live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Ata Aöf Hukukun Temel Kavramları 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/02/ata-aof-hukukun-temel-kavramlari-2024-2025-final-sorulari/
Bu kaynaklar, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2024-2025 dönemi Hukukun Temel Kavramları dersinin final sınavı sorularını ve detaylı çözümlerini içermektedir. Metinler; mülkiyet hakları, yargı kolları, kişilik hukuku ve anayasal haklar gibi hukukun ana disiplinlerine dair kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Özellikle Türkiye'deki mahkeme yapısı, hukuki yaptırım türleri ve sosyal düzen kuralları arasındaki ayrımlar teknik terimlerle açıklanmaktadır. Kaynakta yer alan sorular, öğrencilerin borçlar hukuku, eşya hukuku ve medeni usul hukuku gibi alanlardaki temel prensipleri kavramasını hedeflemektedir. Son olarak, Jellinek’in statü teorisi ve modern hak kuşakları gibi devlet-birey ilişkisini tanımlayan teorik çerçeveler özetlenerek sunulmuştur
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Hukuk kulağa biraz
0:03
karmaşık hatta belki biraz korkutucu
0:05
geliyor olabilir değil mi? Ama aslında
0:07
hayatımızın her anını şekillendiren bir
0:10
şey. İşte bu bölümde bu karmaşık görünen
0:13
dünyanın temel taşlarını birlikte en
0:15
basit ve en anlaşılır haliyle çözeceğiz.
0:18
Hazırsanız haydi başlayalım. Her şeyden
0:20
önce en temel soruyla başlamak lazım.
0:23
Bize neyi yapıp neyi yapamayacağımızı
0:25
söyleyen bu kurallar bütünü yani hukuk
0:27
dediğimiz şey aslında tam olarak nedir?
0:30
Bu sorunun cevabı inanın geri kalan her
0:32
şeyi anlamak için bir anahtar olacak.
0:35
Peki yol haritamızda neler var? Beş ana
0:38
durağımız olacak. Önce sahip olduğumuz
0:40
haklara bakacağız. Sonra hukukun gözünde
0:42
biz kimiz onu anlayacağız. Ardından
0:44
devletle olan ilişkimize,
0:45
anlaşmazlıkların nasıl çözüldüğüne ve
0:47
son olarak da hukukun kendine has o
0:49
diline ve kurallarına dalacağız. İlk
0:52
durağımız belki de en temel konu. Her
0:54
gün kullandığımız ama üzerine pek de
0:56
düşünmediğimiz bir şey. Haklarımız. Yani
0:59
o sahip olduğunuz evden tutun da
1:01
yaptığınız en basit market alışverişine
1:04
kadar her şeyin temelinde yatan mülkiyet
1:06
ve sözleşme kavramları. Mülkiyet hakkı
1:09
aslında bir şeye bu benim demenin
1:11
hukuktaki en güçlü karşılığı bu. Ama bu
1:13
basit bir sahiplenmeden çok daha öte bir
1:15
şey. Hukuk size o eşya üzerinde adeta
1:17
bir süper güç veriyor. Tam bir kontrol
1:19
yetkisi. Peki bu tam kontrol ne demek?
1:23
Şöyle düşünelim. Elinizde bir telefon
1:25
var değil mi? Onu dilediğiniz gibi
1:27
kullanmak. İşte bu kullanma hakkınız.
1:29
Ondan bir gelir elde etmek. Mesela
1:31
kiraya vermek ya da bir uygulamayla para
1:34
kazanmak. Bu da yararlanma hakkı. Ve son
1:36
olarak onu satmak, birine hediye etmek
1:39
hatta isterseniz kırmak. İşte bu da en
1:42
geniş yetki olan tasarrufta bulunma
1:44
hakkı oluyor. Şimdi çok ama çok kritik
1:46
bir ayrıma geldik. Mülkiyet hakkınız
1:49
mutlak bir haktır. Bunu herkese karşı
1:51
kaldırabildiğiniz bir kalkan gibi
1:53
düşünün. Evinize sizden izinsiz kimse
1:55
giremez. Nokta. Ama diyelim ki birinden
1:58
alacağınız var. İşte bu nisbi bir
2:00
haktır. Yani bu bir kalkan değil. Sadece
2:03
o kişiyle sizin aranızdaki bir borç
2:05
senedi gibi. Paranızı herkesten değil
2:07
sadece size borçlu olan o kişiden
2:09
isteyebilirsiniz. Biri herkese karşı,
2:12
diğeri ise sadece belirli bir kişiye
2:14
karşı. Aradaki fark bu. Peki bütün bu
2:17
haklara sahip olan o kişi kimdir? Hukuk
2:19
size ne zaman hoş geldin der ve ne zaman
2:21
elveda? Şimdi hukukun gözünden bir birey
2:24
olmanın ne anlama geldiğine bir bakalım.
2:26
Hukuk için işler aslında çok net.
2:28
haklara ve borçlara sahip olabilen bir
2:31
kişi olmanız tam ve sağ olarak
2:33
doğduğunuz an başlar, öldüğünüz an ise
2:35
biter. İşte bu iki nokta arasındaki her
2:38
şey sizin hukuki varlığınızdır. İyi de
2:42
ya birisi ortadan kaybolursa ne olacak?
2:44
Hukukun bu tür belirsizlikler için iki
2:46
tane çözümü var. Eğer birinin mesela bir
2:49
uçak kazası gibi ölümüne kesin gözüyle
2:51
bakılan bir olayda cesedi bulunamazsa
2:53
ölüm karinesi devreye giriyor. Yani o
2:56
kişi hukuken ölmüş varsayılıyor. Ama
2:58
eğer ölüm sadece bir ihtimalse diyelim
3:00
ki kişiden çok uzun süredir haber
3:02
alınamıyorsa o zaman mahkeme kararıyla
3:04
giplik ilan ediliyor. Gördüğünüz gibi
3:07
biri neredeyse kesin diğeri ise güçlü
3:09
bir şüpheye dayanıyor. Şimdi hukukun ne
3:12
kadar net bazen de ne kadar keskin
3:14
olabildiğini gösteren ilginç bir soruyla
3:16
devam edelim. Türk hukukuna göre aynı
3:19
cinsten iki kişi evlenirse bu evliliğin
3:21
hukuki sonucu ne olur? Geçersiz mi
3:23
sayılır? İptal mi edilebilir yoksa
3:26
bambaşka bir şey mi? Cevap tek ve nek
3:28
bir kelime. Yokluk. Bu evliliğin
3:31
geçersiz olduğunu anlamına gelmiyor.
3:33
Bakın bu çok önemli. Bu o evliliğin
3:35
hukuken hiç var olmadığı, hiç
3:36
gerçekleşmediği anlamına geliyor. Peki
3:39
ama neden yok? Neden sadece geçersiz
3:41
değil de hiç var olmamış gibi? Bunu bir
3:44
yapboz gibi düşünün. Evlilik yappozunun
3:46
tamamlanması için bazı kurucu parçaların
3:48
bir araya gelmesi şart. Türk hukukuna
3:51
göre farklı cinsiyetler bu yapbozun
3:53
olmazsa olmaz en temel parçalarından
3:55
biri. E o parçayı sikse ne olur? Yapboz
3:58
hiç tamamlanmamış sayılır. İşte bu
4:00
yüzden o evlilik bir mahkeme kararına
4:02
bile gerek kalmadan en başından itibaren
4:05
hukuken hiç var olmamıştır. Şimdi ölçeyi
4:08
biraz büyütelim. bireyler arası
4:10
ilişkilerden çıkıp sizinle en büyük
4:12
hukuki varlık olan devlet arasındaki
4:15
ilişkiye odaklanalım. Yani devlet
4:17
karşısında bizi koruyan o kalkanlar yani
4:20
temel haklarımız nelerdir? Temel hakları
4:23
anlamanın en basit yolu aslında iki soru
4:25
sormak. Negatif haklar devlete bana
4:28
dokunma der. Senin özel hayatına, evine,
4:30
inancına karışamaz. Pozitif haklarsa tam
4:33
tersi. Devlete bana yardım et der.
4:36
Eğitimimi sağla. sağlığımla ilgilen.
4:38
Yani biri devletin ne yapamayacağını
4:41
diğeri ise ne yapmak zorunda olduğunu
4:42
söylüyor. Ama tabii hepsi bu kadar
4:45
değil. Bir de yönetime katılmanızı
4:47
sağlayan seçme, seçilme gibi aktif
4:50
haklar var. Hatta daha da modern,
4:52
hepimizi ilgilendiren temiz bir çevrede
4:54
yaşama gibi dayanışma hakları da mevcut.
4:57
Bütün bu hakların arkasındaki
4:58
felsefelerden biri de devletin sadece
5:01
güvenliği ve adaleti sağlayıp gerisine
5:03
karışmaması gerektiğini savunan jandarma
5:06
devlet anlayışıdır. Güzel haklarımızı
5:08
öğrendik. Peki bu haklar ihlal edilirse
5:11
ya da insanlar bir konuda anlaşamazsa ne
5:13
olacak? İşte tam o noktada devreye
5:15
kuralları uygulayan ve anlaşmazlıkları
5:17
çözen sistem giriyor. Yargı her hukuki
5:20
mücadelenin bir başlangıç çizgisi vardır
5:22
değil mi? İşte o çizgi ilk derece
5:25
mahkemesidir. Davanızın ilk defa
5:27
dinlendiği, bütün delillerin masaya
5:29
konduğu ve ilk hakem kararının verildiği
5:32
yer tam olarak burasıdır. Yalnız
5:34
sistemde farklı yargı yolları var. Bir
5:37
yanda vatandaşların kendi aralarındaki
5:39
davalara bakan adli yargı, diğer yanda
5:42
vatandaş ile devlet arasındaki davalara
5:45
bakan idari yargı. Peki bu iki yol
5:47
kesişirse ve hayır bu dava bana ait diye
5:50
bir tartışma çıkarsa ne olacak? İşte o
5:53
zaman son sözü söyleyen özel bir hakem
5:56
devreye giriyor. Uyuşmazlık mahkemesi.
5:58
Onun tek görevi bu tür görev
6:00
tartışmalarını çözüme kavuşturmak.
6:02
Sistemin içinde bazı çok özel, çok güçlü
6:05
aktörler de var. Mesela daha ortada bir
6:08
dava bile yokken, sadece soruşturma
6:10
aşamasındayken birini tutuklama gibi çok
6:12
ciddi bir kararı tek başına verebilen
6:15
sulh ceza hakimliği ve bir de Entepe'de
6:19
cumhurbaşkanı, bakanlar gibi en üst
6:21
düzey devlet yöneticilerini yargılamak
6:22
için özel olarak toplanan Anayasa
6:24
Mahkemesi var ki bu görevi yaparken adı
6:27
Yüce Divan oluyor. Ve geldik son
6:30
durağımıza. Burada artık sistemin
6:32
motoruna yani kaputun altına bakıyoruz.
6:35
kanunlar nasıl okunur, nasıl yorumlanır
6:37
ve ahlak gibi diğer toplumsal kurallarla
6:40
nasıl bir ilişkisi vardır? Bir kanun
6:42
maddesi hakimin önüne geldiğinde bunu
6:45
nasıl okumalı? Yöntemlerden biri olan
6:47
lafzi yorum diyor ki, "Metnin ruhuna
6:49
değil sözüne bak." Yani hakim kanun
6:52
koyucunun niyetini tahmin etmeye
6:53
çalışmaz. Sadece ve sadece kelimelerin
6:56
sözlük anlamına, cümlenin yapısına
6:58
bakar. Kısacası yazan neyse odur.
7:02
Toplumun sadece hukuk kuralları
7:03
düzenlemez. Bir de ahlak kuralları var.
7:05
Öyle değil mi? Ahlakın da aslında iki
7:06
yüzü var. Biri içimize dönük olan
7:08
süjektif ahlak. Bu sizin vicdanınızdır.
7:11
Kendinize karşı durüst olmanızdır.
7:13
Diğeri ise dışa dönüktür. Objektif
7:15
ahlak. Bu da başkalarına karşı olan
7:17
davranışlarınızdır. Verdiğiniz sözü
7:19
tutmak, yardıma ihtiyacı olana yardım
7:20
etmek gibi. Ve son olarak bir mahkeme
7:23
salonundaki iki farklı kural türünü
7:24
ayıralım. Dava şartları hakimin kendi
7:27
kendine kimse söylemeden kontrol etmek
7:29
zorunda olduğu temel şeylerdir. Mesela
7:31
bu dava doğru mahkemede mi açıldı gibi.
7:34
Bu mahkemenin görevi. İlk itirazlar ise
7:36
sizin göreviniz. Eğer davanın en başında
7:39
bir dakika bizim aramızda bir hakem
7:41
anlaşması vardı demezseniz o hakkı
7:43
sonsuza dek kaybedersiniz. Biri
7:44
mahkemenin diğeri ise sizin
7:46
sorumluluğunuzda. Bu hızlı turumuzu
7:49
aslında her şeyin özüne inen temel bir
7:51
soruyla bitirelim. Kuralları öğrendik,
7:53
sistemi anladık. Peki bu kurallar her
7:56
zaman doğru olanı mı temsil eder? Başka
7:58
bir deyişle yasa her zaman adil midir?
8:01
İşte bu soru bize hukukun sadece yazılı
8:03
kurallardan ibaret olmadığını, aynı
8:05
zamanda hiç bitmeyen bir adalet arayışı
8:08
olduğunu hatırlatıyor.
#Education
#Education
#Law & Government
#Legal Education