Ankuzef Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Ünite 5 Deneme Sınavı
https://lolonolo.com/2026/10/04/ankuzef-ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-1-unite-5-deneme-sinavi/
Ankuzef Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi , Ünite 5 Deneme Sınavı , Son Osmanlı Mebusan Meclisi , Misak-ı Milli , İstanbul’un İşgali , TBMM’nin Açılışı , İsyanlar ,Sevr Antlaşması , Teşkilat-ı Esasiye
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolonolo platformuna hoş geldiniz. Bugün
0:03
Ankuzef Atatürk İlkeleri ve İnkılap
0:04
Tarihi 1 dersinin 5. ünitesini, çıkmış
0:07
sorularını ve o çok önemli detaylarını
0:09
derinlemesine masaya yatırıyoruz.
0:11
Hazırsanız tarihin en fırtınalı
0:13
dönemlerinden birine, küllerinden doğan
0:15
bir ulusun o baş döndürücü yolculuğuna
0:17
dalıyoruz. Bu görsel rehberimiz boyunca
0:20
bu karmaşık olaylar ağını adım adım
0:22
netleştireceğiz.
0:23
Gündemimizde bir numara Misak-ı Milli,
0:26
ardından İstanbul'un işgali, TBMM'nin
0:29
açılışı, isyanlar ve ihanet yasaları,
0:31
meşhur serv anlaşması ve tabii ki ilk
0:34
anayasa var. Bu liste sadece basit bir
0:36
sıralama değil. Elbette bu anlatım Ocak
0:39
1920 ile Ocak 1921 arasında gerçekleşen
0:42
ve adeta baş döndürücü bir hızla
0:44
ilerleyen jeopolitik bir satranç maçını,
0:47
tarihsel bir domino etkisini gözler
0:48
önüne seriyor. Şimdi bu tarihsel
0:51
sıralama aslında sınavlarınız için
0:53
harika bir görsel kopya kağıdı işlevi
0:55
görüyor. Neden mi? Çünkü burada olaylar
0:57
birbiri ardına adeta bir domino taşı
0:59
gibi devriliyor. 12 Ocak'ta atılan ilk
1:02
adımdan 23 Nisan'daki büyük doğuşa kadar
1:04
her bir olay bir sonrakinin fitilini
1:06
ateşliyor. Yani sebep ve sonuç ilişkisi
1:09
muazzam bir hızla sıkı sıkıya bağlı bir
1:11
şekilde ilerliyor. Bölüm 1. Misak-ı
1:14
Milli Sınırların Çizilmesi. Hadi ilk
1:17
domino taşımızla başlayalım. Amasya
1:19
görüşmelerinin ardından 12 Ocak 1920'de
1:22
son Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul'da
1:24
toplanıyor ve bu meclis gerçekten çok
1:26
cesur bir hamleyle tarihin akışını
1:28
değiştirecek o meşhur Misak-ı Milli'yi
1:30
yani Milli Antı kabul ediyor. Peki neydi
1:33
bu kararlar? Asıl ilginç olan 28 Ocak'ta
1:36
alınıp 17 Şubat'ta ilan edilen bu
1:38
maddelerin ne kadar tavizsiz olduğu.
1:40
Yeni devletin kırmızı çizgileri resmen
1:42
çiziliyor. Diyorlar ki Mondros
1:44
imzalandığında Türk askerinin elinde
1:46
olan ve Türklerin çoğunlukta olduğu
1:48
bölgeler bölünmez bir bütündür. Kars,
1:51
Ardahan, Batun ve Batı Trakya için halk
1:53
oylaması istiyoruz. İstanbul ve
1:55
Marmara'nın güvenliği kesinlikle
1:56
sağlanacak. Azınlık hakları mı? Orada da
1:58
çok net bir denge var. komşu ülkelerdeki
2:01
Müslümanlara ne kadar hak veriyorsanız
2:03
biz de buradakilere aynısını veririz. Ve
2:05
tabii ki milli ve ekonomik gelişmemizi
2:07
bu an o kapitülasyonlar kesinlikle
2:08
reddediliyor. Yani tüm bu sert ve cesur
2:11
maddeleri tek bir kelimeye, tek bir öze
2:13
indirecek olursak karşımıza çıkan kavram
2:16
şu: T bağımsızlık. Herhangi bir yabancı
2:18
müdahalesi veya kapitülasyon olmadan
2:21
ulusal egemenliğin mutlak ilanıdır. Bu
2:23
Misak-ı Milli'nin asla müzakereye açık
2:26
olmayan temel ilkesi işte tam olarak
2:28
budur. Bölüm 2. İstanbul'un işgali,
2:31
itilafın misillemesi. E tabii itilaf
2:34
devletleri bu kadar net bir bağımsızlık
2:36
restine sessiz kalır mı? Asla. Misak-ı
2:39
Milli'yi bardağa taşıran son damla oldu
2:41
ve doğrudan son derece agresif bir
2:43
misilleme geldi. 16 Mart 1920 bu
2:47
imparatorluğun kalbine inen çok ağır bir
2:49
darbeydi. İstanbul resmen işgal edildi.
2:52
Düşünebiliyor musunuz? Bu sadece askeri
2:54
bir hareket değil, milli iradeye
2:56
doğrudan bir saldırıydı. Mebusan Meclisi
2:59
basıldı. Vekiller tutuklanıp Malta'ya
3:01
sürüldü. Bu baskıların sonucunda da
3:03
meclis 11 Nisan'da padişah tarafından
3:05
tamamen dağıtıldı. Osmanlı başkentinde
3:08
artık siyasi çözüm kapıları sonsuza dek
3:10
kapanmıştı. Bölüm 3. TBMM'nin doğuşu.
3:13
Ankara'da yeniden doğuş. Kriz bazen
3:16
fırsat yaratır derler ya. İşte tam da
3:18
öyle oldu. İstanbul'da meclis kapanınca
3:21
Mustafa Kemal bu devasa otorite
3:22
boşluğunu muazzam bir stratejik hamleye
3:24
çevirerek Ankara'da yeni bir meclisin
3:26
toplanması için acil bir çağrı yaptı.
3:29
Güç merkezi bir anda Anadolu'nun kalbine
3:31
kaydı. Hatta unutmadan küçük bir detay
3:33
vereyim. Milli mücadelenin sesini
3:35
duyurmak için meclis açılmadan aylar
3:37
önce 10 Ocak 1920'de Hakimiyeti Milliye
3:40
Gazetesi çıkarılmaya başlanmıştı bile.
3:43
Ve geldik o muazzam güne. 23 Nisan 1920.
3:47
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin
3:48
açıldığı ve Mustafa Kemal'in meclis
3:50
başkanı seçildiği gün. Bu öylesine bir
3:53
bina açılışı değil. yeni bir Türk
3:54
devletinin resmen ben buradayım
3:56
demesinin en somut halidir. Aynı zamanda
3:59
Sivas Kongresi'nden beri işleri yürüten
4:01
heyet-i temsiliyenin de görevinin resmi
4:03
olarak bittiği andır. Şimdi burada durup
4:06
altını çizmemiz gereken çok can alıcı
4:08
bir nokta var. Bu yeni meclis öyle
4:10
bildiğimiz sıradan bir meclis değildi.
4:12
Olağanüstü yetkilere sahipti ve güçler
4:14
birliği ilkesini benimsemişti. Yani yasa
4:17
yapma ve o yasayı uygulama yetkisi,
4:19
yasama ve yürütme tek elde toplanmıştı.
4:22
Peki niye mi? Çok basit. Ortada bir
4:24
Kurtuluş Savaşı var. Kararların aylarca
4:26
tartışılmasını bekleyecek vakit yok.
4:28
Milli egemenliğe dayalı hızlı ve kesin
4:30
adımlarla anında harekete geçmek
4:32
zorundalar. Bölüm 4. İsyanlar ve ihanet
4:35
yasaları. İçeriden gelen sabotaj. Tabii
4:38
yeni devletin işi hiç de kolay
4:39
başlamadı. Dışarıda işgalciler var.
4:41
Tamam. Ama içeride de kelimenin tam
4:43
anlamıyla bir kaosa hakimdi. İstanbul
4:45
hükümetinin kışkırtmaları, itilaf
4:47
devletlerinin kara propagandası derken
4:50
Anadolu'nun dört bir yanında isyanlar
4:51
patlak verdi. Hatta İstanbul hükümeti
4:54
Anadolu'daki direnişi kırmak için özel
4:56
olarak Kuvay-i İnzbatiye adında bir ordu
4:58
bile kurdu. İşte tam burada kendimize şu
5:01
soruyu sormamız gerekiyor. Dört bir
5:02
yandan isyanların patladığı, içeriden
5:04
sistematik bir sabotaj olduğu bu ortamda
5:07
daha henüz yeni doğmuş bir meclis nasıl
5:09
ayakta kalabilir? Nisan 1920'de durum
5:12
meclis için kelimenin tam anlamıyla bir
5:14
varoluşsal tehlikeydi. Meclis çok
5:17
akıllıca, pratik ve hukuki bir hamleyle
5:19
hayatta kaldı. Adım bir. Hemen 29 Nisan
5:22
1920'de harekete geçip hıyanet-i
5:24
vataniye kanunuu çıkardılar. Yani
5:26
meclise baş kaldıran herkesi vatan haini
5:28
ilan ettiler. Adım iki isyancıları öyle
5:31
uzun uzadıya değil en hızlı ve etkili
5:33
şekilde yargılayabilmek için istiklal
5:35
mahkemelerini kurdular. Bu hamle yeni
5:37
devletin otorite benim ve bunu
5:39
tanıyacaksınız." diyerek meşruiyetini
5:41
kanıtlama şekliydi. Bölüm 5.
5:43
Sevrlaşması. Dışarıdan gelen ölüm
5:46
fermanı. İçerideki bu yangınlar
5:48
söndürülmeye çalışılırken asıl büyük
5:50
darbe dışarıdan geldi. 10 Ağustos
5:52
1920'de İstanbul hükümeti ile itilaf
5:54
devletleri masaya oturup o meşhum o
5:57
karanlık Sevr Antlaşmasına imza attılar.
5:59
Bu antlaşma ne demekti biliyor musunuz?
6:01
Anadolu'yu işgalciler arasında adeta
6:03
dilim dilim paylaştırmak demekti.
6:06
Kapitülasyonları daha da ağırlaştırıp
6:08
boynumuza dolamak doğuda yepyeni bir
6:10
Ermeni devleti kurmak demekti. Gerçekten
6:12
de tam bir ölüm fermanı. TBMM'nin buna
6:15
tepkisi ise Şimşek gibi oldu. Antlaşmayı
6:18
asla tanımadı ve altına imza atanları
6:20
derhal vatan ayını ilan etti. Burada
6:23
sınavlar için hayat kurtaracak çok
6:25
kritik bir hukuki detay var. Sevr neden
6:28
hukuken ölü dolmuş bir antlaşmadır?
6:30
Çünkü dönemin Osmanlı anayasasına göre
6:32
böylesi bir uluslararası antlaşmanın
6:34
yürürlüğe girmesi için Mebusan Meclisi
6:36
tarafından mutlaka onaylanması şarttı.
6:38
Ama hatırlayın az önce bahsettik. Meclis
6:41
zaten Nisan ayında dağıtılmıştı. Ortada
6:43
bu antlaşmayı onaylayacak bir meclis
6:45
olmadığı için Sevr hiçbir zaman hukuken
6:47
yürürlüğe giremedi ve tamamen geçersiz
6:49
kaldı. Bölüm 6. İlk anayasa devletin
6:53
sağlamlaştırılması.
6:55
Onca kaosun, savaşın ve hukuki
6:57
mücadelenin ardından bahsettiğimiz o
6:59
tarihsel domino etkisinin son ve belki
7:01
de en sağlam taşı yerine oturuyor. 20
7:03
Ocak 1921. Türkiye Büyük Millet Meclisi
7:06
varlığını siyasi olarak taçlandırıyor ve
7:09
Teşkilat-ı Esasiye Kanununu yani ilk
7:11
anayasamızı ilan ediyor. Ve bu yepyeni
7:14
anayasanın tam kalbinde o hepimizin
7:16
bildiği muazzam birinci madde yatıyor.
7:19
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
7:22
Bu sadece havalı edebi bir söz değil. Bu
7:25
yüzyıllar süren saray rejimini yıkan,
7:27
güçler birliği anayasal bir güvenceye
7:29
kavuşturan ve egemenliğin kaynağını
7:32
sonsuza dek halka teslim eden devrim
7:34
niteliğinde bir dönüm noktasıdır. Peki
7:36
şimdi ne olacak? Hukuki temel atıldı.
7:39
Tam bağımsızlık dünyaya haykırıldı.
7:41
Egemenlik millete verildi. Ama ortada
7:43
devasa bir sorun var. İşgalci güçler
7:46
hala topraklarımızda. Bu yepyeni devlet
7:49
kendi sınırlarını fiilen korumak ve o
7:51
işgalcileri söküp atmak için savaş
7:53
meydanında nasıl bir mücadele verecek?
7:55
İşte bu kritik sorunun cevabı bir
7:57
sonraki incelememizde bizi bekliyor. Tüm
8:00
bu anlattığımız olayların çıkmış
8:02
sorularını deneme sınavı formatında
8:03
çözmek, kendi bilginizi test edip
8:05
eksiklerinizi anında görmek isterseniz
8:07
lolonolo.com adresini ziyaret edebilir,
8:10
bu anlatımın altındaki açıklama kısmında
8:12
yer alan bağlantıya tıklayabilirsiniz.
8:14
Bir sonraki anlatımımızda görüşmek
8:15
üzere.
Jobs & Education

