Up next in 10
Auzef Ahlaki Gelişim ve Değerler Eğitimi Ünite 7 Soruları
https://lolonolo.com/2022/03/23/ahlaki-gelisim-ve-degerler-egitimi-unite-7/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bu detaylı incelememize
0:02
hoş geldiniz. Bugün aslında her toplumun
0:05
yüzleştiği, belki de insanlık tarihinin
0:07
en evrensel ve en zorlu sorularından
0:09
birini masaya yatırıyoruz. Soru şu:
0:12
Çocuklarımıza doğruyu ve yanlışı tam
0:14
olarak nasıl öğretiriz? Yani ahlaki bir
0:16
pusula doğuştan mıdır? Yoksa o pusulayı
0:19
sıfırdan biz yetişkinler mi inşa ederiz?
0:21
Şimdi konunun derinliklerine inmeden
0:23
önce sizden ufak bir şey isteyeceğim.
0:26
Kendi çocukluğunuzu, o yetişme tarzınızı
0:28
bir düşünün. Ailenizin size doğruyu ve
0:30
yanlışı tam olarak nasıl öğrettiğini
0:33
hatırlıyor musunuz? Mesela sizce ahlaki
0:35
değerlerimiz zihnimizde zaten hazır bir
0:38
şekilde mi bekliyordu? Yoksa bunları
0:40
zamanla yaşayarak ve deneyimleyerek mi
0:42
öğrendik? İnanın bana bu sorunun cevabı
0:44
sandığımızdan çok daha karmaşık. Olay
0:46
sadece iyi insan ol demekten çok öte.
0:49
İşte tam da bu yüzden ahlak gelişiminin
0:51
ve değerler eğitiminin temelini
0:53
oluşturan o yedi farklı kuramsal
0:55
yaklaşımı derinlemesine inceleyeceğimiz
0:56
bir yolculuğa çıkıyoruz. Tamam. Hadi
0:59
başlayalım ve yol haritamıza hızlıca bir
1:02
göz atalım. Önce değerleri çocuklara
1:04
nasıl öğretiriz diyerek temel atacağız.
1:07
Ardından geleneksel yöntemlere, düşünen
1:10
çocuk profiline ve Colberg'in ufuk açıcı
1:12
kuramlarına bakıp örtük program
1:14
dediğimiz o gizli gücü keşfedeceğiz. En
1:17
sonunda da tüm bunları bir güzel
1:19
sentezleyeceğiz. Hiç merak etmeyin. Tüm
1:22
bu karmaşık akademik teorileri sizin
1:24
için pratik sindirmesi inanılmaz kolay
1:26
bir araç kiti haline getirdik. Birinci
1:29
bölüm değerleri çocuklara nasıl
1:31
öğretiriz? Yani ahlak eğitiminin temeli.
1:34
Şunu unutmamak lazım. Eğitimde tek bir
1:36
kusursuz yöntem maalesef yok.
1:38
Eğitimciler doğrudan öğretmek mi,
1:40
eleştirel düşünmeyi teşvik etmek mi
1:43
yoksa sadece çevreyi kullanmak mı
1:44
istediklerine göre bambaşka araçlar
1:46
seçiyorlar? İkinci bölüm geleneksel
1:50
yöntem yani değer telkini ve model olma.
1:53
Gelin yetişkinlerin doğrudan inisiyatif
1:55
aldığı yeni nesle değerleri aktarırken
1:58
ipleri tamamen elinde tuttuğu o
2:00
geleneksel yöntemlere odaklanalım. Şunu
2:03
baştan söyleyeyim. Elimizi uzatıp raftan
2:05
alabileceğimiz her duruma uyan sihirli
2:06
bir değnek yok. Ama elimizde Paul
2:09
Supercım modeli var. işin merkezinde
2:11
tamamen bir yetişkin duruyor ve doğrudan
2:13
bak bu değer önemlidir mesajını veriyor.
2:15
Sistem 5 net adımdan oluşuyor. Her şey
2:18
değeri belirlemeyle başlıyor. Hatta
2:20
şöyle ufak bir bilgi yarışması sorusu
2:21
sorsan davranışsal amaçları belirleme
2:24
aşaması tam olarak ne zaman gelir? Cevap
2:26
basit. Hemen ilk aşamadan yani değeri
2:28
belirledikten hemen sonra önce
2:30
dürüstlüğü öğreteceğinizi seçiyorsunuz.
2:32
Sonra çocuktan hangi gözlemlenebilir
2:34
davranışı beklediğinizi adım adım kesin
2:36
sınırlarla tanımlıyorsunuz. Daha sonra
2:38
metotları seçip uyguluyor ve başarıyı
2:40
ölçüyorsunuz. Baştan sona hedefe odaklı
2:43
son derece yapılandırılmış bir sistem
2:44
bu. Ve bu durum bize Albert Bandura'nın
2:47
sosyal öğrenme kuramını harika bir
2:49
şekilde özetliyor. Değer telkini kadar
2:51
eski ama inanın bana çok daha güçlü bir
2:54
araç. Model olma. Bu yaklaşımın kalbinde
2:57
aslında sadece iki kelime yatıyor
2:59
biliyor musunuz? Gözlem ve taklit.
3:01
Çocuklar o uzun uzun verilen ahlaki
3:04
vaazları pek dinlemezler. Bunun yerine
3:06
yetişkinlerin ne yaptığına bakarlar ve
3:08
onu içselleştirirler. Yani söylenenleri
3:11
değil yapılanları kaydederler. Bir
3:14
düşünün tutarlı davranışlar sergileyen
3:16
bir öğretmen veya ebeveyn kelimelere hiç
3:18
ihtiyaç duymadan sadece orada var olarak
3:21
bile dünyanın en kalıcı eğitimini
3:23
veriyor olabilir. Çok çarpıcı değil mi?
3:25
3üncü bölüm. Düşünen çocuk. Analiz ve
3:28
berraklaştırma. Şimdi vites
3:30
değiştiriyoruz ve yetişkinlerin kürsüde
3:32
olduğu o doğrudan anlatımdan uzaklaşıp
3:35
odağımızı çocuğun kendi zihimsel
3:37
motoruna kaydırıyoruz. Burada karşımıza
3:39
inanılmaz büyüleyici bir tezat çıkıyor.
3:42
Bir yanda değer açıklama yani
3:44
berraklaştırma var. Burada çocuğa asla
3:47
doğru budur denmiyor. Onun yerine
3:49
alternatifler sunuluyor ve tamamen kendi
3:52
kişisel değerlerini keşfetmesi, kendi
3:54
seçimlerini yapması isteniyor. Diğer
3:56
yanda isa değer analizi duruyor. Analiz
3:59
yaklaşımı çocuğu adeta soğukkanlı bir
4:02
mantık dedektifine dönüştürüyor. Çocuğun
4:04
önüne ahlaki boyutu olan gerçekçi bir
4:06
vaka koyuyorsunuz. Amaç kesinlikle
4:09
duygusal tepkiler vermesi değil. bu
4:11
olayları tamamen sistematik, mantıksal
4:13
bir süzgeçten geçirmesi. Yani özetle
4:16
biri kalbin ve kişisel seçimin
4:17
peşindeyken diğeri saf mantığın sesini
4:20
arıyor. 4. bölüm Colberg. Ahlaki
4:23
muhakeme ve adil Topluluklar. Lawrence
4:26
Colberg değerler eğitimi dünyasında o
4:28
kadar etkili bir isim ki onun kuramları
4:30
bu araç kitimizde kesinlikle kendine ait
4:33
özel bir bölümü hak ediyor. Şimdi bu
4:36
kısımla ilgili gerçekten ilginç olan şey
4:38
Colberg'in bize iki tamamen farklı araç
4:41
sunması. İlki ahlaki muhakeme. Burada
4:44
çocukları küçük gruplara ayırıp önlerine
4:47
ciddi ahlaki ikilemler barındıran
4:49
hikayeler koyuyorsunuz. Zihinlerini
4:51
zorluyorsunuz. İkinci araç ise çok ama
4:55
çok daha radikal bir vizyon. Adil
4:57
topluluk okulları. Sadece küçük bir
5:00
sınıftaki bir saatlik bir tartışmadan
5:02
bahsetmiyoruz burada. Okulun fiziksel ve
5:05
yönetimsel yapısının baştan aşağıya
5:07
demokratik ilkelerle yeniden inşa
5:09
edilmesinden, yaşayan, nefes alan,
5:12
devasa bir demokrasi laboratuvarına
5:14
dönüştürülmesinden bahsediyoruz.
5:16
Gerçekten inanılmaz bir dönüşüm. 5.
5:19
Bölüm Gizli Güç örtük program. Planlı
5:23
ders kitaplarından çıkıp bizi çepe çevre
5:25
saran o çevrenin görünmez eline bakma
5:28
vakti geldi. Karşınızda örtük program.
5:31
Bu kavram eğitim dünyasının gerçekten en
5:33
güçlü sırlarından biridir. Matematik
5:36
veya fen bilgisi gibi planlı doğrudan
5:38
bir müfredattan bahsetmiyoruz. Okul
5:41
kültürünün, sosyal etkinliklerin veya
5:43
okul sonrası kulüplerin değerleri nasıl
5:45
dolaylı yoldan aşıladığına bakıyoruz.
5:48
Düşünsenize bazen en derin, en kalıcı
5:51
ahlati dersler sınıfın içinde o beyaz
5:53
tahtada değil tamamen plan dışı anlarda
5:56
o okulun solunan havasında öğreniliyor.
5:59
Büyüleyici bir gizli güç. Bu gizli gücün
6:02
gündelik örnekleri aslında her yerde.
6:04
Okul bahçesinde tüylerimizi diken diken
6:06
eden o coşkulu Cumhuriyet Bayramı
6:08
kutlamaları, okul gazetesindeki
6:10
dayanışma temalı bir yazı ya da öğrenci
6:13
kulüplerindeki o kaynaşma. Bunların
6:15
hepsi örtük programın tıkır tıkır
6:17
işleyen çarkları. Ama burada çok çok
6:20
kritik bir ayrım yapmamız lazım.
6:22
Açıklığa kavuşturalım. Diyelim ki bir
6:24
öğretmen ders saatinde öğrencileri küçük
6:27
gruplara ayırdı ve önlerine bir ahlaki
6:29
ikilem koyup tartışma başlattı. Bu
6:32
kesinlikle örtük kategorisine girmez.
6:34
Neden mi? Çünkü bu son derece açık,
6:37
planlı ve yapılandırılmıştır. Yani az
6:39
önce konuştuğumuz ahlaki muhakemenin ta
6:42
kendisidir. Örtük program o planlı
6:45
dersin bittiği yerde başlayan devasa ve
6:47
görünmez ekosistemdir. 6. bölüm. Hangi
6:50
yaklaşım daha etkili? Araç kitini
6:52
sentezlemek. Hadi buna geçelim ve tüm bu
6:55
anlattıklarımızın nasıl bir bütün
6:57
oluşturduğuna bakalım. Eğitimciler bu
6:59
araç kitini gerçek dünyada tam olarak
7:01
nasıl kullanıyor? Masadaki tüm araçları
7:04
gördük. Yetişkinin doğrudan kuralları
7:06
koyduğu telkininden tutun çocuğun mantık
7:08
yürüttüğü analize, oradan örtük programa
7:11
kadar her şeyi konuştuk. Şimdi bu
7:13
incelememizi bitirirken size sormak
7:15
istediğim kışkırtıcı bir soru var. Kendi
7:17
çocukluğunuza döndüğünüzde sizin
7:19
okulunuzda bu değerler eğitimi
7:21
yaklaşımlarından hangisi daha baskındı?
7:23
Ve çok daha önemlisi yarının o karmaşık
7:25
dünyasını inşa edecek çocuklarımız için
7:27
sizce masadaki bu araçlardan hangisi
7:30
daha gerekli? Umarım bu araç kiti
7:31
sayesinde hem kendi geçmişinize hem de
7:34
eğitimin geleceğine yepyeni bir mercekle
7:36
bakabilirsiniz. Bu derinlemesini
7:37
incelememizde bana katıldığınız için çok
7:39
teşekkür ederim. Umarım sizin için de
7:40
zihin açıcı olmuştur. Görüşmek üzere.
#Jobs & Education