0:00
Herkese merhaba. Segem sınavına
0:02
hazırlananlar toplanın. Doğru
0:04
yerdesiniz. Şimdi bu sınavın en can
0:07
alıcı, en kritik kavramlarını şöyle
0:09
hızlıca ve akılda kalacak şekilde bir
0:12
elden geçireceğiz. Peki hazır mısınız?
0:15
Şöyle bir iddiam var. SEGEM sınavında
0:17
başarılı olmak için bilmeniz gereken o
0:20
en temel kavramlar var ya işte onları
0:23
topu topu 5 dakikada size özetleyeceğim.
0:26
Hadi bakalım başlıyoruz. Şimdi işe en
0:29
temelden başlayalım. Değil mi?
0:30
Sigortacılık dünyasındaki kilit
0:32
oyuncular kimler? Bir bakalım. Yani
0:34
sahada kim ne iş yapıyor? Bunu anlarsak
0:37
gerisi çorap söküğü gibi gelecek.
0:39
Diyelim ki sigortacıyla sigortalı
0:41
arasında bir anlaşmazlık çıktı. E ne
0:43
olacak şimdi? İşte bu noktada devreye
0:45
giren, işi çözen kişiye ne diyoruz?
0:48
Cevap geliyor. Sigorta hakemi. Aslında
0:51
çok kritik bir rol. Çünkü mahkemelerle
0:53
falan uğraşmadan çok daha hızlı ve
0:55
tarafsız bir çözüm yolu sunuyor. Peki ya
0:58
şu işin matematiğini yapan, riskleri,
1:00
primleri istatistikle, olasılıkla
1:02
hesaplayan uzman kim bu kişi? İşte bu da
1:05
aktüel. Yani sektörün beyni, matematik
1:08
dehası diyebiliriz kendilerine. Bir
1:10
ajentaya girdiniz diyelim. Orada size
1:13
sigorta ürünlerini anlatan, pazarlayan,
1:15
satışını yapan kişilere ne isim
1:17
veriliyor? Evet. Teknik personel aslında
1:20
müşteriyle ilk teması kuran, o en önemli
1:23
köprüyü kuran kişiler onlar. Şimdi şöyle
1:26
ilginç bir durum var. Sözleşmeye taraf
1:29
olmayan ama işin sonunda parayı alabilen
1:31
biri olabilir mi? Özellikle hayat
1:34
sigortalarında sıkça karşımıza çıkar bu.
1:36
Poliçe'de imzası yok ama risk
1:38
gerçekleştiğinde tazminatı alma hakkı
1:40
var. İşte bu kişiye lehtar diyoruz.
1:43
Süper. Oyuncuları artık tanıyoruz. Eee,
1:48
Onların konuştuğu dili yani
1:50
sigortacılığın jargonunu, temel
1:53
kavramlarını öğrenelim ki tam olsun.
1:56
Şimdi size bir soru. Bir malın değeri
1:58
100 lira ama siz onu 150 liraya
2:01
sigortalattınız. Bu duruma ne denir?
2:03
İşte buna aşkın sigorta deniyor. Bu çok
2:06
önemli bir kavram. Çünkü unutmayın
2:08
sigortanın amacı sizi zengin etmek değil
2:10
sadece zararınızı karşılamaktır. Fazla
2:13
su olmaz. Şimdi çok ilginç bir ilke
2:15
geliyor. Düşünün arabanıza biri çarptı.
2:18
Sigortanız hasarınızı ödedi. Sonra ne
2:21
oluyor? Sigorta şirketi sizin yerinize
2:24
geçiyor. Adeta sizin ayakkabılarınızı
2:27
giyliyor ve o hasara sebep olan kusurlu
2:30
kişiden parayı tahsil ediyor. İşte bu
2:32
yerine geçme hakkına halefiyet diyor.
2:35
Yine araba örneğinden gidelim. Pert
2:38
olmuş bir araba düşünün. Sigorta size
2:41
arabanın bedelini ödedi. Peki o enkaza
2:43
ne oluyor? Çöpe gitmiyor tabii ki.
2:46
Hurdacılara, parçacılara satılıyor. İşte
2:48
o enkazın satışından elde edilen gelire
2:51
ne deniyor biliyor musunuz? Sovtaj.
2:53
Aynen bu. Şimdi biraz farklı bir alana,
2:56
İslami finans ve sigortacılık konusuna
2:58
dalalım. Burada işler biraz daha farklı
3:00
yürüyor. Gelin bu değerlere dayalı
3:02
sistemin kendine özgü prensiplerine ve
3:05
sigortacılığa nasıl yansıdığına bir
3:07
bakalım. İslami finansta şöyle bir
3:09
ortaklık modeli var. Bir taraf parayı
3:12
koyuyor yani sermayeyi. Diğer taraf da
3:15
bilgisini, emeğini, uzmanlığını koyuyor.
3:17
Bu ortaklığın adı ne? İşte buna mudarebe
3:20
deniyor. Kısacası bir sermaye emek
3:23
ortaklığı. Şimdi bu müddarebe modelinin
3:26
en ilginç tarafına geldik. Bakın, işler
3:29
iyi gidip kar edilirse bu kar anlaşılan
3:32
oranda paylaşılıyor. Herkes mutlu. Ama
3:34
ya zarar edilirse işte o zaman finansal
3:37
zararın tamamını parayı koyan yani
3:40
sermayedar üstleniyor. Emeğini koyan
3:42
kişi ne kaybediyor? Sadece emeğini.
3:45
Parasal bir kaybı olmuyor. Hızlı bir
3:47
test sorusu. Bir katılım emeklilik fonu
3:50
yani İslami prensiplere göre çalışan bir
3:53
fon sizce bu seçeneklerden hangisine
3:55
yatırım yapabilir? Domuz çiftliği, bira
3:58
fabrikası yoksa faizli işlere hiç
4:01
bulaşmamış bir tekstil fabrikası mı?
4:03
Cevap aslında çok net değil mi? Tabii ki
4:06
İslami kurallara uygun olan tekstil
4:08
fabrikası. Peki tüm bu oyuncuları,
4:11
kavramları, ilkeleri bir arada tutan,
4:13
oyunu kurallarına göre oynatan şey ne?
4:16
Tabii ki yasal çerçeve. Hadi şimdi de
4:18
sektörün anayasasına yani kanunlarına
4:20
bir göz atalım. İşte bu önemli bir sınav
4:23
sorusu olabilir. 5684 sayılı meşhur
4:26
sigortacılık kanunu bu listedekilerden
4:29
hangisini kapsamaz? Dikkat kapsamaz
4:32
diyorum. Cevap: Sosyal Güvenlik
4:34
Kurumları. Bu da bize özel
4:36
sigortacılıkla devletin sosyal
4:38
güvenliğinin apayrı şeyler olduğunu çok
4:40
net gösteriyor. Bir sigorta acentesi
4:42
düşünün. Mal varlığının en az yüzde
4:45
kaçını nakit ya da devlet tahvili gibi
4:47
hemen paraya çevrilebilecek varlıklarda
4:49
tutmak zorunda. Rakam geliyor %50. Yani
4:52
yarısını. Yine zamana karşı bir yarış.
4:55
Bir sigorta şirketine hayat sigortası
4:57
için başvurdunuz. Şirketin size hayır
5:00
demek için kaç günü var? Eğer bu süre
5:03
içinde bir cevap vermezse poliçeniz
5:05
otomatik olarak kabul edilmiş sayılıyor.
5:07
Ne kadar bir süre bu? Tam 30 gün. Tamam.
5:11
Teknik konuları biraz geride bırakalım.
5:13
Şimdi vitesi biraz düşürüp hikaye moduna
5:15
geçelim. Türkiye'de sigortacılık nasıl
5:17
başladı? Her şeyi başlatan o dramatik
5:20
olaya gidelim. Şimdi Osmanlı'da modern
5:22
sigortacılığın fitilini ateşleyen tek
5:24
bir olay var. Bir kıvılcım. Aslında dev
5:27
bir kıvılcım. Neydi bu olay sizce? İşte
5:30
o büyük trajedi, büyük Beyoğlu yangını.
5:33
İşte bakın bu zaman çizergesi her şeyi
5:36
özetliyor. 1870'te Beyoğlunu küle
5:39
çeviren o korkunç yangın. Sonrasında ne
5:42
oldu? Yabancı sigorta şirketleri burada
5:44
bir ihtiyaç var diyerek Türkiye'ye
5:47
gelmeye başladı ve böylece modern
5:49
sigortacılık doğmuş oldu. Yani bir
5:51
felaketten bir sektör doğdu diyebiliriz.
5:54
Hikaye burada bitmiyor tabii ki.
5:56
Cumhuriyet kurulduktan sonra artık bizim
5:59
de kendi milli sigorta şirketimiz olmalı
6:01
denildi. Peki kurulan bu ilk milli
6:04
şirket hangisiydi? İşte o şirket 1925
6:07
yılında kurulan Anadolu Anonimik Türk
6:10
Sigorta Şirketiydi. Ve evet bu hızlı
6:13
turumuzu şöyle ufuk açıcı bir soruyla
6:15
bitirelim. Tamam sınav için bu
6:18
kavramları öğrendik. Peki bir de
6:20
geleceği düşünelim. Bugün öğrendiğimiz
6:22
bu kurallar, bu kavramlar yarının
6:25
risklerini mesela devasa siber
6:27
saldırıları iklim değişikliğinin
6:29
getireceği felaketleri karşılamaya
6:31
yetecek mi? İşte bu üzerinde hepimizin
6:33
düşünmesi gereken bir soru.
