Up next in 10
Ata Aöf Temel Tasarım 2 2023-2024 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/07/29/ata-aof-temel-tasarim-2-2023-2024-butunleme-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bazen sokakta yürürken
0:02
bir afiş görüp sadece "Ne kadar güzel
0:05
de" deyip geçiyoruz, değil mi? Ama
0:06
aslında o tasarımların ardında inanılmaz
0:08
derecede hesaplanmış adeta psikolojik
0:11
bir gizli dil yatıyor. İşte bugünkü
0:13
incelememizde tam da bu sır perdesini
0:15
aralıyoruz. İşe gerçekten çok çarpıcı
0:18
bir soruyla başlayalım istiyorum. Bir
0:19
postere ya da telefonunuzdaki o çok
0:21
sevdiğiniz bir uygulamaya bakarken göz
0:23
hareketlerinizin ne kadarı gerçekten
0:25
sizin kendi seçiminiz? Yani şok edici
0:28
gelebilir ama o ekranda nereye
0:29
bakacağınız aslında saniyeler öncesinden
0:32
bir tasarımcı tarafından ustalıkla
0:34
belirlenmiş durumda. İnanılmaz değil mi?
0:36
Bu gizli dili çözmek için bugünkü yol
0:38
haritamız şu şekilde. Önce görsel
0:40
sanatların alfabesiyle başlayacağız.
0:42
Ardından kapalı ve açık kompozisyonlara
0:44
bakacağız. Sonra bir ayna olarak sanat
0:47
diyecek tasarımda radikal kırılmaları
0:49
inceleyecek ve en sonunda görsel algıdan
0:52
nasıl ustalaşıldığını göreceğiz. 1.
0:54
bölüm görsel sanatların alfabesi. Gelin
0:57
görsel iletişimin üzerine inşa edildiği
0:59
o mutlak temellere hızlıca bir giriş
1:02
yapalım. Şöyle düşünün. Bir kitabı
1:04
okumadan önce harfleri bilmemiz gerekir.
1:06
Öyle değil mi? Tasarımda da durum tam
1:08
olarak böyle. Temel tasarım dediğimiz bu
1:10
çok boyutlu disiplin boşluk, yön, renk
1:13
ve hareket gibi kavramlardan oluşuyor.
1:16
Ve bunlar kesinlikle sadece sayfaya
1:17
estetik göstermek için orada değiller.
1:20
Bunlar tasarımcıların sizin göz
1:21
hareketlerinizi yönlendirmek ve o
1:23
istenen psikolojik etkiyi yaratmak için
1:25
kullandıkları alfabenin ta kendisi.
1:28
Bakalım burada ne varmış? Espas yani
1:31
boşluklandırma. Aslında bu kavram bize
1:33
çok ilginç bir şey kanıtlıyor.
1:35
Tasarımdaki boşluklar inanın bana
1:37
görsellerin kendisi kadar önemli.
1:40
Düşünsenize her yer tıka basa dolu
1:42
olsaydı ne kadar yorucu olurdu. İşte bu
1:45
esnek boşluklar tasarımı monotonluktan
1:47
kurtarıyor ve gözlerinize kelimenin tam
1:49
anlamıyla oh be dedirterek bir nefes
1:52
alma, bir dinlenme şansı veriyor. İkinci
1:55
bölümümüz kapalı ve açık kompozisyonlar.
1:58
Peki tasarımcılar bu öğrendiğimiz görsel
2:01
harfleri nasıl çerçeveliyor? Şimdi buna
2:03
bakacağız. Tasarımda gerçekten de
2:05
muazzam bir gerilim var. Kapalı bir
2:07
kompozisyona baktığınızda tüm hareket ve
2:10
vurgu o çerçevenin içine sıkıca
2:12
hapsedilmiştir. Yani dikkatiniz o
2:14
kutunun içinde adeta esir tutulur. Ama
2:16
öte yandan açık kompozisyona bir bakın.
2:19
Tasarım sınırların dışına taşar.
2:21
Beyniniz hemen o boşluğu doldurmaya ve o
2:24
dünyanın çerçevenin kenarlarının
2:25
ötesinde de devam ettiğini hayal etmeye
2:28
başlar. Geldik 3. bölüme. Bir ayna
2:31
olarak sanat. İyi ama tüm bu kurallara
2:33
nasıl ulaştık? Gelin tasarımcıların
2:36
gerçekliğe hangi tarihsel merceklerden
2:39
baktığını keşfedelim. Tasarım öylece bir
2:41
boşlukta var olmuyor tabii. Zaman içinde
2:43
felsefeyle iç içe gelişiyor. Mesela
2:45
Antik Yunan'a, Aristoteles ve Platon'a
2:47
gidelim. Onlar sanatın sadece yaşımı
2:49
yansıtan bir ayna olduğuna yani yansıma
2:52
kuramına inanıyorlardı. Sonra modern
2:54
döneme geçiyoruz. Burada Marksist
2:56
estetik devreye giriyor ve sanatı
2:58
toplumsal gerçekliğin bir yansıması
3:00
olarak ele alıyor ve en sonunda işlerin
3:02
biraz çığrından çıktığı bu katı
3:04
geleneklere devasa isyanların başladığı
3:06
postmodern döneme ulaşıyoruz.
3:08
İsyanlardan bahsetmişken 4.üncü
3:10
bölümümüz tasarımda radikal kırılmalar.
3:14
Acaba tasarım kuralları kasıtlı olarak
3:16
yıkıldığında ne oluyor? Aslında burada
3:19
çok can alıcı bir nokta var. Tasarım
3:21
tarihi öyle uslu uslu ilerleyen sakin
3:23
bir evrim süreci falan değil. Tam
3:25
tersine çatışmalarla doludur. Akımlar
3:27
hep birbirine tepki olarak doğar.
3:29
Örneğin az önce bahsettiğimiz
3:31
postmodernizmi ele alalım. Modernizmin o
3:33
aşırı katı kuralcı ve biçimci yapısına
3:35
karşı adeta şiddetli bir baş kaldırı
3:38
olarak ortaya çıkmış ve gelenekten
3:39
tamamen kökten kopmuştur. Tasarım
3:42
tarihinin bu isyankar, bu asi doğasına
3:45
tarafsız bir gözle baktığımızda bu
3:47
alıntı bence her şeyi kusursuzca
3:49
özetliyor. Radikal Hareketler görsel
3:52
alfabeyi alıp tamamen farklı kültürel
3:54
amaçlara hizmet etmesi için adeta
3:56
sıfırdan yeniden yazarlar. Ve Rus
3:58
konstrüktivizmi de bunun açık ara en
4:00
çarpıcı örneklerinden biridir. Düşünün
4:03
geleneksel süslü sanat anlayışını
4:05
tamamen bir kenara bırakıyorlar. Bunun
4:07
yerine konstrüktivistler mesajlarını
4:10
doğrudan halka aktarmak için çok daha
4:12
keskin araçlar kullandılar. Neler mi?
4:14
Devasa soyut geometrik formlar ve
4:17
inanılmaz güçlü vurucu bir tipografi.
4:20
Yani grafik tasarımda kitlelere ulaşmak
4:23
için tamamen yeni çok daha işlevsel bir
4:26
iletişim yolu icat ettiler. Geldik son
4:28
ve 5. bölümümüze. Görsel algıda
4:30
ustalaşmak. Şimdiye kadar konuştuğumuz
4:33
tüm bu tarihi ve kuralları bir anlıkla
4:35
kenara bırakıp konuyu tekrar size yani
4:38
asıl izleyiciye getirelim. Kendi
4:40
beğeninizin bütün bu görselleri nasıl
4:42
işlediğini hiç merak ettiniz mi? Bizim
4:45
dünyayı anlamlandırma yeteneğimiz
4:47
aslında bu figür fon yani ön arka plan
4:50
ilişkisine dayanıyor. Tasarımcılar
4:53
görsel dünyamızın her anında var olan bu
4:55
hayati bağlantıyı kullanarak gözleriniz
4:58
için resmen bir harita çiziyorlar.
5:00
nelerin öne fırlayıp dikkatinizi
5:02
çekeceğini, nelerin ise usulca arka
5:04
planda kaybolacağını inanılmaz bir
5:06
ustalıkla manipüle ediyorlar. İşte
5:09
tasarımcının sihri tam da burada bu
5:11
noktada devreye giriyor. Tamamen düz iki
5:13
boyutlu bir yüzeye bakıyorsunuz diyelim.
5:16
Tasarımcı nesneleri sadece aynı yönde
5:18
hizalayarak beyninizi çok kolay bir
5:20
şekilde kandırabiliyor. Yaratılan o
5:22
hareket, yön ve derinlik hissi öylesine
5:25
güçlü ki iki boyutlu bir alanda dinamik,
5:28
derin ve fiziksel bir mekan varmış
5:30
yanılsaması yaratılarak gözlerinizin
5:32
rotası kelimenin tam anlamıyla yeniden
5:34
çiziliyor. Tabii tüm bu anlattıklarımızı
5:37
birleştirdiğimizde tasarımın o gerçek
5:40
meşakkatli yolculuğunu tam olarak bu üç
5:43
adımda görüyoruz. Her şey tasarımcının
5:46
zihnindeki o soyut kurgusal
5:48
olasılıkların keşfiyle yani bir fikirle
5:50
başlıyor. Ardından bu fikirler
5:52
karalamalara, eskizlere dökülüyor ve son
5:54
adımda işte sizinle doğrudan iletişim
5:57
kuran o somut, başarılı, nihai ürüne,
6:00
güçlü bir kimliğe dönüşüyor.
6:02
İncelememizin sonuna yaklaşırken sizi şu
6:04
düşünceyle başa bırakmak istiyorum.
6:06
Artık görsel sanatların bu gizli
6:08
alfabesini ve kendi beyninizin nasıl
6:10
yönlendirildiğini biliyorsunuz. Yarın
6:12
sokağa çıktığınızda devasa bir reklam
6:14
panosuna bakarken veya en sevdiğiniz
6:16
uygulamayı açtığınızda şunu asla
6:18
unutmayın. Siz bir tasarımcının o büyük
6:21
ve kusursuzca hesaplanmış planının son
6:23
adımı en değerli parçasınız. Peki şimdi
6:25
dünyaya bu yeni gözlerle baktığınızda
6:28
etrafınızdaki tasarımlar acaba size
6:30
neler anlatacak?
Jobs & Education