Up next in 10
Ata Aöf Temel Tasarım 1 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/15/ata-aof-temel-tasarim-1-2024-2025-final-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Delonolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde Ata ÖF temel tasarım Ay
0:05
2024-2025
0:07
konularını ve sorularını inceliyoruz.
0:10
Peki, hazırsanız bu dop dolu
0:11
incelememize hemen dalalım. Bugün dört
0:14
aşamalı harika bir yolculuğa çıkıyoruz.
0:16
Önce tasarımın temel yapı taşlarıyla o
0:19
en basit şekillerle başlıyoruz. Ardından
0:21
görsel hiyerarşi ve dengeyi kurmayı
0:23
öğreneceğiz. Sonra işin içine biraz
0:25
zihin oyunları katıp algı psikolojisi ve
0:28
geçt kuramına bakacağız. ve en sonunda
0:30
da renk sistemleriyle bu işi nasıl
0:32
profesyonelce uygulayacağımızı
0:34
göreceğiz. Birinci bölüm, tasarımın
0:36
temel yapı taşları. Biliyor musunuz?
0:39
Hayran kaldığımız tüm o muazzam tasarım
0:41
fikirleri aslında iki boyutlu dümdüz bir
0:44
düzlemde zihinsel bir problem çözme
0:46
pratiği olarak doğar. Tasarım yaparken o
0:49
boş beyaz yüzeyde sadece estetik bir
0:52
şeyler aramıyoruz. Aslında beynimizin
0:54
problem çözme kapasitesini zorlayan
0:56
analitik bir oyun oynuyoruz ve bu oyunun
0:58
evrensel kurallarını efsanevi Bauhous
1:01
ekolü çok net çizmiş. Bauhous'a göre her
1:04
şeyin temelinde üç ana karakter var.
1:06
Kare, daire ve üçgen. Kare rasyonel
1:09
dengeyi ve sağlamlığı temsil eder. Daire
1:12
sonsuzluğu ve hareketi ifade eder.
1:14
Üçgense tamamen dinamizmin ve yönelimle
1:17
ilgilidir. Doğadaki veya etrafımızdaki
1:19
karmaşık formlara bir bakın. Aslında
1:21
hepsi bu üçünün birleşimidir. Mesela
1:23
beşgen mi gördünüz? O temel bir şekil
1:26
değildir. Sadece bu ana formların
1:28
ikincil bir türevidir. Peki bu şekilleri
1:30
nasıl işleyeceğiz? Elbette sağlam bir
1:32
araç kutusuyla. Biçim, ton, renk, çizgi,
1:36
doku ve tipografi bizim ana
1:38
malzemelerimiz. Örneğin çizgiyi ele
1:40
alalım. Sadece bir sınır çizgisi deyip
1:42
geçmeyin. Yoğunluğuna göre ışık ve gölge
1:45
hissi bile yaratabilen inanılmaz dinamik
1:47
bir eleman bu. Yalnız sınavlarda sıkça
1:49
düşülen bir tuzağa dikkat çekmek
1:51
istiyorum. Maket bir temel tasarım yapı
1:53
taşı değildir arkadaşlar. Maket tasarım
1:56
sürecinin üç boyutlu bir sonucudur ve
1:58
listemizin olmazsa olmazı ışık.
2:00
Düşünsenize ışık bir nesneye çarpıp
2:02
retinanıza ulaşmazsa ne biçim kalır ne
2:05
de renk. Görmenin ve dolayısıyla
2:07
tasarımın fiziksel olarak var olabilmesi
2:09
için ışık şarttır. Şimdi tasarımımıza
2:12
biraz his yani doku kattığımızı hayal
2:14
edelim. Dokuları genel olarak doğal,
2:16
yapay, keşfedilmiş, görsel ve gerçek
2:18
dokunsal olarak ayırıyoruz. Ama bakın
2:21
burada size uyarmam gereken çok kritik
2:23
bir nokta var. Bazen karşınıza somut
2:25
doku diye bir terim çıkabilir.
2:27
Kesinlikle kalmayın. Akademik
2:28
literatürde somut doku diye bir
2:30
sınıflandırma asla yoktur. Bu tamamen
2:32
uydurma bir terimdir. Bir diğer altın
2:33
kural da şu: İster görsel ister doğal
2:36
bir doku kullanın. Her tasarım mutlaka
2:38
bir zemin, boşluk veya mekan üzerinde
2:40
var olmak zorundadır. Arkasında bir
2:41
zemin yoksa hiçbir elemanı
2:43
algılayamayız.
2:45
İkinci bölüm, görsel hiyerarşi ve denge.
2:48
Peki az önce öğrendiğimiz bu yapı
2:50
taşlarını anlamlı bir mesaj oluşturacak
2:52
şekilde nasıl dizeceğiz? Bir tasarımda
2:55
ağırlıkları optik olarak eşit dağıtmanız
2:57
gerekir. Yani denge kurmalısınız.
2:59
Simetrik denge kurmak aslında çok
3:01
kolaydır. Ortadan hayali bir çizgi
3:02
çekersiniz. Aynadaki gibi iki tarafı
3:04
eşitlersiniz. Ama asıl ustalık isteyen
3:06
kısım neresi biliyor musunuz? Asimetrik
3:08
denge, farklı boyutları, renkleri ve
3:10
dokuları optik olarak öyle bir
3:12
tartmalısınız ki göz mükemmel bir ahenk
3:14
hissetsin. Bu slayttaki asıl vurucu
3:16
nokta şu: Asimetri kesinlikle bir kaos
3:18
veya dengesizlik demek değildir. Tam
3:20
aksine son derece sofistike, aktif ve
3:23
sonsuz bir dinamizm sunan muazzam bir
3:25
görsel harmoni biçimidir. İyi de bu
3:27
dengeyi kurarken insanların gözünü nasıl
3:29
yönlendireceğiz? İşte görsel hiyerarşi
3:31
tam da burada sahneye çıkıyor. Birinci
3:33
adım ön plan ve arka plan ilişkisini
3:35
netleştirmek. İkinci adım, rengi veya
3:38
boyutu kullanarak asıl mesajınıza güçlü
3:40
bir vurgu yapmak. Üçüncü ve son adım ise
3:43
izleyicinin gözünü o tasarımın içinde
3:45
adım adım gezdirmektir. Bakın biz
3:47
tasarımcılar bunu masa başında icat
3:49
etmedik. Bu sistem tıpkı ormandaki
3:51
ekolojik katmanlar veya bir ağacın
3:53
dallanma sistemi gibi doğadaki
3:55
hiyerarşilerden ilham almıştır. Amacımız
3:57
izleyicinin kafasını hiç karıştırmadan
3:59
hedef mesajı saniyesinde zihnine
4:01
ulaştırmaktır. Peki o zaman size harika
4:04
bir soru. Gerçek bir görsel zıtlık yani
4:07
kontrast nasıl yaratılır? Tasarımı
4:09
sıkıcı olmaktan kurtaran şeydir
4:11
kontrast. Açıkla koyuyu, kocamanla
4:13
küçücüğü, sertle yumuşağı yan yana
4:15
getirerek yaratırsınız. Sınavlarda ve
4:18
pratikte hep kafa karıştıran bir hatayı
4:20
düzelteyim. Birbirinin tıpatıp aynısı
4:22
olan şekilleri yan yana dizdiğinizde
4:24
kontrast yaratmış olmazsınız. Bu sadece
4:26
bir tekrardır, harmonidir. Çarpıcı bir
4:29
etki istiyorsanız zıtlıkları
4:31
çarpıştırmalısınız.
4:32
3ünc bölüm algı psikolojisi ve guest
4:34
alt. Tasarımlarımızı çok güzel
4:36
kurguladık. Peki insan beyni bu
4:38
görselleri tam olarak nasıl yorumluyor?
4:41
İşin biraz da zihin oyunlarına bakalım.
4:43
Bu noktada algı ve ilüzyonlar üzerine
4:45
çalışan bilim insanları karşımıza
4:47
çıkıyor. Delboy, Wund, Necker ve Ponzu
4:50
gibi isimler insan beyninin nasıl
4:52
kandırılabileceğini o meşhur
4:54
matematiksel modellerle ispatlamışlar.
4:56
Hatta Ponzu illüzyonu ya da Necker
4:59
küpünü mutlaka bir yerlerde
5:00
görmüşsünüzdür. Ancak burada hayat
5:02
kurtaran bir sınav ipucu geliyor.
5:04
Şıklarda Theodor Darli Adorno ismini
5:07
görürseniz hemen durun. Adorno bir optik
5:10
ilüzyon psikoloğu falan değildir. O ünlü
5:13
Frankfurt okulun efsanevi
5:14
sosyologlarından biridir. Bu ince ayrımı
5:17
bilmek konulara ne kadar hakim
5:19
olduğunuzun net bir kanıtıdır. Gelelim
5:21
geçt kuramına. Beynimiz dünyayı parça
5:24
parça değil bütün olarak algılamaya
5:26
programlıdır. Mesela süreklilik ilkesi.
5:29
Gözümüz kesintiye uğrasa bile aynı yöne
5:31
akan noktaları tek ve kesintisiz bir
5:34
çizgiymiş gibi okur. Benzerlik ilkesi
5:36
sayesinde aynı renkte veya şekildeki
5:38
objeleri gördüğümüz an onları zihnimizde
5:41
hemen gruplarız. Doğadaki kum
5:43
tepelerinin o ahenkli dizilişi gibi olan
5:45
görsel ritim tasarıma harika bir tempo
5:47
katar. Hatta beynimiz o kadar detaycı
5:50
çalışır ki dümdüz bir yüzeydeki o
5:52
milimetrik mikro gölgeleri bile okur ve
5:54
bize orada üç boyutlu pürüzlü bir
5:56
derinlik olduğu hissini verir. 1.618
6:00
namı diğer fi sayısı yani altın oran. Bu
6:04
sayı estetiğin ve geometrinin gerçekten
6:07
ulaştığı en kusursuz zirvedir. Doğaya
6:09
veya tarihe baktığınızda adeta bir şifre
6:12
gibi her yerde karşınıza çıkar. Ayçiçeği
6:15
çekirdeklerinin diziliminden tutum Antik
6:17
Yunan'daki Partenon tapınağına kadar.
6:19
Altın oran kusursuz görsel armoninin ve
6:22
dengenin matematiksel karşılığıdır. Bir
6:24
yüzeye göze en hoş gelecek şekilde
6:26
bölmek istiyorsanız başvuracağınız
6:28
anahtar oran kesinlikle budur. Peki tüm
6:31
bu optik algı zaaflarımızı alıp başlı
6:34
başına bir sanat akımına dönüştürsek ne
6:35
olurdu? 1960'lı yıllarda Victor
6:38
Vasarelli ve Bridget Riley tam olarak
6:40
bunu yaptı ve Oart yani optik sanat
6:43
akımını yarattılar. Yaptıkları şey tam
6:45
anlamıyla zihin bükücüydü. Sadece
6:48
geometrik çizgileri ve perspektif
6:49
sapmalarını kullanarak aslında tamamen
6:52
durağan dümdüz yüzeylerde titreşim,
6:54
dalgalanma ve hareket ediyormuş hissi
6:56
yarattılar. Temel tasarımın o çizgi ve
6:59
illüzyon konularıyla en güçlü bağı kuran
7:01
akım budur. 4üncü bölüm. Renk sistemleri
7:04
ve uygulama. Buraya kadar kurguladığımız
7:06
o görsel mimari dijital dünyada ve
7:09
gerçek hayatta nasıl hayat buluyor? Önce
7:12
fiziksel dünyadan muazzam bir örneğe
7:14
bakalım. Hollandalı efsane tasarımcı Han
7:17
Cevan Halem'in bisiklet tüneli projesi
7:19
çevresel grafik tasarımın zirvelerinden
7:21
biridir. Kağıt üzerinde çalıştığımız o
7:24
karmaşık geometrik desenler ve optik
7:26
ritimler devasa bir moral ekibi olan
7:28
Destruck Kahan tarafından dev bir tünel
7:31
duvarına uygulandı. Bu harika çalışma
7:33
bize grafik tasarımın sadece kağıda veya
7:36
ekrana haps olmadığını, kamusal bir
7:38
mekanla ve mimariyle nasıl nefes kesici
7:41
bir şekilde bütünleşebildiğini çok net
7:43
gösteriyor. İşin bir de üretim yani
7:45
baskı tarafı var ki orada renk doğruluğu
7:48
kelimenin tam anlamıyla ölüm kalım
7:50
meselesidir. Baskı boyalarında her zaman
7:52
organik pigmentler kullanırız. Neden mi?
7:55
Çünkü suda çözünmezler ve neme karşı çok
7:57
dirençlidirler. Bu sayede renkler ışıkta
8:00
uçup gitmez, solmaz. Peki siz ekranda
8:03
bir kırmızı tasarladınız diyelim. Bu
8:05
kırmızının dünyanın öbür ucundaki bir
8:06
matbaadan milimi milimine aynı tonda
8:09
çıkmasını nasıl garanti edeceksiniz?
8:11
İşte tam burada panton renk eşleme
8:13
sistemi yani PMS devreye giriyor. Her
8:16
renge evrensel bir kod atayarak dijital
8:19
tasarımla matba sıfır hatayla çalışan
8:22
devasa bir köprü kuruyor. Ve son olarak
8:24
renk profillerinin o altın kuralı
8:27
kendinize şu soruyu sormalısınız. Benim
8:29
tasarımım nerede yayınlanacak? Eğer bir
8:32
telefon ekranı monitör veya televizyon
8:34
için çalışıyorsanız ışığın toplanması
8:37
prensibine dayanan kırmızı, yeşil, mavi
8:39
kanallı RGB modelini kullanacaksınız.
8:42
Ama yok benim tasarımım bir dergi, bir
8:44
afiş olacak matbağa da basılacak
8:46
diyorsanız o zaman boyanın ışığı emmesi
8:49
prensibiyle çalışan CMYK modelini seçmek
8:52
zorundasınız. Cam göbeği, magenta, sarı
8:55
ve siyah. Bu ayrımı yapmak
8:57
profesyonelliğe atılan en temel atımdır.
9:00
Tasarım o boş beyaz kağıttaki basit bir
9:02
kareden başlayıp insan psikolojisinin
9:04
derinliklerine ve oradan da
9:06
sokaklarımızı süsleyen devasa sanat
9:08
eserlerine kadar uzanan inanılmaz bir
9:09
dil. Peki siz algının ve geometrinin bu
9:12
güçlü şifrelerini kullanarak
9:13
etrafınızdaki dünyayı nasıl yeniden
9:15
şekillendireceksiniz? Videoda
9:17
incelediğimiz bu dersin ve yıla ait
9:19
çıkmış soruları kendiniz deneme sınavı
9:20
formatında çözmek ve kendinizi test
9:22
etmek için lolonnolo.com adresini
9:24
ziyaret edebilir, videonun altındaki
9:26
açıklama kısmında yer alan bağlantıya
9:28
tıklayabilirsiniz.
#Jobs & Education