live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Anayasa Hukuku 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/02/05/anayasa-hukuku-2024-2025-vize-sorulari/
Bu kaynaklar, Anayasa Hukuku dersinin 2024-2025 akademik yılı vize sınavına hazırlık amacıyla oluşturulmuş kapsamlı ders notlarını ve örnek soruları içermektedir. Metinler, anayasa türleri, devlet biçimleri, hükümet sistemleri ve demokratik modeller gibi temel teorik konuları derinlemesine açıklamaktadır. Ayrıca, Türkiye'deki anayasa yargısı mekanizmaları, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına dair hukuki ilkeler ile kuvvetler ayrılığı prensibi detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Öğrencilerin konuları pekiştirmesi için hazırlanan çoktan seçmeli sorular, asli kurucu iktidar ve somut norm denetimi gibi teknik kavramların yanı sıra Türk siyasal hayatındaki önemli dönüm noktalarına da ışık tutmaktadır. Sonuç olarak bu belgeler, hukuk eğitimindeki temel yapı taşlarını hem kavramsal hem de uygulamalı bir perspektifle sunan öğretici bir akademik rehber niteliği taşımaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugünkü analizimizde
0:02
bir devleti nasıl desem ayakta tutan o
0:04
en temel kurallar kitabını yani
0:06
anayasayı masaya yatırıyoruz ve bu
0:08
yolculukta da rehberimiz Türkiye'nin
0:10
anayasal çerçevesi olacak. Peki hiç
0:13
düşündünüz mü bir devleti ne bir arada
0:16
tutar? Yani tüm o kurumları,
0:18
vatandaşları hepsini birbirine bağlayan
0:20
şey ne olabilir ki? Cevap aslında tek ve
0:23
çok temel bir belgede saklı. İşte o
0:26
belge anayasa. Her şeyin en başında o
0:29
var. Şöyle düşünün. Anayasayı bir
0:31
devletin kullanım kılavuzu gibi hatta
0:34
daha güncel bir benzetmeyle bir
0:36
bilgisayarın işletim sistemi gibi
0:38
görebiliriz. O olmadan sistem çalışmaz.
0:41
Yani anayasa dediğimiz şey kelimenin tam
0:43
anlamıyla kanunların kanunu. Hukuki
0:46
hiyerarşinin zirvesinde en tepede o var.
0:49
Devletin hangi kurumlarla nasıl
0:50
yönetileceğinden tutun da bizim en temel
0:52
haklarımızın ne olduğuna kadar her şeyi
0:55
o belirliyor. Peki durup duralım. Bu
0:58
kadar önemli bir kural kitabını sıfırdan
1:01
yazma gücü kimde olabilir? İşte hukukta
1:03
buna asli kurucu iktidar diyoruz. Yani
1:06
ortada hiçbir kural yokken yepyeni bir
1:08
düzen kuran o ilk o sınırsız güçten
1:11
bahsediyoruz. Ama şunu da bilmek lazım.
1:15
Her anayasa aynı kalıptan çıkmaz.
1:17
Bazıları sadece ana hatları çizen bir
1:19
çerçeve gibidir. Bazıları ise her detayı
1:22
tek tek düzenleyen kalın bir kitap
1:24
gibidir. Bakın mesela 1921 anayasası
1:27
Türk anayasa tarihinde tektir. Çünkü o
1:30
bir çerçeve anayasadır. Yani kısa, esnek
1:33
ve sadece temel ilkeleri ortaya koyan
1:35
bir metin. Tamam. Anayasayla devletin
1:38
temelini attık. Güzel. E peki bu
1:40
devletin başındaki kişi yani lider nasıl
1:43
belirlenecek? İşte şimdi sırada bu çok
1:46
önemli soru var. Hadi gelin küçük bir
1:49
test yapalım. Eğer bir lider koltuğunu
1:51
babasından, dedesinden devralıyorsa yani
1:54
güç miras yoluyla el değiştiriyorsa bu
1:57
yönetim şeklinin adı neydi? Cevap tabii
2:00
ki monarşi. Zaten tablo her şeyi çok net
2:02
gösteriyor. Aradaki o devasa fark tam da
2:05
burada. Cumhuriyet liderini seçimle
2:07
belirler. Monarşi ise gücü bir aile
2:09
içinde miras yoluyla bir sonraki nesle
2:11
devreder. Tabii bir yönetimin adının
2:14
cumhuriyet olması onun otomatikman tam
2:17
bir demokrasi olduğu anlamına gelmiyor.
2:19
Modern bir demokrasiden bahsedebilmemiz
2:21
için olmazsa olmazlar var. Nedir bunlar?
2:25
Düzenli ve serbest seçimler, birden
2:27
fazla partinin yarışabildiği bir sistem
2:29
ve en önemlisi hepimizin temel hak ve
2:32
özgürlüklerinin anayasal güvence altında
2:35
olması. Bunlardan biri eksikse sistemin
2:38
demokratik ruhu da eksik kalır. Şimdi
2:41
başka bir kritik soruya geldik. Peki bir
2:44
hükümetin yani gücü elinde tutanların
2:47
aşırı güçlenip kontrolden çıkması nasıl
2:50
engellenir? İşte bunun cevabı siyaset
2:53
biliminin en dahiyane buluşlarından
2:55
birinde yani kuvvetler ayrılığı
2:58
ilkesinde yatıyor. Bu konuyu daha iyi
3:00
anlamak için önce problemi bir görelim.
3:02
Yüzyıllar önce Jean Boldin diye bir
3:03
düşünür egemenliği tarif ederken diyor
3:05
ki bu yurttaşlar üzerindeki en yüksek
3:08
mutlak ve sürekli güçtür. Bakın anahtar
3:11
kelime mutlak. İşte modern devletler tam
3:13
da bu mutlak gücü tek bir elde
3:15
toplanmaktan alıkoymaya, onu dengelemeye
3:17
çalışır. Peki çözüm ne? Çözüm çok basit.
3:21
Gücü bölmek. İktidarı alıp yasama,
3:24
yürütme ve yargı adında üç temel organ
3:26
arasında paylaştırmak. Böylece bir denge
3:29
ve denetleme sistemi kurmuş oluyorsunuz.
3:32
Yani hiçbir organ tek başına mutlak güce
3:35
erişemiyor. Bu güç paylaşımını hayata
3:37
geçirmenin de farklı yolları var tabii.
3:39
En popülerlerinden ikisi parlamenter
3:41
sistem ve yarı başkanlık sistemi.
3:44
Aralarındaki en temel fark ne biliyor
3:45
musunuz? Yürütmenin başındaki kişinin
3:48
yani başbakanın veya başkanın kim
3:50
tarafından seçildiği ve kime hesap
3:52
verdiği. Bakın bu görünüşte küçük bir
3:54
detay gibi ama bir ülkenin bütün siyasi
3:56
dengesini işte bu fark beliriyor. Tamam
3:59
devletin gücünü konuştuk. Gücün nasıl
4:01
bölündüğünü anladık. Peki ya biz yani
4:04
vatandaşlar işte şimdi bizi devletin o
4:07
devasa gücüne karşı koruyan kalkana yani
4:10
temel hak ve özgürlüklerimize bakma
4:12
zamanı. Bu hakların kökeni aslında çok
4:14
eskilere 18. yüzyıla dayanıyor. Fikir
4:17
şu: Bireyi devlete karşı korumak. Bunlar
4:20
devletin size dokunamayacağı, burası
4:22
benim alanım, buraya karışamazsın
4:23
diyebileceğiniz özel alanlarınızı yani
4:26
sizin adeta kişisel kalenizi oluşturur.
4:29
Tabii ki hiçbir hak sınırsız değil. Bunu
4:31
biliyoruz. Ama iş o hakları
4:33
sınırlandırmaya gelince anayasa çok ama
4:35
çok katı kurallar koymuş. Diyor ki bir
4:38
hakkı sınırlayacaksan bunu birincisi
4:40
sadece kanunla yapabilirsin. İkincisi
4:43
ölçülü olacaksın. Üçüncüsü, demokratik
4:45
toplum düzenine aykırı olmayacak ve
4:47
belki de en önemlisi hakkın özüne yani
4:49
ruhuna asla dokunamazsın. Bütün bu
4:52
kurallar keyfi uygulamaların önüne
4:53
geçmek için var. Türkiye'nin bu konudaki
4:56
yolculuğuna baktığımızda bazı kilometre
4:58
taşları var. Bakın 1921'de o
5:01
bahsettiğimiz çerçeve anayasa kabul
5:03
ediliyor. Sonra 1950'de gizli oy ve açık
5:06
sayım ile ilk defa tam anlamıyla
5:08
demokratik bir seçim yapılıyor ve 1961.
5:12
Bu tarih çok önemli çünkü Anayasa
5:14
Mahkemesi ilk defa o zaman kuruluyor.
5:16
Gördüğünüz gibi her biri bugünkü sisteme
5:18
giden yolda atılmış çok kritik adımlar.
5:21
İyi ama bu kurallara yani anayasaya
5:24
hükümet dahil herkesin uymasını kim
5:27
denetleyecek? Kim? Dur bakalım bu
5:29
yaptığın anayasaya aykırı." diyecek.
5:31
İşte şimdi gelin oyunun hakemiyle
5:33
tanışalım. Anayasa Mahkemesi. İlk defa
5:37
1961'de kurulan bu çok önemli mahkemenin
5:39
aslında tek bir ana görevi var.
5:42
Anayasanın bekçiliğini yapmak. Yani
5:44
çıkarılan yasaların anayasanın çizdiği
5:46
sınırların dışına taşmamasını sağlamak.
5:48
Peki bir yasa Anayasa Mahkemesinin önüne
5:51
nasıl gider? Bunun iki temel yolu var.
5:53
Biri soyut norm denetimi yani iptal
5:56
davası. Burada cumhurbaşkanı ya da
5:59
meclisteki parti grupları gibi siyasi
6:01
aktörler yasa daha taze taze çıkmışken
6:04
bu anayasaya aykırı diye doğrudan
6:06
mahkemeye gider. Diğeri ise somut norm
6:08
denetimi yani itiraz yolu. Burada ise
6:11
olay tamamen bir mahkeme salonunda
6:13
başlar. O ilk yolda yani iptal davasında
6:18
zamanlama her şey demek. Çünkü yasa
6:20
resmi gazetede yayınlandıktan sonra dava
6:23
açmak için sadece ama sadece 60 gün var.
6:27
Eğer bu süre geçerse o fırsat kaçmış
6:29
demektir. O kapı kapanır. İkinci yol
6:33
alan itiraz yolu ise çok daha farklı
6:34
işliyor. Düşünün herhangi bir mahkemede
6:36
bir dava görülüyor. Hakim davada
6:39
uygulaması gereken kanunun anayasaya
6:41
aykırı olduğundan şüpheleniyor. İşte o
6:43
an davayı durduruyor ve bu konuyu bir de
6:46
Anayasa Mahkemesi görsün diyerek dosyayı
6:48
oraya gönderiyor. Yani anayasallık
6:50
denetimi herhangi birimizin taraf olduğu
6:52
bir davayla bile başlayabilir. Oldukça
6:54
ilginç değil mi? Ve son olarak tüm bu
6:56
konuştuklarımızın ışığında aklımızda şu
6:59
soruyla bitirelim. Bir anayasa gerçekten
7:01
de sadece bir kağıt parçasından mı
7:03
ibaret yoksa ondan çok daha fazlası mı?
7:06
Belki de bu kurallara hayat veren,
7:08
onlara anlam ve güç katan hepimizin bu
7:10
kurallara sahip çıkmasıdır. Ne dersiniz?
#Education
#Government
#Legal