Ankuzef İktisada Giriş 1 Ünite 2 Deneme Sınavı
https://lolonolo.com/2026/09/30/ankuzef-iktisada-giris-1-unite-2-deneme-sinavi/
Ankuzef İktisada Giriş 1 Ünite 2 Deneme Sınavı | Tam Rekabet Piyasasının Özellikleri | Talep ve Talep Edilen Miktar | Talebi Değiştiren Faktörler | Bireysel Talep, Piyasa Talebi ve Ters Talep Fonksiyonu | Arz ve Arz Edilen Miktar | Piyasa Dengesi | Arz Fazlası ve Talep Fazlası | Denge Fiyatı ve Miktarındaki Değişmeler | Kısmi Denge ve Genel Denge
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde Ankusef iktisada Giriş 1,
0:05
ünite 2 konularını, çıkmış sorularını ve
0:07
detaylı açıklamalarını derinlemesini
0:08
inceliyoruz. Bugün çok çok önemli bir
0:11
soruya cevap arayacağız. O da şu: Nasıl
0:13
piyasa dengesi kurulur? Rakamların ve o
0:15
kafa karıştırıcı grafiklerin arkasında
0:17
tıkır tıkır işleyen o muazzam sistemi
0:19
bir dedektif gibi hep beraber
0:20
keşfedeceğiz. Hazırsanız hemen
0:22
başlayalım. Bugünkü analizimizde
0:24
izleyeceğimiz rota şu şekilde. Önce tam
0:27
rekabet piyasasının kurallarına
0:28
bakacağız. Ardından talebi yani
0:30
tüketicinin gücünü ve arzı yani
0:32
üreticinin gücünü inceleyeceğiz.
0:34
Sonrasında asıl konumuz olan piyasa
0:35
dengesinin nasıl kurulduğuna
0:36
odaklanacağız. Son olarak da arz talep
0:39
fazlası ve dengedeki değişimleri konuşup
0:41
bitireceğiz. Aslında tüm bu süreci
0:42
devasa bir halat çekme yarışı gibi
0:44
düşünebilirsiniz. Bir tarafta her şeyi
0:46
ucuza kapatmak isteyen biz tüketiciler,
0:48
diğer tarafta malını en yüksek fiyattan
0:50
satmak isteyen üreticiler var. Bakalım
0:52
ortada nasıl buluşacağız. İlk bölümümüz
0:55
tam rekabet piyasasının kuralları. Yani
0:57
bu bahsettiğim ekonomik savaşın
0:59
gerçekleşeceği devasa arenanın temel
1:01
kurallarını bir koyalım ortaya. Düşünün
1:03
ki öyle bir arenadayız ki burada tek bir
1:05
oyuncunun ne kadar büyük veya zengin
1:07
olursa olsun fiyatı belirleme gücü
1:08
kesinlikle yok. Neden mi? Çünkü dör tane
1:11
demirbaş kuralımız var. Birincisi
1:13
ortalıkta o kadar çok alıcı ve satıcı
1:15
var ki herkes fiyatı dışarıdan verilmiş
1:16
bir kural gibi kabul etmek zorunda.
1:18
İkincisi, mallar tamamen homojen. Yani
1:20
benim sattığım buğdayla diğerininki
1:22
milimetresine kadar aynı. Üçüncüsü,
1:24
sıfır sır. Kimsenin kimseden sakladığı
1:26
asimetrik bir bilgi yok. Ve son olarak
1:28
önünüzde hiçbir yasal bariyer yok.
1:30
Piyasaya girmekte, çıkmakta tamamen
1:32
serbest. İşte fiyat mekanizmasının
1:34
kusursuz işlediği o meşhur arena tam
1:36
olarak burası. Geçelim ikinci bölüme.
1:39
Yani arenanın ilk savaşçılarına.
1:41
Tüketicinin gücü namı diğer talep.
1:44
Yalnız ekonomide öyle sadece bir şeyi
1:46
çok istemek talep yaratmıyor. Keşke öyle
1:48
olsa değil mi? İstediğiniz kadar hayal
1:49
kurun. cebinizde o hayali karşılayacak
1:51
para yoksa iktisat dünyası için bu bir
1:53
talep falan değildir. Talep satın alma
1:55
gücüyle desteklenen istektir. İşte
1:57
burada talep kanunu devreye giriyor. Der
1:59
ki diğer her şey sabitken yani o latince
2:02
havalı tabirle seteris paribus
2:04
koşullarında bir malın fiyatı artarsa
2:06
tüketicinin o maldan alacağı miktar
2:08
azalır. Fiyat düşerse de miktar artar.
2:10
Bunu QD = A - B x P olarak formüle
2:14
ediyoruz. Bakın o aradaki minik eksi
2:16
işareti çok kritik. O eksi bizim düşük
2:18
fiyatları olan düşkünlüğümüzü, o ters
2:20
yönlü ilişkiyi bas bağırıyor. Bu kralı
2:22
bozan çok çok nadir istisnalar vardır.
2:25
Onlara da gifen malı deriz. O kadar.
2:27
Tabii aldığımız ürünler bu koca piyasada
2:29
yalnız değil. Birbirleriyle de
2:30
ilişkileri var. Mesela ikame mallar var.
2:33
Yani birbirinin yerini tutabilen
2:34
rakipler. Çay ve kahve gibi düşünün.
2:36
Eğer kahvenin fiyatı bir anda uçuşa
2:38
geçerse ne yaparız? Anında çaya
2:40
yöneliriz. Çay talebi patlar. Bir de
2:43
tamamlayıcı mallar var. Bunlar ayrılmaz
2:45
ikilidir. Otomobil ve benzin gibi.
2:47
Benzinin fiyatı arşa çıkarsa sadece daha
2:49
az benzin almazsınız arabaya binme
2:51
hevesiniz de kaçar. Otomobil talebi de
2:53
düşer. Burada çok ama çok dikkat etmemiz
2:56
gereken ince bir çizgi var. Eğer sadece
2:58
malın kendi fiyatı değişirse biz o talep
3:00
eğrisinin üzerinde bir noktadan diğerine
3:01
kayarız. Eğri yerinde durur. Ama diyelim
3:04
ki maaşınıza zam geldi. Geliriniz arttı.
3:06
O zaman o eğri komple sağa kayar. Tabii
3:09
bu otomobil gibi normal mallar için
3:10
geçerli. Eğer geliriniz artmasına rağmen
3:12
talebiniz düşüyorsa demek ki o bir düşük
3:15
maldır. Kalitesiz ürünler gibi düşünün.
3:17
Paranız varken dönüp bakmazsınız. İşte
3:19
gelir, zevklerimiz, gelecekle ilgili
3:21
beklentilerimiz ya da nüfus artışı
3:22
bunlar talep eğrisini komple alıp sağa
3:24
sola taşıyan güçlerdir. 3ün bölüme
3:27
geldik. Halatın diğer ucundaki asıl
3:29
rakipler üreticinin gücü yani arz.
3:32
Onların motivasyonu bizimkinin tam
3:34
tersi. Onlar diyor ki fiyat ne kadar
3:36
yüksekse o kadar çok üretirim. İşte bu
3:38
da arz kanunudur. Fiyatla miktar
3:41
arasında pozitif aynı yönde giden bir
3:43
ilişki var. Bunu da QS = C + D x P diye
3:46
yazıyoruz. Bu formüldeki C değeri
3:48
genelde eksidir. Neden biliyor musunuz?
3:51
Adam diyor ki fiyat belli bir seviyenin,
3:53
belli bir karlılık noktasının üstüne
3:54
çıkmadan ben makinelerin düğmesine bile
3:56
basmam. Üretim sıfırda kalır. Tabii
3:59
üreticiler de sadece fiyata bakarak körü
4:01
körünü hareket etmiyorlar. Dış etkenler
4:02
de var. Mesela işçilik maliyetleri arttı
4:04
diyelim veya devlet yeni bir vergi
4:06
yapıştırdı. Ne olur? Maliyet artar, arz
4:08
azalır, eğri komple sola yatar. Ama tam
4:11
tersi efsanevi bir teknolojik icat
4:13
yapıldı, maliyetler çakıldı. Veya devlet
4:16
al sana teşvik sübvansiyon dedi. O zaman
4:18
arz coşar, eğri paralel olarak sağa
4:20
kayar. Tabii piyasaya yeni firmalar
4:22
girerse de arz genişleyecektir. 4.
4:25
bölüm. Evet, geldik bugünkü
4:27
incelememizin asıl kalbine, en canlıcı
4:29
sorusuna. Peki nasıl piyasa dengesi
4:32
kurulur? Tüketicilerin ucuza alma
4:34
tutkusuyla üreticilerin pahalıya satma
4:36
ihtirası nasıl oluyor da çarpışıp ortak
4:38
bir noktada buluşuyor? Aslında sormamız
4:40
gereken soru şu. Sizce de inanılmaz
4:42
değil mi? Milyonlarca insan hiçbir
4:44
devlet müdahalesi, hiçbir merkezi
4:46
planlama olmadan ortada buluşabiliyor.
4:48
İktisadın en büyük mucizesi işte budur.
4:50
Fiyat mekanizması. Fiyat bu zıt
4:52
kutupları şak diye bir araya getiren,
4:54
kendi kendini düzenleyen görünmez bir el
4:56
gibidir. Arz edilen miktarla talep
4:58
edilen miktarın birbirine tamamen
5:00
eşitlendiği o büyülü ana piyasa dengesi
5:02
diyoruz. Hadi gelin bu mucizeyi
5:04
matematiksel bir oyun gibi çözelim.
5:06
Elimizde tüketicilerin denklemi var. QD
5:08
= 10 - 2P. Bir de üreticiler var. QS =
5:12
-2 + P. Dengeyi mi arıyoruz? Çok basit.
5:15
Bu iki denklemi kafa kafaya tokuşturun.
5:17
Birbirine eşitleyin. 10 - 2p = -2 + p.
5:21
Bilinenler bir tarafa, bilinmeyenler bir
5:23
tarafa. -2p sağa, -2 sola geçince ne
5:26
oldu? 12 = 3b. Her iki tarafı da 3'e
5:29
bölersek işte piyasayı tertemiz yapan o
5:32
halat çekme yarışında ipin kımıldamadan
5:34
durduğu denge fiyatını bulduk. Tam
5:35
olarak 4. Alıcı ve satıcı bu fiyatta
5:38
sessizce el sıkışıyor. Peki bu fiyattan
5:40
piyasada ne kadar mal dönüyor? 4'ü alın.
5:43
İstediğiniz denklemde P yerine koyun.
5:45
Mesela 10 - 2 x 4 deyin. Sonuç 2
5:48
çıkıyor. İşte denge miktarı da tam
5:50
olarak 2'dir. Fiyat 4 olduğunda ne
5:53
depolarda çürüyen mal kalıyor ne de
5:55
dışarıda mal bulamayıp isyan eden
5:56
tüketici. Her şey tıkır tıkır, kusursuz
5:59
bir temizlenme. 5. bölümümüz arz ve
6:02
talep fazlası. Kağıt üzerinde dengeyi
6:04
bulduk. İyi hoş ama gerçek hayat her
6:06
zaman bu kadar pürüzsüz değil. Bu hassas
6:08
denge bozulduğunda piyasada neler
6:10
yaşanıyor? Diyelim ki satıcılar gözünü
6:13
kararttı. Denge 4ken fiyatı 5'e
6:15
çektiler. Ne olur? Tüketici bu yüksek
6:17
fiyatı görünce anında arkasını döner.
6:19
Talep sıfıra iner. Ama satıcılar yüksek
6:21
kar hırsıyla 3 birim ürün ymıştır
6:23
piyasaya. Sonuç hüsran. Elde kalan 3
6:25
birimlik kocaman bir arz fazlası. Peki
6:28
ya fiyat olması gerekenin altındaysa
6:30
mesela 3 olursa bu sefer üretici ben bu
6:33
paraya çalışmam deyip sadece bir birim
6:35
üretir. Ama biz tüketiciler ucuz malı
6:37
görünce 4 birim birden saldırmak
6:38
isteriz. Aradaki fark 3 birimlik bir
6:41
talep fazlası. Yani resmen piyasada
6:43
malkıtlığı başlar. Ama işte sistemin
6:45
güzelliği burada. Piyasa kendi yarasını
6:47
kendi sarıyor. Arz fazlası mı var?
6:49
Firmalar ellerinde patlayan malı
6:51
satabilmek için panikle indirim yapmaya
6:53
başlar. Yani fiyat aşağı iner. Talep
6:55
fazlası kıtlık mı var? Bu sefer de ürünü
6:57
kapmak isteyen tüketiciler daha fazla
6:59
para teklif etmeye başlar. Fiyat yukarı
7:01
çıkar. Yani ne olursa olsun piyasa o
7:04
sihirli 4 rakamına bir şekilde geri
7:05
döner. 6. ve son bölüm piyasa
7:08
dengesindeki değişimler. Şimdi
7:10
diyeceksiniz ki iyi güzel de dengeyi
7:12
bulduk bitti mi? Hayır. Çünkü dinamik
7:14
bir dünyada yaşıyoruz. Her gün modalar
7:16
değişiyor. Yeni bir iPhone çıkıyor. Yeni
7:18
bir teknoloji icat ediliyor. O
7:19
kurduğumuz kusursuz denge her an yıkılıp
7:21
yeniden inşa ediliyor. Mesela bir ürüne
7:23
olan talep çılgınlar gibi artarsa
7:25
denklemimiz fırlar. O zaman 4 olan denge
7:27
fiyatı bir anda 7'ye 2 olan miktar 5'e
7:30
fırlayabilir. Ya da tam tersi şahane bir
7:32
teknoloji geliştirildi. Üretim inanılmaz
7:34
kolaylaştı. Arz patladı diyelim. Bu
7:36
sefer piyasa malla dolar. Fiyat 4'ten
7:38
3'e düşer. Tüketim miktarı artar. Yani o
7:41
büyük dışsal şoklar dengemizin yepyeni
7:43
koordinatlarını baştan yazar.
7:45
Analizimizi bitirmeden küçücük bir not
7:47
düşmek istiyorum. Biz bugün konuşurken
7:49
kısmi denge üzerinden gittik. Yani sanki
7:51
dünyada sadece o ürün varmış gibi tek
7:54
bir piyasayı izole edip inceledik. Ama
7:55
gerçekte ekonomideki tüm piyasalar gizli
7:58
ağlarla birbirine dokunur. Benzindeki
8:00
ufak bir sarsıntı otomobili vurur. O
8:02
gider çeliği vurur. Çelik gider inşaatı
8:04
etkiler. İşin içine tüm bu bağlantıları
8:06
kattığımızda ona da genel denge analizi
8:08
diyoruz. Artık sokağa çıktığınızda,
8:11
alışverişe gittiğinizde o fiyat
8:12
etiketlerine bir de bu gözle bakın. O
8:14
etiketi orada öylece tutan görünmez
8:16
güçler kimler? Arka planda nasıl bir
8:18
çekişme var? Sizce de çok heyecan verici
8:20
değil mi? Videoda incelediğimiz bu
8:22
dersin ve yıla ait çıkmış soruları
8:24
kendiniz deneme sınavı formatında
8:25
çözmek, eksiklerinizi kapatmak ve
8:27
kendinizi detaylıca test etmek için
8:29
lolo.com adresini ziyaret edebilir,
8:31
videonun altındaki açıklama kısmına yer
8:32
alan bağlantıya tıklayabilirsiniz. Bir
8:34
sonraki analizimizde görüşmek üzere.
8:36
Hoşça kalın.
Jobs & Education

