live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Açık Kaynak İşletim Sistemleri 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2025/12/23/acik-kaynak-isletim-sistemleri-2025-2026-vize-sorulari/
Bu kaynaklar, Açık Kaynak İşletim Sistemleri dersine ait 2025-2026 yılı vize hazırlık notlarını ve örnek sınav sorularını kapsamlı bir şekilde sunmaktadır. Metinlerde donanım gereksinimleri, işlemci mimarileri ve işletim sistemlerinin tarihsel gelişimi gibi temel bilişim kavramları detaylandırılmaktadır. Linux dağıtımları, açık kaynak felsefesinin avantajları ve yazılım dillerinin teknik özellikleri karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelenmektedir. Ayrıca Microsoft ve Apple ekosistemlerine ait sistemlerin yapısal farkları ile sunucu ve mobil platformların çalışma mantığına dair teknik bilgiler paylaşılmaktadır. Kaynak, öğrencilerin akademik sınavlarda karşılaşabileceği teorik tanımları ve pratik soru örneklerini bir araya getirerek öğretici bir rehber görevi üstlenmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Hepimizin her gün kullandığı dijital
0:02
dünyanın arkasında çalışan ama çoğu
0:04
zaman hiç fark etmediğimiz görünmez bir
0:06
güç var. İşletim sistemleri. Hadi gelin
0:09
her şeyin merkezinde yer alan bu temel
0:11
yazılımların dünyasına birlikte dalalım.
0:13
Şöyle bir düşünelim. Elinizdeki harici
0:15
bir diski bir tabletten ya da akıllı
0:18
telefondan ayıran en temel şey ne
0:20
olabilir? İşte bu sorunun cevabı bir
0:23
donanımı akıllı bir cihaza dönüştüren o
0:25
sihirli katmanda yani işletim sisteminde
0:28
yatıyor. Peki o zaman en baştan
0:30
başlayalım. Bir cihazı bilgisayar yapan
0:33
ve bir işletim sistemine ihtiyaç
0:34
duymasını sağlayan temel parçalar
0:37
nelerdir? İşletim sistemini en basit
0:39
haliyle bir orkestra şefi gibi
0:41
düşünebilirsiniz. Cihazın işlemcisi,
0:44
belleği, anakartı gibi tüm kritik
0:47
donanım parçalarını uyum içinde yöneten
0:49
ve bizim üzerine çeşitli uygulamalar
0:51
kurup çalıştırmamızı sağlayan ana
0:53
yazılım tam olarak budur. Mesela bir
0:56
netbook, tablet veya akıllı telefon
0:58
kendi işlemcisi ve belleği olduğu için
1:01
kendi başına çalışabilen bağımsız
1:03
sistemlerdir. Ama bir harici hard diski
1:05
düşünün. Evet, içinde bir yazılım var
1:07
ama onu çalıştıracak bir ana makineye
1:09
yani bir hosta bağlamadığınız sürece tek
1:11
başına hiçbir işe yaramaz. Bir de mobil
1:14
ve masaüstü işletim sistemi ayrımı var
1:16
ki bu da önemli. Akıllı saatler ve
1:18
telefonlar doğal olarak mobil işletim
1:20
sistemleri kullanıyor. Ama mesela bir
1:23
dizüstü bilgisayar evet taşınabilir ama
1:25
mimari olarak bir masaüstü sınıfına
1:27
girer. Yani içinde Windows, MacOS veya
1:31
bir Linux dağıtımı gibi tam teşekküllü
1:33
bir sistem çalıştırır. Şimdi gelin
1:36
zamanda biraz geriye gidelim ve bugün
1:38
kullandığımız modern işletim
1:39
sistemlerinin kökünü oluşturan iki büyük
1:42
ve etkili soy ağacının hikayesine bir
1:44
göz atalım. İşte o iki büyük aile
1:47
karşınızda. Bir tarafta en başta tek
1:50
kullanıcılı ve aynı anda tek bir program
1:52
çalıştırabilen MSOS temelinden yükselen
1:55
Windows ailesi. Diğer taraftaya daha en
1:58
başından itibaren çok kullanıcılı ve çok
2:00
görevli olarak tasarlanmış olan Unix
2:02
ailesi. Windows için asıl devrim Windows
2:04
95'te gelen grafik arayüzken Unix için
2:08
her şeyi değiştiren dönüm noktası C
2:10
diliyle baştan yazılmasıydı. İşte bu
2:12
olay yani Unix'in C diliyle yeniden
2:14
yazılması bilişim tarihinde adeta bir
2:17
devrim yarattı. Çünkü bu sayede belirli
2:19
bir donanıma bağımlı olmaktan kurtuldu
2:21
ve taşınabilir hale geldi. Bu ne demek?
2:24
Artık farklı marka ve modeldeki
2:25
bilgisayarlarda da çalışabilen evrensel
2:27
bir yapıya kavuştu demek. Bu ailelerden
2:30
günümüzdeki somut örneklere bakalım.
2:33
Mesela Apple'ın MacOSI köken olarak Unix
2:36
tabanlıdır ama kaynak kodları kapalıdır.
2:39
Yani Apple'a özeldir. Ve sık yapılan bir
2:42
hatayı da burada düzeltelim. Zenix bir
2:44
Linux dağıtımı falan değil. Tam tersine
2:47
Microsoft'un çok eskiden geliştirdiği
2:49
bir Unix sürümü. Günümüzde bu tarihsel
2:52
ayrımın donanıma yansımasını en net
2:55
şekilde Apple'da görüyoruz. M1 ve M2
2:57
gibi kendi tasarladıkları ARM tabanlı
3:00
işlemcilerle yazılım ve donanımı bir
3:02
bütün olarak ele alıyorlar. Bu durum
3:05
kullanıcılara gerçekten olağanüstü bir
3:07
performans ve akıcı bir deneyim sunuyor.
3:09
Ama aynı zamanda onları kendi kapalı
3:12
ekosistemlerinin içinde tutan çok güçlü
3:14
bir strateji. İşte o bahsettiğimiz Unix
3:16
felsefesi zamanla bambaşka bir şeye
3:19
dönüştü. Yani tek bir şirketin değil tüm
3:22
dünyadan bir topluluğun geliştirdiği
3:24
açık kaynak hareketini. Şimdi bu devrime
3:26
daha yakından bakalım. Unex'in en büyük
3:28
mirasçısı olan Linux aslında tek bir
3:31
sistem değil. Devasa bir ekosistem.
3:34
Mesela Ubuntu'nun kendine özgü yazı
3:36
tipiyle bir marka kimliği yaratması gibi
3:38
ilginç detaylar var. ya da Linux Mint'in
3:41
Ubunt'un kullanıcı dostu yapısıyla
3:43
Debia'nın kaya gibi sağlamlığını bir
3:45
araya getirerek ortaya çıkması gibi.
3:48
İşte bu çeşitlilik açık kaynak
3:50
dünyasının en büyük zenginliği. Bu arada
3:52
Microsoft cephesinde de işler
3:54
hareketliydi tabii. İlk mobil
3:55
cihazlarında Windows C çekirdeğini
3:57
kullanıyorlardı ama Windows Phone 8'ile
4:00
çok stratejik bir hamle yaptılar.
4:02
masaüstü sistemleriyle aynı olan çok
4:04
daha güçlü Windows çekirdeğine yani
4:07
işletim sisteminin tam kalbine geçtiler.
4:10
Amaçları mobil ve masaüstü dünyasını
4:12
birleştirmekti. Şimdi açık kaynakla
4:14
ilgili çok yaygın bir yanılgıyı da
4:16
düzeltmek lazım. Kodların açık olması,
4:19
şeffaf olması, topluluk tarafından
4:21
denetlenmesi harika bir şey ama bu o
4:23
yazılımlarda hiç hata olmadığı anlamına
4:26
gelmiyor. Şunu unutmayalım. Hiçbir
4:28
yazılımda sıfır hata diye bir şey
4:30
yoktur. Peki tamam bu işletim
4:32
sistemlerinin üzerinde çalışan
4:33
uygulamalar neyle, hangi araçlarla
4:36
yapılıyor? Şimdi de yazılım dünyasının
4:38
yapı taşlarına yani dillere ve
4:40
kütüphanelere bir bakalım. Python'ın son
4:42
yıllarda neden bu kadar popüler olduğunu
4:44
hiç merak ettiniz mi? Cevap aslında çok
4:47
basit. Süper gücü yani kütüphaneleri,
4:50
topluluğun geliştirdiği bu on binlerce
4:52
hazır kod paketi sayesinde Python web
4:55
sitelerinden tutun da yapay zeka
4:57
algoritmalarına kadar aklınıza
4:59
gelebilecek her alanda inanılmaz bir
5:01
esneklik sunuyor. Yalnız açık kaynak
5:04
kavramının akademik dünyada daha
5:06
incelikli bir tanımı var. Mesela Python
5:08
ve PHP gibi diller en başından beri
5:11
topluluk tarafından özgürce
5:12
geliştirilmiş. Ama C++ gibi çok güçlü
5:16
bir dilin standartları ISO gibi para
5:18
ödenen resmi bir kurum tarafından
5:20
belirleniyor. İşte bu durum onu felsefi
5:23
olarak tam anlamıyla topluluk tarafından
5:25
yönetilen açık kaynaktan biraz daha
5:27
farklı bir yere koyuyor. Tamam bu kadar
5:29
teknik bilgi yeter. Şimdi gelin tüm
5:32
bunları bir kenara bırakalım ve işletim
5:34
sistemlerinin günlük hayatımızdaki
5:36
rollerine bakalım. Bu sistemler aslında
5:38
her anımızı nasıl şekillendiriyor? Çok
5:41
basit bir soru. Bir bankamatiğe
5:43
gittiğinizde dokunduğunuz o ekran veya
5:45
bastığınız o tuşlar aslında nedir? Neyle
5:48
etkileşime giriyorsunuz? İşte cevap bu.
5:50
Arayüz. ATM'deki o ekran işletim
5:53
sisteminin bizimle konuştuğu görsel
5:55
katmanıdır. Sizin komutlarınızı alıp
5:58
içeriye iletiyor. İçerideki işlemin
6:01
sonucunu da size gösteriyor. Kısacası
6:04
aradaki köprü. Tabii o gördüğümüz
6:06
arayüzün arkasında çok daha devasa bir
6:08
sistem çalışıyor. Bankalar gibi kritik
6:10
kurumların tüm verilerini yöneten
6:12
merkezi bilgisayarlarda 724 kesintisiz
6:15
çalışmak ve yüksek güvenlik sağlamak
6:17
üzere tasarlanmış çok özel sunucu
6:19
işletim sistemleri bulunur. Ve gelin
6:21
geleceğe dönük düşündürücü bir soruyla
6:23
bitirelim. Fark ettiyseniz işletim
6:25
sistemlerinin yeni versiyonlarındaki ana
6:27
amaç kullanıcının yapması gereken ayar
6:30
sayısını azaltmak ve her şeyi
6:32
otomatikleştirmek. Peki bu trend böyle
6:34
devam ederse bir gün o kadar görünmez ve
6:37
kusursuz hale gelirler mi ki
6:39
varlıklarını tamamen unutsak üzerine
6:41
düşünmeye değer?
#Programming
#Operating Systems
#Education
#Open Source