Up next in 10
Auzef Örgütsel Davranış 2025-2026 Final Soruları (Bahar)
https://lolonolo.com/2026/06/27/orgutsel-davranis-2025-2026-final-sorulari-bahar/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Bu yeni açıklayıcı rehberimize
0:02
hoş geldiniz. Bugün elinizdeki o kalın,
0:05
akademik ve belki biraz da göz korkutan
0:08
sınav rehberini alıp sahada yani gerçek
0:10
iş dünyasında işinize yarayacak akılda
0:13
kalıcı bir örgütsel hayatta kalma setine
0:16
dönüştüreceğiz. Biliyorsunuz örgütsel
0:18
davranış öylece ezberlenip geçilecek bir
0:21
ders değil. Aslında her gün içinde
0:23
yaşadığımız iş hayatının şifrelerini
0:25
çözen gizli bir harita. Hadi bu
0:27
şifreleri hep birlikte kıralım. Lafı hiç
0:29
uzatmadan bugünkü rotamıza bir bakalım.
0:32
Birinci durağımız kişilik ve motivasyon
0:34
kuramları. İkincisi iletişim, stres ve
0:36
çatışma yönetimi. Üçüncüsü ise kültür,
0:40
liderlik ve sosyal gruplar. Yani en
0:42
mikro seviyeden bireyin zihninden yola
0:45
çıkıp devasa örgütsel kültürün makro
0:47
dünyasına doğru harika bir yolculuk
0:49
yapacağız. Birinci bölümümüz olan
0:52
kişilik ve motivasyon kuramları ile
0:54
başlıyoruz. Neden mi doğrudan içe
0:56
dönerek başlıyoruz? Çünkü çok basit. O
0:58
koca yapıları inşa eden bireysel
1:00
zihinleri anlamadan bir organizasyonun
1:03
nasıl işlediğini asla kavrayamayız. Her
1:05
şey tam da burada insanda başlar. İlk
1:08
olarak temelimizi sağlam atalım. Kişilik
1:11
dediğimizde odaklanmanız gereken sihirli
1:13
kelime tutarlılık. Bir bireyin
1:15
kişiliğini diğerinden ayıran şey tam
1:17
olarak budur. Yani bugün bir şekilde
1:20
yarın bambaşka bir şekilde davranmaya
1:22
kişilik demiyoruz. Kişilik, kriz
1:24
anlarında ya da her şey yolundayken
1:26
sergilediğiniz o sarsılmaz, tutarlı,
1:29
ruhsal ve fiziksel imzanızdır aslında.
1:31
Şimdi bu karmaşık insan motivasyonuna
1:33
gelelim. Aldırfer bunu o kadar güzel
1:36
basitleştirmiş ki koca bir teoriyi
1:38
sadece üç temel çıpaya indirgemiş. Var
1:40
olma, ilişki kurma ve gelişme. Sınav
1:43
için bunu İngilizce baş harfleriyle yani
1:45
ERG olarak zihninize kazıyın.
1:48
Düşünsenize önce maaşımızla var olmak,
1:50
hayatta kalmak isteriz, değil mi? Sonra
1:52
ofisteki o ekiple bir aidiyet, bir
1:55
ilişki kurmak isteriz ve en sonunda da
1:57
potansiyelimizi gösterip gelişmek. Çok
2:00
tanıdık geldi değil mi? İşte burada
2:02
işler biraz daha katılaşıyor. Mazlov'un
2:05
ihtiyaçlar hiyerarşisi bize aşamalar
2:07
kuralını muazzam bir şekilde gösteriyor.
2:10
Bu beş seviyeyi hafızanıza kesinlikle
2:12
ama kesinlikle bu piramit sırasıyla
2:14
kazımanız şart. Neden mi? Çünkü temel
2:17
fizyolojiyi yani yemek ve içmeyi
2:19
halletmeden güvenlik ihtiyacını
2:21
düşünemezsiniz. Güvenliği aşmadan
2:24
aidiyet ve sevgiye geçemezsiniz.
2:26
Ardından saygı gelir ve ancak tüm bu
2:28
basamakları teker teker tırmanırsanız o
2:31
meşhur zirveye yani kendini
2:33
gerçekleştirme aşamasına ulaşırsınız.
2:35
Kestirme yol yok. Peki madem insan
2:38
doğasından bahsediyoruz şuradaki
2:40
gerilime bir bakın. Bir köşede tamamen
2:43
rasyonel, sadece ama sadece kendi
2:45
çıkarını maksimize etmeye odaklanmış o
2:47
buz gibi soğuk homoekonomicus modeli
2:49
var. Diğer köşede ise tamamen insani bir
2:52
özellik olan, başkalarını da hesaba
2:54
katan o sıcak empati yani düşüncelilik.
2:57
Gerçek dünyada insan doğası ve karar
2:59
alma süreçlerimiz işte bu iki zıt kutup
3:02
arasında sürekli gidip gelir. Ve şimdi
3:05
asıl can alıcı noktaya geliyoruz.
3:07
Kendinize şu soruyu sorun. Tüm bu farklı
3:09
motive olmuş, kimisi tamamen rasyonel,
3:12
kimisi empatik olan karakterler sabah
3:15
9'da aynı ofisin kapısından içeri
3:17
girdiğinde ne olur? Maslov'un farklı
3:19
basamaklarındaki bu insanlar birbirine
3:21
çarptığında hikayemizin yönü mecburen
3:24
bireysel motivasyondan çıkıp kişiler
3:26
arası o kaçınılmaz sürtüşmelere, ofis
3:28
dinamiklerine doğru kayıyor. Bu da bizi
3:31
doğrudan ikinci bölümümüze yani
3:33
iletişim, stres ve çatışma yönetimine
3:36
getiriyor. Burada örgütsel etkileşimin
3:38
hem araçlarını hem de o gizli
3:40
tuzaklarını konuşacağız. Ne de olsa
3:42
insanların olduğu yerde iletişim vardır.
3:45
İletişimin olduğu yerde de maalesef
3:47
stres ve çatışmak garantidir. İletişimle
3:50
başlayalım. Sınavınız için bu detayın
3:52
altını iyice çizmek istiyorum. İletişim
3:55
sürecinde karşı tarafa basitçe dinleyici
3:58
deyip geçemeyiz. O taraf teknik olarak
4:00
alıcıdır. Ve asıl mesele şu ki
4:03
şifrelenmiş mesajı çözen taraf olma
4:05
sorumluluğu tamamen bu alıcının
4:07
omuzlarındadır. İş yerindeki o meşhur
4:09
iletişim kazaları var ya işte çoğu zaman
4:12
alıcının mesajı göndericinin asıl
4:14
niyetinden tamamen farklı bir şekilde
4:16
çözmesiyle patlak verir. Peki hiç
4:19
kendinizi işte soğukkanlı bir yönetici,
4:22
evde şefkatli bir ebeveyn, arkadaş
4:24
grubundaysa masanın neşesi olma rolleri
4:26
arasında fena halde sıkışmış hissettiniz
4:29
mi? İşte içinizde kopan o fırçına var ya
4:32
ona tam olarak kişi içi çatışma diyoruz.
4:35
Beklentiler ve roller arasındaki bu
4:37
içsel gerilim sadece sizi yormakla
4:39
kalmaz. Kapıdan çıktığınız an
4:41
organizasyonun tamamını da dalga dalga
4:43
etkiler. Ve bu içsel çatışma biraz fazla
4:46
uzadığında o karanlık tabloyla yani
4:49
stresin o kaçınılmaz üç aşamasıyla
4:51
yüzleşiriz. Hazır mısınız? 1. Alarm.
4:54
Vücut tehlikeyi fark eder. 2. Direnme.
4:58
Sistem bu baskıyla başa çıkmak için var
5:00
gücüyle direnir. Ve 3. Tükenme. Artık
5:04
pillerin tamamen bittiği o nokta. Bu üç
5:07
adımı zihninize değişmez bir ritim gibi
5:09
kaydedin. Alarm, direnme, tükenme. Şimdi
5:13
biraz daha derinlere, Robins ve Judge'ın
5:15
o yoğun beş aşamalı çatışma sürecine
5:17
inelim. Küçücük sıradan bir anlaşmazlık
5:20
nasıl devasa bir krize dönüşür? Bakın,
5:23
önce potansiyel bir muhalefet doğar.
5:25
Ufak bir kıvılcım. Sonra taraflar bunu
5:28
zihinlerinde algılar ve maalesef
5:30
kişiselleştirir. Çüncü adımda niyetler
5:33
şekillenir. Dördüncüde bu niyetler gözle
5:35
görülür davranışlara yani eyleme dökülür
5:38
ve nihayetinde yapıcı ya da yıkıcı o
5:41
büyük sonuçlar patlar. Gördüğünüz gibi
5:43
çatışma bir anda olan bir şey değil.
5:45
Adım adım ilerleyen bir süreçtir.
5:48
Organizasyonlarda karşımıza çıkan bir
5:50
diğer D problem etik ikilemler. Şunu
5:53
kesinlikle unutmayın. Etik bir ikilem
5:56
doğruyla yanlış arasında seçim yapma
5:58
kadar çocuk oyuncağı değildir. Asıl
6:01
kabus birbirinden tamamen zıt ama her
6:04
ikisi de değerli veya doğru olan iki
6:07
seçenek arasında acı çekerek sıkışıp
6:09
kalmaktır. Şirket kurallarına harfiyen
6:12
uymak mı yoksa çok zor durumdaki bir iş
6:14
arkadaşını korumak mı? İkisi de kendince
6:17
değerli değil mi? İşte gerçek sınav
6:19
budur. Modern ofis hayatının belki de en
6:22
büyük mücadelesine, zaman yönetimine
6:25
geldik. Hepimizin elinde akıllı
6:27
cihazlar, önünde sayısız ekran var.
6:29
Teknolojiyi işinizi hızlandıran, hayat
6:31
kurtaran güçlü bir kolaylaştırıcı olarak
6:33
da kullanabilirsiniz. Ya da plansızlığın
6:36
kurbanı olup sosyal medyada amaçsızca
6:38
saatler harcayarak o korkunç zaman
6:40
tuzağına da düşebilirsiniz. Karar sizin
6:42
ama bu karar organizasyondaki tüm
6:44
verimlililiğinizi belirleyecek. Evet.
6:47
bireyi ve çatışmaları geride bırakıp
6:50
kameramızı çok daha geniş bir açıya,
6:52
makro çevreye çeviriyoruz. 3üncü
6:55
bölümümüz kültür, liderlik ve sosyal
6:57
gruplar. Artık o koca organizasyonu
7:00
tepeden yöneten görünmez kuralları
7:03
konuşmanın vakti geldi. Şöyle düşünün.
7:06
Her büyük yapıda çoğunluğun benimsediği
7:08
kuralları belirleyen bir genel yani
7:11
hakim kültür vardır. Ama işin heyecanlı
7:13
kısmı şurası. Bu hakim düzene her zaman
7:16
meydan okuyan, yerleşik normlarla
7:18
sürekli sürtüşen isyankar bir yapı da
7:21
oluşur. Buna da karşıt kültür diyoruz. O
7:24
çok korkulan veya arzulanan gelişim ve
7:26
değişim dediğimiz şey genellikle işte bu
7:28
ikisi arasındaki kıvılcımlardan, bu
7:31
devasa çarpışmadan doğar. Grup
7:33
dinamiklerine bakarken çok ilginç bir
7:35
kavrama rastlıyoruz. Referans grubu.
7:38
Düşünsenize henüz içinde bile
7:40
olmadığınız bir gruba dışarıdan
7:41
hayranlık duyuyor. Onlara bakıp kendi
7:43
davranışlarınızı, giyiminizi, hatta
7:46
konuşmanızı bile ona göre
7:47
ayarlıyorsunuz. İşte bir gün parçası
7:50
olmayı hayal ettiğiniz, kendinize ölçüt
7:52
aldığınız o gruba referans grubu
7:54
diyoruz. Bizi olduğumuz yerden alıp o
7:57
idealize ettiğimiz yere doğru çeken
7:59
inanılmaz bir güçtür bu. Liderliğe
8:01
geldiğimizde sınav için hayati bir tablo
8:04
var önümüzde. Yol amaç teorisi. Bu
8:06
teorideki dört davranışı adınız gibi
8:08
bilmelisiniz. Yönlendirici,
8:10
destekleyici, katılımcı ve başarıya
8:12
yönelik liderlik. Ve burada size çok
8:14
kritik bir sınav ipucu vereyim.
8:16
Filmlerde sürekli övülmesine rağmen o
8:18
meşhur karizmatik liderlik bu spesifik
8:21
listenin içinde yer almaz. bilinçli
8:23
olarak dışarıda bırakılmıştır. Çünkü bu
8:25
teori işleri yürütmenin çok daha yapısal
8:27
ve sistematik yollarına odaklanır. Peki
8:30
listeye almadık ama bir lider de
8:32
gerçekten o nadir bulunan karizmatik
8:34
güce sahipse ne olur? İşte o zaman
8:36
büyüleyici bir şey gerçekleşir. Bu güç
8:39
kendini doğrudan takipçilerin liderle
8:41
kurduğu o derin sarsılmaz özdeşleşme
8:43
duygusu üzerinden gösterir. Bu tür
8:46
liderlerin çalışanları sadece soğuk
8:48
emirlere uymazlar. liderin vizyonunu
8:50
adeta kendi kimliklerinin bir parçası
8:52
haline getirirler. Karizmanın gerçek
8:55
sihri işte buradadır. Buraya çok net,
8:57
kısa ama olgusal bir not düşelim. Kamu
9:00
görevleri söz konusu olduğunda
9:02
çıkarların çatışması maalesef sistemdeki
9:05
olası bir risk faktörüdür. Ancak devlet
9:07
mekanizması bunu kendi haline bırakmaz.
9:10
Bu tür riskler doğrudan kamu görevlileri
9:12
etik kuruluun son derece net
9:14
yönetmelikleri tarafından sıkı sıkıya
9:16
denetlenir ve yönetilir. Bunu da
9:18
cebimize koyalım. Bölümleri yavaş yavaş
9:21
toparlarken tüm bu anlattığımız yapıyı
9:23
ayakta tutan o büyük çimentodan
9:25
bahsetmeliyiz. İster küçük ofis
9:27
kurrizleri yaşayalım, ister büyük kültür
9:29
çatışmaları. Hepimizi bir arada tutan
9:32
mutlak bir zemin var. Biz ona objektif
9:35
ahlak diyoruz. Bu sosyal hayatta
9:37
hepimizin birbirine karşı uymak zorunda
9:39
olduğu kişiler arası davranışlarımızı
9:41
belirleyen o tartışılmaz kurallar
9:43
bütünüdür. Ve geldik işin özüne. Dev
9:46
şirketler, kurumlar veya organizasyonlar
9:49
aslında hepsinin sadece bu anlattığımız
9:51
insan kişiliklerinin, çatışmalarının ve
9:54
oluşturdukları ortak kültürlerin devasa
9:56
bir yansıması olduğunu gördük. Peki
9:58
şimdi size soruyorum. Bu teorileri
10:00
öğrenip sadece o koca yapının içinde
10:03
sessizce hayatta kalmaya mı
10:04
çalışacaksınız? Yoksa bu bilgileri
10:06
kullanarak o yapıyı bizzat
10:08
şekillendiren, oyunu kuran lider siz mi
10:10
olacaksınız? Seçim tamamen sizin. Bir
10:13
sonraki açıklayıcı rehberimizde görüşene
10:15
dek sorgulamaya ve öğrenmeye devam edin.
10:17
Hoşça kalın.
10:21
Ev.
#Jobs & Education