Up next in 10
Auzef Aile Terapisi 2024 Üç Ders Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/07/aile-terapisi-2024-uc-ders-sorulari/
Aile Terapisi, auzef, Sosyal Hizmet
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Hadi hiç vakit
0:01
kaybetmeden bu inanılmaz büyüleyici
0:03
konuya dolalım. Bugün aile sistemlerinin
0:06
o karmaşık adeta canlı bir organizma
0:08
gibi işleyen dinamiklerini masaya
0:09
yatırıyoruz. Düşünsenize aile dediğimiz
0:12
şey sadece aynı çatı altında yaşayan
0:14
birkaç insanın toplamı değil. Kesinlikle
0:16
değil. Nefes alan, tepki veren, bazen
0:18
hastalanan ve sonra iyileşen koca bir
0:20
dev organizmadan bahsediyoruz. Aile
0:22
terapisini anlamak da aslında bu
0:24
karmaşık organizmanın nasıl hayatta
0:25
kaldığını çözmek demek. O yüzden eğer bu
0:28
konulara çalışıyorsanız, psikolojiye
0:30
biraz merak varsa ya da yakında
0:32
gireceğiniz bir sınavınız varsa harika
0:34
bir haberim var. Bu inceleme sizin için
0:36
tam bir kurtarıcı rehber olacak. Sıkça
0:38
düşülen o kavramsal tuzaklardan uzak
0:40
durup doğru bildiğimiz yanlışları tek
0:42
tek ayıklayacağız. Bugünkü rotamız dört
0:44
ana duraktan oluşuyor. 1. Aile terapisi
0:47
kuramları. 2. Dinamikler ve yaşam
0:49
döngüsü. 3. Terapi teknikleri pratiği ve
0:52
son olarak 4. Travma ve bağımlılık. 1ci
0:55
bölüm aile terapisi kuramları. Şimdi
0:58
temel teorilere geçmeden önce bir durup
1:00
düşünmemiz gereken çok ama çok kritik
1:03
bir nokta var. Şöyle sorayım. Sınavların
1:05
sizi köşeye sıkıştırmaya bayıldığı o can
1:07
alıcı soru. Aile terapisinin gerçek odak
1:10
noktası nedir? Bazen sorular o kadar
1:13
kurnazı hazırlanıyor ki en temel tanımda
1:15
bile bir an duraksayıp acaba
1:17
diyebiliyorsunuz. Düşünün odaya giren
1:20
beş kişi var ama bizim tedavi ettiğimiz
1:22
şey tam olarak kim? İşte burada çok net
1:25
bir zıtlık var. Bakın, aile terapisinde
1:27
danışan, semptom gösteren o tek bir
1:29
birey değildir. Yani öfke nöbetleri
1:32
geçiren çocuğa odaklanmıyoruz. Sadece
1:34
danışan ailenin ta kendisi. Bunu şöyle
1:36
düşünün. Sadece öksüren bir kişiyi
1:38
tedavi etmeye çalışmak yerine evdeki o
1:41
görünmez alerjeni bulmaya çalışıyoruz.
1:43
Yani bireyle terapiye dayalı yaklaşım
1:45
aile terapisinin bir özelliği olamaz.
1:47
Sistem her zaman bir bütün olarak ele
1:49
alınır. Bunu aklımızın bir köşesine
1:52
altın harflerle yazalım. Çünkü üzerine
1:54
inşa edeceğimiz temelin kendisi tam
1:56
olarak bu ve bu da bizi doğal olarak
1:58
sistemler kuramına getiriyor. Bu kuramın
2:01
en ilginç yanı aileyi çevreyle yarı
2:04
geçirgen sınırları olan bir organizma
2:06
olarak tanımlaması. Ne demek bu?
2:08
Dışarıdan bilgi alıyor, dışarıya enerji
2:10
veriyor ama kendi çekirdeğini sımsıkı
2:13
koruyor. Sorunlar da o ilişkilerdeki
2:15
ince örüntülerin dengelenmesiyle
2:17
çözülüyor. Yalnız burada harika bir
2:19
detay var. Sistemik aile danışmanlığı
2:21
problemi anlamaya ve iletişim anı
2:23
çözmeye odaklanır. Gidip de psikanalitik
2:25
bir yöntem olan serbest çağrışım ya da
2:27
ne bileyim hipnoz falan kesinlikle
2:29
kullanmaz. Geçmişin derinliklerine
2:31
inmez. Sistem şu an nasıl işliyor ona
2:34
bakar. Bilişsel davranışçı aile
2:36
danışmanlığına bakarsak amacın çok
2:38
pragmatik bir şekilde sorunları çözmek
2:40
ve istenen davranışları arttırmak için
2:43
sosyal pekiştireçler bulmak olduğunu
2:44
görüyoruz. Ama dikkat, sakın şu çok
2:47
yaygın tuzağa düşmeyin. Sadece sorunlu
2:50
aile üyesini belirleyelim ve ona
2:51
odaklanalım diye bir şey olamaz.
2:53
Davranışçı ekolsa o sorun koca bir
2:55
sisteme aittir. Ufak bir eknot. Eğer
2:58
vaka size psikoanalitik danışmanın ilk
3:00
aşamasını soruyorsa orada davranış
3:02
değişimi aramayın. İlk aşama her zaman
3:04
motivasyon ve amaç saplamadır. Davranış
3:06
değişimi hemen müdahale eden davranışçı
3:08
ekolün işidir. Şimdi biraz daha pratik
3:11
bir yaklaşıma stratejik aile
3:12
danışmanlığına bakalım. Buradaki adımlar
3:14
çok net. Tamamen teknik odaklı. 1.
3:16
Problemi kesin hatlarıyla belirle. 2.
3:19
Ailenin daha önce denediği ama hiçbir
3:21
işe yaramayan o yolları incele. Ve 3.
3:23
Yeni hedefleri ve stratejiyi planla.
3:25
Peki sınavlarda ustaca gizlenen hata
3:27
nerede? Şıklara sinsi sinsi aile
3:29
üyelerine yeni roller belirlemek
3:31
seçeneğini koyarlar. Kanmayın. Yeni
3:33
roller belirlemek stratejik aşamanın
3:35
değil, birazdan duyacağınız yapısalcı
3:36
ekolün işidir. Stratejik terapist aileyi
3:39
yeniden yapılandırmaya çalışmaz. sadece
3:41
o işe yaramayan döngüyü kırmak için
3:43
pratik bir strateji üretir. Ve işte
3:45
bahsettiğim yapısalcı model. Salvator
3:47
Minu 3'in bu modeli o geleneksel sadece
3:50
konuşmaya dayalı terapilerin bir türlü
3:51
işe yaramadığı çok özel bir kitle için
3:53
geliştirmiş. Kendi pratiğinde alt
3:55
sosyoekonomik düzeydeki aileleri,
3:58
sokaklarda çalışan, suça sürüklenen
4:00
dezavantajlı çocukları gözlemlemiş. O
4:02
yüzden bu model tamamen eylem odaklı.
4:04
doğrudan ailenin yapısına, o görünmez
4:07
sınırlarına, ittifaklarına müdahale
4:08
ediyor. Çok dinamik ve gerçekten yapısal
4:11
değişiklikler gerektiren bir yaklaşım.
4:13
İkinci bölüme geldik. Dinamikler, yaşam
4:16
döngüsü ve iletişim. Büyük teorileri bir
4:18
kenara bırakalım. Bu aileler günlük
4:21
hayatta aslında nasıl işliyor? Kapalı
4:23
kapılar ardında neler oluyor? Onlara
4:25
bakalım. Bir nevi sağlıklı bir ailenin
4:27
röntgenini çekiyoruz şu an. Açık ve
4:30
esnek rolleri var. Krizleri dünyanın
4:32
sonu gibi değil. gelişim için bir fırsat
4:34
gibi pozitif karşılıyorlar. Birbirlerine
4:36
bağlılar. Birlikte vakit geçirmekten
4:38
gerçekten keyif alıyorlar. Yalnız burada
4:40
kocaman bir kırmızı bayrak var. Gelir
4:42
düzeyinin iyi olması psikososyal açıdan
4:44
sağlıklı bir aile olmanın şartı falan
4:46
değildir. Bu tamamen aklınızı çelmek
4:49
için uydurulmuş bir tuzak. Yani sevgi,
4:51
dayanıklılık veya sağlıklı iletişim
4:53
inanın banka hesabınızdaki sıfırlara
4:55
bakmıyor. Önemli olan o görünmez iç
4:58
dengeyi sağlamak. Biz buna homeostazis
5:01
diyoruz. Bunu aynen evdeki termostat
5:03
gibi düşünün. Ev çok soğuduğunda
5:05
kalorifer nasıl tık diye yanar, çok
5:07
ısındığında nasıl kendini kapatır? Aile
5:10
de birebir böyledir. Üyelerden biri
5:12
kuralın dışına çıktığında veya aniden
5:15
bir kriz patlak verdiğinde sistem hemen
5:17
kendi iç dengesini korumaya, o
5:19
homeostatik ayarı bulmaya çalışır. İşin
5:21
garibi bazen o dengeyi korumak uğruna
5:24
son derece sağlıksız davranışlara bile
5:26
sıkı sıkıya tutunabilirler. Peki bu
5:28
dengeyi sağlayan en büyük araç nedir?
5:31
Tabii ki iletişim. Çiftlerin ilişkisini
5:33
etkileyen gerçek faktörler eğitimleri,
5:36
kültürleri, değerleri ve kesinlikle ama
5:38
kesinlikle biz dilidir. Sağlıklı bir
5:41
iletişim bağımsızlığınızı korurken aynı
5:43
zamanda bir diyebilmektir. O yüzden
5:45
iletişimin sen ve ben gibi
5:47
kutuplaştırıcı bir şeye dönüşmesi veya
5:49
sadece kişisel ilgi alanlarının
5:51
önemsenmesi tamamen yanlış faktörlerdir.
5:54
Evlilik dediğimiz şey sonuçta ortak bir
5:56
anlam yaratma sürecidir. Araya şunu da
5:58
sıkıştırayım. kültürel değerleri
6:00
çocuklara yani bir sonraki nesle
6:02
aktarmak da ailenin eğitim işlevidir.
6:05
Bunu da unutmayalım. Tabii ki bu biz
6:07
dili zaman içinde epey bir teste tabi
6:09
tutuluyor. Carter ve McGoldrick ailenin
6:12
bu yaşam döngüsünü beş temel evreye
6:14
ayırmış. Kuruluştan ileri yaşlara uzanan
6:17
doğal bir süreç bu. Ama burada biraz
6:19
yavaşlayalım. Anne babanın çocukla
6:21
kurduğu o iletişimi tamamen değiştirmek
6:23
zorunda kaldığı, esnemezlerse bütün
6:25
sistemin çatırdayacağı o en fırtınalı
6:27
dönem hangisi biliyor musunuz? Çocuğun
6:29
ergenlik dönemine geçişi. Çünkü bu
6:31
dönemde gencin beyni deyim yerindeyse
6:33
baştan aşağı yeniden inşa ediliyor.
6:35
Mantık devre dışı kalıp tamamen duygular
6:38
devreye giriyor. Dolayısıyla ebeveynin
6:40
de acilen yepyeni bir iletişim dili
6:42
öğrenmesi gerekiyor. 3ünc bölüm. Terapi
6:45
teknikleri ve pratik uygulamalar. İşin
6:48
zirve noktası diyebiliriz. Dinamikleri
6:50
anladık. Peki terapistler sahada aileyi
6:53
iyileştirmek için gerçekten ne yapıyor?
6:55
Mesela yeniden çerçeveleme yani
6:58
reframing çok çok güçlü bir tekniktir.
7:00
Terapist danışanın olaya baktığı o
7:02
karanlık dar pencereyi nazikçe kapatır
7:05
ve ona geniş aydınlık bir pencere
7:07
açıverir. Düşünün çocuğum inanılmaz
7:10
inatçı, asla laf dinlemiyor." diyen bir
7:12
anneye dönüp aslında çocuğunuz kendi
7:15
sınırlarını çok iyi koruyabilen, son
7:17
derece kararlı biri diyebilmektir.
7:19
Olumsuz bir durumu alıp bir güce
7:21
çevirmektir bu. Ama lütfen şu ayrımı iyi
7:23
yapın. Ben iletileri bir yeniden
7:25
çerçeveleme tekniği değildir. O sadece
7:28
kişinin kendi duygusunu ifade ettiği
7:30
temel bir iletişim becerisidir. Bir
7:32
diğer inanılmaz yöntem JL Moreno'nun
7:34
psikodraması. Tiyatronun o iyileştirici
7:37
gücünden ilham alır ve tamamen eylem
7:39
odaklıdır. Canlandırma vardır, rol
7:41
değiştirme vardır. Travmayı öyle sadece
7:44
koltukta oturup konuşmazsınız, sahnede
7:46
yeniden yaşar ve değiştirirsiniz.
7:48
Buradaki en büyük yanılgı bunun pasif
7:50
bir tartışma ortamı olduğunu sanmaktır.
7:52
Hayır, psikodramada beden devrededir.
7:55
Hareket vardır. Çok derin bir arınma
7:57
yani katarsis yaşanır. Yöntemleri
7:59
birbirinden ayırmak cidden hayat
8:01
kurtarır. Yaşantısal aile terapisi
8:04
doğrudan şimdi ve burada olana yani o
8:07
andaki samimiyete ve duygulara
8:09
odaklanır. Onu psikanalitik ekolden
8:11
ayıran şey de tam olarak budur.
8:13
Psikanaliz ne yapar? Gider ta geçmişin
8:15
derinliklerini. bilinçaltına, çocukluk
8:18
travmalarına dalar. Yani onun derdi
8:20
şimdiki zaman değil, geçmişin
8:22
hayaletleridir.
8:24
4üncü ve son bölümümüz travma ve
8:26
bağımlılık. Burada enerjimizi mecburen
8:28
biraz düşürüyoruz. Çünkü o kitaplarda
8:30
kusursuz duran sistemlerin bazen nasıl
8:33
paramparça olduğunu konuşacağız. Çok
8:35
ciddi bir soru. Standart terapi
8:37
modelleri kadına yönelik şiddet gibi
8:39
yıkıcı travmatik gerçeklerle
8:41
karşılaştığında nasıl adapte olur? Bir
8:43
terapist böyle bir durumda ne yapmalı?
8:45
Bakın bu sadece bir sınav sorusu falan
8:47
değil. Gerçek sahada, gerçek hayatları
8:50
kurtaran bir mesele. Burada adeta bıçak
8:52
sırtı bir çizgi var. Aile içi şiddet
8:54
vakalarında önce aile öyküsünü, güç
8:57
dinamiklerini dikkatlice incelersiniz.
8:59
İlk etapta güvenliği sağlamak ve
9:01
duygusal sıkıntıyı azaltmak en temel
9:03
önceliktir. Ama demin bahsettiğim o
9:05
şimdi ve burada yaklaşımı var ya böyle
9:07
aktif bir şiddet vakasında asla
9:09
kullanılamaz. hatta mağdur yeniden
9:11
travmatize edebilecek inanılmaz
9:13
tehlikeli bir tuzaktır. Akut travma
9:15
yönetiminde yeri yoktur. Ve aileyi
9:17
içeriden çürüten bir diğer kriz
9:19
bağımlılık. Kriterler çok açık. İstenden
9:23
yüksek miktar alımı, zamanla tolerans
9:25
gelişmesi, madde aramak için günün büyük
9:27
kısmını harcama ve en nihayetinde sosyal
9:30
hayatın çökmesi. Fakat altını kalın
9:33
kalın çiziyorum. Bir bağımlı maddeyi
9:35
bulamadığında asla ama asla kullanım
9:38
isteksizliği yaşamaz. Bu biyolojik
9:40
olarak imkansız bir şey. Tam tersi madde
9:43
olmadığında korkunç bir kriz, yoksunluk
9:46
ve aşerme yaşar. Yani isteksizlik
9:48
kelimesini gördüğünüz an bunun bilerek
9:51
konmuş bir tuzak olduğunu anlayın.
9:53
Umuyorum ki bu rehberimiz aile
9:55
terapisinin o karmaşık ama bir o kadar
9:57
da büyüleyici dünyasını sizin için biraz
10:00
daha netleştirmiştir. Hangi kuramın ne
10:02
anlama geldiğini, tuzakların nerelerde
10:04
saklandığını artık çok iyi biliyorsunuz.
10:06
Açık öğretim denemeleri ve öğrencilerin
10:08
akıllarında kalan o zorlu sınav
10:10
sorularının pratik çözümleri için
10:12
lolo.com'u ziyaret etmeyi unutmayın.
10:14
Hoşça kalın. Kapatmadan önce de şu
10:16
soruyu aklınıza bırakmak istiyorum.
10:18
Kendi ailenizi canlı dev bir organizma
10:20
olarak düşünürseniz sizin evinizdeki o
10:23
gizli termostatı aslında kim kontrol
10:25
ediyor? Bir sonraki anlatımımızda
10:27
görüşmek üzere. Kendinize çok iyi bakın.
Jobs & Education