Up next in 10
Ata Aöf Sosyal Hizmette Görüşme İlke ve Teknikleri
https://lolonolo.com/2026/09/08/ata-aof-sosyal-hizmette-gorusme-ilke-ve-teknikleri-2025-2026-final-sorulari/
Ata Aöf Sosyal Hizmet, Ata Aöf Sosyal Hizmette Görüşme İlke ve Teknikleri, auzef
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Sosyal hizmet uygulamasının tam kalbinde
0:02
ne var? Kesinlikle görüşme. Bu
0:05
incelemede mesleğimizin belki de en
0:07
temel aracı olan sosyal hizmet
0:09
görüşmesinin anatomisini çıkarıyoruz.
0:11
Bir müracaatçıyla ilk karşılaştığınız o
0:13
andan süreci etik ve sağlıklı bir
0:15
şekilde sonlandırdığınız o son saniyeye
0:17
kadar ihtiyacımız olan o kritik ilkeleri
0:19
ve teknikleri mercek altına alacağız.
0:22
Hazırsanız hadi başlayalım. Bugün hızla
0:24
şu yol haritasının üzerinden geçeceğiz.
0:27
Önce mesleki ilişkiyi nasıl kurduğumuza
0:29
bakacağız. Sonra temel dinleme
0:31
tekniklerini hatırlayıp o doğru soruları
0:33
nasıl soracağımıza değineceğiz. Ardından
0:36
özel gruplarla çalışırken dikkat etmemiz
0:38
gereken ince çizgilere bakıp işin
0:40
mutfağa olan kayıt ve sonlandırma
0:42
süreçleri ile incelememizi
0:43
tamamlayacağız. İlk durağımız tüm
0:46
sürecin temelini atan o ilk adım.
0:48
Mesleki ilişki yani yardım bağının
0:51
kurulması. Şimdi dışarıdaki sıradan bir
0:54
gündelik sohbeti düşünün. Nasıldır?
0:56
doğal akışındadır. Plansızdır, değil mi?
0:59
Bazen havadan, sudan konuşursunuz ama
1:02
bizim işimizde yani bir sosyal hizmet
1:04
görüşmesinde işler tamamen farklı yürür.
1:07
Bizim görüşmelerimiz son derece
1:09
planlıdır. Net bir amacı vardır ve o
1:11
sağlam profesyonel çerçevenin tam
1:13
ortasına oturur. Yani iki kişi yüz yüze
1:16
geldiğinde mesele sadece sohbet etmek
1:18
değildir. Sorunu çözmek, durumu analiz
1:20
etmek ya da o müdahale planını yaratmak
1:22
için tamamen kasıtlı ve hedefe yönelik
1:25
bir iletişim kurarız. Bu çalışma bağını
1:28
güçlendiren tartışmasız en büyük gücümüz
1:31
empati. Müracaatçının dünyasını onun o
1:34
penceresinden anlamaya çalışmak ve
1:36
profesyonel mesafemizi koruyarak seni
1:38
duyuyorum ve anlıyorum mesajını vermek.
1:41
Ama sempati işte orada frene basmamız
1:43
gerekiyor. Sempati duymak müracaatçıyla
1:46
beraber aynı duygu girdabının içine
1:48
sürüklenmek demektir. Ne yazık ki bu o
1:50
hayati mesleki mesafeyi bir anda yok
1:52
eder ve sizin objektif bir yardımcı
1:55
olmanızı engeller. Odadaki ilgi,
1:57
içtenlik, şefkat kesinlikle bizimle
1:59
olmalı. Ama sempati bu profesyonel araç
2:02
setinin kesinlikle dışında kalmalı.
2:04
Gelelim ikinci aşamaya. Temel dinleme ve
2:07
görüşme teknikleri. Profesyonel alet
2:10
çantamızı açma vakti. Hepimiz biliyoruz
2:12
ki aktif bir dinleyici olmak sadece
2:15
başımızı sallayıp sessizce karşıdakine
2:17
bakmak değildir. İyi bir uzmanın alet
2:19
çantasında şunlar muhakkak bulunur.
2:21
Yansıtma yapmak yani kişinin duygularını
2:24
ona adeta bir ayna gibi geri sunmak.
2:26
Özetleme yapmak. O karmaşık düşünceleri
2:29
toparlayıp ana resmi ortaya koymak ve
2:31
tabii ki kişiselleştirme, bağlantı
2:33
kurma, hı, hı, evet gibi asgari düzeyde
2:36
teşviklerle o doğal akışı canlı tutmak.
2:39
Tüm bu ince dokunuşlar müracaatçının
2:41
gerçekten anlaşıldığını hissetmesini ve
2:43
kendi hikayesinde daha da derinlere inme
2:45
cesaretini bulmasını sağlar. Yalnız bu
2:48
teknikler içinde bazen yanlış anlaşılan
2:50
ama aslında inanılmaz güçlü bir aracımız
2:53
var. yüzleştirme. Bunu asla bir tartışma
2:56
veya müracaatçıya yönelik bir saldırı
2:57
gibi düşünmeyin. Klinik anlamda
2:59
yüzleştirme, müracaatçının
3:00
söyledikleriyle yaptıkları arasındaki o
3:02
tutarsızlıkları veya kendi algısıyla
3:05
bizim gördüğümüz tablo arasındaki farkı
3:07
son derece nazik ama sarsılmaz bir
3:09
kararlılıkla ortaya koymaktır. Örneğim,
3:12
"Çok iyi olduğunu söylüyorsun ama şu an
3:14
ellerin titriyor demek kişinin o an
3:16
kendi gerçeğiyle yüzleşmesi için aslında
3:18
harika bir dönüm noktasıdır." Peki bir
3:21
soru. Sessizlik her zaman kötü bir şey
3:23
midir? Gündelik hayatta sessizlik
3:25
olduğunda birçoğumuzun içi kıpır kıpır
3:27
olur. O garip boşluğu doldurmak için
3:29
hemen konuşmaya başlarız. Ama bizim
3:32
alanımızda sessizlik gerçekten altındır.
3:35
Sosyal hizmet görüşmesinin doğasında
3:37
vardır. Müracaatçı o an çok yoğun bir
3:39
duygu yaşıyor veya anlattığı o ağır
3:41
travmayı zihninde toparlıyor olabilir.
3:44
Uzman olarak bizim görevimiz o
3:46
sessizliğe tahammül etmeyi bilmek ve
3:48
müracaatçıya duygularını sindirebilmesi
3:50
için o güvenli sessiz alanı kesinlikle
3:52
tanımaktır. 3üncü bölümümüz doğru
3:55
soruları sormak. Çünkü bilgiyi en doğru
3:57
şekilde çekip almanın yolu buradan
3:59
geçiyor. Hangi soruyu kullanacağınız
4:02
aslında tam olarak nasıl bir veriye
4:03
ihtiyacınız olduğuna bağlı.
4:05
Müracaatçının hikayesini kendi
4:07
kelimeleriyle detaylıca anlatmasını mı
4:09
istiyorsunuz? O zaman açık uçlu sorular
4:11
tam size göre ama net bir sınır çekmek.
4:14
Sadece evet ya da hayır gibi spesifik
4:16
bir bilgi almak istiyorsanız kapalı uçlu
4:18
soruları devreye sokarsınız. Duruma göre
4:21
yönlendirici, sondaj veya alternatif
4:23
sorular da elbette masadadır. Ama burada
4:25
kilit nokta şu: Uzman ağzından çıkan her
4:28
soru için amacının ne olduğunu, bunun
4:30
sürece ne yarar sağlayacağını ve alacağı
4:33
o cevabı tam olarak nerede kullanacağını
4:34
bilmek zorundadır. Sorular asla ama asla
4:37
sadece meraktan sorulmaz. 4.üncü başlığa
4:40
geçiyoruz. Özel gruplarla görüşme. O
4:43
öğrendiğimiz temel becerileri sahanın
4:46
farklı gerçeklerine uyarlama zamanı.
4:48
Eğer farklı kültürlerden gelen
4:50
müracaatçılarla çalışıyorsanız
4:51
kurallarımız oldukça katı ve net.
4:53
Biliyorsunuz her kültürün bedensel temas
4:55
sınırları ve sözsüz iletişim kalıpları
4:57
bambaşkadır. Bu yüzden yanlış
4:59
anlaşılabilecek en ufak bir fiziksel
5:01
temastan kaçınıyor ve karşı tarafın
5:03
sözsüz ipuçlarını radarımızda tutuyoruz.
5:05
Bir de çok hayati bir detay. Diyelim ki
5:08
ortamda bir çevirmen var. Çevirmeni asla
5:10
kendi haline bırakamazsınız. Yani
5:12
çevirmen ile müracaatçı arasında sizin
5:15
dışarıda kaldığınız o uzun anlaşılmaz
5:17
diyalogların geçmesine izin
5:18
vermemelisiniz. Görüşmenin kontrolü
5:20
başından sonuna kadar tamamen uzmanın
5:22
elinde olmalıdır. Yaş yelpazesinin iki
5:25
ucundaki gruplarla yani çocuklar ve
5:27
yaşlılarla çalışırken de dinamikler
5:30
değişiyor. Çocukları konuşmaya teşvik
5:32
etmek her zaman kolay olmaz. Bu yüzden
5:34
resim çizme veya oyun gibi yaratıcı
5:37
ifade araçları bizim can simidimizdir.
5:39
Yaşlılarla olan görüşmelerde ise ilk
5:42
adım çok nettir. Kendimizi ve amacımızı
5:44
son derece net, anlaşılır ve yavaş bir
5:47
şekilde tanıtmak. Yaşlılıkta görülen
5:49
sağlık sorunlarına hakim olmak da o
5:51
empatik bağı kurmak için şarttır. Ancak
5:54
dikkat etmemiz gereken bir sınır var. Ne
5:56
kadar şefkat hissederseniz hissedin
5:58
sarılma gibi o mesleki sınırları ihlal
6:00
eden davranışlardan kesinlikle uzak
6:02
duruyoruz.
6:04
Ve sahada belki de bizi en çok terleten
6:06
grup gönülsüz müracaatçılar. Göz
6:09
kontağını sağlam tutmak, aktif dinlemek.
6:12
Bunlar zaten cepte. Ama burada mekansan
6:14
düzene dahil inanılmaz ilginç ve kritik
6:17
bir detay var. O zaman asla bir masanın
6:20
arkasına oturmamalıdır. Düşünsenize
6:22
masanın arkasına geçtiğiniz an araya
6:24
kocaman bir fiziksel mesafe ve
6:26
hiyerarşik bir otorite koymuş
6:28
oluyorsunuz. Zaten oraya gelmek
6:30
istemeyen dirençli bir kişinin savunma
6:32
duvarlarını kendi ellerinizle daha da
6:34
kalınlaştırmış olursunuz. Otoriteyi
6:36
değil eşitliği ve açıklığı
6:38
hissettirmemiz gerekiyor. Tüm bu
6:40
anlattıklarımızın, bu yoğun çabanın
6:42
ardında yatan asıl felsefe ne peki?
6:44
Kendi kaderini tayin hakkı. Biz uzmanlar
6:47
müracaatçı adına karar veren merci
6:49
değiliz. Biz haritayı açarız, alternatif
6:52
yolları gösteririz. O karanlık noktaları
6:54
aydınlatırız ve o güvenli bağı kurarız.
6:56
Ama en nihayetinde direksiyona geçecek
6:58
olan, kendi yolunu seçecek olan kişi
7:00
müracaatçının ta kendisidir. Eğer
7:03
müracaatçı kendi hayatının sorumluluğunu
7:05
almaktan kaçarsa bu işimizi
7:07
kolaylaştırmaz. Tam aksine sürecin
7:09
işlemesini tamamen felç eder. Geldik son
7:12
aşamaya. 5. bölümümüz. Kayıt tutma,
7:15
raporlama ve oson veda yani sonlandırma.
7:19
Kayıt aşamasında gizlilik kırmızı
7:21
çizgimizdir. Bizim alanımızda evrensel
7:24
standart ve en güvenli yol basittir. Not
7:27
almak. Ancak bazen ses kaydı veya video
7:30
almak gerekebilir, değil mi? İşte o
7:32
noktada işler çok ciddileşir. Bu tür
7:35
kayıtlar ancak ve ancak müracaatçının
7:38
tamamen aydınlatılmış, kesin ve yazılı
7:41
onayıyla sadece belli başlı zorunlu
7:43
koşullar altında yapılabilir. Ve tabii o
7:46
topladığımız onca kıymetli bilgi daha
7:48
sonra rapora dönüşecek. Özet,
7:50
değerlendirme, psikososyal raporlar
7:52
gibi. Ama burada süreç raporlarına
7:55
kocaman bir parantez açmak istiyorum.
7:57
Çünkü süreç raporları basit bir özet
7:59
değildir. Görüşmede ne olduysa
8:02
konuşulanların, tepkilerin, gerçeklerin
8:04
en ince ayrıntısına kadar ele alındığı o
8:07
seansın tamamen eksiksiz adeta
8:10
fotoğrafik bir kaydıdır. Ve hikayenin
8:12
sonu sonlandırma aşaması. Bu aşama
8:15
tamamen güven ve işbirliği üzerine
8:17
kurulu olmalıdır. Süreci tamamlarken o
8:19
toparlayıcı, özetleyici ifadeleri
8:22
devreye sokmak hayati önem taşır.
8:24
Düşünsenize, "Evet, görüşmemiz bitti,
8:26
gidebilirsiniz" gibi soğuk, kestirip
8:28
atan bir cümlenin yaratacağı yıkımı. O
8:30
güne kadar ilmek ilmek ördüğünüz tüm o
8:32
güven bağını bir saniyede yok
8:34
edebilirsiniz. Özellikle gönülsüz
8:36
müracaatçılarla çalışırken bu vedalaşma
8:38
süreci inanın ilk tanışma anından çok
8:40
daha büyük bir özen ve hassasiyet
8:42
gerektirir. Bu incelememizi bitirirken
8:45
sizi şu kritik soruyla başa bırakmak
8:47
istiyorum. Acaba o doğru işbirlikçiyi ve
8:50
gerçekten saygılı bir veda müracaatçıyı
8:53
gerçek dünyadaki bir sonraki belki de en
8:55
zorlu adımı için nasıl güçlendiriyor?
8:58
Unutmayalım ki başarılı bir sonlandırma
9:00
sadece bir dosyanın rafa kaldırılması
9:02
demek değildir. O kişinin kendi ayakları
9:05
üzerinde kendi gücüyle durabileceğine
9:07
dair inancının mühürlenmesidir.
Jobs & Education