0:00
Hepiniz hoş geldiniz. Bugün sizlerle
0:02
birlikte hepimizin içinde olduğu o büyük
0:04
serüvenin yani yetişkinliğin psikolojik
0:07
haritasını çıkaracağız. Evden ilk adımı
0:09
atmaktan hayatın ilerleyen yıllarındaki
0:12
bilgeliğe uzanan bu yolculukta bize
0:14
eşlik edin. Peki bu yolculukta bizi
0:17
hangi duraklar bekliyor? Hızlıca bir
0:19
bakalım. Önce ebeveyin dünyasından
0:21
ayrılışla başlayacağız. Sonra aile kurma
0:24
dönemine geçeceğiz. Ardından o meşhur
0:26
orta yaşa dönüm noktasına ve sosyal
0:29
iletişim tarzlarımıza göz atacağız ve
0:31
son olarak yaşlanma sürecini anlamaya
0:33
çalışacağız. Evet, hazır mısınız?
0:36
Yolculuğumuzun ilk ve belki de en önemli
0:39
durağı ile başlıyoruz. Bir ailenin
0:41
korunaklı dünyasından çıkıp kendi
0:43
ayakları üzerinde duran bağımsız bir
0:45
yetişkine dönüşme süreci. Bu konuda
0:47
çalışan önemli isimlerden Roger G bu
0:49
döneme basitçe büyümek demiyor. O bunu
0:52
çok daha derin bir kavramla dönüşüm
0:54
olarak adlandırıyor. Yani mesele sadece
0:56
takvim yapraklarını koparmak değil,
0:58
zihnimizdeki o çocukluk varsayımlarını
1:00
yıkıp yepyeni bir bilinci ulaşmak. GLD'a
1:03
göre bu dönüşümün ilk adımı 1622 yaş
1:07
arasında atılıyor. Buradaki en temel
1:09
görev içimizdeki o sesi susturmak. Hani
1:12
ben her zaman annemin, babamın
1:14
çocuğuyum. onların dünyası benim de
1:16
dünyam diyen o sesi işte o varsayımı
1:18
aşıp kendi yolumuzu çizmeye başlamakla
1:21
ilgili her şey. Robert W. White ise
1:24
konuya başka bir pencereden bakıyor ve
1:26
diyor ki gerçek olgunluk ego kimliğinin
1:29
oturmasıyla başlar. Yani kendimize dair
1:32
tutarlı sağlam bir benlik algısı
1:34
geliştirmemizle ve bu süreçte
1:36
ilgilerimiz daha derin, değerlerimizse
1:39
daha esnek ve daha insancıl bir hal
1:41
alır. Peki o ilk adımı attık. Kendi
1:44
kimliğimizi oluşturmaya başladık. Sonra
1:46
ne oluyor? Genellikle yolculuğun bir
1:48
sonraki durağı hayatı paylaşacak bir
1:51
partner bulmayı ve kendi yuvamızı
1:53
kurmayı içeriyor. Kaynaklara
1:55
baktığımızda evlilikle ilgili karşımıza
1:57
genelde iki temel model çıkıyor. Biri
1:59
rollerin daha net ve hiyerarşik olduğu
2:01
geleneksel model. Diğeri ise bireylerin
2:03
kendi potansiyellerini
2:04
gerçekleştirmesine alan tanıyan daha
2:06
eşitlikçi ve demokratik modern model. Ve
2:09
sonra hayatınıza minicik bir insan
2:12
giriyor. İşte o andan itibaren aile için
2:15
yepyeni bir dönem başlıyor. Bu döneme
2:17
balayı evresi deniyor. Hem yeni rollere
2:20
alışmanın getirdiği bir adaptasyon
2:22
süreci hem de o yeni canla kurulan
2:24
tarifsiz yoğun bir bağ kurma zamanı.
2:27
Şimdi geldik o meşhur hakkında filmler
2:29
çekilen, kitaplar yazılan ama belki de
2:32
en yanlış anlaşılan döneme. Orta yaş
2:35
dönüm noktası. Kabaca 40 ilile 65 yaş
2:38
arasını kapsayan bu evre büyük bir
2:40
değişim zamanı. Ama bu değişim sadece
2:42
dış görünüşte değil. Fiziksel, duyusal,
2:45
cinsel ve hatta düşünme şeklimiz
2:48
neredeyse her şey bir elden geçiyor
2:49
adeta. Bu dönemde vücudumuzun verdiği
2:52
sinyallerden biri de osteoporoz
2:54
olabilir. Yani kemiklerin zamanla
2:56
zayıflaması. Bu durum gelecekteki
2:58
sağlığımız için dikkat etmemiz gereken
3:00
önemli bir konu haline gelebiliyor. Peki
3:03
işin psikolojik boyutuna gelirsek bu
3:05
dönemin stresiyle insanlar nasıl başa
3:07
çıkıyor? Şimdi size ilginç bir soru.
3:09
Orta yaş krizinde insanlar
3:10
aşağıdakilerden hangisini tipik olarak
3:12
yapmaz? İşte en sık gördüklerimiz.
3:16
Belki çevrenizden de tanıdık geliyordur.
3:18
Saçını boyatanlar, aniden spora
3:21
başlayanlar, işini bırakıp bambaşka bir
3:23
yola sapanlar. Bunların hepsi oldukça
3:26
yaygın tepkiler. Ama ilginç bir şekilde
3:29
kaynağımıza göre kişinin dinini temelden
3:31
değiştirmesi bu dönemde sıkça rastlanan
3:34
tipik bir tepki olarak görülmüyor. Şimdi
3:37
tüm bu hayat evrelerini bir düşünün.
3:39
Hepsinin ortak bir noktası var değil mi?
3:41
İnsanlarla, dünyayla kurduğumuz
3:43
iletişim. Başarımız da mutluluğumuz da
3:45
büyük ölçüde buna bağlı. Gelin şimdi bu
3:48
iletişim tarzlarına bir bakalım.
3:50
Önümüzde aslında üç temel yol var. kendi
3:53
yolumuzda ilerlerken başkalarına da
3:55
saygı duymak yani atılgan olmak ya da
3:59
sürekli aman ağzımızın tadı kaçmasın
4:02
diyerek geri çekilmek yani pasif ya da
4:05
çekingen davranmak veyahut sadece benim
4:08
dediğim olacak diyerek başkalarının
4:10
alanını işgal etmek yani saldırgan
4:13
olmak. Pasif ya da çekingen kişiyle
4:15
ilgili bu tanım gerçekten çok önemli.
4:18
Düşünsenize duygularınızı, inançlarınızı
4:21
ifade edemiyorsunuz ve en kötüsü
4:23
haklarınız çiğnendiğinde bile sesinizi
4:25
çıkaramıyorsunuz. Bu insanın hayat
4:27
kalitesini ne kadar düşürür değil mi?
4:30
Tıpkı iletişim tarzımız gibi hayattaki
4:32
büyük seçimlerimiz de aslında tamamen
4:34
bize ait değil. Farkında olsak da
4:36
olmasak da bizi etkileyen, ilham veren
4:38
insanlar var. Rol modellerimiz.
4:40
Özellikle kariyer gibi büyük kararlar
4:42
genellikle hayranlık duyduğumuz ve
4:44
kendimizle özdeşleştirdiğimiz bu kişiler
4:46
tarafından şekilleniyor. Ve geldik
4:48
yolculuğumuzun son etabına. Yaşlanmak.
4:51
Genelde tek bir kelimeyle geçiştiririz
4:53
ama aslında bu sürecin birbirinden çok
4:55
farklı iki yüzü var. Bunu anlamak çok
4:57
kritik. Bir tarafta vücudumuzda olanlar
5:00
var. Yani işin biyolojik tarafı. Diğer
5:03
tarafta ise toplum içindeki yerimizin,
5:05
rolümüzün değişmesi var. emekli olmak,
5:07
büyükanne veya büyük baba olmak gibi.
5:10
Buna da sosyal yaşlanma diyoruz. Peki
5:12
bunca yoldan, bunca değişimden sonra
5:15
varılmak istenen yer neresi? Psikolog
5:17
Gordon Hport bu hedefe olgun kişilik
5:20
diyor. Yani kendini ve hayatı
5:22
kabullenmiş, duygusal olarak güvende
5:24
hisseden ve bütünlüklü bir yaşam
5:26
felsefesine sahip bir insan olmak.
5:28
OLP'un bu sözü aslında her şeyi
5:31
özetliyor. Bu ne demek? Olgun insan
5:34
dünyayı sadece kendi gözünden görmez.
5:37
ben demekten çıkar, biz demeye başlar.
5:40
Benlik duygusu genişler. Ailesini,
5:42
işini, toplumunu hatta tüm dünyayı
5:45
kapsar. Ve işte yetişkinlik
5:47
yolculuğumuzun sonuna geldik. Şimdi bu
5:49
haritayı önünüze koyduğunuzda size son
5:52
bir soru sormak istiyorum. Bir anlığına
5:54
durup düşünürseniz siz bu yolculuğun tam
5:56
olarak neresindesiniz?
