Up next in 10
Ata Aöf Medya Okuryazarlığı 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/09/16/ata-aof-medya-okuryazarligi-2025-2026-final-sorulari/
Ata Aöf Medya Okuryazarlığı, Ata Aöf Yeni Medya ve Gazetecilik Ön Lisans, Ata-Aöf
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Ata açık öğretim fakültesi medya okur
0:02
yazarlığı 2025-2026
0:04
final soruları.
0:06
Toplam 25 soru. Soruları tek tek
0:09
okuyacağız. Doğru cevabı ve açıklamasını
0:11
göreceğiz.
0:13
İsterseniz her sorudan sonra videoyu
0:15
durdurup kendiniz cevaplayın. Sonra
0:16
devam edin.
0:19
Soru 1. Medya okur yazarı olan bir
0:22
bireyin medyadan gelen iletilerin ne tür
0:24
amaçlar içerdiğinin farkında olması
0:25
hangi medya okuryazarlığı sürecini ifade
0:28
eder?
0:29
A. Etkileşim
0:31
B. Anlama C. Tanıma D. İletme. E.
0:36
Erişim.
0:39
Doğru cevap B şıkkı.
0:42
Medya, okuryazarlığı erişim, anlama,
0:44
çözümleme, değerlendirme ve üretme gibi
0:46
aşamalardan oluşan bir süreçtir.
0:49
Anlama aşamasında birey medya iletisinin
0:51
yüzeydeki içeriğinin ötesine geçerek
0:53
iletinin hangi amaçlarla üretildiğini,
0:55
kimin çıkarına hizmet ettiğini ve nasıl
0:57
kurgulandığını fark eder. Erişim
1:00
yalnızca iletiğe ulaşmayı, iletme ise
1:02
mesajın aktarılmasını ifade eder.
1:05
Soruda iletinin amacının farkında
1:07
olunması anlatıldığı için doğru cevap
1:09
anlamadır.
1:12
Soru 2. İletişim kuramlarındaki boşluk
1:16
yaklaşımına göre medya insanların
1:18
gündemini belirlemektedir ya da en
1:19
azından etkilemektedir.
1:22
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden
1:23
hangisi getirilmelidir?
1:26
A) Gündem belirleme.
1:28
B) Küreselleşme
1:30
C bağlantı D) Etkili iletişim E.
1:34
Politika.
1:37
Doğru cevap A şıkkı.
1:40
Gündem belirleme agenda setting.
1:42
Yaklaşımına göre medya insanlara ne
1:44
düşüneceklerini değil ne hakkında
1:46
düşüneceklerini söyler.
1:48
Medyanın hangi konulara yer verdiği ve
1:50
bu konuları ne sıklıkta ve ne kadar
1:52
önemli sunduğu kamuoyunun gündemini
1:54
doğrudan etkiler.
1:56
Bu Kur'an MCOMS ve SHAL tarafından
1:58
geliştirilmiştir.
2:00
Soruda tanımlanan durum tam olarak
2:01
gündem belirleme yaklaşımına karşılık
2:03
gelir.
2:06
Soru 3. Sadece medya okur yaazarlığı
2:09
için değil yaşamın birçok alanında merak
2:11
güdüsü düzleminde bilgiye ve gerçeğe
2:13
ulaşmanın en temel gerekliliklerinden
2:15
biridir.
2:17
Medya okuryaazarlığı eğitiminde
2:18
öğrencilere bu konuda anlamlı sonuçlar
2:20
verebilecek yetenekler kazandırmak daha
2:22
doğru ve gerçekçi çözümlemeler
2:24
yapabilmeyi sağlayacaktır.
2:27
Öğrencilerin izledikleri medya metinleri
2:29
ile ilgili olarak bu yeteneklerinin
2:30
geliştirilmesiyle söz konusu medya
2:32
metinlerini daha doğru anlamaları
2:34
sağlanabileceği gibi eleştirel bir
2:35
şekilde değerlendirme becerisi de
2:37
kazandırılmış olacaktır.
2:39
Medya eğitimi metotlarından biri olan ve
2:41
öğrencilere önemli katkılar sunacağı
2:43
öngörülen bu beceri aşağıdakilerden
2:45
hangisidir?
2:47
A. Değerlendirme ve tartışma.
2:50
B. Soru sorma. C. Okul dışında eğitim.
2:54
D. Oyun oynamak. E. Cevap verme.
3:00
Doğru cevap B şıkkı.
3:03
Soru sorma merak güdüsünden doğan ve
3:05
bilgiye ile gerçeğe ulaşmanın en temel
3:07
yollarından biridir.
3:10
Medya okuryazarlığı eğitiminde
3:11
öğrencilerin medya metinleri karşısında
3:14
bu iletiği kim üretti? Kime? hangi
3:16
amaçla gönderildi gibi sorular
3:17
sorabilmesi metni daha doğru
3:19
anlamalarını ve eleştirel biçimde
3:20
değerlendirmelerini sağlar.
3:23
Bu nedenle soru sorma becerisi medya
3:25
eğitimi metotlarının merkezinde yer
3:27
alır.
3:29
Değerlendirme ve tartışma ise bu
3:30
sorulardan sonra gelen aşamalardır.
3:35
Soru 4. Aşağıdakilerden hangisi dijital
3:38
medya okuryazarlığı konuları arasında
3:40
yer almaz?
3:42
A) Bağımlılık.
3:44
B. Sorgulayabilme.
3:46
C. Politik mücadele,
3:48
D. Açıklık. E. Gizlilik ve mahremiyet.
3:54
Doğru cevap D şıkkı.
3:57
Dijital medya okuryazarlığı, dijital
3:59
bağımlılık, içeriği sorgulayabilme,
4:01
gizlilik ve mahremiyetin korunması ve
4:03
dijital ortamdaki politik mücadele gibi
4:05
konuları kapsar.
4:07
Bu başlıklar bireyin dijital ortamda
4:08
bilinçli, güvenli ve eleştirel
4:10
davranabilmesini hedefler.
4:13
Cevap anahtarına göre açıklık dijital
4:15
medya okur yaazarlığın konuları arasında
4:17
ayrı bir başlık olarak yer almaz.
4:20
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
4:25
Soru 5. Eyre tarafından eğitmenden
4:28
öğrenciye bilginin aktarıldığı ve
4:29
öğrenci tarafından bu bilginin
4:31
ezberlendiği eğitim anlayışını ifade
4:33
eden kavramsallaştırma aşağıdakilerden
4:35
hangisidir?
4:37
A. Aktif eğitim modeli. B çözüm odaklı
4:40
eğitim modeli. C bankacı eğitim modeli.
4:44
D sorun odaklı eğitim modeli. E pazarcı
4:47
eğitim modeli.
4:51
Doğru cevap C şıkkı.
4:54
Brezilyalı eğitimci Paulo Firire
4:55
geleneksel eğitimi bankacı eğitim modeli
4:58
olarak adlandırmıştır.
5:00
Bu modelde öğretmen bilgiyi öğrencinin
5:02
zihnine bir bankaya para yatırır gibi
5:04
aktarır. Öğrenci ise bu bilgiyi pasif
5:06
biçimde alıp ezberler.
5:08
Frire bunun yerine öğrencinin sorgulayan
5:10
ve üreten özne olduğu sorun odaklı
5:12
problem tanımlayıcı eğitimi savunur.
5:15
Medya okuryazarlığı eğitimi de bu
5:17
eleştirel ve katılımcı yaklaşımdan
5:19
beslenir.
5:22
Soru 6. Medyanın 4üncü güç olarak ifade
5:26
edilmesinde rol oynayan işlev
5:27
aşağıdakilerden hangisidir?
5:30
A. Tanıtma, B. Denetim ve eleştiri.
5:34
C. Eğitim. D. Haber ve bilgi verme. E.
5:39
Kamuoyu oluşturma.
5:42
Doğru cevap B şıkkı.
5:45
Medya, yasama, yürütme ve yargıdan sonra
5:47
dördüncü güç olarak nitelendirilir.
5:51
Bu nitelemenin temelinde medyanın siyasi
5:53
ve ekonomik iktidarı denetleme ve
5:55
eleştirme işlevi bulunur.
5:57
Medya kamuoyu adına iktidarı izler,
6:00
hatalı uygulamaları açığa çıkarır ve
6:01
hesap sorulmasını sağlar.
6:04
Haber verme, eğitme ve eğlendirme
6:06
medyanın diğer işlevleridir. Ancak
6:08
4düncü güç nitelemesini doğuran denetim
6:10
ve eleştiri işlevidir.
6:14
Soru 7. Aşağıdakilerden hangisi medya
6:17
okuryazarlığı programlarının iletmiş
6:19
olduğu uyarılardan biri değildir?
6:22
A. Her araç kendine özgü bir estetik
6:24
forma sahiptir.
6:26
B. Medya iletileri ideolojiktir.
6:29
C. Medyada biçim ve içerik yakından
6:31
ilişkilidir.
6:32
D. Medyanın ticari ve toplumsal
6:34
bağlantıları vardır.
6:37
E. Medya gerçeğin aynısını yansıtır.
6:41
Doğru cevap E şıkkı.
6:44
Medya okuryaazarlığı programlarının
6:46
temel uyarılarından biri medyanın
6:48
gerçeği olduğu gibi yansıtmadığı, aksine
6:50
gerçeği seçerek, kurgulayarak ve yeniden
6:52
inşa ederek sunduğudur.
6:55
Her aracın kendine özgü estetik formu
6:56
olması, biçim ile içeriğin yakından
6:58
ilişkili olması, iletilerin ideolojik
7:00
nitelik taşıması ve medyanın ticari ile
7:02
toplumsal bağlantılarının bulunması bu
7:04
programların vurguladığı ilkelerdir.
7:07
Bu nedenle medya gerçeğin aynısını
7:09
yansıtır." ifadesi bir uyarı değil.
7:11
medya okur yaazarlığın çürüttüğü bir
7:13
yanılgıdır.
7:16
Soru 8. Düzeltme ve cevap hakkına sahip
7:19
olan kişinin ölmesi halinde bu hak
7:21
mirasçılardan biri tarafından
7:23
kullanılabilir.
7:25
Mirasçılar bu haklarını kaç ay içinde
7:27
kullanabilir?
7:29
A) 6 ay B) 3 Ay C 1 ay D 2 ay
7:36
5 ay.
7:39
Doğru cevap B şıkkı.
7:42
Basın kanununa göre düzeltme ve cevap
7:44
hakkı kişilik hakları zarar gören kişiye
7:46
tanınan yasal bir haktır.
7:49
Hak sahibinin ölmesi durumunda bu hak
7:51
mirasçılardan biri tarafından
7:52
kullanılabilir ve bu süre 3 ay olarak
7:54
belirlenmiştir.
7:56
Süre düzeltme ve cevap hakkını doğuran
7:58
yayımın yapıldığı tarihten itibaren
8:00
işler. Sürenin sınırlı tutulması hem
8:03
hakkın güncelliğini hem de yayın
8:05
organının sorumluluk dengesini korumayı
8:07
amaçlar.
8:09
Soru 9.
8:11
Aşağıdakilerden hangisi medyanın
8:13
işlevlerinden biri değildir?
8:16
A) Toplumsallaştırma
8:18
B) Eğlendirme.
8:20
C) Haber ve Bilgi verme. D) İş bulma. E
8:25
kültürel değerleri koruma.
8:28
Doğru cevap D şıkkı.
8:31
Medyanın temel işlevleri arasında haber
8:33
ve bilgi verme, eğlendirme, eğitme,
8:36
toplumsallaştırma, kültürel değerlere
8:38
aktarma ve koruma ile denetim ve
8:39
eleştiri sayılır. Bu işlevler medyanın
8:42
toplumsal yaşamdaki rolünü tanımlar. İş
8:45
bulma ise medyanın bir işlevi değildir.
8:47
İş ilanlarının yayınlanması haber ve
8:49
bilgi verme işlevinin bir uygulaması
8:51
olarak görülebilir.
8:53
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
8:57
Soru 11.
9:00
Gelenekselciler kuşağı 2. Millenyum
9:03
kuşağı 3ünc gama kuşağı.
9:06
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri
9:09
dijital araç kullanımı açısından yapılan
9:11
kuşak sınıflandırmaları arasında yer
9:12
almaz?
9:14
A) Yalnız 1inci B) Yalnız ikinci C 1
9:19
2inci ve 3ünc D) 1ci ve 2inci E yalnız
9:24
3üncü
9:27
doğru cevap E şıkkı.
9:30
Dijital araç kullanımı açısından yapılan
9:32
kuşak sınıflandırmalarında
9:33
gelenekselciler sessiz kuşak, bebek
9:36
patlaması kuşağı, X kuşağı, Y milenyum
9:38
kuşağı ve Z kuşağı yer alır.
9:41
Gelenekselciler ve milenyum kuşağı bu
9:43
sınıflandırmanın tanınan
9:44
kategorileridir.
9:46
Gama kuşağı ise bu sınıflandırmalar
9:48
arasında yer almayan bir adlandırmadır.
9:52
Bu nedenle sınıflandırmada bulunmayan
9:54
yalnızca üçüncüdür.
9:57
Soru 11. 1inci FB Messenger, 2inci
10:02
WhatsApp, 3üncat,
10:04
4ünc link edin. Yukarıdakilerden hangisi
10:09
ya da hangileri hem haberleşme hem de
10:11
sosyal ağ türüdür?
10:13
A 1ci, 2ci, 3 ve 4. Bin 3ünc ve 4. C
10:20
yalnız 1inci. D 1 2inci ve 3. E yalnız
10:25
ikinci.
10:28
Doğru cevap A şıkkı.
10:31
Facebook Messenger, WhatsApp, Jackat ve
10:33
LinkedIn kullanıcılar arasında anlık
10:35
mesajlaşma imkanı sunar. Bu yönleriyle
10:37
haberleşme aracıdırlar.
10:39
Aynı zamanda kullanıcıların profil
10:41
oluşturduğu, bağlantı kurduğu, içerik
10:43
paylaştığı ve durum güncellemesi yaptığı
10:45
ortamlar olduklarından sosyal a niteliği
10:47
de taşırlar.
10:49
Linkedon profesyonel odaklı, Jackat ise
10:51
mesajlaşmanın yanında ödeme ve içerik
10:53
paylaşımını da içeren bir süper
10:55
uygulamadır.
10:57
Bu nedenle dördü de hem haberleşme hem
10:59
sosyal ağ türüdür.
11:02
Soru 12. aracılığıyla bireylerin yaşam
11:05
biçimleri, değer yargıları, üretim ve
11:07
tüketim ilişkilerine dair sınırlılıklar
11:09
belirlenmekte ve bireyler türlü amaçlar
11:11
doğrultusunda konumlandırılmaktadır.
11:14
Cümlede boş bırakılan yere
11:15
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
11:18
A) Anlam B) Sınıf C) Temsil D) Eğitim E)
11:25
Cinsiyet.
11:28
Doğru cevap C şıkkı.
11:31
Temsil, medyanın gerçekliği doğrudan
11:33
yansıtmayıp belirli seçimler ve kurgular
11:35
aracılığıyla yeniden sunmasıdır.
11:39
Medyadaki temsiller yoluyla bireylerin
11:41
yaşam biçimleri, değer yargıları ve
11:43
tüketim ilişkilerine dair sınırlar
11:44
çizilir. Kimlikler, roller ve gruplar
11:47
belirli biçimlerde konumlandırılır.
11:49
Bu nedenle temsil medya okur yaazarlığın
11:51
en kritik kavramlarından biridir.
11:55
Eleştirel okuma kimin nasıl temsil
11:57
edildiğini ve kimin dışarıda
11:58
bırakıldığını sorgulamayı gerektirir.
12:02
Soru 13. Aşağıdakilerden hangisi
12:05
eleştirel bakış açısı önermelerinden
12:07
değildir?
12:09
A) Ona inanıyoruz ama hatalı olabiliriz.
12:13
B) Ona inanıyorum ama o doğru
12:15
olmayabilir.
12:16
C) O ona inanacak kadar kökleşmiş
12:18
çıkarlarımıza hizmet ediyor. Ama bu
12:20
çıkarımlarımızın gerçekte bir ilgisi
12:22
yoktur.
12:24
D. Ona inanmak istiyoruz ama
12:25
isteklerimiz bizi önyargılı yapabilir.
12:29
E o doğrudur. Çünkü ben ona inanmak
12:31
istiyorum.
12:34
Doğru cevap E şıkkı.
12:37
Eleştirel bakış açısı kişinin kendi
12:39
inançlarına da kuşkuyla
12:40
yaklaşabilmesini, yanılabileceğini kabul
12:42
etmesini ve isteklerinin yargısını
12:44
çarpıtabileceğinin farkında olmasını
12:45
gerektirir.
12:47
A, B, C ve D seçenekleri bu öz
12:49
düşünümsel tutumu yansıtır. E
12:52
seçeneğinde ise kişi bir şeyin
12:53
doğruluğunu inanmak istemesine
12:54
dayandırmaktadır. Bu kanıt yerine arzuyu
12:57
ölçüt almak anlamına gelir ve eleştirel
12:59
düşünmenin tam karşıtıdır.
13:01
Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
13:06
Soru 14. İlkönetim öğrencilerinde medya
13:09
okuryazarlığı bilincinin geliştirilmesi
13:11
ve medya okuryazarlığı dersine yönelik
13:13
işbirliği protokolü hangi tarihte
13:15
imzalanmıştır?
13:17
A) 27 Ocak 2014 B Temmuz 2017
13:23
C 23 Mayıs 2013 D 10 Haziran 2016 E. 15
13:30
Şubat 2015.
13:34
Doğru cevap C şıkkı.
13:37
Söz konusu işbirliği protokolü 23 Mayıs
13:39
2013 tarihinde imzalanmıştır.
13:42
Protokol Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
13:44
ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında
13:46
ilköğretim öğrencilerinde medya
13:48
okuryazarlığı bilincinin geliştirilmesi
13:50
ve dersin daha etkili yürütülmesi
13:51
amacıyla düzenlenmiştir.
13:54
Türkiye'de medya okuryazarlığı dersi
13:56
2007 yılından itibaren seçmeli ders
13:58
olarak okutulmaya başlanmıştır.
14:01
Sınavda tarih doğrudan sorulduğu için bu
14:03
bilgiyi akılda tutmak gerekir.
14:07
Soru 15. Mesajlarda
14:11
anlamın yanı sıra anlamlarda
14:13
bulunmaktadır.
14:15
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla
14:17
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
14:21
A) Kısa Ana B) Net kısa C uz Uzun kısa D
14:27
ana E Açık net.
14:32
Doğru cevap D şıkkı.
14:35
Medya mesajları yalnızca doğrudan ifade
14:37
edilen ana anlamı taşımaz. Aynı zamanda
14:39
çağrışım yoluyla iletilen yan anlamlar
14:41
da içerir.
14:43
Ana anlam, düz anlam mesajın açık ve
14:45
doğrudan içeridir. Yan anlam, yan anlam
14:47
ise kültürel kodlar, çağrışımlar ve
14:49
duygusal tonlar aracılığıyla aktarılan
14:51
örtük içeriktir.
14:53
Medya okur yaazarlığında eleştirel
14:55
çözümleme büyük ölçüde yan anlamların
14:57
açığa çıkarılmasına dayanır.
15:00
Bu nedenle boşluklara sırasıyla ana ve
15:02
yan getirilmelidir.
15:05
Soru 16. 1inci materyal seçimi, ikinci
15:10
planlama, 3üncü zamanlama, 4üncü
15:14
araştırma, 5 adaptasyon
15:18
yukarıdakilerden hangileri bir medya
15:20
metninin hazırlanmasındaki süreçler
15:22
içerisinde yer alır?
15:24
A 1 2 3 ve 4. B 1 2 ve 5. C 1 2 3 ve 5.
15:33
D 1 2 ve 3. E 1 3 4 ve 5.
15:41
Doğru cevap A şıkkı.
15:44
Bir medya metninin hazırlanması
15:46
planlama, araştırma, materyal seçimi ve
15:48
zamanlama gibi aşamalardan oluşur.
15:51
Planlama aşamasında metnin amacı ve
15:53
hedef kitlesi belirlenir. Araştırma
15:55
aşamasında içerik için gerekli bilgi
15:56
toplanır. Materyal seçiminde
15:58
kullanılacak görsel ve işitsel ögelere
16:00
karar verilir. Zamanlama ise üretim ve
16:02
yayın takvimini kapsar.
16:04
Adaptasyon ise hazır bir metnin başka
16:06
bir ortama uyarlanmasıdır ve bu
16:08
süreçlerin bir aşaması olarak sayılmaz.
16:11
Bu nedenle doğru cevap 1inci, 2, 3üncü
16:14
ve 4üncüdür.
16:17
Soru 17. Boşluk enformasyona
16:19
dönüştürülmemiş, ham saf işlenmemiş
16:21
iletilere verilen isimdir.
16:24
Cümlede boş bırakılan yere
16:25
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
16:29
A) Gönderi. B) Mesaj C) Veri D) Kaynak
16:36
E) Bilgi.
16:39
Doğru cevap C şıkkı.
16:42
Veri henüz işlenmemiş, yorumlanmamış ve
16:44
anlamlandırılmamış ham iletilerdir.
16:48
Veriler düzenlenip anlamlı hale
16:49
getirildiğinde enformasyona, enformasyon
16:51
da deneyim ve bağlamla birleştiğinde
16:53
bilgiye dönüşür.
16:55
Bu kademeli yapı verilen formasyon bil
16:57
hiyerarşisi olarak adlandırılır.
17:00
Soruda ham ve işlenmemiş iletiler
17:01
tanımlandığı için doğru cevap verilir.
17:06
Soru 18.
17:08
İknı ileten kaynağının güvenirliği
17:10
olarak tanımlanan artistik kanıt
17:11
aşağıdakilerden hangisidir?
17:14
A) Logos B) Artemis C) Aremis D) Patos E
17:21
etos.
17:24
Doğru cevap E şıkkı.
17:27
Aristoteles'in retorik kuramında ikna üç
17:29
artistik kanıta dayanır. Etos, patos ve
17:32
logos.
17:33
Eto mesajı ileten kaynağının
17:35
güvenilirliği, karakteri ve yetkinliği
17:37
ile ilgilidir. Dinleyicinin konuşmacıya
17:39
duyduğu güveni ifade eder.
17:41
Atos dinleyicinin duygularına
17:43
seslenmeyi, logos ise mantıksal akıl
17:45
yürütme ve kanıtlara dayanmayı anlatır.
17:48
Reklam ve haber metinlerinde bu üç kanıt
17:51
çoğu zaman birlikte kullanılır.
17:54
Soru 19. Mimetik yaklaşım olarak da
17:57
adlandırılan yaklaşım aşağıdakilerden
17:59
hangisidir?
18:01
A. Temsilci yaklaşım. B korumacı
18:04
yaklaşım. C. Maksatlı yaklaşım. D.
18:08
Yansıtmacı yaklaşım. E. İnşacı yaklaşım.
18:14
Doğru cevap D şıkkı.
18:17
Yansıtmacı yaklaşım antik Yunan'daki
18:19
mimesiz taklit kavramından hareketle
18:21
mimetik yaklaşım olarak da adlandırılır.
18:24
Bu yaklaşıma göre medya metinleri ve
18:25
sanat yapıtları gerçekliği olduğu gibi
18:27
yansıtır. Yani bir tür ayna işlevi
18:29
görür. İnşacı yaklaşım ise anlamın dil
18:32
ve kültürel kodlar aracılığıyla
18:34
kurulduğunu savunur. Maksatlı yaklaşımda
18:37
anlamı belirleyen metni üretenin
18:38
niyetidir.
18:41
Soru 20. Aşağıdakilerden hangisi
18:44
aşılamacı yaklaşımın temel öğretilerini
18:46
de içermekle birlikte medya iletilerini
18:48
şeytani olarak gören ve özellikle
18:50
çocukların ve gençlerin bu şeytani
18:51
iletilerden korunması gerektiğini
18:53
savunan yaklaşımdır.
18:55
A) korumacı. B. Davranışçı.
18:59
C. Eleştirel. D. Güçlendirmeci.
19:03
E. Çözümlemeci.
19:06
Doğru cevap A şıkkı.
19:09
Korumacı Yaklaşım medya iletilerini
19:11
zararlı ve şeytani olarak görür ve
19:13
özellikle çocuklar ile gençlerin bu
19:15
iletilerin olumsuz etkilerinden
19:16
korunması gerektiğini savunur.
19:19
Aşılamacı yaklaşımın temel öğretilerini
19:21
içerir. Birey medyaya karşı adeta
19:23
aşılanarak bağışıklık kazandırılmaya
19:25
çalışılır.
19:26
Buna karşılık güçlendirmeci yaklaşım
19:28
bireyi medyadan uzak tutmak yerine
19:30
eleştirel becerilerle donatarak
19:31
güçlendirmeyi hedefler.
19:34
Günümüz medya okuryazarlığı eğitimi
19:36
büyük ölçüde güçlendirmeci anlayışa
19:38
dayanır.
19:41
Soru 21. Bir medya iletisinin kim
19:44
tarafından, hangi amaçla ve hangi
19:46
teknikler kullanılarak üretildiğini
19:48
sorgulayan okuma biçimi aşağıdakilerden
19:50
hangisidir?
19:51
A) Eleştirel okuma. B) Yüzeysel okuma.
19:56
C) Edilgen izleme. D seçici algılama. E
20:01
Hızlı okuma.
20:04
Doğru cevap A şıkkı.
20:07
Eleştirel okuma medya iletisini olduğu
20:09
gibi kabul etmek yerine iletiği kimin
20:10
ürettiğini, hangi amaçla ve hangi
20:12
anlatım teknikleriyle kurguladığını,
20:14
kimin çıkarına hizmet ettiğini ve neyi
20:16
dışarıda bıraktığını sorgulamaktır.
20:19
Medya okuryazarlığı eğitiminin temel
20:21
hedefi bireye bu becerileri
20:22
kazandırmaktır.
20:24
Edilgen izleme ise bireyin iletiği
20:26
sorgulamadan alması anlamına gelir ve
20:28
eleştirel okumanın karşıtıdır.
20:33
Soru 22.
20:35
Medya kuruluşlarının sahiplik yapısının
20:37
az sayıda büyük şirketin elinde
20:38
toplanmasına ne ad verilir?
20:41
A) Medyada tekelleşme.
20:43
B) Kamu yayıncılığı
20:46
C yerel yayıncılık
20:48
D) Çoğulculuk. E Yayın özgürlüğü.
20:53
Doğru cevap A şıkkı.
20:56
Medyada tekelleşme, gazete, televizyon,
20:59
radyo ve dijital platformların
21:00
sahipliğinin az sayıda büyük şirket ya
21:02
da holdingin elinde toplanmasıdır.
21:05
Tekelleşme haber kaynaklarının
21:07
çeşitliliğini azaltır. Farklı görüşlerin
21:09
kamuoyuna ulaşmasını zorlaştırır ve
21:11
medya içerinin sahiplerin ticari ile
21:13
siyasi çıkarlarından etkilenme riskini
21:15
artırır. Toğulculuk ise bunun tam
21:17
tersine farklı seslerin medyada temsil
21:19
edilmesini ifade eder.
21:22
Medya okur yaazarlığı iletilerin
21:24
arkasındaki mülkiyet ilişkilerinin
21:26
sorgulanmasını da içerir.
21:30
Soru 23. Doğruluğu kanıtlanmamış ya da
21:33
bilerek çarpıtılmış haberlerin gerçekmiş
21:35
gibi yayılmasına ne ad verilir?
21:38
A) Dezenformasyon
21:40
B) Enformasyon
21:42
C) Editoryal Bağımsızlık
21:45
D) Kamuoyu
21:47
E. Gündem belirleme.
21:50
Doğru cevap A şıkkı.
21:53
Dezenformasyon yanlış ya da çarpıtılmış
21:56
bilginin kasıtlı olarak üretilip
21:57
yayılmasıdır.
21:59
Amaç çoğunlukla kamuoyunu yanıltmak,
22:01
belirli bir görüşü güçlendirmek ya da
22:03
bir kişi veya kurumu
22:04
itibarsızlaştırmaktır.
22:07
Yanlışlığı bilinmeden paylaşılan
22:08
içerikler ise misenformasyon olarak
22:10
adlandırılır.
22:12
Dijital ortamda içeriğin hızlı yayılması
22:14
dezenformasyonla mücadeleyi
22:15
zorlaştırdığı için doğrulama, fakta
22:17
çekin, becerileri medya okuryazarlığın
22:19
önemli bir parçasıdır.
22:23
Soru 24. Kullanıcının algoritmalar
22:26
aracılığıyla yalnızca kendi görüşlerine
22:28
yakın içeriklerle karşılaştığı dijital
22:30
ortama ne ad verilir?
22:32
A) Filtre balonu. B) Dijital uçurum
22:36
Camusal alan D. Yakınsama
22:40
E. Etkileşim.
22:43
Doğru cevap A şıkkı.
22:46
Filtre balonu, arama motorları ve sosyal
22:48
medya algoritmalarının kullanıcının
22:50
geçmiş tercihlerine göre içerik sunması
22:52
sonucunda bireyin yalnızca kendi
22:54
görüşlerine yakın içeriklerle
22:55
karşılaşmasıdır.
22:57
Bu durum farklı bakış açılarına erişimi
22:59
azaltır, kutuplaşmayı derinleştirir ve
23:01
yanlış bilginin sorgulanmadan kabul
23:03
edilmesini kolaylaştırır.
23:05
Dijital uçurum ise bireyler ve toplumlar
23:07
arasındaki teknolojiye erişim farkını
23:09
ifade eder.
23:11
Filtre balonun farkında olmak bilinçli
23:14
medya kullanımının bir gereğidir.
23:18
Soru 25.
23:19
Medya iletilerinde belirli bir gruba
23:21
ilişkin basma kalıp ve genelleyici
23:23
sunumlara ne ad verilir?
23:25
A) Stereotip
23:27
B) Ethos C) Mimesis
23:31
D) Enformasyon
23:33
E) Notasyon.
23:36
Doğru cevap A şıkkı.
23:40
Stereotip, kalıp yargı, bir gruba
23:41
ilişkin basma kalıp, genelleyici ve çoğu
23:43
zaman gerçeği yansıtmayan sunumlardır.
23:47
Medyada belirli meslek, cinsiyet, yaş ya
23:49
da etnik grupların sürekli aynı biçimde
23:51
temsil edilmesi izleyicide bu kalıpların
23:53
doğal ve doğru olduğu izlenimi yaratır.
23:57
Stereotipler temsil sorununun en görünür
23:59
biçimidir ve eleştirel medya okur
24:01
yaazarlığın temel inceleme alanlarından
24:02
biridir.
24:05
Eto ve mimesis ise sırasıyla ikna ve
24:07
yansıtma ile ilgili kavramlardır.
Jobs & Education