Up next in 10
ANADOLU AÖF ADY103U Acil Durum ve Afet Farkındalık Eğitimi Ünite 3
https://lolonolo.com/2026/08/26/ady103u-acil-durum-ve-afet-farkindalik-egitimi-unite-3/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz.
0:02
Bugün acil durum ve afet farkındalık
0:04
eğitiminin 3ün ünitesini inceleyeceğiz.
0:07
Biliyorsunuz bu tarz konularda iş sadece
0:10
teorik bilgiyle bitmiyor. Kriz anlarında
0:12
kitleleri nasıl yönlendireceğimizi,
0:14
iletişimin o hayat kurtaran devasa
0:16
gücünü konuşacağız. Hazırsanız bu
0:19
incelememize hemen başlayalım. Bugünkü
0:21
yol haritamız gayet net. Medyanın
0:24
rolüyle başlayıp haber değeri ve duyurum
0:27
kavramlarına gireceğiz. Ardından
0:28
sırasıyla geleneksel medya ve yeni
0:31
medyayı masaya yatırıp sosyal medyadan
0:33
gerçek vakalara bakacağız. Son olarak da
0:36
halkla ilişkiler araçlarıyla kapanış
0:38
yapacağız. Birinci bölüm, temel
0:41
kavramlar yani medyanın rolü ve kamuoyu.
0:44
Şimdi bir afet durumunda medyayı
0:46
stratejik olarak kullanmadan önce onun
0:49
kitleleri nasıl şekillendirdiğini çok
0:51
iyi kavramamız gerekiyor. Kamuoyu
0:53
kavramı tam da burada devreye giriyor.
0:55
En basit tabirle toplumu ilgilendiren
0:58
ortak bir sorun karşısında hepimizin
1:00
yani halkın benimsediği genel kanaattir
1:03
bu. Tabii bu kanaat öyle durduk yere
1:06
oluşmuyor. İki ana damarımız var. Bir
1:08
yanda aile, kültür gibi içine doğduğumuz
1:11
dolaylı faktörler var. Diğer yanda ise
1:13
medya ve siyasi partiler gibi fikrimizi
1:16
anlık olarak yönlendirebilen doğrudan
1:18
faktörler duruyor. İşin asıl can alıcı
1:21
noktası ne biliyor musunuz? Gündem
1:22
belirleme kuramı. Com ve Shao bunu
1:25
harika özetlemiş. Medya sadece olan
1:27
biteni bize yansıtan pasif bir ayna
1:29
falan değildir. Aksine ne
1:32
konuşacağımıza, bunu ne kadar
1:34
konuşacağımıza doğrudan karar verir.
1:36
Yani medya bir afet haberini verdiğinde
1:39
sadece olayı raporlamakla kalmaz. Sizin,
1:42
benim, tüm kamuoyunun o afete dair risk
1:45
algısını resmen inşa eder. Neyden
1:47
korkmalıyız? Neye hazırlanmalıyız?
1:49
İplerin medyanın tuttuğu bir süreçten
1:51
bahsediyoruz.
1:53
Geldikinci bölüme. Filtre, haber değeri
1:56
ve duyurum. Peki bir bilgi medyanın
1:59
gündemine tam olarak nasıl sızar?
2:02
Sınavlara hazırlananlar için aramızdaki
2:04
4düncü duvarı yıkıp açıkça söylüyorum.
2:06
Duyurum kavramı tam bir kilit noktası.
2:09
Duyurum haber değeri taşıyan bir
2:11
bilginin medyada tamamen ücretsiz yer
2:13
alması demek. Peki neden bu kadar
2:15
kıymetli? Çünkü parayla satın alınan bir
2:17
reklam gibi değil. o zorlu editory
2:20
süzgeçten geçerek yayınlanıyor. İşte bu
2:22
süzgeçten geçmek mesaja çok ama çok
2:25
güçlü bir üçüncü kişi onayı kazandırır.
2:27
Hedef kitle bunu gördüğünde anında ha bu
2:30
reklam değil güvenilir bir haber
2:31
algısına kapılır. Bu durum bize
2:34
araçların kontrol edilebilirliği ile
2:36
güvenilirliği arasında çok ilginç bir
2:38
ters orant olduğunu gösteriyor. Şöyle
2:40
düşünün. Broşürler veya kendi web
2:43
siteleriniz kontrol edilebilen
2:44
araçlardır. Değil mi? Ne yazarsanız o
2:47
çıkar. Ama gazete veya televizyon gibi
2:49
araçlar kontrol edilemeyen araçlardır.
2:52
İpler sizin değil muhabirin veya
2:54
editörün elindedir. Fakat paradoksal bir
2:56
şekilde kontrolün sizde olmaması o
2:59
mecradan çıkan mesaja inanılmaz bir
3:01
güvenilirlik katar. Şimdi sizden şu
3:03
sayacağım altı kriterin zihinsel bir
3:05
ekran görüntüsünü almanızı istiyorum.
3:07
Bunlar bir afet mesajının medyada yer
3:10
bulup bulamayacağını belirleyen altın
3:12
kurallar. Zamanlılık yani olayın taze
3:14
olması. Etki kaç kişinin hayatına
3:17
dokunduğu, önem işin içinde tanınmış
3:19
yüzlerin olup olmadığı, yakınlık bize
3:22
coğrafi ya da duygusal olarak ne kadar
3:24
temas ettiği, olağan dışılık ve tabii ki
3:26
gereklilik. Mesajınız bu altı filtreden
3:29
geçemiyorsa ne yazık ki görünmez
3:31
oluyorsunuz. Bu kadar basit. İşin
3:33
zamanlamasını okumak da bir o kadar
3:35
mühim. Eğer ortada bir afet yokken,
3:38
eğitimler düzenliyor, tatbikatlar
3:40
yapıyorsanız medyada yarattığınız etki
3:42
proaktif haberdir. Yani kriz gelmeden
3:45
önlem alıyorsunuz. Ama afet koptuğunda
3:48
veya sonrasında yaşanan tüm gelişmeler
3:51
medyanın sadece olaylara tepki verdiği
3:53
reaktif haber kategorisine girer. 3.üncü
3:56
bölüm. İletişim kanalları. Afetlerde
3:59
geleneksel medya. Temelimizi
4:01
sağlamlaştırdığımıza göre artık o
4:03
spesifik iletişim araçlarına
4:04
bakabiliriz. İlk durağımız o güvenilir
4:06
ve tek yönlü iletişim ustası geleneksel
4:08
medya. Televizyon o güçlü görsel işitsel
4:11
yapısıyla kitleleri eğitir ve doğru
4:13
kullanıldığında afetteki paniği ciddi
4:14
anlamda yatıştırır. Gazeteler kalıcı ve
4:17
detaylı bilgi sunar. Dergiler uzmanlık
4:19
alanlarına odaklanır. Ama burada bir
4:21
saniye durup tüm dikkatinizi radyoya
4:23
çekmek istiyorum. Altyapı çöktüğünde,
4:25
her yer karanlığa büründüğünde pille
4:27
çalışan küçük bir radyonun o
4:28
taşınabilirliği var ya işte o kriz
4:31
anlarının en hayati uyarı kanalıdır. 4.
4:34
bölüm. İletişim kanalları, yeni medya ve
4:36
etkileşim. Evet, geleneksel medyanın
4:39
sınırlarını aşıp çok daha patlayıcı, çok
4:41
daha interaktif yeni medya dünyasına
4:43
adım atıyoruz. Web 1.0 dönemi internetin
4:47
sadece bir ansiklopedi gibi okunduğu tek
4:49
yönlü bir dönemdi. Biz sadece ekran
4:51
karşısındaki pasif tüketicilerdik. Sonra
4:53
ne oldu? Web 2.0'la gerçek bir devril
4:56
yaşandı. İçerik artık doğrudan bizden
4:58
yani kullanıcıdan çıkmaya başladı. İki
5:01
yönlü, dinamik, muazzam bir yapı. Bugün
5:03
afetlerde kullandığımız sosyal medyanın
5:05
omurgası kelimenin tam anlamıyla bu
5:07
sıçramadır. Bu devasa yeni alanın
5:10
kolları da çok çeşitli tabii. Facebook
5:12
gibi sosyal ağlar, Twitter gibi
5:14
mikrobloglar, YouTube veya Instagram
5:17
gibi içerik devleri. Bu mecraların afet
5:19
yönetiminde bize sunduğu avantajlar akıl
5:22
almaz seviyede. Maliyet yok denecek
5:24
kadar az, hız deseniz rakipsiz,
5:26
etkileşim harika. Fakat madalyonun bir
5:29
de diğer yüzü var. Bütün bu avantajlar
5:32
sizi sürekli teknolojiyle iç içe olmaya,
5:34
anında güncelleme yapmaya ve kesintisiz
5:37
bir kriz yönetimine mecbur bırakıyor. 5.
5:40
bölüm: Gerçek hayattan afetlerde sosyal
5:43
medya kullanımı. Hadi bu teorileri biraz
5:45
da gerçek hayatla buluşturalım. Yüksek
5:48
riskli krizlerde sosyal medya nasıl
5:50
hayat kurtarıyor ona bakalım. 2012
5:52
yılındaki Sandy kasırgasını
5:54
hatırlarsınız. O dönemde Instagram
5:56
sadece kahve fotoğrafları paylaşılan bir
5:58
uygulama olmaktan çıkıp devasa bir kriz
6:01
iletişim ağına dönüştü. İnsanların
6:02
kullandığı Sandy etiketi sayesinde
6:04
kurtarma ekipleri sokak sokak yıkımın
6:07
haritasını anlık ve görsel olarak
6:08
çıkarabildi. Görsel haberleşmenin adeta
6:11
zirvesiydi bu. Sadece sosyal ağlar
6:14
değil, teknoloji devlerinin kriz
6:16
anlarındaki o hızlı manevraları da
6:17
inanılmaz önemli. Japonya depreminde ve
6:20
kendi ülkemizde yaşadığımız Van
6:21
depreminde Google tüm altyapısını anında
6:24
bir can kurtarana dönüştürdü. Person
6:27
Finder yani kişi bulucu uygulaması
6:29
sayesinde telefon hatlarının tamamen
6:31
çöktüğü anlarda kayıp insanların
6:33
bulunması sağlandı. Teknoloji kelimenin
6:35
tam anlamıyla can kurtaran oldu
6:37
diyebiliriz. Van depreminden
6:39
bahsetmişken yerel bazdaki uygulamaların
6:41
etkisini de net bir şekilde gördük.
6:43
Akut'ın on muazzam hızını arkasına
6:45
alarak doğrudan enkaz altındaki
6:47
kişilerin konumlarına nokta atışı
6:49
ulaştı. Kızılay saniyeler içinde
6:51
binlerce kişiye yayılan kan bağışı
6:52
çağrılarını yine Twitter'dan yaptı.
6:54
Facebook'sa bölgedeki insanların güvende
6:56
olduklarını tek tıkla bildirebilmeleri
6:58
için güvenlik durumu bildirimini devreye
7:00
soktu. Anlayacağınız bunlar sadece
7:02
birkaç koddan ibaret özellikler değil.
7:04
Resmen dijital birer ilk yardım çantası.
7:07
Ve geldik 6. bölüme. Araç kutusu. Halkla
7:10
ilişkiler iletişim araçları. Artık bu
7:12
incelememizin son aşamasına işin
7:14
mutfağına giriyoruz. Bir halkla
7:16
ilişkiler uzmanının afet farkındalığı
7:18
yaratırken kullandığı temel araçlara
7:20
bakalım. Burada basın bültenlerine
7:22
ekstra bir parantez açmak istiyorum. Bir
7:24
basın bültenine öyle aklınızı estiği
7:26
gibi yazamazsınız. Kesinlikle 5N1K
7:29
kuralına uymalıdır. Yani ne, nerede, ne
7:32
zaman, nasıl, neden ve kim? Bu sorulara
7:35
yanıt vererek gazetecinin işini
7:37
kolaylaştırmak zorundasınız. Tabii bunun
7:39
yanında tatbikatlar gibi planlı
7:41
etkinlikler ve yüz yüze güvenin inşa
7:43
edildiği toplantılar da kriz
7:45
iletişiminin olmazsa olmaz yapı
7:46
taşlarıdır. Son olarak şu basılı ve
7:49
görsel araçları bir toparlayalım.
7:52
Afişler metne boğulmadan tek bir imgeyle
7:54
vurucu bir görsel güç sunar. Broşürler
7:57
daha çok kısa, hap bilgileri içeren
7:59
tanıtım araçlarıdır. Ama bakın sınav
8:02
için burası çok kritik. Lütfen
8:04
kaçırmayın. Eğer elinizdeki materyal
8:06
metin ağırlıklıysa ve sayfa sayısı
8:08
16'dan fazlaysa teknik olarak buna
8:11
kitapçık diyoruz. Hızlı ve bölgesel
8:13
duyurularınız için de el ilanları hala o
8:16
yerel dağıtımın en pratik, en hızlı
8:18
aracı olmaya devam ediyor. Medyanın
8:21
basit bir mesajı alıp nasıl tüm toplumun
8:23
risk algısına dönüştürdüğünü, geleneksel
8:25
medyanın o sarsılmaz güveni inşa
8:27
ederken, yeni medyanın kriz anlarında
8:30
nasıl saniyeler içinde hayat
8:32
kurtardığını adım adım inceledik. Şimdi
8:35
şu soruyla baş başayız. Bir sonraki
8:37
krizde kamuoyunu doğru şekillendirmek ve
8:39
hayat kurtarmak için bu devasa medya
8:42
araçlarının nasıl kullanacaksınız?
8:44
Unutmayın, doğru araçla zamanında
8:46
verilen tek bir doğru mesaj bütün bir
8:48
krizin seyrini değiştirebilir. Bu
8:50
incelemedeki dersin ve yıla ait çıkmış
8:53
soruları kendiniz deneme sınavı
8:54
formatında çözmek ve kendinizi test
8:56
etmek için lolonolo.com adresini ziyaret
8:58
edebilir, açıklama kısmında yer alan
9:00
bağlantıya tıklayabilirsiniz.
Jobs & Education