Up next in 10
Ata Aöf Temel Tasarım I 2023-2024 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/20/ata-aof-temel-tasarim-1-2023-2024-butunleme-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Lolo Nola'ya hoş
0:01
geldiniz. Bugün elimizde harika bir konu
0:04
var. Ata ÖEF Temel Tasarım 1 202324 2024
0:08
bütünleme notlarını şöyle bir masaya
0:10
yatırıyoruz. Tüm o kafa karıştırıcı
0:12
konseptleri işin temel mantığıyla
0:14
beraber hızlıca ve adım adım çözeceğiz.
0:17
Hazırsanız hemen başlayalım. Peki bu
0:20
incelemede rotamız ne? Önce temel
0:23
kavramlar ve elemanlarla başlıyoruz.
0:25
Sonra renk, ışık ve dokuya geçeceğiz.
0:28
Ardından denge, odak ve hiyerarşi
0:30
diyeceğiz. Görsel algı ve geç alt ile
0:33
beynimizin sınırlarını zorlayıp son
0:35
olarak da anlam, kültür ve estetikle
0:38
harika bir final yapacağız. Yol
0:39
haritamız belli. O zaman vakit
0:42
kaybetmeden ilk durağımız olan temel
0:44
kavramlar ve elemanlar ile o sağlam
0:46
temeli atmaya başlayalım. Şimdi
0:49
mimarlıktan grafik tasarıma, endüstriyel
0:51
tasarıma kadar her şeyin ortak bir
0:53
kapısı var. O da temel tasarım eğitimi.
0:56
Biliyorsunuz bu eğitim bize sadece
0:57
öylece bakmayı değil etrafımızdaki
1:00
dünyayı gerçekten görmeyi ve onu
1:02
zihnimizde soyutlamayı öğretiyor. İşin
1:05
bütün mutfağı, o evrensel altyapı
1:07
aslında tam olarak burada yatıyor.
1:09
Burada doğal ve yapay arasındaki o
1:11
inanılmaz net zıtlığa bir bakalım.
1:14
Düşünün dalından yeni koparılmış bir
1:16
elma ya da bir deniz kabuğu. Bunlar
1:18
zamanla tamamen kendiliğinden ve
1:20
spontane bir şekilde gelişir. Değil mi?
1:22
İşte bu organiktir ama suni deri gibi
1:25
yapay ve inorganik şeyler tamamen insan
1:27
elinden, fabrikadan çıkar. Yani sadece
1:30
doğal formları endüstriyel süreçlerle
1:32
taklit ederler. Organik olan yaşar ve
1:34
evrimleşir. Yapay olansa sadece cansız
1:37
bir üretimdir. Peki bütün bu yapı
1:40
taşlarını nereye koyacağız? Tabii ki
1:42
tanımlı bir alana ya da mekana. Bu iki
1:44
boyutlu bir düzlem de olabilir, üç
1:46
boyutlu bir mekan da olabilir. Bu bizim
1:49
tasarımımızın ana taşıyıcı iskeleti.
1:51
İskeleti kurduktan sonra sahneye kim
1:53
çıkıyor? Kare, daire ve üçgen. Bu devasa
1:57
geometrik güç merkezleri dikkat dağıtmak
1:59
yerine tam tersini yapar. Algımızı
2:01
uyarır. Katmanlar oluşturur. O muazzam
2:04
ritmi ve odak noktasını yaratır. Gelelim
2:07
hemen ikinci bölümümüze. Renk, ışık ve
2:10
doku. Bakalım o kurduğumuz iskelet ışık
2:13
ve renkle nasıl canlanıp derinlik
2:15
kazanıyor. Şimdi bu ayrımı sınav ve
2:17
pratiğiniz için kesinlikle cebimize
2:19
koymamız lazım. RGB dediğimiz şey
2:22
kırmızı, yeşil ve mavi ışığın
2:24
birleşimidir ve tamamen dijital
2:26
ekranlar, telefonlar, monitörler
2:28
içindir. Piksel piksel ışık yani. Ama
2:31
CMYK o işin tamamen matbaa tarafı.
2:34
Işıkla değil, bildiğiniz boya
2:36
pigmentleriyle yani cam göbeği, magenta,
2:39
sarı ve siyahla çalışır. Yani ekran için
2:41
ışık, kağıt için pigment. Olay bu kadar
2:44
net. Dokunma hissine gelelim. Buradaki
2:46
can alıcı detay şu. Fiziksel temas.
2:49
Dokunsal yani taktil doku dediğimizde
2:52
elinizi yüzeye sürttüğünüzde o pürüzü, o
2:54
kabartıyı gerçekten hissedersiniz. bir
2:57
heykele veya seramiğe dokunmak gibi. Ama
3:00
optik yani görsel dokuda işler tamamen
3:02
bir göz yanılsamasıdır. İki boyutlu
3:04
dümdüz bir yüzeydir. Dokunursunuz hiçbir
3:06
şey hissetmezsiniz ama gözünüz orada bir
3:08
doku görür. Tamamen görsel bir ilüzyon.
3:12
İşte geldik tasarımcıların o gri
3:14
tonlamalı gizli silahına. Valör diğer
3:16
adıyla ton değeri. Bir rengin içine
3:19
beyaz ya da siyah kattığınızı düşünün. O
3:21
göreceli açıklık ve koyuluk dereceleri
3:23
var ya işte bu valördür. Dümdüz iki
3:26
boyutlu bir nesneye hacim verip onu üç
3:28
boyutlu gösteren, derinlik katan, arka
3:30
planla ön planı birbirinden bıçak gibi
3:32
ayıran şey tam olarak budur. Tamamlayıcı
3:36
yani komplementer harmoniye bayılıyorum.
3:38
Çünkü harika bir görsel tansiyon
3:40
yaratıyor. Renk çemberinde birbirine 180
3:43
derece zıt olan kırmızı, yeşil veya
3:45
mavi, turuncu gibi renkleri yan yana
3:47
koyun. Gözünüzü alamazsınız. muazzam bir
3:49
enerji patlaması olur. Ama durun bu
3:52
ikisini fiziksel olarak birbirine
3:54
karıştırırsanız ne mi olur? O bütün
3:56
enerji saniyeler içinde söner ve
3:58
birbirlerini nötrleyip mat, gri ya da
4:01
kahverengi bir çamura dönüşürler.
4:03
Harika. Malzemeleri tanıdık. Peki
4:06
bunları nasıl düzenleyeceğiz? 3üncü
4:08
bölümümüz denge, odak ve hiyerarşi.
4:11
İzleyicinin gözünü tam da istediğimiz
4:13
yere nasıl çekeriz şimdi ona bakacağız.
4:15
Her şeyin simetrik olması gerekmiyor.
4:17
Hatta asimetrik denge çok daha
4:19
dinamiktir. Şöyle düşünün. Tasarımda her
4:22
zaman boyutu büyük olan kazanmaz.
4:24
Koskocaman, gri ve sönük bir renk
4:26
kütlesini sayfanın öbür ucundaki küçücük
4:28
ama cap canlı ateş gibi sıcak bir renk
4:31
lekesiyle kusursuz bir şekilde
4:32
dengeleyebilirsiniz. Rengin optik
4:35
ağırlığı işte bu kadar şaşırtıcı ve
4:37
güçlüdür. İyi bir kurgu aslında tıpkı
4:40
biyolojik bir ekosistem gibi işler.
4:42
Doğayı kopyalar. Ana başlık, alt başlık,
4:45
metin diyerek katmanlı bir hiyerarşi
4:47
kurarız. Sonra izleyicinin gözünü
4:50
doğrudan en önemli mesaja çekmek için
4:52
bir kontrast yaratıp orayı vurgularız.
4:54
Ve bence en önemlisi negatif alan.
4:57
Lütfen boşlukları tasarlanmamış,
4:59
unutulmuş yerler olarak görmeyin. O
5:02
boşluklar aslında tasarımın nefes
5:04
aldığı, hiyerarşiyi kuran aktif ve canlı
5:07
hacimlerdir. Şimdi bu sayıyı zihninize
5:09
kazayın. 1.618
5:12
namı diğer Altınoran. Yüzyıllardır
5:15
estetiğin ve kusursuz uyumun o gizli
5:17
matematiksel formülü. Antik Yunan'daki
5:19
Partenon'dan girin. Davinci'nin vitroyus
5:21
adamından çıkın. Hatta doğadaki bir
5:23
salyangoz kabuğuna bakın. Gözümüze en
5:25
kusursuz gelen o orantının arkasında hep
5:28
bu sihirli fi sayısı yatıyor. İşin
5:31
matematiğini hallettiğimize göre biraz
5:33
da psikolojisine inelim. 4. bölümümüz
5:36
görsel algı ve gestalt. Acaba beynimiz
5:39
bu görselleri aslında nasıl işliyor? Şu
5:42
meşhur iki yüz mü yoksa bir vazo
5:44
muüzyonunu bilirsiniz. Rubin vazosu.
5:47
İşte bu GTI'ın şekil zemin ilişkisini
5:49
mükemmel özetler. Beynimiz aynı anda iki
5:53
şeyi ana obje olarak algılayamaz. Önde
5:55
duran anlam yüklü ve belirgin olanı
5:58
hemen şekil olarak seçer. Arkadaki o
6:00
sınırsız boşluğu ise onu taşıyan zemin
6:03
yapar. ikisi arasında gidip
6:04
gelebilirsiniz ama aynı anda ikisini
6:07
birden şekil olarak okumanız
6:08
imkansızdır. 1860'larda bir
6:11
astrofizikçinin keşfettiği zönner
6:14
illüzyonu var ki aklınızla resmen alay
6:16
eder. Düşünün yan yana duran ip gibi
6:19
dümdüz ve tamamen paralel uzun çizgiler
6:22
var. Ama siz bu çizgilerin üzerine küçük
6:25
kısa, çapraz çizgiler attığınız anda
6:27
beyniniz devreye girip o uzun çizgileri
6:30
sanki çarpıkmış, eğri bührü ve paralel
6:32
değilmiş gibi algılamaya başlıyor. Yani
6:35
beynimiz düz çizgileri etrafındaki o
6:37
kesici açılara bakarak tamamen yanlış
6:39
değerlendiriyor. İnanılmaz değil mi? Ve
6:42
geldik son bölümümüze. Anlam, kültür ve
6:45
estetik. Artık mekaniği bir kenara
6:47
bırakıp işin ruhuna, duygusal ve
6:49
kültürel rezonansına dokunma vakti.
6:52
Hayatın kendisi bir ritim değil mi? Kalp
6:54
atışımız, nefesimiz. İşte tasarımda da
6:57
ögeleri tekrar ederek bir ritim ve
6:59
hareket yarattığımızda izleyicinin ta
7:02
içindeki o biyolojik kodlara
7:03
dokunuyoruz. Mesela Polonyalı efsane
7:06
tasarımcı Leç Majevski bunu afişlerinde
7:09
öyle bir yapar ki sınırlı renk ve
7:11
sürekli tekrarlayan tipografiyle öyle
7:13
bir ritim kurar ki o sanatsal derinliği
7:16
ve duyguyu resmen iliklerinize kadar
7:18
hissedersiniz. Şunu hiç unutmayın.
7:20
Harika bir tasarım bulduğunuz her şeyi
7:23
sayfaya yığmak demek değildir. Mesele
7:25
nicelik yani kalabalık değil niteliktir.
7:28
Estetik kalitedir. Az ve öz ögyle nokta
7:31
atışı yapabilmektir. Bir de yaratıcı
7:34
kurgu asla böyle adım adım uyulması
7:36
gereken katı bir yemek tarifi değildir.
7:38
Sezgilere, ufak denemelere ve sürcizlere
7:41
her zaman açık esnek bir yapı kurmanız
7:43
gerekir. Bir tasarıma bakarken sadece
7:46
renk ve çizgi görmeyiz. Kendi
7:48
geçmişimizi, kültürümüzü de işin içine
7:51
katarız. Düşünsenize basit bir elma
7:54
figürü. Kiminin aklına anında Newton ve
7:56
yer çekimi gelir. Kiminin aklına o dev
7:59
teknoloji markası. Kiminin aklına da
8:01
Adem ile Havva. İşte kültürel bellek
8:04
budur. Tasarımcılar da tam olarak hedef
8:06
kitlenin bu ortak çağrışım havuzunu
8:08
kullanarak bizimle iletişim kurarlar.
8:11
Baouse'un dahi ustası Paul Clee'in şu
8:13
sözü aslında bütün bu incelemeyi tek
8:16
cümlede özetliyor. Sanat görüneni
8:18
vermez, görünmeyeni görünür kılar. Yani
8:21
işimiz dışarıdaki dünyanın bir
8:23
fotokopisini çekmek değil. İçimizdeki o
8:26
soyut duyguları, düşünceleri, görünmeyen
8:28
ruh hallerini alıp çizgilerle, renklerle
8:31
formlara dökerek görünür hale
8:33
getirmektir. İşte böyle. Çok kısa bir
8:36
sürede görsel iletişimin o temel
8:38
ilkelerini, zihnimizin oyunlarını ve
8:41
formların çalışma mantığını
8:42
haritalandırmış olduk. Bu prensiplere
8:45
hakim olmak sadece sınaftaki o soruları
8:48
tıkır tıkır çözmenizi sağlamayacak, aynı
8:50
zamanda dışarıdaki bütün o görsel
8:53
dünyayı usta bir mimar gibi okumanızı
8:55
sağlayacak kusursuz bir anahtarı da size
8:58
veriyor. Bu incelemede konuştuğumuz
9:00
konulara ait çıkmış soruları böyle bir
9:02
deneme sınavı havasında çözüp kendinizi
9:05
test etmek isterseniz lolonology.com'a
9:07
mutlaka bir göz atın. Açıklamalar
9:09
kısmındaki linkten de kolayca
9:11
ulaşabilirsiniz. Şimdi size soruyorum.
9:13
Her şeyin arkasında böylesine titizlikle
9:16
kurgulanmış bir tasarım olduğunu
9:17
öğrendiğinize göre acaba bugün yolda,
9:19
telefonda ya da herhangi bir yerde
9:21
karşınıza çıkan görseller sizin algınızı
9:24
ve kararlarınızı nasıl gizlice
9:26
yönlendirdi? Bunu kesinlikle bir düşünün
9:28
derim. Sonraki incelememizde görüşmek
9:30
üzere.
Jobs & Education