve
4:49
kurumları aklınızın bir köşesine mutlaka
4:51
yazın derim. Çünkü tarihi anlamak için
4:53
çok önemliler. Bakın 1925 yılı tam
4:56
anlamıyla bir finansal atılım yılı.
4:59
Türkiye İş Bankası kuruluyor ve ilk
5:00
genel müdürü Celal Bayar oluyor. Aynı
5:02
yıl özel sektöre kredi sağlamak ve
5:05
Osmanlı'dan kalan işletmeleri çekip
5:06
çevirmek gibi devasa omuz çökerten bir
5:09
görevle Türkiye Sanayi ve Madin Bankası
5:11
devreye giriyor. Tabii iş sadece banka
5:13
kurmakla bitmiyor. Kriz anları da var.
5:15
I. Dünya Savaşı'nın o yıkıcı döneminde
5:17
ekonomiyi bir arada tutabilmek için o
5:19
meşhur Milli Korunma kanunu çıkarılıyor.
5:22
Bu kurumları ve liderleri
5:23
eşleştirdiğinizde tablonun bütünü
5:25
kafanızda tık diye oturuyor. Ve 5. son
5:27
bölümümüz eğitim ve bilim. Çünkü devleti
5:30
kurarsınız, parayı da bir şekilde
5:31
yönetirsiniz. Ama onu asıl yaşatacak
5:34
olan şey vatandaşların zihinlerine
5:36
yaptığınız o uzun vadeli yatırımdır.
5:39
Cumhuriyetin eğitim hamleleri adeta
5:41
birbirini tamamlayan vizyoner yapboz
5:43
parçaları gibi eğitimi tek çatı altında
5:45
toplayan Tevhid-i Tedrisat Kanunuyla
5:48
Darülfün bünyesinde İlahiyat
5:50
Fakültesi'nin açılması bunun ilk
5:52
adımlarından. Sonra kırsal kalkınma için
5:54
atılan o gerçekten efsanevi adım
5:56
geliyor. 17 Nisan 1940'ta kurulan daha
5:59
sonra 1954'te ilk öğretmen okuluna
6:02
dönüştürülen köy enstitüleri ve vizyonun
6:04
ulaştığı nokta 1963 yılına geldiğimizde
6:07
artık sadece temel eğitim değil bilim ve
6:10
teknoloji araştırmaları yürütmesi için
6:11
TÜBİTAN kurulduğunu görüyoruz. Köydeki
6:14
aydınlanmadan ileri teknoloji
6:15
araştırmalarına uzanan muazzam bir
6:17
yolculuk bu. İşte bugün üzerinden
6:20
geçtiğimiz bunca bilgi o sınavlarda
6:22
karşınıza çıkan şıklardan ya da tarih
6:24
kitaplarındaki sıkıcı detaylardan çok
6:26
daha fazlası. Bahsettiğimiz bu bankalar,
6:28
çıkarılan bu yasalar, dış politikadaki o
6:31
ince denge arayışları, bunların hepsi
6:33
bir devletin kelimenin tam anlamıyla
6:36
sıfırdan kendi DNA'sını yazmasıydı. O
6:38
yüzden sormamız gereken asıl soru şu:
6:40
1923'ten 1963'e uzanan bu temel yapı
6:44
taşları cumhuriyetin bugünkü modern
6:46
kimliğini şekillendirmeye nasıl devam
6:47
ediyor? Kurumsal hafızanın bu ilk
6:49
yılları emin olun bugünün Türkiye'sini
6:52
anlamamız için bize hala en güçlü
6:54
ipuçlarını veriyor. Bu heyecan verici
6:56
tarihi yolculukta bana eşlik ettiğiniz
6:57
için çok teşekkürler. Bir sonraki
6:59
incelememizde görüşmek üzere. Kendinize
7:01
çok iyi bakın.
#Jobs & Education