Ankuzef Elektronik Ticarete Giriş Ünite 8 Deneme Sınavı
https://lolonolo.com/2026/10/02/ankuzef-elektronik-ticarete-giris-unite-8-deneme-sinavi/
nkuzef Elektronik Ticarete Giriş Ünite 8 Deneme Sınavı | Siber Güvenlik ve Güvenliğin Boyutları | Tehditler, Güvenlik Açıkları ve Etkiler | Korunma Yöntemleri | Kişisel Verilerin Gizliliği
Ankuzef, Ankuzef Elektronik Ticaret ve Yönetimi Lisans, Ankuzef Elektronik Ticarete Giriş, E-Ticarette Güvenlik, Etik ve Yasal Konular,ankuzef, ankuzef elektronik ticarete giriş, elektronik ticarete giriş ünite 8, siber güvenlik, güvenliğin boyutları, kişisel verilerin gizliliği, fikri mülkiyet hakları, etik ilkeler
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Lolonola hoş geldiniz.
0:02
Bugün aslında hepimizin her gün tam da
0:04
göbeğinde yaşadığı bir konuyu
0:06
konuşacağız. E-ticaretin o çılgın,
0:08
heyecan verici ve dürüst olmak gerekirse
0:10
bazen de biraz ürkütücü olan o dijital
0:12
savaş alanına dalıyoruz. Siber güvenlik,
0:15
gizlilik yasaları ve bütün bu sistemi
0:17
ayakta tutan dijital haklarımızı masaya
0:18
yatıracağız. Hazırsanız başlayalım.
0:21
Pekala, hadi zihinsel rotamızı bir
0:23
çizelim. Neler var bugün menüde? Siber
0:26
güvenlik ve tehditler, dijital korunma
0:28
yöntemleri, özellikle odaklanacağımız
0:31
optin yani izin verme ve optout
0:33
kavramları, sonrasında kişisel veriler,
0:36
fikri mülkiyet hakları ve en sonda
0:38
dijital etik ilkelerle kapanışı
0:39
yapacağız. Yani tehditlerden başlayıp
0:42
bizi koruyan haklara doğru harika bir
0:43
yolculuk olacak. Hemen ilk konumuz olan
0:46
siber güvenlik ve tehditler ile hızlıca
0:48
bir başlangıç yapalım. Şimdi siber
0:51
güvenliği sadece bilgisayarlarla,
0:53
karmaşık kodlarla ilgili çok teknik bir
0:54
şeymiş gibi düşünmeyin. Bu aslında bizim
0:57
dijital mülkiyetimizi koruyan devasa bir
0:59
kalkan. Güvenlik dediğimiz şey sadece
1:01
sağlam bir şifredan ibaret değil biliyor
1:03
musunuz? Bunun altı tane temel taşı var.
1:05
sisteme erişim, mesaj bütünlüğü, kişisel
1:08
gizlilik, sorumluluk, denetim ve
1:10
düzeltme. Bütün bu saldırıların yani
1:12
başarılı bir siber saldırının tek bir
1:14
nihai amacı vardır. Bir sistemin
1:16
gizliliğini, bütünlüğünü ve
1:17
kullanılabilirliğini kelimenin tam
1:19
anlamıyla yerle bir etmek. Yani şöyle
1:22
düşünün. Eğer gönderdiğiniz bir mesaj
1:23
yolda birileri tarafından gizlice
1:25
değiştiriliyorsa, o bütünlük boyutu,
1:27
izinsiz bir sisteme sızılıyorsa erişim
1:29
ve gizlilik boyutu tamamen çökmüş
1:31
demektir. Peki bu dijital dünyadaki
1:34
düşmanlarımız kimler? Ve en önemlisi
1:36
zayıf noktalarımız neler? Bakalım.
1:38
Özellikle sınavlara hazırlananlar için
1:40
burada gerçekten altın değerinde bir
1:42
ayrım var. Tehditler ve güvenlik
1:44
açıkları aynı şey değildir. Tehditler
1:47
yani o dışarıdaki hackerlar, vandallar,
1:49
içerideki dikkatsiz çalışanlar veya
1:51
casuslar bunlar saldırıyı bizzat yapan
1:54
aktörlerdir. Güvenlik açıkları ise işte
1:57
bu aktörlerin sizi maddi ya da manevi
1:59
olarak çökertmek için kullandıkları
2:00
araçlar veya sisteminizdeki
2:02
zayıflıklardır. Yani bir virüs, solucan,
2:05
klavye hareketlerinizi kaydeden
2:06
keyloggerlar, casus yazılımlar ya da
2:09
sahte web siteleri. Bunlar tehdit değil,
2:11
güvenlik açığıdır. Bu detayı kesinlikle
2:13
bir kenara not edin. Çok kritik. Gelelim
2:16
ikinci bölümümüze. Dijital korunma
2:18
yöntemleri. Bu korkutucu siber tehdit
2:20
senaryolarından biraz sıyrılalım ve
2:22
bizim gibi günlük kullanıcıların ya da
2:24
dev şirketlerin kendilerini aslında
2:26
nasıl savunduğuna bir bakalım. Ne de
2:28
olsa bu savaşta tamamen silahsız
2:30
değiliz, değil mi? İnternette gezinirken
2:32
verilerimiz şifreleme ve dijital
2:34
imzalarla korunuyor. Ama tabii ki bu tek
2:36
başına yetmez. İki taraf arasındaki
2:38
iletişim kanalını güvene almak için
2:40
güvenli yuva katmanı dediğimiz SSL,
2:42
güvenli HTTP ve şu meşhur VPN'ler
2:45
devreye giriyor. Bir de şirket ağlarını
2:47
düşünün. Onlar dışarıdan gelen
2:49
saldırılara karşı güvenlik duvarları
2:51
yani firewallar ve proxi sunucularla
2:53
korunurken sizin kendi cihazınız
2:55
yetkilendirme ve antivirüs
2:56
yazılımlarıyla savunuluyor. Yani aslında
2:58
koruma dediğimiz şey tıpkı bir soğan
3:00
gibi katman katman örülen bir zır. İşte
3:04
şimdi bu incelemenin en can alıcı
3:06
noktalarından birine 3üncü bölüme
3:08
geliyoruz. İzin verme ve vermeme. Yani
3:10
optin ve optout kavramları. Şimdi o
3:13
teknik güvenliği bir kenara bırakalım.
3:15
Doğrudan tüketici haklarımızın yani
3:17
kişisel gizliliğimizin en ön cephesine
3:19
iniyoruz. Optin ve Opt. Bugün aklınızda
3:22
kalmasını istediğim en ama en kritik
3:24
çıkarım tam olarak burada yatıyor. Optin
3:27
yani izin verme sizin aktif, tamamen
3:30
bilinçli bir rızanızı gerektirir. Eğer
3:32
evet benim verimi toplayabilirsiniz diye
3:34
açıkça onay vermezseniz sistem hiçbir
3:36
şeyi toplayamaz. Oput yani izin vermeme
3:39
modelinde ise işler tamamen değişiyor.
3:41
Bu pasif bir rızadır. Sistem
3:43
verilerinizi varsayılan olarak arka
3:45
planda zaten lıkır lıkır Sizin
3:47
bunu durdurmak için aktif olarak gidip
3:49
bir form doldurmanız ya da o kıyıda
3:51
köşede kalmış önceden işaretlenmiş
3:53
minicik kutucuğun tikini kaldırmanız
3:54
gerekir. Hangimiz o 50 sayfalık
3:56
kullanıcı sözleşmesini okuyoruz ki sırf
3:58
ekrandan gitsin diye kabul et butonuna
4:00
basıveriyoruz. İşte tam da bu yüzden
4:03
aktif olarak onay vermekle verilerinizin
4:05
toplanmasını durdurmak için aktif bir
4:07
şekilde savaşmak zorunda bırakılmak
4:09
arasında hem psikolojik hem de yasal
4:11
anlamda devasa bir uçurum var. Buradan
4:14
4. bölüme kişisel veriler ve o meşhur
4:16
unutulma hakkına geçelim. Peki teknoloji
4:20
ve dev şirketlerin o sözde insafı tek
4:22
başına yeterli gelmediğinde ne oluyor?
4:24
İşte tam da o noktada yasal çerçeveler
4:26
devreye giriyor ve bu gizlilik
4:28
sınırlarını zorla çiziyor. Dijital
4:30
hayatımızdaki en büyük iki devrimi
4:31
söyleyeyim size. Birincisi Türkiye'de
4:34
Nisan 2016'da hayatımıza giren KVKK yani
4:37
kişisel verilerin korunması kanunu.
4:39
İkincisi de Avrupa Birliği'nde Mayıs
4:41
2018'de yürürlüğe giren meşhur GDPR.
4:43
Biliyor musunuz? Bu yasalar bize
4:45
gerçekten muazzam bir güç verdi.
4:47
Unutulma hakkı. Bu ne demek? Artık
4:49
herhangi bir platforma gidip benim
4:51
hakkımdaki tüm kişisel verileri web
4:53
sitenden derhal sil ve topladığın tüm
4:55
verilerimi geri çekiyorum deme
4:56
özgürlüğüne, bu lükse sahibiz. Tabii bir
4:59
de madalyonun diğer yüzü var. Şirketler
5:02
bu yasalara uyum sağlamak için arka
5:03
planda inanılmaz karmaşık teknolojiler
5:06
kullanmak zorundalar. Kişisel
5:07
verilerimizi korumak için şifreleme
5:09
yapıyorlar. Verilerimizi kimliğimizden
5:11
koparıp tamamen anonimleştiriyorlar.
5:13
Hatta büyük veri analizlerinde bireyleri
5:15
gizli tutan türev gizlilik yani
5:18
differential privacy gibi çok daha
5:20
gelişmiş yöntemlere bel bağlıyorlar.
5:22
Geldik 5. bölüme. Fikri mülkiyet hakları
5:25
ve hepimizin aşina olduğu korsanlık
5:27
meseleleri. Artık kişisel verilerden
5:30
biraz çıkıp fikirlerin, yaratıcılığın
5:32
korunduğu o değerli bölgeye geçiyoruz.
5:34
Telif hakları, patentler, ticari sırlar,
5:37
sınavlar için burada çok sık yoklanan
5:39
kesin süreler var. Onlara aman dikkat
5:41
edelim. Mesela Türkiye'de bir eserin
5:43
telif hakkı eser sahibinin tüm yaşamı
5:46
boyunca ve o vefat ettikten sonraki tam
5:48
70 yıl boyunca devam ediyor. Patent
5:50
süresi ise 20 yıl. Ama burada çok tatlı
5:53
bir istisna var. O da adil kullanım
5:55
ilkesi. Bu ilke eserin izinsiz ama çok
5:58
sınırlı bir şekilde mesela eğitim
6:00
amacıyla kullanılmasına yasal küçük bir
6:02
kapı aralıyor. Biliyorsunuz dijital
6:04
dünyadaki hırsızlıklar öyle sadece kredi
6:06
kartı çalmakla falan olmuyor. Siber gece
6:09
konduculuk ya da İngilizce adıyla cyber
6:11
squatting diye bir şey var. Bunu şöyle
6:13
düşünün. Başkasına ait yasal ve tapulu
6:16
devasa bir arazinin tam ortasına gidip
6:18
dijital bir çadır kuruyorsunuz. Yani
6:20
halihazırda var olan tescilli bir
6:22
markanın alan adını sırf o alanda iş
6:24
yapmak veya daha da kötüsü gerçek
6:26
sahibine fahiş fiyattan geri satıp
6:28
şantaj yapmak için önceden
6:30
kaydettiriyorsunuz. İnanılmaz değil mi?
6:32
Fakat bir önceki anlattığımı siber
6:34
korsanlık yani cyber piresı ile
6:36
kesinlikle karıştırmayın. İkisi çok
6:38
farklı şeyler. Siber korsanlık yasal ve
6:41
tamamen meşru bir web sitesine gitmeye
6:43
çalışan internet trafiğini gizlice çalıp
6:45
insanları yasa dışı veya sahte bir web
6:48
sitesine yönlendirmektir. Bu arada yeri
6:50
gelmişken ufak bir sınav teosu vereyim.
6:52
Eğer şıklarda hiperkorsanlık gibi havalı
6:54
bir terim görürseniz hemen üzerini
6:56
çizin. Fikri mülkiyet haklarıyla uzaktan
6:59
yakından bir ilgisi yok. Tamamen sizin
7:00
kafanızı karıştırmak için uydurulmuş bir
7:02
çeldirici o. Ve geldik 6. Aynı zamanda
7:06
son bölümümüze. Dijital dünyada etik
7:08
ilkeler. Diyelim ki teknik güvenlik
7:11
aşıldı. Yasal sınırlarda iyice
7:12
bulanıklaştı. Peki o zaman ne olacak?
7:15
İşte şimdi şirketlerin kurumsal
7:17
davranışlarını yönlendiren o görünmez
7:19
ahlaki pusulaya bakacağız. Buradaki en
7:21
kritik nokta şu: Yasal düzenlemeler
7:23
maalesef inanılmaz bir hızla gelişen bu
7:26
teknolojik yeniliklerin her zaman ama
7:28
her zaman bir adım gerisinde kalır.
7:30
Kanunların henüz yetişemediği bu gri
7:32
alanlarda yöneticiler ne yapmalı? İşte
7:34
tam bu noktada o köklü etik ilkeler
7:36
devreye girmek zorundadır. Bu tabloda
7:39
yöneticilere o gri alanlarda rehberlik
7:41
eden gerçekten muazzam etik ilkeleri
7:43
görüyoruz. Altın kuralı hepimiz biliriz.
7:46
Kendine yapılmasını istemediğini
7:47
başkasına yapma. Ama burada özellikle
7:49
altını çizmek istediğim iki farklı
7:51
kavram var. Evrensellik ve kaygan zemin
7:54
ilkesi. Evrensellik der ki bir eylem
7:57
genel olarak yanlışsa sen ya benim
7:59
durumum çok özel diyemezsin. Senin o
8:01
özel durumunda da yanlıştır. Kaygan
8:04
zeminse eylemin tekrarına bakar. Bir şey
8:06
ilk başta masum ya da işe yarar görünse
8:09
bile eğer tekrarlandığında işi felakete
8:11
sürüklüyorsa o eylemi bir kez bile
8:13
yapmak kesinlikle yanlıştır. Bir de şu
8:16
New York Times testine çok dikkat edin
8:17
lütfen. Bu bir siber güvenlik kalkanı ya
8:20
da antivirüs savunma yöntemi falan
8:21
değil. Bu acaba verdiğim bu karar yarın
8:24
sabah gazetede manşet olsa okuyanlar ne
8:26
düşünürdü diye sordurtan harika bir etik
8:29
karar mekanizmasıdır. Toplum için en
8:31
fazla değeri yaratmayı amaçlayan
8:33
kolektif faydacılık ve en az zararı
8:35
seçen riskten kaçınma ilkeleri de
8:36
cebimizde dursun. Son olarak bedava
8:39
yemek yoktur ilkesini asla unutmayın.
8:41
Dijital dünyada başkasına ait olan size
8:43
ücretsiz sunulan her ürünün arka planda
8:46
mutlaka ama mutlaka bir bedeli vardır.
8:48
Bugün konuştuğumuz onca yasayı, katman
8:51
katman güvenlik protokolünü ve o ahlaki
8:53
ilkeleri bir düşünün. Kapanışı yaparken
8:55
sizi şu can alıcı soruyla başa bırakmak
8:58
istiyorum. Kendi verilerinizin, dijital
9:00
çağın kelimenin tam anlamıyla en değerli
9:02
para birimi olduğu bir dünyada
9:04
yaşıyoruz. Peki siz geleceğinize,
9:06
haklarınıza aktif olarak optin mi
9:08
oluyorsunuz? Yani direksiyonda mısınız?
9:10
Yoksa sadece o küçücük optat kutucuğunu
9:12
işaretlemeyi unutup sessizce soyulmaya
9:14
göz mü yumuyorsunuz? Bence dijital
9:17
haklarınızın kontrolünü elinize almanın
9:18
vakti çoktan geldi. Bu incelemede ele
9:21
aldığımız tüm bu konuları, o bahsettiğim
9:23
çıkmış soruları bir deneme sınavı
9:25
formatında bizzat çözmek, eksiklerinizi
9:27
görüp kendinizi detaylıca test etmek
9:29
isterseniz lolonulo.com adresini mutlaka
9:31
ziyaret edin. Zaten açıklama kısmındaki
9:33
bağlantıdan hemen ulaşabilirsiniz.
9:35
Dinlediğiniz için teşekkürler. Dijital
9:37
dünyada güvende kalın.
Jobs & Education

