Up next in 10
Ata Aöf Temel Fotoğrafçılık 2024-2025 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/20/ata-aof-temel-fotografcilik-2024-2025-butunleme-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde Ata AÖf temel fotoğrafçılık
0:05
2024-2025
0:07
bütünleme konularını ve sorularını
0:08
inceliyoruz. Sınav haftasının o çılgın
0:11
temposunu, o yoğunluğu çok iyi
0:12
biliyorum. Hani insan o kalın
0:14
kitapların, uzun metinlerin arasında
0:16
kaybolur ya işte biz tam olarak bundan
0:18
kaçınacağız. Konuları ezberlemeden
0:20
mantığını kavrayarak doğrudan en kritik
0:23
noktalara odaklanacağımız harika bir
0:25
inceleme yapacağız. Hazırsanız bu
0:27
öğrenme yolculuğuna hemen başlayalım.
0:29
Önümüzde halletmemiz gereken beş ana
0:31
başlık var. Fotoğrafın tarifsel
0:33
gelişimi, kamera ekipmanları ve optik,
0:36
çekim teknikleri ve ışık, kompozisyon ve
0:38
anlam üretimi ve son olarak toplumsal
0:40
belgesel ve Türkiye. O gözünüzü korkutan
0:44
25 yoğun konuyu birbirinden kopuk ezber
0:46
maddeleri olarak değil, tam da bu beş
0:48
mantıksal çerçeveye oturtarak
0:50
fethedeceğiz. Gelin ilk bölümümüzde
0:52
sağlam bir temel atalım. 1. Bölüm,
0:55
fotoğrafın tarihsel gelişimi yani
0:57
heliyografiden polaroide uzanan süreç.
1:00
Şunu baştan kabul edelim. Fotoğrafın
1:02
icadı sadece bir aletin icadı falan
1:05
değil. İnsanlığın dünyayı algılama
1:07
biçimini tamamen değiştiren, kültürü
1:10
sırf sözel olmaktan çıkarıp o modern,
1:13
görsel güce kavuşturan devasa bir
1:15
devrimden bahsediyoruz aslında. Peki bu
1:18
devrim nerede başladı? Fotoğrafın sıfır
1:20
noktasına yani heliyografi tekniğine
1:23
gidiyoruz. Sene 1826.
1:26
Fransız mucit Joseph Nisefore Niebs buği
1:29
geliştiriyor. Kelime anlamı bile çok
1:31
şiirsel aslında. Yunanca, güneş ve yazı
1:34
kelimelerinin birleşimi yani güneşle
1:37
yazma sanatı. NIPS karanlık bir kutunun
1:40
içine asfalt sürülmüş bir plaka koyuyor
1:43
ve tarihin o ilk kalıcı fotoğrafını elde
1:45
ediyor. Ama durun asıl inanılmaz kısım
1:48
şu. O tek bir kareyi elde etmek için
1:51
plaka güneşte tam 8 saat boyunca
1:53
bekletilmiş. Düşünebiliyor musunuz?
1:55
Günümüzde saniyenin binde biriyle
1:57
fotoğraf çekerken tarihin ilk fotoğrafı
2:00
8 saatlik bir sabrın ürünü. O 8 saatlik
2:03
bekleyişten sonra tabii ki işler epey
2:05
hızlanıyor. 1878'de Edward Mubbridge'in
2:09
o meşhur hareket halindeki at çalışması
2:11
var mesela ki bu çalışma aslında
2:13
sinemanın da tohumlarını atmıştır. Sonra
2:16
19. yüzyılın sonlarına doğru George
2:18
Eastman sahneye çıkıyor. Kutu fotoğraf
2:21
makineleri ve rulo filmi icat ederek
2:23
fotoğrafı o zengin ve zorlu stüdyolardan
2:26
çıkarıp halka indiriyor,
2:27
demokratikleştiriyor.
2:28
Yalnız burada dikkat, sınavda hayatınızı
2:30
kurtaracak çok kritik bir tuzak var.
2:33
Şipşak fotoğraf dediğimiz polaroid
2:34
teknolojisi 19. yüzyılın değil 1947'nin
2:38
yani 20. yüzyılın icadıdır. Bu detayı
2:41
cebinize mutlaka koyun. İkinci bölüm:
2:44
Kamera ekipmanları ve optik. Tarihin
2:46
tozlu sayfalarından çıkıp bugün o ışığı
2:49
hapsettiğimiz fiziksel donanımların yani
2:51
kameranın anatomisinin içine dalıyoruz.
2:53
Kamerayı gözünüzle büyütmeyin. En
2:55
temelinde iki parçadan oluşur. Gövde ve
2:57
objektif. Bu ikisinin ne işe yaradığını
3:00
birbirine karıştırmazsanız işiniz çok
3:01
kolay. Makinenin gövdesi mekaniktir.
3:04
Deklanşör, bakaç yani vizör, bilgi
3:07
ekranı falan hep buradadır. Ama bakın
3:10
sınavda sorulan ve çok sık karıştırılan
3:12
o şaşırtmacıya gelelim. Titreşim
3:14
engelleme dediğimiz VR veya AS düğmeleri
3:16
makinenin gövdesinde yer almaz. Bunlar
3:19
doğrudan optik donanımın yani objektifin
3:21
üzerinde bulunur. Optik işleri lens
3:23
çözer, mekaniği gövde halleder. Kural bu
3:26
kadar basit. Kameranın biraz daha
3:28
derinlerine, o ışığı algılayan kalbine
3:30
inelim. Dijital dünyada iki temel sensör
3:33
standardımız var. FX ve DX formatları.
3:36
FX dediğimiz şey 36'ya 24 mmrlik tam
3:39
kare yani full frame sensördür. O
3:41
dergilerde gördüğünüz arka planı
3:43
pürüzsüzce bulanıklaşmış profesyonel
3:44
portreleri, o yüksek dinamik aralığı,
3:47
geniş sığ alan derinliğini istiyorsanız
3:48
adresiniz kesinlikle FX'tir. DX formatı
3:51
ise daha küçük. Kenarlardan kırpılmış
3:53
yani crop frame dediğimiz standart
3:55
sensörü temsil eder. Gelelim yeniden
3:58
lenslere. Lenslerdeki odak uzaklığı
4:00
dediğimiz o sihirli milimetreler gerçeği
4:02
resmen büküp yeniden şekillendiriyor.
4:04
Örneğin makrolensler küçücük bir böceği
4:07
birebir boyutta çekerken fizik kuralları
4:09
gereği netlik alanını ip incecik bir
4:11
çizgiye daraltır. Yani alan derinliği
4:13
aşırı sığdır. Uzun odaklı teleobjektif
4:16
taktığınızdaysa bambaşka bir şey olur.
4:17
Uzaktaki dağ ile öndeki insan birbirine
4:20
yapışmış gibi görünür. Buna perspektif
4:22
yığılması diyoruz. Tam tersine geniş açı
4:24
veya balık gözü lens kullanırsanız
4:26
görüntünün kenarları dışa doğru şişer ve
4:28
fıçı distorsiyonu dediğimiz o optik
4:30
bükülme oluşur. Yani lens sadece
4:32
yakınlaştıran bir dürbün değil mekanı
4:34
şekillendiren bir araçtır. 3üncü bölüm
4:37
çekim teknikleri ve ışık. Makineyi
4:40
tanıdık, lensleri anladık. E artık
4:42
sahaya çıkma ve şu ışığı nasıl kontrol
4:45
edeceğimizi öğrenme vakti geldi. Değil
4:47
mi? Hepimiz cilet gibi keskin
4:49
fotoğraflar çekmek istiyoruz ama
4:50
önümüzde bazı engeller var. düşük
4:52
enstantine kullanmak, deklanşöre
4:54
basarken eli titretmek, konunun çok
4:56
hızlı hareket etmesi ya da ışık
4:58
azlığından dolayı makinenin
5:00
odaklanamaması fotoğrafı
5:01
bulanıklaştırır, flu yapar. Burada yine
5:04
kocaman bir ünlem koyalım. Sınavda
5:06
kafanızı karıştırmak için yüksek
5:07
kontrast bulanıklık yapar mı diye
5:09
sorabilirler. Hayır, kesinlikle yapmaz.
5:12
Sahnedeki renklerin veya ışığın yüksek
5:14
kontrastlı olması, bulanıklık yaratmak
5:16
bir yana görsel ayrışmayı ve keskinliği
5:18
mükemmel biçimde arttırır. Bu aklınızdan
5:20
hiç çıkmasın. Madem kontrast dedik, şu
5:23
baş belası yüksek kontrastlı sahnelere
5:26
bir bakalım. Mesela arkada güneşli
5:28
bembeyaz bir gökyüzü var. Önde
5:30
karanlıkta kalmış bir yüz. Makine tek
5:32
karede ikisini de kurtaramaz. Sensörün
5:34
pes ettiği bu noktada kahramanımız HDR
5:37
tekniği devreye giriyor. Çok basit bir
5:39
mantığı var. Aynı kareyi bir karanlık,
5:42
bir normal, bir de aydınlık olacak
5:44
şekilde üç kez çekiyoruz. Sonra
5:46
bilgisayar yazılımı bu üçünü
5:47
birleştiriyor. Sonuç hem gökyüzünün hem
5:50
de gölgelerin tıpkı kendi gözümüzde
5:52
gördüğümüz gibi kusursuz, dengeli olduğu
5:55
o harika fotoğraf çıkıyor ortaya. Sahda
5:58
en çok işinize yarayacak dört temel
5:59
kavramı hızlıca göz atalım. Çünkü bunlar
6:01
sınavlarda çok sevilir. Gece yıldızları
6:04
çekeceksiniz ama makinenin 30 saniyelik
6:06
sınırı yetmiyor mu? Deklanşöre
6:07
bastığınız sürece perdeyi açık tutan
6:09
bull modunu kullanacaksınız. Bir yarış
6:11
arabasının hızını izleyiciye
6:13
hissettirmek mi istiyorsunuz? Arabayla
6:15
aynı hızda dönerek arka planı çizgi
6:16
çizgi kaydırdığınız tekniğin adı pan
6:19
tekniğidir. Peki bir ağaç kabuğunun ya
6:21
da yaşlı bir yüzün dokusunu, o derinliği
6:23
en iyi nasıl gösterirsiniz? Işığı tam
6:25
yandan 90 derece açıyla yani yan ışık
6:28
olarak kullanarak. Ve son olarak
6:30
vizörden baktığınız manzarayı yüzlerce
6:32
küçük parçaya bölüp her yerin ışığını
6:34
ayrı ayrı hesaplayarak en dengeli pozu
6:36
bulan akıllı sistemin adı da matris
6:37
ölçümüdür. 4. bölüm: Kompozisyon ve
6:40
anlam öğretimi. İşin mekaniğini ve
6:43
ışığını hallettik. Şimdi vizörden
6:45
bakarken beynimiz de doğuyor. Yani görme
6:48
sanatının o psikolojik derinliğine
6:50
iniyoruz. Fotoğraf sadece bir tuşa
6:52
basmak değildir. İzleyicinin ruhuna
6:55
doğrudan dokunan bir mesajdır. Burada
6:57
resim sanatıyla fotoğraf arasındaki o
6:59
muazzam ontolojik farkı çok iyi
7:01
anlamamız lazım. Resim bir ekleme
7:04
sanatıdır. Ressam karşısına bembeyaz boş
7:06
bir tuval alır ve zihnindekileri fırça
7:09
fırça oraya ekleyerek dünyasını kurar.
7:11
Fotoğraf ise tam tersine bir ayıklama
7:14
sanatıdır. Zaten ağzına kadar dolu,
7:17
kaotik ve karmaşık bir gerçekliğin
7:18
içindesinizdir. Fotoğrafçı vizörden
7:21
bakar ve çerçeveye girmemesi gereken
7:23
gereksiz detayları kesip atar. Yani
7:25
fotoğraf çekmek aslında neyi kadrajın
7:28
dışında bırakacağınıza karar verme
7:29
sanatıdır. Ayıkladığımız bu unsurları
7:32
kadraja nasıl yerleştirdiğimiz
7:34
izleyicide çok net psikolojik etkiler
7:37
yaratır. Geometrinin fısıldadığı bir dil
7:39
var aslında. Mesela yatay çizgiler
7:42
hepimize dinginlik, sonsuzluk, sakinlik
7:45
hissi verir. Ama çizgiler dikey ya da
7:47
çapraz yani diyagonal hale gelirse işin
7:50
içine hemen bir enerji, güç, otorite ve
7:53
dinamizm girer. Kamera açısı ise resmen
7:56
bir ilüzyondur. Normal açı olayları
7:59
olduğu gibi nesnel aktarır ama kamerayı
8:02
alıp yere koyarsanız yani kurbağa bakışı
8:04
yaparsanız çektiğiniz kişi veya bina
8:06
birden anıtsal ve devasa bir güce
8:08
kavuşur. Kamerayı yukarı kaldırıp kuş
8:11
bakışı çekerseniz de konu küçücük kalır
8:13
ve o devasa mekanın büyüklüğü ortaya
8:16
çıkar. 5. ve son bölümümüz toplumsal
8:18
belgesel ve Türkiye. Bütün bu
8:21
kompozisyonlar, ışıklar, teknikler ne
8:23
işe yarıyor derseniz işte fotoğrafın
8:25
toplumu değiştiren o devasa gücüne
8:27
geliyoruz. Çünkü fotoğraf
8:29
sansürlenemeyen demokratik bir denetim
8:31
aracıdır. Türkiye'nin bu alandaki
8:33
serüvenine baktığımızda iki büyük dönüm
8:35
noktası karşımıza çıkar. 1923 ile 1950
8:39
yılları arası cumhuriyetin o ilk coşkulu
8:41
yıllarının belgelendiği romantik
8:43
dönemdir. Bu dönemin bayrak taşıyan ismi
8:45
o muazzam kareleriyle Otmar Perşi'dir.
8:48
Türk belgesel doğa ve coğrafya
8:49
fotoğrafçılığında asıl o büyük
8:51
patlamaysa 1993 yılında yaşanmıştır. O
8:54
yıl Atlas dergisi yayın hayatına
8:56
başlamış ve Türkiye'de keşif
8:58
fotoğrafçılığının belgesel geleneğinin
9:00
açık ara amiral gemisi olmuştur. Videoda
9:02
incelediğimiz bu dersin ve yıla ait
9:04
çıkmış soruları kendiniz deneme sınavı
9:07
formatında çözmek ve kendinizi test
9:09
etmek için lolonolo.com adresini ziyaret
9:12
edebilir, videonun altındaki açıklama
9:14
kısmında yer alan bağlantıya
9:16
tıklayabilirsiniz. Şunu unutmayın.
9:18
Fotoğraf sadece geçmişi donduran basit
9:20
bir kağıt parçası değil. Doğru
9:22
kullanıldığında gerçeği ve tarihi
9:24
yeniden yazabilen güçlü bir silahtır.
9:27
Makinenızı bir sonraki elinize
9:28
alışınızda deklanşöre basarken bunu
9:31
mutlaka hatırlayın. Gireceğiniz
9:32
sınavlarda hepinize sonsuz başarılar
9:34
diliyorum.
Jobs & Education