Up next in 10
Ata Aöf Genel Sanat Tarihi 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/11/ata-aof-genel-sanat-tarihi-2025-2026-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese selam. Vize haftası gelip çattı
0:02
ve o beklediğiniz tam nokta atışı
0:04
yapacağımız bu anlatıma hoş geldiniz.
0:06
Biliyorsunuz ben sizin sınavda tam
0:08
olarak nelerin çıkacağını bilen o
0:10
enerjik çalışma arkadaşınızım. Bugün
0:12
zihnimizi açıyoruz ve insanlık tarihinin
0:14
en görkemli sanat mimari duraklarına
0:17
doğru harika bir yolculuğa çıkıyoruz.
0:19
Hazırsanız arkanıza yaslanın çünkü genel
0:21
sanat tarihi dersinin şifrelerini
0:23
birlikte kıracağız. Hadi hemen
0:25
başlayalım. Bugünkü görsel
0:27
müfredatımızda doğudan batıya uzanan beş
0:29
ana durağımız var. 1. Asya ve erken Türk
0:31
sanatı. 2. Antik Anadolu uygarlıkları.
0:34
3. Klasik Akdeniz ve Roma. 4. Erken
0:37
İslam mimarisi ve son olarak 5. Türk
0:39
İslam Sanatı ve Külliyeler. Coğrafyaları
0:41
zihnimizde bölümlere ayırarak harika bir
0:43
rota çizeceğiz. Birinci bölümümüz Asya
0:46
ve Erken Türk Sanatı. Orta Asya
0:48
bozkırları. Yolculuğumuzu doğudan
0:51
sanatın o ilk köklerinden hızlıca
0:53
başlatıyoruz. Bakın, bozkır kültürünün
0:56
ve Orta Asya'daki Türk sanatının ilk
0:58
evreleri dendiğinde aklınıza şu dört
1:01
isim hemen peş peşe gelmeli. Anav,
1:04
Afanesievo, Karasuk ve Taşlık. Bunu
1:08
ayrılmaz bir paket olarak düşünün.
1:10
Sanatın bu devasa coğrafyada
1:12
filizlendiği ilk aşamalar tam olarak
1:14
bunlar ve bu isimler gerçekten çok ama
1:17
çok klasik bir vize sorusudur. O yüzden
1:20
bu dörtlü seti zihninize kazıyın. 500.
1:23
Evet. Tam 500 yıl. Düşünebiliyor
1:26
musunuz? Çin'in kalbindeki o muazzam
1:28
yasak şehir Ming ve Çing hanedanlıkları
1:31
boyunca tam yarım milyum imparatorluğun
1:34
politik ve törensel merkezi olarak
1:36
kullanıldı. Yarım milyumluk bir güç
1:38
gösterisinden bahsediyoruz. Bu
1:40
süreklilik bize Asya'daki devlet
1:42
geleneğinin mimari ile nasıl sarsılmaz
1:45
bir bağ kurduğunu kanıtlıyor. Şimdi
1:47
Asya'daki büyük inovasyonlara hızlıca
1:49
bir bakalım. Bir yanda MÖ 3.000 yıla
1:52
kadar dayanan resim, heykel ve ipek
1:54
dokumacılığıyile inanılmaz derin bir
1:56
estetik geleneği olan Hint sanatı
1:58
duruyor. Diğer yandaysa tamamen pratik
2:00
bir amaç için inşa edilen Çin Seddi.
2:03
Yani Çin Seddi öyle estetik kaygılarla
2:05
değil, düpedüz askeri savunma, sınır
2:07
kontrolü ve topraklardan kaçışları
2:10
engellemek için yapılmış. Estetik ve
2:12
güvenlik ikisi de bu coğrafyada bambaşka
2:14
şekillerde gelişmiş. İkinci bölüm, Antik
2:17
Anadolu uygarlıkları erken siyasi
2:20
kırılmalar. Şimdi yönümüzü batıya,
2:22
devasa bir siyasi ve ekonomik kavşak
2:25
noktası olan Anadolu'ya çeviriyoruz.
2:27
Burada vurgulamak istediğim ve sizin de
2:29
sınavlarda can kurtaranız olacak yegane
2:31
şey ilkler. Mesela Likyalılar inanılmaz
2:34
ama tarihteki ilk demokratik birliği
2:36
kurdular. Sonra Frigler var, Balkan
2:38
kökenliler ve milattan önce 750'lerde
2:41
Gordon merkezi devlet kurdular. Ve tabii
2:43
ki insanlık tarihini kökünden değiştiren
2:45
o devrim Lidyalılar. Milattan önce 7.
2:48
yüzyılda parayı yani sikkeyi icat ederek
2:50
her şeyi değiştirdiler. Son olarak
2:52
doğuda muazzam taş mimarisi ve o ünlü
2:55
şamran su kanallarıyla Urartuları
2:56
görüyoruz. Bu tablo sınavın tam
2:58
kalbinden geliyor dostlar. Bu
3:00
eşleştirmeleri kesinlikle unutmayın. 3.
3:03
bölüm klasik Akdeniz ve Roma. Anıtsal
3:05
mimari. Akdeniz'e iniyoruz ve o epik
3:09
devasa Roma ölçeği için sahneyi
3:11
hazırlıyoruz. Mimarlık tarihinin en net
3:13
propaganda yapılarından biri zafer
3:15
takları. Eski Roma'da zafer kazanan
3:18
komutanlar ve imparatorlar adına inşa
3:20
edilen tek veya üç gözlü kemerli
3:22
anıtlardır bunlar. Amacı çok objektif
3:24
zaferi duyurmak. Uzamsal hafızanıza bu
3:27
kemerli yapıları birer zafer simgesi
3:29
olarak kesinlikle kodlayın. 100.000.
3:32
Roma'nın ihtişamını ve ölçeğini anlamak
3:34
istiyorsanız sadece bu rakama odaklanın.
3:37
İstanbul'daki hipodromun yani bugünkü at
3:39
meydanının kapasitesi tam 100.000
3:41
kişiydi. İmparator Septimi Severus ve
3:43
Konstantinus dönemlerinde genişletilen
3:45
bu yer dönemin en büyük eğlence ve
3:47
gösteri merkeziydi. O dönemde bu kadar
3:50
insanı bir araya getirmek tek kelimeyle
3:52
çılgınca bir mühendislik vizyonuydu.
3:54
Tabii her yapı tarihin sınavına aynı
3:56
şansla geçemiyor. Milattan sonra 126'da
3:59
yapılan ve 7. yüzyılda kiliseye
4:01
dönüştürüldüğü için yıkılmaktan kurtulup
4:03
günümüze en sağlam şekilde ulaşan
4:05
panteonu düşünün. Bir yanda bu dönüşüm
4:07
mucizesi dururken diğer yanda milattan
4:10
sonra 79 yılında Vezübün acımasız
4:12
patlamasıyla tamamen küller altında
4:14
kalıp yok olan Pompeyi şehri var.
4:16
Hayatta kalmak için dönüşen bir yapı ve
4:18
doğaya boyun eğen bir şehir. İstanbul
4:21
elbette Doğu Roma anıtlarıyla dolu.
4:23
Gotlar sütunu, çemberli taş ve kız taşı.
4:26
Bunlar çok önemli dikili taşlar. Şimdi
4:29
size o beklediğiniz çalışma arkadaşı
4:31
TYON'u veriyorum. Kulaklarınızı iyi
4:33
açın. Sınavda seçenekler arasında
4:36
muhtemelen eğri sütunu göreceksiniz.
4:38
Bakın eğri sütun İstanbul'daki anıtlar
4:41
arasında yer almaz. Bunu şıklarda
4:44
gördüğünüz an üstünü çizin gitsin. Peki
4:47
Roman'ın devasa anıtlarından sonra
4:49
doğuda mimari nasıl şekillendi?
4:51
>> 4. bölümümüz Erken İslam mimarisi, inanç
4:55
ve planlama. İşte az önceki o kritik
4:57
sorunun cevabı bu coğrafyanın yepyeni
5:00
yapılaşma ruhunda gizli. Erken dönem
5:02
mimarisi genellikle pratik ihtiyaçlardan
5:04
doğar demiştik, değil mi? Bunun en temiz
5:07
örneği ordugah camileridir. İslamiyetin
5:10
ilk dönemlerinde orduların konakladığı
5:12
alanlarda hızlıca kurulan ibadet
5:15
mekanlarıdır. Ordugah kelimesini
5:17
gördüğünüz an bunu hemen askeri
5:19
kamplarla eşleştirin. Çok net, hızlı ve
5:22
amaca yönelik. Şimdi arka arkaya gelen
5:25
şu gerçekleri hızlıca zihnimize
5:27
atıyoruz. Emevi Halifesi 1. Velidin
5:29
yaptırdığı Şam Emeviye Cami mimarisiyle
5:32
Anadolu'yu derinden etkiledi. Abbasi
5:34
Halifesi Mansur o harika Bağdat şehrinin
5:37
dairesel planını bizzat kendisi çizdi ve
5:39
devlet teşkilatı. Siyaset adamı Mizamül
5:42
Mülk meşhur Nizamiye Medreselerini kurdu
5:45
ve siyasetnameyi kaleme aldı. Çok yüksek
5:48
ihtimali bir vize sorusu geliyor.
5:50
Odaklanın. Künk. Su naklinde kullanılan
5:53
pişmiş toprak borulara künk diyoruz.
5:56
Şehre suyu taşımak medeniyetin can
5:59
damarını oluşturmak demek. Künk de bu
6:01
sistemin en önemli parçası. Bu kelimeyi
6:04
cebinize kesinlikle koyun. Hız kesmeden
6:07
devam ediyoruz. Bir diğer önemli terim
6:10
Malakari. Alçı kabartma renklendirme
6:12
sanatıdır. O dümdüz taşların nasıl
6:15
görsel bir şölene dönüştüğünü merak
6:16
ediyorsanız cevap tam olarak burada.
6:19
Malakari eşittir renkli alçı kabartma
6:22
sanatı. 5. ve son bölümümüz Türk İslam
6:25
Sanatı ve Külliyeler Külliye Mimarisi.
6:28
Doğu ve batının o eşsiz kentsel planlama
6:31
sentezi Külliye toplumsal dayanışmanın
6:34
ve kentsel planlamanın geldiği son
6:36
noktadır. Merkezde bir cami var.
6:39
Etrafındaysa öğrenciler için medrese,
6:41
temizlik için hamam, hastalar için
6:43
şifahane ve ihtiyaç sahiplerine sıcak
6:46
yemek için imaret. Hepsi bu devasa ve
6:48
canlı kompleksin içinde birbirine bağlı
6:50
şekilde işliyor. Sınavda külliye
6:53
tanımındaki bu yapıları yani medrese,
6:55
hamam, şifahane ve imareti eksiksiz
6:58
hatırladığınızdan emin olun. Hat
6:59
sanatının kökenlerine baktığımızda çok
7:01
net bir tarihsel mihenk taşı görüyoruz.
7:04
İslam kaligrafist sanatında o geometrik
7:06
ve dik çizgili Kufi yazının mucidi Hz.
7:09
Ali kabul edilmektedir. Bu kaligrafinin
7:12
o muazzam evrimindeki en önemli ve
7:14
nesnel duraklardan biridir. Bakın vizede
7:17
sınırlarınızı test edecek çok net bir
7:19
coğrafya kıyaslaması. Bizans yani Doğu
7:23
Roma İmparatorluğu nerelere hakimdi?
7:25
Anadolu, Mısır, Suriye ve Filistin.
7:29
Peki, Sasaniler, Sasani devleti tamamen
7:32
İran merkezliydi ve Bizans sınırlarının
7:34
tamamen dışında yer alıyordu.
7:36
Zihninizdeki haritada bu iki devleti
7:39
temiz bir çizgiyle birbirinden ayırın.
7:41
Ve işte geldik en kritik hamleye. Tüm
7:44
bunları konuştuk ama şimdi pratiğe dökme
7:47
zamanı. Vizeyi garantilemek için hemen
7:49
Lolololo sistemine giriyorsunuz. Evet,
7:52
lololono.com adresine gidip çıkmış vize
7:55
sorularını ve denemeleri çözerek
7:57
eksiklerinizi anında kapatıyorsunuz.
8:00
Sınav öncesi yapacağınız en zekice
8:02
hareket bu. Ve ayrılmadan önce zihninize
8:05
bir tohum ekmek istiyorum. Binlerce yıl
8:07
öncesinin o muazzam estetik anlayışı
8:10
sadece kitaplarda mı kalacak? Sizce
8:13
antik çağın bu estetik mirası inşa
8:16
edeceğimiz kendi geleceğimizin
8:17
mimarisini nasıl şekillendirecek?
8:19
Hepinize çalışırken bol şans diliyorum.
8:22
Sınavda harikalar yaratacaksınız.
8:24
Görüşmek üzere.
Jobs & Education