Up next in 10
Ata Aöf Sporda Beceri Öğrenimi 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/09/09/ata-aof-sporda-beceri-ogrenimi-2025-2026-final-sorulari/
Ata Aöf Egzersiz ve Spor Bilimleri Lisans, Ata Aöf Sporda Beceri Öğrenimi, Ata-Aöf
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolonolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde Ata AÖF sporda beceri
0:05
öğrenimi 2025-2026 final konularını
0:09
çıkmış sorularını ve detaylı
0:10
açıklamalarını derinlemesini
0:12
inceliyoruz. Bu görsel incelemede
0:15
hareketin doğasına, insan vücudunun o
0:17
karmaşık hareketleri nasıl öğrendiğine
0:19
bakacağız ve en önemlisi tüm bu
0:22
bilgileri final sınavınızda nasıl tam
0:24
puana dönüştürebilirsiniz? Adım adım
0:26
bunları konuşacağız. Pekala, hadi konuya
0:29
dalalım. Bugün önümüzde beş ana başlık
0:32
var. Motor öğrenme ve kontrol, açık ve
0:34
kapalı beceriler, gelişim aşamaları,
0:37
performans geri bildirimi ve bilişsel
0:39
kuramlar. Ama biliyor musunuz? Tüm bu
0:41
müfredatı tek ve çok güçlü bir anahtar
0:44
kavramla çözeceğiz. O da açık ve kapalı
0:46
beceriler ayrımı. Bu mantığı zihninize
0:49
bir kere oturttuğunuzda o upuzun vaka
0:51
sorularını hiç ezber yapmadan şıp diye
0:53
çözeceksiniz. Ders boyunca her şeyin bu
0:56
ayrıma nasıl bağlandığını siz de
0:58
göreceksiniz. Öncelikle birinci
1:00
bölümümüzle yani motor öğrenme ve
1:03
kontrolün temelleriyle başlıyoruz. İşin
1:05
alfabesi bu diyebiliriz. Şimdi sınavda
1:09
kesinlikle ayırt etmeniz gereken iki
1:11
temel kavram var. İlki motor öğrenme. Bu
1:14
pratik yapa yapa beceri performansında
1:16
oluşturduğunuz kalıcı değişikliklerdir.
1:19
Altını çiziyorum. Kalıcılık burada şart.
1:22
Motor kontrol ise anlıktır. Yani merkezi
1:24
sinir sisteminizin kas ve eklemlerinizi
1:27
o saniyede nasıl organize ettiği ile
1:29
ilgilenir. Burada Richard Smith'in o
1:31
meşhur şema kuramını hatırlamak lazım.
1:33
Beynimiz hani her farklı hareket için
1:35
sıfırdan yepyeni bir program yazmıyor.
1:37
Onun yerine esnek programlar, şablonlar
1:40
kullanıyor. Tıpkı bilgisayarınızda bir
1:42
şablonu alıp farklı dosyalarım
1:44
uyarlamanız gibi. Mühiş bir ekonomi
1:46
değil mi? Kafa karıştıran bir başka
1:48
noktada performans ve öğrenme arasındaki
1:50
fark. Bakın performans dediğimiz şey o
1:53
anki tablodur. O gün canınız sıkındır,
1:55
yorgunsunuzdur, performansınız düşer.
1:58
Ama öğrenme öyle değil. Öğrenme bu işin
2:00
kalıcı olarak oturmasıdır. Sınavlarda
2:03
genelde şunu sorarlar. Performans
2:04
eğrileri öğrenmeyi izlemek için çok
2:06
kullanılır ama çok da büyük bir
2:08
kusurları vardır. Neden mi? Çünkü bu
2:10
eğriler sadece grup ortalamasına bakar.
2:13
Yani bireysel farklılıkları tamamen
2:14
gizlerler. Eğriye bakıp da gruptaki
2:17
herkesin aynı şekilde öğrendiğini
2:18
kesinlikle varsayamayız. Geldik ikinci
2:21
bölümümüze. Beceri sınıflandırmaları
2:24
yani işin kalbi. Açık ve kapalı
2:26
beceriler. Final için en büyük kopyanız
2:29
tam olarak burası. Ve bu harika bir
2:31
şekilde özetliyor aslında durumu. Olay
2:34
tamamen çevreyle alakalı. Açık
2:36
becerilerde çevre sürekli değişir. Asla
2:39
tam olarak ne olacağını bilemezsiniz.
2:41
Dalgalı bir denizde kano sürmeyi ya da
2:43
rakibin sürekli hamle yaptığı bir güreş
2:44
maçını düşünün. Sürekli bir adaptasyon,
2:47
sürekli bir uyanıklık hali gerekir.
2:49
Kapalı becerilerde ise her şey sizin
2:51
kontrolünüzdedir. Ortam sabit,
2:53
öngörülebilirdir. Okçulukta o sabit
2:55
hedefe nişan almak ya da kapalı dümdüz
2:57
bir salonda koşmak gibi. Karşınıza çıkan
2:59
soruda çevre dış faktörlere bağlı ve
3:02
sürekli değişiyorsa cevap hiç sekmez.
3:04
Her zaman açık beceridir. Tabii her şeyi
3:07
çevreye göre sınıflandırmıyoruz. Sınavda
3:09
hareketin başına ve sonuna göre ayrık,
3:12
seri ve sürekli beceriler de çıkacak.
3:14
Ayrık beceri başı sonu belli olan tek
3:17
bir şut atmaktır mesela. Seri beceri bir
3:19
jimnastik serisindeki gibi peş peşe
3:21
yapılan hareketlerdir. Sürekli beceri
3:24
ise yüzme gibi tekrarlayıp duran
3:26
hareketler. Bir de kas grubuna göre
3:28
ayrım var. Parmaklarınızla dar
3:30
tatıyorsanız ince motor, tüm vücudunuzla
3:32
halter kaldırıyorsanız kaba motor
3:34
becerisi sergiliyorsunuz demektir.
3:36
Sınavı hazırlayanlar bu terimleri gerçek
3:38
hayatla eşleştirmenizi isteyecek. 3üncü
3:41
bölümümüz beceri gelişim aşamaları. Peki
3:44
biz insanlar bebeklikten itibaren bir
3:46
ömür boyu bu becerileri fiziksel ve
3:48
zihinsel olarak nasıl geliştiriyoruz?
3:51
Gelin bu yolculuğa bakalım. Her şey
3:53
bebeklikteki o refleksif tamamen
3:55
istemsiz hareketlerle başlıyor aslında.
3:58
Sonra ilkel hareketler evresine
3:59
geçiyoruz. başı dik tutma ve en önemlisi
4:02
emekleme gibi o temel yer değiştirme
4:04
olayları burada devreye giriyor. Biraz
4:06
büyüdüğümüzde temel hareketler dönemi
4:08
başlıyor ki burada koşma, zıplama,
4:10
yakalama gibi kalıplar iyice oturuyor ve
4:13
en sonunda iş sporla ilişkili hareketler
4:16
evresine varıyor. Yani o basit koşma
4:18
eylemi artık basketbol veya futboldaki
4:20
gibi stratejik ve taktiksel bir yeteneğe
4:22
dönüşüyor. Tabii işin sadece kas kısmı
4:25
yok, zihin kısmı da çok önemli. Bir
4:27
beceriyi öğrenirken önce bir önceden
4:29
düşünme aşaması yaşarız. Hareketi
4:32
fiziksel olarak yapmadan önce zihnimizde
4:34
tartarız. Sonra zihinde canlandırma
4:37
kısmı gelir. Bu kısım cidden kritik.
4:39
Jimnastik gibi milimetrik hataların
4:41
elendiği, çok karmaşık sporlarda
4:43
sporcular o hareketi zihinlerinde
4:45
defalarca prova ederler. Bu zihinsel
4:48
antrenman performansın ayrılmaz bir
4:50
parçasıdır. Son evrede de hareketi
4:52
gerçekleştirip çıkan sonucu kendi
4:54
içimizde yorumlarız. Evet, geldik
4:56
sınavın bankolarından birine. Fits ve
4:59
Postner modeli. Bunun üç aşaması var.
5:01
İlk aşama bilişsel. Hani spora yeni
5:04
başladığınız, sürekli büyük hatalar
5:06
yaptığınız ama neyi yanlış yaptığınızı
5:08
da tam bilemediğiniz o ilk zamanlar.
5:10
İkinci aşama, bağlantı kurma. Yani
5:12
pürüzleri giderdiğiniz evre ve zirve
5:14
noktası otonom aşama. Burada hareket
5:17
artık refleks gibi otomatikleşmiştir.
5:20
Peki bu niye önemli? Hatırlayın açık
5:22
beceriler demiştik. Rakip var. Rüzgar
5:24
değişiyor. Ortam hareketli. Eğer
5:26
hareketi otonomlaştırırsanız dikkatinizi
5:28
bedeninize değil taktiye ve rakibe
5:30
verirsiniz. Açık becerilerde başarılı
5:32
olmanın tek formülü budur. Öğrenmenin
5:35
gerçekten başarıldığını dört temel
5:37
işaretten anlıyoruz. Gelişim,
5:39
tutarlılık, kalıcılık ve adapte
5:41
olabilirlik. Gelişim adından belli
5:44
zamanla iyileşmektir. Tutarlılık o
5:47
beceriyi her seferinde aynı standartta
5:49
yapabilmektir. Kalıcılık aradan yıllar
5:52
geçse ve bisiklet sürmeyi unutmamak
5:54
gibi. Ve en önemlisi yine bizim açık
5:57
beceriler mantığımıza bağlanan kısım
5:59
adapte olabilirlik. Çevresel koşullar
6:02
aniden değiştiğinde o beceriyi
6:04
saniyesinde yeni duruma ayak uyduracak
6:06
şekilde ayarlayabiliyorsanız işte o
6:08
zaman beceriyi gerçekten öğrenmişsiniz
6:10
demektir. 4. bölümümüz performans ve
6:13
geri bildirim. Peki size şöyle sorayım.
6:16
Bu öğrenme aşamalarında bocalarken
6:18
hataları nasıl düzeltip de o otonom
6:20
seviyeye sıçrıyoruz? Yani buradaki can
6:23
alıcı nokta şu. İçeriden gelen hislerle
6:25
dışarıdan gelen verileri çok net
6:27
ayırmamız lazım. İçsel geri bildirim
6:30
sizin kendi vücudunuzun size
6:32
kendiliğinden söylediği şeydir.
6:33
Gözleriniz, kulaklarınız veya kolunuzun
6:36
havadaki konumunu hissetmenizi sağlayan
6:38
o propriosepsiyon duyusu tam olarak
6:40
budur. Dışsal geri bildirimse dışarıdan
6:43
bir kaynaktan gelir. Mesela
6:45
antrenörünüzün bir uyarısı veya
6:47
kullandığınız akıllı bir saatin size
6:49
sürenizi göstermesi tamamen dışsal
6:51
verilerdir. Bu dışsal geri bildirimde
6:54
kendi içinde ikiye ayrılıyor ve bu ayrım
6:57
inanın sınavda hayat kurtarır. İlki
6:59
sonuç bilgisi sadece skora sonuca bakar.
7:03
Yarışı kaç saniyede bitirdin? Top fileye
7:05
girdi mi? Sadece ne olduğuyla ilgilenir.
7:08
İkincisi ise performans bilgisi. Bu işin
7:11
mutfağıdır. Hareketin nasıl yapıldığı
7:13
ile ilgilenir. Antrenörünüz gelip şut
7:15
çekerken bileğini yeterince bükmedin
7:18
diyorsa bu performans bilgisidir. Hatan
7:21
mekaniğini söyler.
7:23
Geldik son bölümümüz olan bilişsel
7:25
kuramlar ve dengeye. Lütfen burada
7:28
kulaklarınızı 4 açın. Çünkü bu bölümdeki
7:31
kuramcı isimleri, yaş aralıkları ve o
7:33
fiziksel terimler sınavın vazgeçilmez
7:36
sorularıdır. Şimdi bu tablodaki asıl
7:39
ilginç nokta kuramcılarla yaşları adeta
7:42
bir harita gibi önümüze sermesi. Sınavda
7:44
sizden bu eşleştirmeleri ezberebilmeniz
7:46
istenecek. Pijjetin kuramında 11 yaş ve
7:49
üzeri soyut işlemler dönemidir. Çocuklar
7:52
artık varsayımsal ve karmaşık
7:53
düşünebilir. Erikson'da şu iki evreyi
7:56
çok sorarlar. Biri 12-20 yaş arası
7:58
gençlerin yaşadığı o fırtınalı kimlik
8:00
kazanmaya karşı rol karmaşası dönemi.
8:03
Diğeri de hayatın sonbaharı
8:04
diyebileceğimiz 60 yaş ve üzerindeki
8:07
benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
8:09
evresi. Bu eşleştirmeleri kesinlikle
8:11
aklınızda tutun. Fiziğe işin mekaniğine
8:14
dönersek denge yani postürel stabilite
8:17
en basit tabirle ağırlık merkezini
8:20
destek yüzeyinin üzerinde tutma
8:21
becerisidir. Temelde ikiye ayrılır. Eğer
8:24
amut duruşu yapan bir jimnastikçi gibi
8:27
sabit bir pozisyondaysanız bu statik
8:29
dengedir. Ama işin içine hareket
8:31
giriyorsa, koşuyorsanız, zıplıyorsanız
8:34
veya o bahsettiğimiz tahmin edilemez
8:35
açık becerileri sergiliyorsanız hareket
8:38
halindeyken sağladığınız bu dengeye
8:40
dinamik denge diyoruz. Sonuç olarak
8:43
final stratejiniz ne olmalı? Sadece kuru
8:45
kuruya kavram ezberlemek yetmeyecek. O
8:48
başta konuştuğumuz açık ve kapalı beceri
8:50
mantığını iyi özümseyin ve bu teorik
8:53
kavramları hemen zihninizde gerçek bir
8:56
spor branşıyla eşleştirin. Soruyu
8:58
okurken daima kendinize şunu sorun.
9:01
Çevre dinamik mi, sabit mi? Geri
9:03
bildirim içeriden mi geliyor yoksa
9:05
dışarıdan mı? Bütün sır burada. Peki siz
9:08
kendi antrenmanlarınızda daha çok açık
9:10
becerileri mi kullanıyorsunuz yoksa
9:12
kapalı becerileri mi? Belki bir sonraki
9:14
idmanda çevrenize bir de bu gözle
9:16
bakarsınız. Videoda incelediğimiz bu
9:18
dersin ve yıla ait çıkmış soruları
9:20
kendiniz deneme sınavı formatında çözmek
9:21
için lolonolo.com adresini ziyaret
9:24
edebilir, açıklama kısmındaki
9:26
bağlantıdan kendinizi detaylıca test
9:27
edebilirsiniz. Hepinize final
9:29
sınavınızda başarılar diliyorum.
Jobs & Education