Up next in 10
Auzef Üretim Sistemleri Planlaması 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/09/17/uretim-sistemleri-planlamasi-2025-2026-vize-sorulari/
auzef, İşletme, Üretim Sistemleri Planlaması
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Noo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:03
dersimizde üretim sistemleri planlaması
0:06
2025-2026 konularını, çıkmış sorularını
0:09
ve detaylı açıklamalarını derinlemesine
0:12
inceliyoruz. Biliyorum ilk bakışta
0:14
bayağı yoğun ve karmaşık gelebilir ama
0:17
hiç merak etmeyin bugün bu akademik
0:19
içeriği öyle kuru kuruya
0:20
ezberlemeyeceğiz. Mantığını hani o
0:23
çarkıların arka planda nasıl döndüğünü
0:25
tamamen kavramanızı sağlayacağım.
0:27
Hazırsanız hadi başlayalım. Gündemimiz 5
0:31
ana maddeden oluşuyor. Birinci sırada
0:33
sistemler ve mimari var. Ardından talep
0:35
tahminleri, hata ölçümü, stok yönetimi
0:38
ve son olarak da ABC analizi. Bu
0:40
sıralama aslında vizeleri sorunsuz
0:42
atlatmanız için ihtiyacınız olan nihai
0:44
yol haritamız. Birinci bölüm sistemler
0:48
ve mimari. Şimdi bir anlığına kendinizi
0:51
yeni atanmış bir fabrika yöneticisi
0:53
olarak hayal edin. Üretim sahasını
0:55
sürecin akışına göre nasıl mantıklı bir
0:57
şekilde haritalandırırsınız? Burada
0:59
karşımıza iki zıt uç çıkıyor. İlk olarak
1:02
kesikli üretime bakalım. Bunu tam olarak
1:04
bir hastane gibi düşünebilirsiniz. Yani
1:06
hastaların her biri kendi şikayetine
1:08
göre tamamen farklı bir rota izler.
1:10
Değil mi? Standart tek bir bant yoktur.
1:12
Onun yerine farklı işleri yapabilen çok
1:15
yönlü tezgahlar devrededir. Diğer
1:17
tarafta isa sürekli üretim var. Burada
1:19
da gözünüzde bir otomobil montaj hattını
1:21
canlandırın. Parçalar kesintisiz, hiç
1:24
durmayan bir bant üzerinde sürekli akar
1:26
gider. Sınavda kafanız karışırsa bu
1:28
hastane ve otomobil benzetmelerini hemen
1:30
aklınıza getirin. İnanın çok işinize
1:32
yarayacak. Peki ya elinizdeki iş
1:35
standart bir banta sığmayacak hatta
1:38
atölyenin kapısından bile geçmeyecek
1:40
kadar devasa işte o zaman bu mimari
1:43
tablomuzu tamamlayan 3üncü ana yapıya
1:45
yani proje tabanlığı öğretime geçiyoruz.
1:48
Düşünün devasa bir gemi inşa ediyorsunuz
1:51
veya kocaman bir baraj yapıyorsunuz.
1:53
Bunlar eşsiz, devasa ve tamamen kendine
1:56
özgü işler olduğu için kendi özel
1:58
sistemlerini gerektirir. Ürün orada
2:00
sabit durur. Tüm makineler, çalışanlar
2:03
ve kaynaklar o ürünün etrafında
2:04
toplanır. İkinci bölüm, talep tahmin
2:08
yöntemleri.
2:09
Diyelim ki fabrikanızı kurdunuz,
2:11
makineleri yerleştirdiniz. İyi ama tam
2:14
olarak ne kadar üreteceksiniz? Yani
2:16
sistemi çalıştırmadan önce talebi doğru
2:18
tahmin etmeniz şart. Eğer tamamen yeni,
2:21
daha önce eşi benzeri olmayan bir ürün
2:23
piyasaya sürüyorsanız ve elinizde hiç
2:25
geçmiş veri yoksa mecburen nitel
2:27
yöntemlere başvurursunuz. Mesela
2:29
uzmanların bir araya gelip anketlerle
2:31
ortak bir karara vardığı Delfi yöntemi
2:33
gibi. Ama diyelim ki geçmiş yıllara ait
2:36
o tatlı satış verileriniz elinizde var.
2:38
İşte o zaman işin rengi değişiyor ve
2:40
nicel yöntemlere yani işin matematiğine,
2:43
zaman serilerine geçiş yapıyorsunuz.
2:46
Nicel yöntemler dediğimizde de karşımıza
2:48
çıkan en baba konulardan biri üstel
2:51
düzeltme. Lütfen bu ismi sadece
2:54
ezberleyip geçmeyin. Mantığını
2:55
oturtalım. Şimdi elinizdeki geçmiş
2:58
verilerde bazen çok saçma sıçramalar,
3:01
beklenmedik talep patlamaları olabilir,
3:03
değil mi? Üstsel düzeltme tam olarak
3:05
burada devreye girip özel bir alfa
3:07
katsısı kullanarak eski tahminlerinizle
3:10
gerçekleşen o gerçek değerleri akıllıca
3:12
harmanlıyor. Bir nevi o ani ve düzensiz
3:15
dalgalanmaları ütülüyor diyebiliriz.
3:18
Kısacası bize çok daha pürüzsüz ve
3:20
güvenilir bir gelecek tahmini sunuyor.
3:22
3ünc bölüm. Tahmin hatalarının ölçümü.
3:25
Peki bir yönetici yaptığı bu süslü
3:28
matematiksel tahminlere körü körüne
3:30
güvenebilir mi? Tabii ki hayır. Ta ki bu
3:33
tahminlerin hata payını titizlikle
3:36
ölçene kadar. Bunun endüstrideki en
3:38
popüler yolu MAPE yani ortalama mutlak
3:41
yüzde hata değeridir. Buradaki altın
3:44
kuralımız şu: Bu değer ne kadar küçük
3:46
çıkarsa kurduğunuz model o kadar sağlam
3:49
ve güvenilirdir. Hedefimiz bu sayıyı her
3:52
zaman mümkün olduğunca diplerde tutmak.
3:54
Tabii literatürde MAPE'nin kendine has
3:56
asimetrik kısıtlamaları olduğu bilinir.
3:59
Zaten sırf bu yüzden bazı özel
4:01
durumlarda bu eksikleri kapatmak için
4:03
SEM mape gibi alternatif formüllere de
4:05
başvurabiliyoruz. Bir de izleme sinyali
4:08
var. İngilizce kısaltmasıyla TS. İzleme
4:10
sinyali kümülatif hatanın sapmasını
4:12
kontrol eden o kritik mekanizmadır.
4:15
Burada bizim için en mükemmel, en şahane
4:17
hedef sapmanın tam olarak sıfır
4:19
olmasıdır. Neden mi? Çünkü sıfır demek
4:22
tahmininizin kusursuz çalıştığı anlamına
4:24
gelir. Şimdi viza için size hayat
4:26
kurtaracak çok kritik bir ipucu vereyim.
4:28
Sınavda çıkarsa izleme sinyali için en
4:31
güvenilir kabul edilebilir aralığın -3,5
4:33
ile +2 arası olduğunu kesinlikle
4:36
unutmayın. Bu aralığı bir kenara mutlaka
4:38
not alın. 4. bölüm. Stok yönetimi ve
4:41
maliyetler. Hiç düşündünüz mü fabrikalar
4:44
neden onca depolama masrafına katlanıp
4:46
dağ gibi stok tutarlar? Bunun tek sebebi
4:49
müşteri talebini karşılamak değil. Aynı
4:51
zamanda fiyat spekülasyonlarından
4:53
korunmak, hammaddeye gelecek ani zamlara
4:56
karşı bir kalkan oluşturmak ve taşıma
4:58
maliyetlerini optimize etmek için stok
5:00
yaparlar. Peki o devasa depodaki tek bir
5:03
küçücük parçanın birim maliyeti ne
5:05
kadar? Şunu unutmayın. Bir ürünün
5:07
maliyeti sadece o ürünü yapan
5:09
hammaddeden ibaret değildir. İşin içine
5:12
direkt malzeme, direkt işçilik ve
5:14
fabrikanın o genel üretim giderleri de
5:16
girer. Birim maliyeti hesaplarken bu üç
5:19
büyük dilimi de denkleme katmak
5:20
zorundasınız. Maliyet dinamiklerini
5:22
anladık. İyi hoş. Peki tam olarak ne
5:25
kadar sipariş vereceğiz? İşte burada o
5:27
meşhur EOQ yani ekonomik sipariş miktarı
5:30
formülü sahneye çıkıyor. Bu formülün tek
5:32
bir amacı var. Bir işletmenin toplam
5:34
maliyetini en aza indirecek o sihirli
5:36
sipariş boyutunu bulmak. Ve bunu
5:38
yaparken ü tane spesifik değişkeni
5:40
deneliyor. Nedir bunlar? Birim maliyet,
5:43
hazırlık maliyeti ve talep hızı. Bu üçlü
5:45
arka planda matematiksel olarak öyle
5:47
muazzam bir uyum içinde çalışıyor ki
5:49
günün sonunda şirketinizin maksimum
5:51
tasarruf etmesini sağlıyor. Arkadaşlar
5:54
burada bir saniye durun. Size çok net ve
5:57
hayati bir uyarı yapmak zorundayım.
5:59
Vizelerde hocaların sormaya bayıldığı en
6:01
büyük tuzaklardan biri tam olarak şudur.
6:03
Maksimum stok düzeyi ekonomik sipariş
6:06
miktarı formülünün bir girdisi
6:08
kesinlikle değildir. O şıklara bunu
6:10
kasten koyacaklar ve aklınızı çelmeye
6:12
çalışacaklar. Lütfen ama lütfen bu
6:14
bilgiyi aklınıza iyice kazıyın ve o
6:16
tuzağa düşmeyin. Anlaştık mı? 5. bölüm
6:19
ABC analizi ve optimizasyon. Şimdi
6:23
devasa bir deponun tam ortasında
6:25
durduğunuzu hayal edin. Etrafınızda
6:27
raflarda binlerce, on binlerce farklı
6:29
parça var. Her bir vidayı, her bir basit
6:32
kabloyu o pahalı mikroçiplerle aynı
6:35
özenlemi sayıp kontrol edeceksiniz.
6:37
Tabii ki hayır. Bu tam bir lojistik
6:39
kabusu olurdu. İşte bu yüzden çok zekice
6:42
kurgulanmış bir önceliklendirme
6:43
sistemine ihtiyacımız var. Ve bu sistem
6:46
tamamen o meşhur Pareto prensibine yani
6:49
8020 kuralına dayanır. Bu parçaları
6:51
sınıflandırmak için yıllık kullanım
6:53
değeri dediğimiz bir şey hesaplıyoruz.
6:55
Formülü de çok basit. Birim fiyat çarpı
6:57
miktar. A kategorisi miktar olarak
7:00
depoda küçücük bir yer kaplayan ama
7:02
finansal değeri en yüksek olan o kritik
7:04
pahalı parçaları temsil ediyor. C
7:07
kategorisi ise tam tersi depo alanının
7:09
büyük bir kısmını işgal edenen ama
7:11
değeri en düşük olan o ucuz parçalar.
7:13
Bir yönetici olarak siz o değerli
7:15
vaktinizin ve enerjinizin büyük kısmını
7:17
işte bu A tipi stokları denetlemeye
7:19
ayırmalısınız.
7:20
Evet, sistem mimarilerinden girdik.
7:23
Üstser düzeltme mantığını çözdük.
7:25
MAP'nin detaylarına indik. O tehlikeli
7:27
EOQ tuzaklarını bertaraf ettik ve son
7:30
olarak ABC stratejisini masaya yatırdık.
7:32
E haliyle o kışkırtıcı soruyu sorma
7:35
vaktim geldi. Üretim sistemleri vizenizi
7:37
tamamen fethetmeye gerçekten hazır
7:39
mısınız? Bence kesinlikle hazırsınız.
7:42
Bilgiyi zihninize harika bir şekilde
7:43
oturttunuz. Şimdi tek yapmanız gereken
7:45
bunu pratiğe dökmek. Videoda
7:47
incelediğimiz bu dersin ve yıla ait
7:49
çıkmış soruları kendiniz deneme sınavı
7:51
formatında çözmek, eksiklerinizi
7:53
kapatmak ve kendinizi detaylıca test
7:55
etmek için lolonolo.com adresini ziyaret
7:57
edebilir, videonun altındaki açıklama
8:00
kısmında yer alan bağlantıya
8:01
tıklayabilirsiniz.
Jobs & Education