live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Çalışma Ekonomisi 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2025/11/16/calisma-ekonomisi-2025-2026-vize-sorulari/
Bu kaynaklar, çalışma ekonomisinin temel kavramlarını, iş gücü piyasalarının işleyişini ve istihdam türlerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Metinlerde işsizlik çeşitleri, iş gücü hesaplama yöntemleri ve tarihsel süreçteki ücret sistemleri gibi akademik bilgilere yer verilmektedir. Ayrıca Keynesyen ve neo-liberal iktisadi yaklaşımların istihdam politikaları üzerindeki etkileri ile modern çalışma hayatındaki esneklik modelleri karşılaştırılmaktadır. Kaynak, öğrenci değerlendirmeleri için hazırlanan vize soruları ve açıklamalı yanıtları aracılığıyla teorik bilgiyi pratik bir test formatında sunmaktadır. Sonuç olarak, emeğin ekonomik değerinden sosyal kimlik üzerindeki etkilerine kadar geniş bir çalışma hayatı perspektifi çizilmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Hani haberlerde hep
0:02
duyarız ya işsizlik oranı düştü,
0:03
yükseldi diye. Peki bu rakamlar bize ne
0:06
anlatıyor aslında? Bugün o manşetlerin
0:08
biraz arkasına geçeceğiz ve işsizliğin
0:10
gizli kurallarını, o farklı yüzlerini ve
0:13
hani şu bir türlü çözülemeyen meselesini
0:15
birlikte kurcalayacağız. Her şey gelip
0:18
bu temel soruda düğümleniyor aslında. Ya
0:20
bu işsizliği çözmek neden bu kadar zor?
0:23
Niye her seçimde vaatler havada uçuşuyor
0:25
da bu sorun sanki nesillerdir
0:27
hayatımızın bir parçası gibi duruyor.
0:29
Belki de cevap soruyu yanlış sormamızda
0:31
yatıyordur. Ne dersiniz? Çünkü işsizlik
0:34
dediğimiz şey hani tek bir hastalık gibi
0:36
değil. Daha çok her biri farklı bir
0:38
tedavi isteyen bir sürü rahatsızlık gibi
0:40
düşünün. Gelin ilk bakışta karmaşık
0:42
görünen bu yapıyı beraber bir
0:44
aydınlatalım. İşsizliği anlayabilmek
0:46
için önce sahnedeki oyuncuları tanımamız
0:48
lazım. Yani bir ekonomide kimler oyunda
0:52
kimler değil? Bunu belirleyen kurallar
0:55
ne? İşte karşımızda ilk temel kural iş
0:58
gücü. Düşünün bu bütün istihdam
1:01
istatistiklerinin çekildiği havuz. Yani
1:03
çalışma çağında olup ya bir işte çalışan
1:05
ya da aktif olarak iş arayan herkes işte
1:08
bu gruba dahil. Şimdi işte burada çok
1:11
ama çok önemli bir ayrıntı var. Sizin
1:14
resmi olarak işsiz sayılmanız için
1:16
sadece işinizin olmaması yetmiyor. Aktif
1:19
olarak iş aradığınızı da kanıtlamanız
1:21
lazım. Peki bu ne demek oluyor? Şu
1:23
demek. Umudunu yitirip artık iş aramayı
1:25
bırakan milyonlarca insan o manşetlerde
1:28
gördüğümüz işsizlik rakamlarının tamamen
1:30
dışında kalıyor. İşte bu istatistiklerin
1:33
bize anlattığı hikayenin ne kadar eksik
1:35
olabileceğinin ilk ve en sağlam kanıtı.
1:38
Madem tek bir işsizlik yok dedik. O
1:40
zaman bu farklı türler ne ola ki? Bunu
1:42
şöyle düşünebiliriz. Her biri farklı bir
1:45
tedaviyi gerektiren farklı ekonomik
1:47
hastalıklar. E doğru tedavi için de ne
1:49
lazım? Tabii ki doğru teşhis.
1:51
Ekonomistlerin genelde üzerinde
1:53
anlaştığı üç ana işsizlik türü var.
1:56
Geçici, konjonktürel ve yapısal. Hadi
1:59
gelin her birine hızlıca bir bakalım.
2:01
Geçici işsizlik aslında ekonominin doğal
2:03
bir parçası. Hani insanlar daha iyi bir
2:06
iş bulmak için mevcut işinden ayrılır ya
2:08
da yeni mezun olmuştur. ilk işini
2:10
ağrıyordur. İşte bu durumlar bu
2:12
kategoriye giriyor. Hatta bu ekonominin
2:14
dinamik ve sağlıklı olduğunun bir
2:16
işareti bile sayılabilir. İşte bu
2:19
haberlerde en sık duyduğumuz tür. Hani
2:21
ekonomik krizler olur, ekonomi yavaşlar.
2:24
Şirketler yeterince satış yapamadığı
2:26
için üretimi kısar ve mecburen işçi
2:29
çıkarmak zorunda kalır. Bu tamamen
2:31
ekonominin genel gidişatıyla o iniş
2:34
çıkışlarla ilgili bir durum. Ve geldik
2:36
en çetrefilli olana. Yapısal işsizlik.
2:39
Bu ekonominin yapısı kökten değiştiğinde
2:42
ortaya çıkıyor. Mesela bir endüstri
2:44
tamamen yok olduğunda veya yeni
2:47
teknolojiler bazı işleri gereksiz
2:48
kıldığında o alanda çalışan insanların
2:51
becerileri artık piyasada bir karşılık
2:53
bulamıyor. İşte yapısal işsizliğin
2:55
günümüzdeki en somut, en canlı hali de
2:58
tam olarak bu. Robotlar fabrikalardaki
3:00
yerimizi alıyor. Yapay zeka ofislerdeki
3:03
görevlerimizi üstleniyor korkusu. Bütün
3:05
bu teknolojik dönüşüm işte tam da bu
3:07
yapısal işsizlik tartışmasının kalbinde
3:09
yer alıyor. Peki tamam sorunları teşhis
3:12
ettik. Nasıl çözeceğiz? İşte tam bu
3:14
noktada ekonomi dünyasının en büyük
3:17
kavgalarından biri başlıyor. İki zıt
3:19
kutup tamamen farklı reçeteler sunuyor.
3:22
Soru basit aslında. Eğer ekonomi
3:24
hastaysa doğru ilaç hangisi? Bu soru
3:28
iktisatçıları 10 yıllardır ikiye bölen o
3:30
meşhur soru. İşte o temel ayrım tam
3:33
olarak burada başlıyor. Bir taraf diyor
3:36
ki, "Ekonomi zora girdiğinde devlet bir
3:38
doktor gibi müdahale etmeli, para
3:41
harcamalı, yeni iş alanları yaratmalı."
3:43
Diğer tarafsa tam tersini söylüyor.
3:45
"Hayır, asıl hastalık devletin ta
3:48
kendisi. Çekilsin aradan. piyasa kendi
3:50
dengesini bulur. İşte bu iki zıt felsefe
3:53
modern ekonominin temelindeki o büyük
3:55
gerilimi oluşturuyor. Bu öyle sadece
3:58
kitaplarda kalan teorik bir tartışma da
3:59
değil ha. I. Dünya Savaşı'ndan sonra
4:02
batı ekonomileri genellikle ilk modelle
4:04
yani kanzyyen modelle yönetildi. Ama
4:07
1980'lerden itibaren ibre tam tersi yöne
4:10
neoliberal politikalara döndü ve bu
4:12
tarihsel değişim bugün içinde
4:14
yaşadığımız ekonomik yapıyı derinden
4:16
şekillendirdi. Şimdi gelin konuyu biraz
4:19
daha bireysel düzeye, insana indirelim.
4:21
Çalışmanın kendisi zaman içinde nasıl
4:24
bir değişim geçirdi ona bakalım. Bir an
4:26
için geçmişe gidelim mi? sanayi
4:28
devrimine günde 14-16 saatlik çalışma,
4:30
adaletsiz ücretler, korkunç fabrika
4:32
koşulları. Bugün bizim için
4:34
kanıksadığımız, standart kabul ettiğimiz
4:36
birçok çalışma hakkı var ya işte onlar
4:38
aslında o zorlu döneme karşı verilen
4:39
büyük mücadelelerin birer mirası. Bugün
4:42
ise bambaşka bir dünyadayız değil mi?
4:45
Evden çalışma, yarı zamanlı işler, proje
4:47
bazlı görevler, esnek saatler. O
4:49
geleneksel 95 mesaisi yavaş yavaş tarihe
4:52
karışıyor. Tabii bu özneklik bir yandan
4:55
harika bir özgürlük sunarken diğer
4:57
yandan da iş ve özel hayat arasındaki o
4:59
ince çizgiyi iyice bulanıklaştırma gibi
5:01
yepyeni zorlukları da hayatımıza
5:03
sokuyor. Peki bütün bu kurallara,
5:05
sorunlara, tartışmalara baktık. Soluç
5:08
ne? Tüm bunlar bizim için ne anlama
5:10
geliyor? Başta sorduğumuz o soruya geri
5:13
dönelim. İşsizliği çözmek işte bu yüzden
5:15
bu kadar zor. Çünkü ortada tek bir sorun
5:18
yok. Farklı nedenler var. Farklı
5:20
çözümler gerekiyor ve işin kötüsü bu
5:22
çözümlerin ne olduğu konusunda uzmanlar
5:25
arasında bile derin bir ideolojik
5:27
ayrılık var. Ve sizi bu son soruyla başa
5:30
bırakmak istiyorum. Teknoloji ve bu yeni
5:32
esnek modeller gelecekte çalışmanın
5:34
anlamını kökünden nasıl değiştirecek?
5:37
Bir işe sahip olmak, bir kariyer inşa
5:39
etmek ne anlama gelecek? Belki de iş
5:41
gücünün tanımını bile yeniden yapmamız
5:43
gerekecek. Peki biz bu büyük dönüşüme
5:45
hazır mıyız? İşte bu üzerine düşünmeye
5:48
değer. İzlediğiniz için teşekkürler.
#Education